XIX ғасырының мәдениеті

Жоспар:

1) Рационализм ғасырының мәдениеті

2) Ағартушылық ғасырының мәдениеті

3) XIX ғасырының мәдениеті
Жаңа заманның еуропалық мәдениеті
Еуропа үшін жаңа заман ( XVII – XIX ғ. ) мәдениеттің дамуындағы маңызды тарихи кезең болып саналады. Бұл дәуірдің әр ғасыры тарихи уақиғаларға, мәдени төңкерістерге толы. Жаңа заман - өнеркәсіптік өркениеттің қарыштап алға басып, қоғамның барлық салаларында түбегейлі өзгерістердің белең алған кезеңі. XVII ғ. – Рационализмнің туып, қалыптасу кезеңі болса, XVIII ғ. – Ағартушылық ғасыры, ал XIX ғ. – Классика ғасыры болды.
Енді осы тарихи кезеңдердегі мәдениеттің дамуын жеке дара ған емес, өзара байланыста қарастырып көрелік.

Рационализм ғасырының ( XVII ғ. ) мәдениеті. Жаңа Еуропалық мәдениет жаңа буржуазиялық қарым – қатынастардың негізінде пайда болды. Батыс Еуроап елдері үшін XVII ғ. – капитализмнің қалыптасу кезеңі, ал жаңа қоғамдық қарым – қатынастар XV – XVI ғ. Ұлы географиялық ашуларға, капиталистік елдердің отаршылдық саясатына тікелей байланысты болды. Капитализм мен буржуазиялық мәдениеттің туындап, қалыптасуы – дүниежүзілік жаңа тарихи кезеңнің беташары болды десек қателеспеген болар едік. Осы орайда белгілі ғалым А. Ф. Лосаев былай деп пайымдайды « жаңа Еуропалық мәдениет - өзінің сипаты жағынан - буржуазиялық – капиталистік мәдениет. Мұнда субъект объектіден жоғары тұрады, ал адам табиғат патшасы деп жарияланды ».
        
        Жоспар:
1) Рационализм ғасырының мәдениеті
2) Ағартушылық ғасырының мәдениеті
3) XIX ғасырының мәдениеті
Жаңа заманның еуропалық ... үшін жаңа ... ( XVII – XIX ғ. ) ... ... ... ... ... саналады. Бұл дәуірдің әр ғасыры тарихи
уақиғаларға, мәдени төңкерістерге ... Жаңа ... - ... ... алға ... ... барлық салаларында түбегейлі
өзгерістердің белең алған кезеңі. XVII ғ. – Рационализмнің туып, ... ... XVIII ғ. – ... ... ал XIX ғ. – ... ... осы ... кезеңдердегі мәдениеттің дамуын жеке дара ған емес,
өзара байланыста қарастырып көрелік.
Рационализм ғасырының ( XVII ғ. ) мәдениеті. Жаңа ... ... ... ...... ... пайда болды. Батыс Еуроап
елдері үшін XVII ғ. – капитализмнің қалыптасу кезеңі, ал жаңа ...... XV – XVI ғ. Ұлы ... ... ... отаршылдық саясатына тікелей байланысты болды. Капитализм ... ... ... қалыптасуы – дүниежүзілік жаңа тарихи
кезеңнің беташары болды десек қателеспеген болар едік. Осы орайда ... А. Ф. ... ... деп пайымдайды « жаңа Еуропалық мәдениет - ... ... - ...... мәдениет. Мұнда субъект
объектіден жоғары тұрады, ал адам табиғат патшасы деп ... ... ... жаңа ... мен ақыл – ... ... XV – ... етек алған халықтық қозғалыстар өз әсерін тигізбей қойған жоқ. Осы
тарихи кезеңде жаңа ... ...... ... ... ... жаңа мәдениеттің демуына даңғыл жол ашылды. Әрине,
буржуазиялық ... ... ... ... капитализмнің одан
кейінгі кезеңдеріндегі ... ... ... ... ... XVII ғ. ... ... баласының алдында
туындап отырған түбегейлі мәселелер ( ... ... ...
техникалық прогрестің зардаптары, табиғат байлықтарын ... ... т. б. ) ол ... туындамаған болатын. Бірақ, осы ... XVII ... да ...... соғыстар мен қақтығыстар, зорлық
– зомбылық пен ... бір ... ... ... пен эпидемия –
халықты қайғы – қасіреттерге ... Осы ... ... ... мен ... ... ... баласы тығырықтан
шығудың, қоғамды қайта құрудың, өмірді нәрлендірудің ... ... ... ... ... тамаша дәстүрлері қайтадан
жаңғырды, жаңа заман тудырған тарихи – мәдени ... ... ... жаңа ... ие болды. Ғылымның дамуына еркіндіктің берілуі
қоғамдық сананы жаңа сатыға көтерді. ... ... ... ... орынға ие бола бастаған ғылым – адамдардың нәсіліне, ұлтына, табына
қарамастан халықтың ... ... ... айтарлықтай рөл атқарды.
Мемлекет тарапынан жасалынған лкен қамқорлықтың арасында XVII ғ. ғылыми
ревалюцияның даму ... өте ... ... ... ревалюция математика және
механика саласында басталды да, ... ... ... ғылыми
жаңалықтармен жалғасты.
XVII ғ. ғылыми ревалюция – адамзат баласының өзін қоршаған дүниені
танып – ... ... ... ... ... ... қарышты қадаммен
алға басуы және оның қоғамдық өмірдің барлық саласына біртіндеп ... ... ... ... ... мүмкіндік берді.
Рационализм жаңа заман адамының өмірі мен бет – ... жан – ... ... ... ... ... орын алды. Рационализм қоғамдағы
орын алған тарихи ... ... ... христиан дінінің католиктік
тармағымен, оның дүниені құдайдың жаратқандығы туралы ілімімен де санасып
отырды.
Олай ... жаңа ... сана мен ... ... таза
атеистік сипатта болмағандығын аңғарамыз. Христиан діні мен шіркеулер
Рефомацияға ( XVI ғ.) дейін де, ... ... де өз ... ... қайта олардың қоғамдық, саяси және рухани өмірдегі рөлі бұрынғыдан
артпаса, мүлде ... жоқ, ... ... діні өз ... ... да
кеңейтіп азаматтық, мемлекеттік өмір саласына кеңінен араласты. XVII ... – жаңа өмір ... ... жас ... ... Бұл жол - өткен
ғасырлардың бай тәжрибесін ой елегінен ... ... салу жолы ... ... ... орта ... кезеңіндегі мәдени құндылықтарды ғана емес,
жалпы ... ... ... көне ... ... ... ... игеру мен қатар, сол бір баға жетпес мәдени дәстүрлерді жаңа заман
талабына сай қайта ... ... игі ... ... ... Көне
заман мен жаңа заманның арасында қаншама уақыт өтсе де ... ... ... сипат алды. Ойымыз дәлелді болу үшін, ... әр ... ... ... ... дүние жайындағы ой –
тоғамдарын қарастырып көрейікші. Шындығында да, заманның философы, ... ... ( 1646 – 1710 ж. ) пен көне ... ... ... ... ( б. з. б. VI ғ. ) ... ... ... ... ... шығуын қалай түсіндіруге болады? Екі ғұлама ... ... ... ... ... организм деп қарастырады.
Лейбництің философиясында « айқындалған үндестік » теориясы ... ... Бұл ...... гуманистік және эстетикалық мазмұнға
бай жан – жақты теория болып саналады. « Айқындалған ... » ... ... ... ... сана сезім жіне халықтық ... ... ... ... даналығына шексіз сенім болса, ал
рухани тұрғыдан қарастырсақ, бұл - өнер атаулыны ( мысалы, Бахтың ... ... ... өнер ... және т. б. ) бүкіл жан –
дүниеңмен қабылдау болып табылады.
Жаңа заманда еуропалықтардың күш-жігері табиғатты ... ... ... XVII ғ. ... басты назары табиғат құбылыстарын
ғылыми тұрғыдан зерттеуге бағытталды. Сонымен қатар XVI – XVII ... ... ... ... және ... ...
қатынастардың негізінде философиялық, әлеуметтік және саяси – құқықтық
теориялар өмірге келді. Олардың ... ... ... ... ... ... Гроций және т. б. болды.
Жоғарыда атап өткеніміздей, бұл ... әлем ... ... пен ... ... бұрын – соңды болмаған ... ... ... ... ... Ең ... – ғасырлар бойғы қалыптасқан өмір
салтының бұзылуы адамдардың санасын өзгертіп, жалпы мәдениеттің дамуына ... ... ... да ... ... қандай терең өзгерістер жүзеге
асырылса да, жаңа заман мәдениеті ... тар ... ... шыға ... үстіне Еуропалық өркениеттің алға басуы дүние жүзінің басқа да
халықтарын, соның ... көне ... ... ... ұлы ... Үндістан, Қытай, Мексика және т. б. ) ашықтан – ашық ... ... ... ... еуропалықтар өздерінің өркениетті – мәдениетті
елдерге айналуы тікелей әсер еткен бұл мемлекеттердің мәдени ... ... ... ... ... « ұлы ... ... заманын »
басынан кешірді, жаңа жерлерді игерді, талай мемлекеттерді экономикалық
тәуелділікте ұстады. ... ... ... олар жаңа жерлерді игергенмен,
халықтардың рухани ... ... ... деп ... ... ... мәдениетті бір жақты қарастыруға болмайды. Оның ... ... ... ... ... оның ... – қайшылықтарын,
ақтандақтарын да шындық тұрғысынан көрсете білуіміз қажет.
Ағартушылық ғасырының мәдениеті ( XVII ғ. ) XVII ғ. ... – XVII ғ. ... ... ... ... ... өзінің түрі,
мазмұны және мәні ... ... ... XVII ғ. ... кезеңі болса, ал XVIII ғ. Ағартушылық ... ... ... ұлы ... – гуманистері: Вольтер мен Руссо ( Франция ), Гете
мен Шиллер ( Германия ), Юм ( ... ), ... пен ... ( ... )
және т. б. адамзат баласының теңдігін батыл қолдап, құлдық пен деспотизмге
қарсы ... ... ... ... сананың жаңа сатыға көтерілуі,
протестанизм идеяларының кеңінен таралуы, жаратылыстану ... ... ... ... – соңды болып көрмеген қызығушылықтың пайда
болуы және т. б. – ... бәрі де жаңа ... тән ... еді. XVII
ғ. құдайға, қоғамға, мемлекетке, тіпті адамның ... ... ... жаңа ... ... ғ. Франция мемлекеті Еуропаның ... ... ... ... Француз халқының философиясында, әдебиетінде, өнерінде
және т. б. жаңа леп, соны ... ... ... Осы ... ... ... қарсыласымыз деп есептеп келген ... ... ... ... ... сияқты өркениетті елдер француз мәдениетін
мойындауға мәжбүр болды.
Қоғамдық өмірдің қарама - ... ... ... ... ... » 1789 – 1793 ж. ұлы ... ревалюциясының, ал
одан кейін бүкіл Еуропаны жайлаған реформаторлық қозғалыстың теориялық және
рухани ... ... ... айтсақ, бүгінгі заманның ең
өркениетті елдерінің бірі Америка ... ... да « ... » негізінде қалыптасып, іргелі мемлекетке айналды.
Франциядағы саяси революция, АҚШ – тағы тәуелсіздік жолындағы күрес
және Англиядағы өнер ... ... ... ... ұзаққа
созылған жалпы Еуропалық дамудың тарихи қорытындысын шығарды. Ол қорытынды
... жаңа түрі – « ... ... » қалыптасуы болды. Бұл
кезеңде феодалдық қоғам мен шаруашылықтың натуралдық жүйесі ғана емес, ... ... ... ... сана да ... ... кризис қоғамдағы білімді адамдарды да қамтыды. Қоғамда өз ... ... ... ... , ... ... мен ... қайыршылығы мен құқықсыздығына, қала ... ... ... күш – ... болды. Ол қоғамда жасампаздық пен ... ... Ал ... өркендеп дамуы қоғамдық – саяси және әлеуметтік
өзгерістерге тікелей байланысты болды.
Өндіріс ... ... ... ... мануфактурадан
күрделі технологияға көшу, шикізаттың жаңа түрлері мен энергия ... және т. б. ... ... асырылды.
Ғылым саласында, бұрын механика – математика сияқты ғылым ... ... ... енді оның қатарына физика, география, биология және
т. б. ғылымдар қосылды. Ендігі жерде ... ... ... жатқан
түбегейлі өзгерістер ғылымдар назарына тыс ... ... ... ... ... ... ... танытты. Философтар
қоғамдық өміргет сын көзбен қарап, терең философиялық ... ... ... ... ...... ( мемлекеттік ) құрылыс және
сол құрылыстың идеологиясы – дін болды.
Әлеуметтік қайшылықтар бұрын – ... ... ... ... ... қайшылықтар асқынғанФранцияда дінді ( католиктік ) сынау
радикалдық, атеистік тұрғыдан жүргізілді. Гольбахтың пікірінше, дін – барып
тұрған ... пен ... ... ... ... ... ... – зомбылықты жою мүмкін емес. ... Юм мен ... ... ... ... ... рационализмнен
алшақ болғандығына қарамастан, олар да феодалдық идеологияны қатал сынға
алды. Олар қоғамдық мораль мен адам тұлғасы ... ... болу ... ... ... Францияда да Ағартушылық идеялары біртектес болған
жоқ, олар реформизмнен ( XVIII ғ. ... ... ) ... ... қимылдарға ( XVIII ғ. 60-80 ж. ) дейін нағыз эволюцияны
басынан ... Егер ... аға ... ...... ... ... – монархиялық құрылыс орныққан көршілес Англияның
үлгісімен феодалдық ағымды ... ... ... ... ... жан – ... ... келесі ұрпақтың өкілдері – Д. Дидро
( 1713 – 1784 ). К. Гельвеций ( 1715 – ... ... ( 1723 – 1789 ) ... ...... болды. Олар помещиктік
меншік пен сословиелік артылықшылықтарды ... ... ... ... шақырды.
XIX ғасырдың мәдениеті. Жаңа заман мәдениетінде XIX ... ... орын ... « ... ... » деп ... бұл ... өркениет кемелдену шағына аяқ басымен қатар, тоқырау кезеңін
же басынан кешірді. Мұндай әділ ... ... ... ... О. Шпенглер, Й. Хейзинга, Х. Ортега – и – Гассет және т. б. XIX
ғасыр, мәдениеті ... жаңа ... ... ... нәр алып, көне дәуір
мәдениетінің негізінде ... Олар – ... ... ... және т. б. ... ... ... тағдырына
дәуірдің үш ұлы уақиғасы: Англияда өнеркәсіп ... ... ... тәуелсіздік үшін күресі және Ұлы Француз ревалюциясы ерекше
ықпал етті. Дәлірек ... бұл ұлы ... ... ... ... ... асыру процесін одан әрі жылдамдата түсті. XIX ғасырдың
бет пердесі адамзат тағдырының ... ... ... ... өз ... жаңа дүниенің қалыптасуыда негізінен үш факторға
байланысты ... ... ... ... ... ... ... және үшінші факторларды бір сөзбен « ... ... ... да ... ал бұл ... ... екі ... бұрын пайда болды
да, XIX ғасырда қоғамдық өмірдің барлық ... ... ене ...

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағартушылық ғасырының мәдениеті (XVIII ғасыр)20 бет
Әлемдік мәдениеттер мен өркениеттер165 бет
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті9 бет
XVIII – XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстанның мәдениеті43 бет
Орталық Қазақстанның қола дәуірі5 бет
20 ғ. Қазақ мектеп ашылу тарихы3 бет
XIX г. 60-70-жылдарына дейінгі қазақ әдеби тілі және оны танытатын үлгілер25 бет
XIX ғасыр поэзиясындағы өнер, білім, ғылым тақырыбы38 бет
XIX ғасырдағы іс-қағаздарының қалыптасуы18 бет
Xix ғасырдағы сауда сипатының өзгеруі17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь