Ұлттық банк және оның мақсаты

Кіріспе.

1. Ұлттық банк және оның мақсаты.

Ұлттық банктің міндеттері.
Ұлттық банктің ақша . несие саясаты.

2. Ұлттық банк, басты қаржылық институт . коммерциялық банктер қызметін реттеуші орган.

Коммерциялық банктердің пруденциалдық нормативтері.
Екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу.

3. Ұлттық банктің реттеушілік функцияларын жетілдіру жолдары.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер:
Қазақстанның банктік тәжірибесіне банк қызметін реттеудің жаңа әдістерін халықаралық стандарттар негізінде активтер мен пассивтерді басқару құралдарын пайдалану арқылы енгізу, сонымен қатар банк менеджерлерінің қызметтерін белгіленген жағдайда елдің банктік сектордың тұрақты қалыптасуы үшін актуалды болып табылады.
Курстық жұмысым Қазақстан Республикасының заңды, нормативті және құқықтық актілерді терең оқу, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің реттеушілік талаптарды есепке ала отырып банк қызметін әлемдік және отандық тәжірибеде зерттеу нәтижесінде, сонымен бірге Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктердің нақты мәліметтерді салыстырмалы талдау негізінде әзірленген.
Бірінші бөлімде, Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің түсінігі мен ұғымы берілген. Мұнда Орталық банктің тарихи мазмұны, шығу кезеңдері және негізгі дәстүрлі қызметтерінің қолданылу мерзімі көрсетілген болатын. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің заң жүзінде бекітілген функциялары мен ақша – несие саясатын жүргізу құралдары айқындалып, олардың мазмұны толық көлемде қарастырылған.
Екінші бөлімде, Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің коммерциялық банктердің қызметін реттеудің негізгі әдістері – пруденциалдық нормативтер көрсетіледі. Бөлімде екінші деңгейлі банктердің қызметін реттейтін пруденциалдық нормативтер ережелері мен олардың банк капиталы, өтімділігі және валюталық операцияларына белгіленген көрсеткіштеріне нақты және толық мәліметтер беріледі.
Үшінші бөлімде, Қазақстан Республикасының банктік секторына жалпы сипаттама бере отырып, екінші деңгейдегі банктердің қызметіне эмпирикалық талдау жүргізіледі. Ал банктік жүйенің жоғары деңгейдегі органы – Ұлттық банктің ролі, оның жүзеге асыратын жаңа заңды және нарықтық құралдары арқылы нақтылана түседі. Сонымен бірге, реттеу және қадағалау функцияларын бөлу арқылы Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің ерекше мәртебе ие болуы айқындалады.
1. “Қазақстан Республикасының Ұлттық банк туралы” Заңы, 2000 ж.
2. “Об утверждении Инструкции о значениях и методике расчетов пруденциальных нормативов для банков второго уровня” 30 сентября 2005 г. № 358.
3. Банковская система за десят лет независимости Казахстана / Национальный Банк Республики Казахстан – Алматы: Деловая литература и образование, 2001ж.
4. Деньги. Кредит. Банки: Учебник/ Под ред. Проф. Г. С. Сейткасымова- Алматы: Экономика, 1999ж.
5. Мақыш С. Б. Банк ісі Оқұ құралы- Алматы: Издат. Маркет, 2004ж.
6. Банковская система Казахстана – 2006/ Финансы и кредиты, №1 2006г.
7. О развитии финансового рынка и финансовых организаций в 2005 году и итогах деятельности Агенства/ Финансы и кредиты, №3 2006.
8. О перспективах развития денжно – кредитной политки других направлениях деятельности Национального Банка/ Банки Казахстана, №10 2005 г.
9. По отдельным вопросам развития финансового сектора Республики Казахстан/ Банки Казахстана6 №10 2005 г,
        
        Жоспар
Кіріспе.
1. Ұлттық банк және оның мақсаты.
1. Ұлттық банктің міндеттері.
2. Ұлттық банктің ақша – несие ... ... ... ... ... ...... банктер
қызметін реттеуші орган.
1. Коммерциялық банктердің пруденциалдық нормативтері.
2. Екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу.
3. Ұлттық банктің реттеушілік функцияларын жетілдіру жолдары.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Кіріспе
Қазақстанның ... ... банк ... ... ... ... стандарттар негізінде активтер мен ... ... ... ... ... ... ... банк
менеджерлерінің қызметтерін белгіленген жағдайда елдің банктік сектордың
тұрақты қалыптасуы үшін актуалды болып табылады.
Курстық ... ... ... заңды, нормативті және
құқықтық актілерді терең оқу, Қазақстан ... ... ... талаптарды есепке ала отырып банк қызметін әлемдік және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
екінші деңгейлі банктердің нақты ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің түсінігі
мен ұғымы берілген. Мұнда Орталық банктің тарихи мазмұны, шығу ... ... ... ... ... мерзімі көрсетілген болатын.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Ұлттық ... заң ... ... мен ақша – ... саясатын жүргізу құралдары
айқындалып, олардың мазмұны толық көлемде ... ... ... ... ... ... ... қызметін реттеудің негізгі әдістері – пруденциалдық нормативтер
көрсетіледі. Бөлімде екінші деңгейлі ... ... ... нормативтер ережелері мен олардың банк капиталы, өтімділігі
және валюталық операцияларына белгіленген көрсеткіштеріне нақты және толық
мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... бере отырып, екінші деңгейдегі банктердің қызметіне эмпирикалық
талдау жүргізіледі. Ал банктік жүйенің жоғары ... ...... ... оның жүзеге асыратын жаңа ... және ... ... ... ... Сонымен бірге, реттеу және қадағалау функцияларын
бөлу арқылы ... ... ... ... ... ... ие болуы
айқындалады.
1.1 Ұлттық банктің міндеттері.
Орталық банктер бүкіл елдің несие жүйесін бақылаушы әрі ... ... ... ... ... ... ... ие және экономикалық басқарудың
мемлекеттік органы болып табылады. Олардың басшылық ролі берген ... ... ... ... ... ... ... эмиссиялық банкноталарды
шығару құқығымен пайда болды. Алғашқы эмиссияны Стокгольм банк 1650 ... да, ... ... банк болып 1694 жылы құрылған Англия банкі
болатын, өйткені ол ... ... ... және ... ... Содан, банкноталарды эмиссиялаудан басқа орталық
банктер мемлекеттік қазынашы ролі ... ... пен ... арасындағы делдал ретінде және ... ақша – ... ... ... ... ... ... орталық
банктер национализацияланды және қазіргі ... ... ... ... ... бір ... шегінде мемлекеттің қолында. Бірақ орталық
банктің капиталы мемлекеттің иелігінде болса да, банк пен ... ... ... ... ... ал ... ... қатынастары күшейе түскен.
Алайда, Орталық банк пен ... ... ... ... ... қызметіне шектеусіз әсерін ... ... банк ... ... ... ... ол өз бетінше заңды
тұлға болып қызметін орындайды. Оның ... ... ... ол оны ... ... өзі ... банк ... эмиссиялық, резервтік және кассалық орталығы,
сондай-ақ, ол ... ... ... ... ие ... ... ... несие беруші” ролін атқарады, ақша-несиелік және валюталық
саясатты анықтайды, оның негізгі мақсаты пайда табу ... ... ... асыру және елдің несиелік жүйесін басқару болып табылады.
Мемлекеттің Орталық банкіге кең өкілеттік ... ... ... ... ... ... істеуін қамтамасыз етеді.
Орталық банк мемлекет берген эмиссиялық құқығы негізінде экономиканы
жалпы мемлекеттік тұрақтандыру саясатын, тауар-ақша ... ... банк ... ... реттеудің негізгі объектісіне
экономикадағы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша ... ... ... төлеуге қабілетті сұраныстың әртүрлі компоненттерінің өзгерісі
тәуелді болады. Қазіргі даму сатысында ақша несиелік сипат алады, яғни ... ... ... несие-депозиттік қызметіне байланысты пайда
болады, сондықтан Орталық банк ақша айналымының ... және ... ... ... ... басқару арқылы реттейді.
КСРО-ның мемлекеттік банкінің Руспубликалық ... ... ... банкі болып қайта құрылған. Ол жай клиенттерге
қызмет көрсететін мемлекеттік банктен орталық эмиссиялық ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкі туралы” Заңы ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының Орталық
банкі және республикадағы банк жүйесінің жоғарғы деңгейі болып табылады.
Тәжірибе жүзінде ... ... ... Ұлттық банкке
шоғырланады және олардың шаруашылық айналымға түсуі Ұлттық ... ... ... ... кассаларын толтыру негізінде
жүреді. Барлық банктер қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық ... ... ... ал ... жағдайда Ұлттық банкіден несие алады.
Осының нәтижесінде ... және ... есеп ... ... ... және оның ... ... банк – ақша резервтерінен, алтын валюта резервтерінен, басқа
да материалдық құндылықтардан ... ... ... бар ... ... ... ... банк ісінен түскен табыстар, бағалы қағаздардан
түскен ... және ... ... ... ... ... ... сәйкес, Ұлттық банк жарғылық қорын 20млрд.тенге
көлемінде мына қаражаттар есебінен ... ... ... ... ... ... қорлар және Ұлттық банк тапқан
пайдадан аударымдар.
Әлемдік тәжірибеде, нарықтық экономика жағдайында ... ... ... әр ... ... ... бар:
• Оның капиталының қалыптасуы толық мемлекеттің қаражаты есебінен
болатын унитарлық банк ( Ұлыбритания, Франция, Ресей);
• Акцияларының ... ... ... ... қоғам (
Жапония, Бельгия);
• Бірлестік типтес ұйым ( ... ... ... ... ... қызметін бірігіп атқаратын ... ... ... ... банк ... ... болып табылады. Мемлекет –
жарғылық қордың жалғыз иесі. ... қор – ... , ... және басқа да құндылықтардан тұрады, ал айналым қаражаты – банкке
тиесілі ақша қаражатарынан тұрады. ... банк ... және ... ... ... ... қор ... қор көлемінде құрылып, ол өзіндік
табыс есебінен толтырылады және осы ... ... ... ... ... ... шығындарды жабуға арналады.
Сонымен қатар Ұлттық банк өз бетінше жылдағы қаржылық ... ... жоқ. “ ҚР – ның ... банк ...... 11 – ... ... бір бөлігі жарғылық, резервтік және басқа қорларды құрғаннан кейін
мемлекет басшының ... ... ... ... ... Ұлттық банк және оның мекемелері барлық салықтар мен
төлемдерден ... ... ... ... пайдасы сол жылға жатқызылатын
табыстар мен шығындардың айырмасы ретінде анықталады. Мұндай шығындарға:
активтер ... оның ... ... мен монеталардың
құндарының бір ... ... ... ... банкі жұмысшыларының жалақы
нысандары оның табыстар деңгейіне ... бола ... және ол ... ... ... басқарманың ұсынысы негізінде Қазақстан
Республикасының Президентімен тағайындалады.
Заңның 7 – ... ... ... ... ... ... міндеті – Қазақстан Республикасының ұлттық валютасының ішкі және
сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... Ұлттық банкіне мынадай
қосымша міндеттер жүктеледі:
• Қазақстанның экономикалық дамуы және оның ... ... ... ... ... ақша айналысы,
несие, банктік есептеулерді және валюталық қатынастар саласындағы
мемлекеттік саясатты жасау және жүзеге асыру;
• Ақша – ... және банк ... ... ... ... ... және басқа несиелік мекемелердің қызметін реттейтін
ережелердіжасау және олардың орындалуына ... ... ... ... ... салымшалардың мүдделерін қорғау.
Ұлттық банктің мақсаттары мен міндеттерін анықтай отырып, оның ... ақша ... ... ... және толық (100%) капиталдың
мемлекеттің иелігінде болғандықтан, Ұлттық банктің мемлекеттен тәуелсіздігі
нольге тең. ... ... ... Республикасының Ұлттық банкінің
бекітілуімен тағайындалады және босатылады.
Ұлттық ... ... ... ... 12 – бабына сәйкес,
орталықтанған тік ... ... ... ... ең ... ... ... Ұлттық банк төрағасымен
басқарылатын басқарма болып табылады. ... ... ... тұрады. Оның
құрамына – Ұлттық банк ... оның төрт ... ... ... бір – бір ... және ... ... Кабинетінің екі
өкілі кіреді. Басқарма ... ... ... ... ... ... ... шешеді:
• Мемлекеттің ақша – несие саясатын жасайды;
• Ұлттық банк ... ... ... ... нормативтік актілерді
бекітеді;
• Парламент бекіткен тұжырым негізінде банкноттар мен монеталардың
номиналдық құнын және әшекейлік пішінін бекітеді;
• Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін бекітеді;
• Қазақстан Республикасының валюталық ... ... ... ... ... ... сақтауға алатын сыртқы активтер типтерін
бекітеді;
• Ұлттық банктің ... ... есеп ... жылдық жиынтық
балансты қарастырады;
• Банктер және олардың филиалдары үшін экономикалық нормативтерін
бекітеді;
1.2. Ұлттық банктің ақша – несие ...... ... ... инвестициялық, құрылымдық т.б. дамыған
қоғамның экономикалық саясатының бір бөлігі ... ... Ақша – ... ... және ... ... ... реттеу мақсатында ақша
– несие саясатының аясында монетарлық билікті ... ... ... кешенін түсіну керек. Шаралар кешенінің мзмұны және сипаты ... ... мен ... ... ... ... – ала
анықталады. Ақша – несие саясатының іске асуы ... ... ... ... шегін анықтау мүмкіндігімен анықталады.
Ақша – несие ... әсер ... ... ... – ол ақша ... табылады. Ақша айналысы үздіксіз қолма – қол және қолма – қолсыз ақша
қозғалысынан ... Ақша ... кең ... талқылағанымен түбінде
оның ұйымдастыру принципін өзгертеді. Ақша айналысын реттеу ... ... ақша ... ақша ... ... орталық
банк ақшалары, несие мультипликаторы, ақшаға деген сұраныс пен ұсыныс т.б.
жаңа түсініктер негізінде ... ... Ақша ... ... кейнсиандық
және монетаристік концепцияны үйрену қажеттілігі өз кезегінде түсінік
аппаратын ... ... ... осы ... құрылуы негізінен К.
Маркстың ақша айналысының заңы ... ... ... Ақша ... құн ... ... Осы ақша массасының айналысы үшін ... тек ... ... ... мен ... жеткіліксіз, мұнда
табыстың құрылымы мен көлемін, ақшаға деген сұраныс пен ұсыныстың қатынасын
ескеру қажет.
Ақша – несие ... ... оның ... мен ... үшін ең ... ... принциптерінжәне оның ішкі механизмін
ашып алу керек. Ақша – несие саясаты ... ... ... екі ірі ... және ... ... көрсетеді. Егер кейнсиандықтар ақша
– несие саясатының ... ... ... немесе табысты бақылау
саясатының есебіне шешсе, онда монетаристер тек ақша – несие ... ... ... ... екі ... арасында көзқарастары қарама – қайшы
әртүрлі әдістемелерге байланысты, біріншісі, әрбір жеке ... ... ... ... ... екіншісі барлық нәтижелер кешеніне
негізделеді.
Бакнтік секторға келетін болсақ, онда ... ... ... ... жаңа банктерді, олардың бөлімшелерін және филиалдарын
барлық деңгейде құру ... ... болу ... ... сол ... ... бағытын таңдау бойынша экономикалық мақсаттлығын
және тиімділік принципін реттеуді қамтамасыз ету банктердің ... ... ... ... ... ... біртұтас
ақша – несие саясатын жасайды, ақша айналысын және ... ... ... қызметтерін әлемдік тәжірибеде танымал әдістер
арқылы реттейді. Сондықтан ... ... – есеп ... ... айналыспайды, оның клиенттері тек банктер болып табылады, Демек,
мұнда икемді құрылым туралы айтылып отыр, осының шеңберінде әрдайым ... ... ... ... елдердегі банктік мекемелердің әртүрлілігі
менкөптігіне қарамастан, олардың ұқсастығы, екі деңгейлі құрылымның болуы
орталық банкке экономикалық ... ... ... деңгейлі банктердің
тәртібін реттеу және ұдайы өндіріс процесіне әсер ету ... ... ... ... ... ... ... бәсекенің дамуы,
банктерге деген сенім дағдарысын ... – ала және ... ... ... ... ... жүйесін қолдануға мүмкіндік туғызу.
Орталық банктер ақша – несие саясатын жүргізудің өзіндік бір құралдары
бар. Оларға: пайыздық саясат, міндетті резервтер,несие ... ... ... және ... ... ... арқылы өтімділікті
қамтамасыз ету саясаты жатады. Солардың бәріне қысқаша түсінік беріп, шолып
кетемін.
Пайыздық саясат ақша ... ... ... бірі ... ... банк ақша ... сұраныс пен несие бойынша ұсыныстың
инфляция деңгейінің жалпы жағдайына инфляциялық күтімдеріне ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк
өзінің пайыздық саясатын мемлекеттің ақша – несие саясатын іске ... ... ... әсер ету үшін ... ... ... ... кезінде Ұлттық банк пайыздық
мөлшерлемесін оң және нақты түрде ұстап тұру ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесінің
деңгейі Ұллтық банкінің қайта қаржыландыру мөлшерлемесі бойынша ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелер өзрар
кейбір негізгі себептермен ерекшеленеді. Олардың арасынан мыналарды бөліп
көрсетуге ... ... ... әртүрлілігі, пайызды ... ... ... және ... ... ... байланысты тәуекелдің деңгейі.
Міндетті резервтер саясаты. Ақша саясатының құралы ... ... екі ... атқарады: ақша нарығында өтімділікті ... ... ... ... деп ... және бір ... ... коммерциялық
банктердің несиелік акцияларын эмиссиялауға тежеу ролін атқарады. Көптеген
елдерде минималды резервтер несиелік институттардың өтімділігін ... ... ... ... ... ... пайда болды. Бұл
минималды резервтерді қолдану мотиві қазіргі күнде жүзеге асуда. Банктердің
өтімділігін қолдау отырып, ... банк ... ... инстанцичдағы
кредитор” функциясын атқарады.
Көптеген орталық банктердің резервтері несиелік бақылау ... ... ... ... қала ... ... ... алып
тастау туралы ұсыныс проценттік емес салымдар мақсаттылығы туралы ... ... ... кезде туындайды немесе бәсекеге минималды резерв теріс әсер
етеді.
Қазақстан Ұлттық ... ... ... механизмін банктерге
ұсынылған несиелердің көлемін ... ... ... ... ... ... тәуекелін төмендету үшін, монымен қатар банк
акционерлерінің және салымшыларының мүдделерін ... ... ... банк ... ... бойынша пайыздар аудармайды,
бірақ бастапқы ақша массасына бақылауды күшейту мақсатында, сонымен бірге
коммерциялық ... ... ... ... дәрежеде ғана
пайыздар аударады. Бірақ та зардаптардан ол берілген тәжірибелі қолданудан
бас тартты. ... ... ... банк тек ... ... шотындағы орта қалдық сомасы бойынша ғана банктерге
пайыздық резервтік талаптарды көтермей ... және ... ... ... асып ... минималды резервиер 1948 жылы енгізілді. ... ... ... ... ... құру мақсаты, экономиканы
қамтамасыз ету үшін коммерциялық банктіңақша айналысына және несие көлеміне
әсер ету құралы ... ... ... ... ... ету осы ... құралдармен қарастырылмады. Қазақстанның банк
тәжірибесінде минималды резервтік талаптардың мөлшері, банктерден ... және жеке ... ... банктің барлық депозитік міндеттемелерінен
тұрақты пайыз ретінде анықталады. Сонымен қатар, минималды резервтік
талаптарды ... ... екі ... ... ... ... ... активтерге есепті ай ішінде орналастыру
керек, өйткені резервті актевтердің орта ... ... ... ... орта ... ... аз ьолмауы керек.
2. Ұлттық банкке қаражаттарды депозитке салу.
Минималды резервтер саясаты әлемнің алдыңғы қатарлы елдерінің орталық
банктерінің әрәекет ететін құралы ... қала ... ... ... ... өзгерістер болады. Міндетті резервтер механизмі немесе саясаты
шеңьерінде қолданады.
Ақша нарықтағы ... Ақша ... ... ... ... ... бірі бағалы қағаздарды сатып алу және сату боәынша
операциялар болып табылады. Әлемдік ... ашық ... ... ... негізгі бағалы қағаздарға мыналар жатады: ... ... жоқ ... ... ... ... өнеркәсіптік облигациялар, бірінші сыныпты ... ... ... және ... Ашық ... операцияларға орталық банк
шығарған юағалы ... ... ... сатып алған жағдайда,
сонымен қатар бағалы қағаздар сатып алу – сату мәмілерін ... банк ... ... мысалы, қазыналық тапсырыс бойынша ( МБҚ белгілі бағамын
ұстап тұру мақсатында және т.б.) ... ... ... ... ... жүзеге асырылады, ал екінші ...... ... ... несиелеу. Ашық нпрықтағы саясатты дәстүрлі ... ... ... реттегі нарықтағы мемлекеттік бағалы қағаздармен
операциялар ... банк ... ... ашық ... ... ... ... көлемді сатып алуға қол жеткізген кезде ... ... ... ... ьерілген түрі бойынша ... ... ... тәуелсіз сатып алады. Екінші жағдайда жеткен нәтиже – несиелік
институттардың үкіміндегі ақша ... ... ... ... ...... ... білдіреді.
Егер Орталық банктің мақсаты банктік сектордың резервтерін азайту
болса, онда ол контрактивті саясатты жүргізіп, ашық ... ... ... ... Мұндай жағдайда, жоғарыда келтірілгендей, орталық банктің
өзінің мақсатын өткізуде 2 мүмкіндігі бар: Орталық банкпен ұсынылған ... кез – ... ... ... ... (бұл ... ... болып
табылады) немесе басқа да тең жағдайда қосымша бағалы ... ... ... ... ... Ашық нарықтағы контрактивті ... ... ... ... өсуіне және несиелік институттармен
өздерінің ресурстарының бір ... ... ... мемлекеттік
бағалы қағаздарға несиелік ... ... ... ... ... ... ... потенциялын төмендетеді және
пайыздық ставкаларды көтеруге әкеледі. Банктік емес институттармен ашық
нарықтағы ... ... ... ... ... банкке
қаражаттарын жіберуге мәжбүрлі, бірақ оның орнына өтімді бағалы қағаздар
алмайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Осындай шаралардың нәтижесінде несиелерді ұсынуды
қысқарту болады, біріншіден, ... ... ... ... әкелетін ақша нарығыан әсер етуі.
Тәжірибеде, Орталық банктің қысқа мерзімдік қарыздық ... ... ... ... ... ... екі ... көруге
болады: сандық тендер және пайыздық тендер.
Екі процестің негізінде Орталық банктің қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... жолымен сұраныс пен
ұсыныста жатыр. Сонымен Орталық банк сұраныс 50% - ға ... ... ... мерзімді қарыздық міндеттемелер мен ... ... ... әдісіне балама болатын екінші ... ... ... ... Бұл ... ... салыстыруға болады.
Орталық банк минималды ставкасын ... онда олар ... ... ... ... екендігін көрсетеді. Орталық банк түскен
ұсыныстарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ставканы ұсынушы несиелеудің үлкен көлемін алады.
Ашық нарықтағы бағалы қағаздар операциялары Қазақстанның ... ақша ... ... ... ... ... табылады.
Қазіргі жағдайда Ұлттық банктің негізгі мақсатының бірі ... ... ... ... ... ... ... ету,
ол иерзімінен бұрын өтеу ... және оның ... ... ... Экономикасы дамыған елдердің Орталық ... ... ... ... және ... ... ... асыру кезінде Орталық банк міндентіне коммерциялық банктердің шетел
валютплпрымен операцияларына ... ... ... ... Қазіргі кезде
өнеркәсібі дамыған елдерде валюталық шектеулер толығымен жүргізілген немесе
оны жүзеге асыру бойынша іс – шаралары ... ... ... елдерінде
бұл процесс ең бірінші ЕВРО – ны негізумен және ... ... ... ... ... ... Орталық банктің валюталық
саясаты капиталды экспорттау ... ... ... ... ... ... жүргізу формасында әсер етті. Капитал
қозғалысының күтілген ... ... ... ... ... ... ... байланысты, ол өзінің мәнін не ... ... ... ... не ... ... ... қатынасындағы бағамды қолдау.
Валюталық саясат өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ұлттық валюта бағамын тұрақтандыру
және төлем балансының тепе – теңдігіне бағытталған ... ... ... ... ... түрі ... ... тұрады:
• Валюталық бағамды реттеу (оны орнату механизмі, деңгейін ұстап отыру);
• Ресми валюталық резервтерді басқару;
• Валюталық реттеу және валюталық бақылау;
... ... ... және ... ...
қаржылық ұйымдарғақатысуы.
Валюталық бағам дегеніміз - ... ... ... бірліктерінің
арасындағы қатынас.
Әлемдік тәжірибеде алныған келесі валюталық ... ... ... ... ... ... (валюталық қоржын немесе бір валюта негізінде
анықталады);
• Еркін валюталық бағам, сұраныс пен ұсыныстың әсерінен стихиялық ... ... ... бағам;
• Көптік жүйедегі валюталық бағам;
• Қосарлы валюталық бағам;
Валюталық бағамдарды реттеу әдістері.
1. Валюталық интервенция – бұл ұлттық валюта бағамына әсер ету ... ... ... алу – сату жолымен валюталық нарықты функционалдауда
орталық банктің тікелей араласуы. Валюталық ... ... ... ... ... ... көп, валюталық бағам төменгі ... оны ... ... және ... ... ... жеткіліксіз, валюталық
бағам жоғары болған жағдайда ... Сол ... ... ... пен ұсыныстың теңесуіне ықпал етеді және ұлттық ақша
бірлігі бағамының ауытқу шегін белгілейді.
Валюталық ... ... ... шегі бар. ... тек ... ... ... болмау жағдайында, активтік және
пассивтік сальдоның кезеңмен ауысуын сипаттайды. Ресми валюталық резервтің
мөлшерін шектеуге ... ... ... сату оны ... алумен
кезектесіп отыруы керек. Осымен ... ... ... ... ... ... ... интервенцияның ортша валюталық
шектеулердің әртүрлі формаларын ... ... ... Валюталық шектеулер – бұл төлем балансының тепе – теңдігіне, ұлттық
валюта ... ... және ... да ... қол ... ... әкімшілік, заңнамалық тәртіпте бекітілген нормативтік ережелер мен
шаралар жиынтығы. Валюталық шектеулер ... ... ... ... мынадай жағдайда пайдалады, валюталық интервенция тәжірибесі тиімді
болмаған жағдайда пайдалады, ... ... ... ... ... яғни ... ... үлкен және созылмалы тапшылық
жағдайында. Осы берілген жағдайларда елдер сыртқытөлемдер мен ... ... ... ... ... ... ... мен ревальвациясы. Девальвация дегеніміз- ұлттық
ақша бірлігінің бағамын шетел валютасының қатынасына немесе ... ... ақша ... ... ... ... ... бәсеке
қабілеттілігін жоғарлатады, және төлем балансының жағдайын жақсартады.
Қалқымалы валюталық бағам режиміне өту ... ... ... ... ... іс-әрекетін төмендетті, себебі, кезең
бойынша ... ... ... девальвация тиімділігін ... Оған ... ... және дамушы мемлекеттер
өздерінің ұлттық валюталарын дүркін-дүркін девальвациялауға мәжбүрлі.
Ревальвация халықаралық ... ... ... ... ... Ол ... үшін тиімді емес, осының
нәтижесінде сыртқа шығарылатын тауарларға баға ... ... ... ... ... тауарлардың бағасын сақтау кезінде
бұрынғы деңгейдегідей экспорттық табыс ... ... үшін ... ... ... ... ... валютасын ұлттық валютаға
айырбастау арзанға түседі.
4. Банкаралық валюталық нарықты ... және ... ... ... нарық – шаруашылық нарықтың маңызды бір секторы, оның өзі 2
сегменттен ... ... және ... емес, олар өзара байланысты және
өзара тәуелді. Валюталық тұрақсыздық ... ... ... ... ал ... ... биржалық емес банкаралық нарықтың ... ... ... ... ... сауда банкаралық
нарықта кеңінен тарады, олардың қатысушылары жеке коммерциялық банктер және
валюталық дилерлер ... ... ... банктер мен олардың
клиенттері арасында мәмілені бекіту ... ... ... деңгейі
анықталады. Сондықтан, ол әрбір сағат пен күнді еркін өзгертеді.
Банкаралық реттеуге қарағанда валюталық аукциондарды ... ... ... роль ... ... ... ... жатқан елдерде заңнамалық тәртіпте Орталық ... ... ... 100% ... ... ... түскен валюталық
табыстар аукционға толық көлемде түспейді, ... ... ... ... қаржыландыруға: импортты төлеуге, мемлекеттік
кәсіпорындардың қажеттілігін ... ... ... Ұлттық банк, басты қаржылық институт – коммерциялық банктер қызметін
реттеуші ... ... ... ... нормативтері.
Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастардың дамуы, соның ішінде,
экономиканың банктік секторының өркендеуі ... ... ... ... реттеумен байланысты. Экономика секторларының ішінде іс жүзінде
қажет еткен банк шаруашылығы болды.
Қазақстан Республикасының ... банк ... ...... ... ... ... реттеу жатады. Екі деңгелі
банктік жүйе жағдайында Ұлттық банктің негізгі мақсатының бірі – ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру
еліміздегі банктердің және басқа да қаржы – несие ... ... ... және ақша ... ... етуінің
тұрақтылығын ұстап отыру болып табылады.
Ұлттық банк банктік қызметтерді қадағалау және ... ... және ... ... ... ... қатарына – пруденциялдық нормативтер жатады.
Орталық банк тарапынан коммерциялық банктердің қызметін реттеудің
теориялық ... және ... ... 12 мүше – ел ... келісіммен анықталған. Олар: өтімділік бойынша, капитал бойынша,
тәуекелді активтерді бағалауы бойынша және т.б. талаптарды ... ... ... қаласында 1987 жылы 10 мемлекеттің қатысуымен
Халықаралық есеп айырысу банкінің ... ... ... және ... ... Бұл ... ... мемлекеттер кірді: Бельгия,
Канада, франция, ... ... ... ... АҚШ, ... құрылған банкті қадағалау және реттеу комитеті алдына мынадай
мақсаттар қойды:
1. Банктердің қызмет көрсету жүйесін ... ... Банк ... ... ... ... ... мен оған
қойылатын талаптарды белгілеу;
3. Халықаралық банк жүйесінің ... және ... ... ... ... белгілеу;
4. Банкаралық бәсекенің халықаралық қолайлы жағдайларын жасау және осы
мақсатта комитетке қарайтын банктердің ... ... ... ... көрсеткіштерді бірыңғай ету;
5. Банк операцияларын жүргізу барысында қолданылатын ... ... ... ... ... бірегей үлгісін жасау;
ҚР – ның “ҚР – ғы банктер және банктік қызмет туралы ” Заңына сәйкес
Ұлттық банк ... ... ... ... талаптарды,
екінші деңгейлі банктердің ... ... өту ... мен
активтердің классификациялануы туралы жағдайлары. Пруденциалдық реттеу банк
қызметтерін алдын – ала ... ... ... ... ... қызметтерін заңға сәйкес арнайы қадағалау органдары тарапынан
басқарудың дербес түрі. ... ... ... ... және ... банктерді басқарудың негізгі ... ... ... ... ... пруденциалдық нормативтер. Бұл
нормативтер халықаралық ... де ... бір ... ... белгіленуі
мүмкін немесе әрбір ұлттық экономиканың банктер жүйесінің даму ерекшелігіне
сәйкес ықшамдалуы мүмкін.
Қазіргі кезде осы ... ... 26 ... ... ... Осы ... ... мемлекеттердің банк жүйесіндегі білікті
әрі кәсіби мамандардан тұратын топтың ұсынуымен банк ... ... ... ... ... келесі талаптар жасалды:
• Банктің капиталдық базасының құрамы және құрылымы ... ... ... ... ... ... бөліктері (жарғы капиталы,
резервтік капитал, қосымша капитал, субординациялық ... ... Банк ... ... ... ... негізінде анықталып
және белгіленіп отыруы керек;
• Банк активтерінің тәуекелдік деңгейі келісім негізінде ... ... ... сандық көрсеткіштермен белгіленуі керек.
Екінші деңгейлі банктердің төлемқабілеттілікті жоғалту тәуекелін
минимизациялау ... ... банк ... ... ... өтімді активтердің банк міндеттемелеріне қатынасымен анықталатын
өтімділік коэффициенті енгізілген. Өтімділік көрсеткішіне стандартты талабы
0,3 кем болмауы тиіс. ... ... ... топтау кезінде кірген
тәуекел деңгейі бойынша нольдік ... ... ... ... активтер, корреспонденциялық шоттағы калдықтар, мемлекеттік бағалы
қағаздар, монетарлы ... ... және ... ... спецификасына
сәйкес басқа да активтер. Банктің міндеттемелеріне өтімді ... ... ... ... ... ... мен ... және
алдағы екі ай ішіндегі уақытында болатын міндеттемелер.
Капитал тәуеклдерден басты қорғаушы тірек болып табылатынын ... ... ... ... ... Базель
келісіміне сәйкес екінші деңгейлі банктер үшін ... ... ... ... ... ... ... коэффициенті
бекітілген: негізгі капиталдың жиынтық активтерге ... 0,06 кем ... ... ... ... ... 0,12 кем ... керек.
1. Банктің жарғылық капиталының ең төменгі мөлшері
Банктің жарғылық капиталының ең төменгі ... ... ... бекітеді. Банк акционерлерден өзінің акцияларын номиналдық
бағадан төменгі деңгейде ғана, ... ... ... алу кез ... ... мен орындауға міндетті басқа да нормалар және
лимиттерді бұзбаған жағдайда ғана сатып ала ... ... ... ... ... ... ( К ) – бұл 1 ... ... мен 2 ... 1 ... ... ... ... ) қосындысынан банктің
инвестицияларын шегеру арқылы есептеледі.
Ұйымдардың субординирленген қарызына ... ... ... ... келуге тиіс:
- жоғарыда аталған заңды тұлғалардың қаржылық есебі халықаралық
стандартқа сәйкес жасалуы және аудиторлық қорытындымен расталуы
тиіс;
- жоғары ... ... ... ... Қазақстан қор
биржасының ресми тізімінің “ А ” категориясына енуге тиіс;
- ... ... ... тұлғалардың қарыз рейтингі Stantard ... және ... ... ... ... “ A ”
рейтингінен төмен болмауға тиіс:
Бірінші деңгейлі капитал ( К1) мыналардан құралады :
- төленген жарғылық капитал ;
- ... ... ;
- ... ... ... таза ... ( ... жылдардағы таза
табыс есебінен құрылған қорлар, резервтер) ;
шегерілген ( - ):
- материалдық емес активтер ( ... ... ... ... ... ... ... қызметінің мақсатына алынған
лицензияланған бағдарламалық қамсыздандыру );
- өткен жылдардағы зиян ;
- ағымдық ... ... ... ... ... ... ... капитал мыналардан құралады:
- ағымдық жылдағы табыстардан ағымдық жылдағы шығыстардың артық сомасы
;
- бағалы қағаздар мен негізгі құралдарды қайта ... ... ;
- ... ... алып ... ... сомасының 1,25% - нан
аспайтын сомадағы жалпы резервтер ( провизиялар ) мөлшері ;
- бірінші деңгейлі капитал ... 50% - нан ... ... ... ... субординарлық қарызы - бұл мынадай талаптарға сәйкес келетін,
банктің ... ... ... ... ... ... болып табылмауға тиіс;
2) банктің немесе онымен байланысты аффилиирленген ... ... ... ... ... етілмеуге тиіс:
3) алдын ала (толық немесе жартылай ) ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандырылуға тиіс (
акционерлер арасында қалған мүлікті бөлу алдында ... ... ...... қайтару мерзімі 5 ... ... ... ... ... жататын субординарлық қарыз.
Облигация субординарлық қарызға және меншікті капиталға ... ... ол ҚР- ның ... сәйкес шығарылса.
Банктің субординарлық қарызы меншікті капитал ретінде есепке алынады
және бес жыл ... ... ... ... ... ... жылы – субординарлық қарыздың 80% сомасы;
2-ші жылы – субординарлық қарыздың 60% сомасы;
3-ші жылы – субординарлық қарыздың 40% сомасы;
4-щі жылы – ... ... 20% ... жылы – ... ... 0% сомасы,
Меншікті қаражаттардың ( меншікті капиталдың ) ... екі ... ... есептеледі:
Банктің бірінші деңгейлі капиталының барлық активтер сомасыра
қатынасы 0,06 – дан кем ... ... Бір ... ... ... ... ... мөлшері
Бір қарыз алушы – ҚР – ның заңдарында немесе жасалған келісім-шартта
көзделген негізде қарыз алушы ... ... ... ... ... ... ... не белгісіз мерзімге несиелік тәуекелге баратын банк
тарапынан ... ... бар ... жеке және ... тұлға.
Бұл көрсеткіштің мәні екі жағдайда қарастырылады:
- Банкпен ерекше ... ... ... ... - ... ... ... Басқа да қарыз алушылар үшін – 0,25-ден аспауы тиіс(соның
ішінде 0,10 – баланстан ... ... ... несиелер, сондай-ақ оффшорлық аймақ аумағында тіркелген
Қазақстан Республикасының резидент еместерге ... ... ... ... ... ... отыру мақсатында банктер ... ... ... ... ... екі ... көмегімен анықталады.
- Банктің ағымдағы өтімділік коэффициенті ;
- Банктің қысқа мерзімді өтімділігінің коэффициенті;
Ағымдағы өтімділік коэффициентініңең ... ... ... ... ... ... ... өтімділігі жоғары активтердің орташа
айлвқ шамасының талап ... ... ... ... ... ... есептеледі.
Өтімділгі жоғары активтерді есептеуге мвналар жатады:
- Қолма-қол ақшалар;
- Мемлекеттің бағалы қағаздары және ... ... ... ... ... ... өтімділігі
жоғары басқа да бағалы қағаздар;
- Ұлттық банктегі “Standart & Poors” және ... ... “А” ... емес ұзақ ... рейтингі бар
резидент емес банктердегі талап етуге дейінгі депозиттер;
- “Standart & Poors” және басқа ... ... ... емес ұзақ ... ... бар ҚР банктерге берген
“овернайт” займдары.
Талап етуге ... ... ... ... ... және банк-корреспонденттердің талап етуге дейінгі
депозиттері;
- “овернайт” банкаралық несиелері;
- Есеп айырысу мерзімі көрсетілмеген басқа да талап етуге дейінгі
міндеттемелер.
Банктердің қысқа ... ... ... үш ай мерзімінен
аспайтын өтелу мерзімі бар активтердің орташа айлық ... үш ... ... ... ... етілетін міндеттемелердің орташа ... ... ... Ашық ... позиция лимиті
Ұлттық банк басқармасы “Standart & Poors” және басқа ... “А” ... емес 9за0 ... рейтинг3н иелет3н шетел
валюталары бойынша ашы валюталық (ұзын немесе қысқа) лимитін белгіленеді.
Ашық валюталық ... – осы ... ... ... ... ... қаражат алу талабы мен беру ... сол ... ... ... ... ... ... мен
міндеттемелердің (баланстан тыс талаптар мен міндеттемелерді есепке
алғандағы) ... ... ... ... ... ... позиция – белгілі бір шетел валютасында бейнелейтін
міндеттемелер мен баланстан тыс тыс талаптардан артық ... ... ... ... ашық ... позициясы.
Қысқа валюталық позиция – белгілі бір шетел валютасында бейнеленетін
активтер мен баланстан ... ... мен ... тыс
міндеттмелерден артық болып келетін сол шетел валютасындағы ашық валюталық
позициясы.
2.2. Екінші деңгейдегі банктердің ... ... және ... ... ... ... қызметін реттеу Ұлттық
банктің Қаржылық қадағалау департаменті немесе Қаржы рыногы мен қаржылық
ұйымдарды ... ... және ... ... ... ... басты міндеттерінің бірі – бұл банктердің қызметін реттеуді
экономикалық тиімді жолмен жүргізуді қамтамасыз ету, яғни банктік ... мен ... ... Ал, ол міндетті шешуде банктердің
қызметін ... 2 ... ... ... ... қолдану мәселесі туады.
Қазіргі бәсекенің жоғарылауына байланысты коммерциялық банктердің
қызметі ... ... ... ... ... ... ... – несие
мекемелерінің қызметтерін бақылаушы органдарының, ең басты Ұлттық банк
тарапынан жүзеге асырылатын ... ... ...... жүйенің
демократизациялануына және сауықтыруына көмегін тигізеді. Реттеудің сыртқы
және ішкі ... ... ... ретінде қарастырылуы, сақтық қорғаушылық
құралдарды қолданудың жүйулі икемді жолмен ... ... ... ... ... ... пен ... жетумен
байланысты.
Дәстүрлі: банктік қызметтің сыртқы реттелуі – бұл қадағалау органдары
тарапынан банктік қызметті ... ... ... ... ... ... қашықтық (дистанциоды) және инспекциялық ... ... және ... ... ... ... ал ішкі ... – бұл өз
қызметін тәуекелдерді болжау мақсатында ішкі рестрикцияларды орнату жолымен
реттеу.
Бұл қашықтан (дистанционды) қадағалау әдісі және инспекциялық әдісі.
Қашықтан ... ... – бұл ... ... ... беру ... жүргізілетін пруденциялық қадағалау әдісі.
Инспекциялық қадағалау – банктерді орналасқан жерінде тексеру арқылы
олардың ... ... ... ... ... ... беретін
банктердің қызметін реттеу әдісі.
Банктердің қызметін ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын банк балансы мен қаржылық есеп есебін
талдау барысында жеке банктік операциялардың ... ... ... ... анықтауға, меншікті және тартылған қаражаттардың
көздерін, олардың белгілі бір мерзімге немесе кезеңге орналастыру құрылымын
айқындауға, сондай-ақ банк ... жеке бір ... ... мен ... ... мүмкіндік береді.
Қашықтан талдау жүргізетін мамандар мынадай міндеттерді шешеді:
1. Банктердің пруденциялық нормативтер мен міндетті басқа да ... ... ... талаптар және күмәнді қарыздарға қарсы
провизияларды құру ... ... ... ... ... қызметін қарастыру, оның болашақтағы жұмысы мен
дамуы жайлы ой қалыптастыру, оның ... ... ... ... ... банктік операцияларының барлық аспектілеріне
әсерін тигізеді. Егер қарыз ... ... ... ... ... және
олар бойынша пайызды төлемейтін болса, ... таза ... ... Ал
пайдасының азаюы, өз кезегінде өтімділіктің жетіспеушілігіне әкеп ... Таза ... ... банк капиталын көбейтуге мүмкіндік
бермейді және активтер ... ... ... ... ... ... Осы себептердің салдарынан банктердің төлем қабілетсіздікке
ұшырауы мүмкіндігі туындайды.
Активтердің сапасын қашықтан бақылау мен ... ... ... ... ... бір бөлігі болып табылады. Қашықтан бақылаудың
талдаушысы банк ... ... ... ... ... банк
басшылығына хабарлайды және инспекторлық ... ... ... ... ... ... ... қашықтан басқарудың тиімділігі
банк беретін ақпараттардың сапалылығымен ғана ... Ал ... ... ... ... алу ... ... анықтауға және оларды тиісті түрде жіктеуге мүмкіндік беретін
активтердің ішкі талдау ... болу ... ... ... ... ... ... уақытта берілетін жаңа
ссудаларға байланысты болады.
Капитал, банктің қаржылық жағдайының ең маңызды ... ... ... ... жағдайын, сәйкес табыстарсыз қолдау мүмкін емес. Банк
неғұрлым ... ... ... ... соғұрлым жыл сайын өзінің
капиталын толықтырып және акционерлеріне пайда беріп отырады. ... одан ары ... ... ... ... ... Ал ... капиталын азайтып немесе жойып жіберуі мүмкін. Өз ... ... ... ... ... ... соның
салдарынан банк банкротқа ұшырауы мүмкін.
Ал банктің ... ... оның ... ... ... ... өз ... бойынша жауап бере алмауы банкке деген
сенімінің жоғалуына әкеп ... ... ... ... ... мен ... ... әсер ететін банктің барлық көрсеткіштері
мен жағдайлары ескеріліп, өтімді активтердің сомасы мен міндеттемелердің
құрамы ... ... ... бойынша объективті көрсеткіштерге көңіл
аударылады. ... - ақ ... ... кең ... талдау қарастырылады.
Қашықтан қадағалаудың артықшылығы – онда банкттердің мәліметтер, әсіресе
капитал жеткіліктілігі, өтімділігі және табыстылығы бойынша жиы ... ... ... ... аспектілеріне жуткілікті көңіл аударуға
мұмкіндік болмайды және кейбір берілген ... ... ... ... ... ... ... әдісінің артықшылығы – банктің ... ... ... ... ... сондай- ақ банктің басқарылуы туралы нақты
көрініс алуға болады. Сонымен қатар инспекциялар ...... ... рет – ... ... ... ... барлық жақтарына
үзіліссіз бақылау қызметін жасай алмайды.
Инспекциялауды ... ... үшін ... ... ... пен ... тәуекелдердібілетін жоғары білікті мамандардан
тұратын топ немесе топтарды құруы ... ... ... ... ... ... қажет ететінін ескере отырып, ... ... ... ... ( әрбір банк кемінде жылына бір ... ) және ... ... ... ... ... анықтау қажет. Банктерді инспекциялау банк тәуекелін жалпы
тексеру арқылы банктің жалпы қаржылық ... ... ... ақ
кемшіліктерді жоюды қажет ететін жақтарын ескеруге негізделеді.
Қазақстан Республикасы екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу
механизмі ... ... ... ... ... ... екі ... қамтиды. Соның ішінде қашықтан қадағалау әдісі жедел тексеруді ерекше
алаңдататын қызметтердің бағытын дұрыстап ... ... ... ... инспекциялау барысында анықталған мәселелерді жою
бойынша жұмыстардың нәтижесіне бақылау жасауы ... ... ... орындары қызметкерлерінің есеп берулерді тексеру, ... ... мен ... болу керек.
Қалыптасқан банктік жүйенің интеграциялану және ... ... ... ... ... ... бақылау және
банктік реттеу құралдары қиындап барады.
Бірқалыпты, банктер қызметін ішкі реттеудің дәстүрлі ... ... ... ... операцияларының орталықтандыру жағдайында банктің
ішкі есеп берулердің әмбебап нысандарын жетілдіру, банктің қаржылық ... үшін ... ... ... ... және ... құралдарын қолдану, банктер бойынша ... мен ... ... қою және ... шектеулер, табыстарды бағалау әдістерін
қолдану және табыстар мен шығындарды рационализациялау жолдары.
Жүйелі талдаудың жалпылығы, ... және ... ... қатар активтер мен пассивтерді басқаруға банк қызметін реттеудің
тиімді және қойылған мақсаттарға жетуге ... ... ... ... реттеушілік функцияларын жетілдіру жолдары.
Соңғы жылдары Қазақстанның банк жүйесі ... ... ... ... бағалармен ынталандырылған, дамыған ... ... ... белсенділікті көрсетеді. Республиканың
қаржы нарығы экономиканың ... ... келе ... ... бірі ... ... құрулардың дамуы мен тереңдеуімен, қаржы
нарығының маңыздылығы мен ... ету ... ... ... ... ... банк жүйесі Қазақстан экономикасының соңынан өсіп бара
жатыр. Нақты ЖІӨ орташа ... өсу ... ... жж. ... ... 2005 ж. банк ... 50%-ға ... Сонымен, Екінші деңгейлі
банктер активтерінің орташа жылдық өсу қарқыны 1998-2005 жж. 49,5% құраған,
соның ішінде рекордты өсу 1999 ж. 74,1% - ға ... ... ... ... банктердің экономикадағы несиелердің өсуі сәйкес жылда 53% құрады
және ... өсуі 2000 ж. 85,6% ... ал 2005 ж. 58% ... ... Екінші деңгейдегі банктердің активтер және
несиелердің өсу ... өте ... ... ... Екінші деңгейдегі банктер
активтерінің ЖІӨ - ге ... 2005 ж. 60% сәл ... ... ... ... лагерь мемлекеттерінің көрстекіштеріне жақын болды:
Польша, Словакия, Словения және т.б.
Екінші деңгейдегі банктер ... ЖІӨ -ге ... ... ... ... бұл ... 2005ж. тек 40% - ды көрсеткен, ал
мысалы, Эстонияда 2003 ж. 55% - ды құраған.
Банктердің өсу қарқынын ... ... ... ... ... дәрежесі болып табылады. Қазақстанның қаржы регуляторы
екінші деңгейлі банктердің меншікті капталының адекватсыз өсу ... ... 2005 ж. ... банк жүйесіне қаржы инновациясы
енгізілді, ол – мерзімсіз облигациялар , яғни банктің меншікті ... үшін ... ... ... ... ... ЖІӨ ге қатынасы көрсеткішінен Қазақстан Орталық және Шығыс
Еуропа елдерінен ... ... 2005 ж. ол 7,5 %-ға тең ... ... ... 14% болатын.Қазақстанның банктік секторы – жоғары
концентрленген және “Үлкен үштік” еске ... ... және ... ... бұл ... активтер үлесінің 60% келеді.
Ағымдағы тиімділігін Қазақстанның негізгі банктері дамыған ... ... ... ... алты ... банктері
бойынша орташа табысы 2004 ж. 60% ... жүйе ... ... және 10 негізгі банк бойынша
(Казкоммерцбанк, БанкТұранӘлем, Халық ... ... ... ... ... Нұрбанк, Евразийский банк және Валют-Транзит ... ... ... ROE 10 банк бойынша 2003 ж. 16,1%-ды, ал 2004 ... ... ... ... ... ... бірі – ... деңгейлі банктердің табыстылығының төмендеуі. Егер 2002 ж.
активтердің () орташа ... алты ірі ... ... ... ... ж. ... ол ... құрады. 2004 ж. ... он банк ... ... 1,5% ... ... ... ... төмендеуі банктік
нарықтың құлдырау алғышарты ретінде емес, оны заңдылық ретінде қарастыру
қажет.
Бұл процестің ... ... ... болсақ, қызметінің көрсеткіші,
Казкоммерцбанктің активтер пайдалылығы төмендеп жатыр.
Банктердің өзгермелі пайданың көлемі екі негізгі факторларға тәуелді:
а) банктің өзіне тиімді проценттік маржаны ... тұру ... банк ... ... ... бақылау қабілеттілігі.
Осыны есепке ала ... ... ... екінші деңгейлі
банктердің қызметінің тиімділігін қазір екі негізгі көрсеткіш негізінде
бағалауға болады: таза ... ... және ... ... ... ... коэффициенті. Шетелдік инвесторлар банктік
бизнестің тиімділігін көрсететін таза ... ... көп мән ... ... та ... көрсеткіш әр тоқсан сайынғы мәліметтер бойынша 1984 ж. ... АҚШ ... ... ... Ал ... бұл ... мәлімет 2004
ж. он банк бойынша 4,95% құраған.
2 – сурет.
Ақша құралдарын тиімді қолдану және ақша айналымның шығындарын азайту
қажеттілігінің ... зор ... ... ... ... ҚР – ның ... ... пластикалық карталар сияқты перспективті есеп айырысудың
формасын ... ... ... ... ... карталармен есеп
айырысуда банктердің және сонымен ... ... ... ... ... әсер ... ... мәселелер пайда бола бастады.
Ресми қайта қаржыландыру ставкасының реттеушілік қасиетін күшейту
үшін ... ... ... Банкі практикаға ресми қайта
қаржыландыру ставкасын мерзімді ... ... ... қарауды және
белгілеуді тәжірибеге ендіруді жоспарлап отыр. Дамыған ... ... ... ... ... мақсатқа сай екендігін
көрсетеді. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ақшанарығының жалпы жай –
күйіне, ... ... ... пен ... ... ... мен
инфляциялық күтулерге байланысты ресми ... ... ... ... ... отрып, сол арқылы қаржы нарығына қаржы саласында
күтілетін үрдістер дөнінде ... ... ... жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге ... ету ... ... ... Банкі өз қызметін Қазақстан
Республикасының Қаржы нарығы мен ... ... ... және қадағалау
агенттігімен үйлестіреді.
Банк қызметі саласында реттеу және ... ... одан әрі ... 2005 ж. ... ... мән ... ... экспансия кеңейту есебінде, жылжымайтын мүлікпен байланысты
несиелендіру ... ... мен ... сырттан займдарды тарту,
екінші деңгейдегі банктердің тәуекелін басқару жүйесін жетілдіру;
• Халықаралық тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... ашықтылығын қамтамасыз ету;
• Ипотекалық несиелендіру және тұрғын үй құрылыс жүйесін жетілдіру;
... ... ... ... ... 2001 ж. екінші деңгейлі ... ... ... ... ... сектордың тұрақты дамуының
сақталуына жағымды әсерін тигізді.
ЕурАзЭО және ТМД ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі жалпы төлем ... ... және ... интеграциясының басқа бағыттары бойынша ... ... ... ... банк ... ... ... халықаралық стандарттар негізінде активтер мен ... ... ... ... ... сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы үшін актуалды болып табылады.
Бүгінгі ... ... ... ... қалды деп қалды айтуға
болады. Таңдалған реформалар ... ... ... ... кезеңінен
өттік. Соңғы жылдары өндірістік және шаруашылық салаларының ... ... ... ... ... жаңа өндірістер
іске қосылып, орта және шағын бизнес даму жолында. ... ... ... ... оң мәніне жеттік, инфляция деңгейі төмендеді, ұлттық
валюта бағамы тұрақтандырылды, мемлекеттің ... ... ... ... қысқарып жатыр.
Сондай экономикалық реформаларды қарқынды түрде жүзеге ... ... бірі – ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі. Ұлттық банк жүйесінің бастапқы ... ... 16 ... ... ... мемлекеттік
тәуелсіздігі туралы ” Заң ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкі өзінің қаржылық – несиелік, ақша жүйесін,
алтын қор, алмаз және ... ... құру ... ие ... ... ... Республикасының заңды, нормативті және
құқықтық актілерді терең оқу, ... ... ... ... ... ... ала ... банк қызметін әлемдік және отандық
тәжірибеде зерттеу нәтижесінде, сонымен ... ... ... ... банктердің нақты мәліметтерін салыстырмалы талдау негізінде
әзірленген.
Сонымен, осы курстық ... ...... банктер
қызметін Орталық банк тарапынан реттеу ... ... ... жету ... ... ... ... мәні, түсінігі мен қажеттілігін ашып көрсету; Ұлттық
банктің функцияларына тоқталу;
▪ Ақша – ... ... ... ... ... ... ... реттеу нормативтерін талдау;
▪ Коммерциалық банктер қызметін реттеуде ...... оң және ... ... ... Банктік жүйені басқару, басқару әдістерін және ҚР – ның Ұлттық ... ... ... ... ... ... мәселелерді
қарастыру; қорытындылай келе, бүгіңгі таңдағы Қазақстан Республикасындағы
банктерді реттеу қызметін ... және ... ... ... ... ... ... орган банк жүйесінің дамуына
талдау сияқты мәселелерге тоқталып өтемін.
Қорытынды
Осы курстық жұмыста ұсынылған мағлұматтар арқылы ... ... ... өз ... алғаннан бері, көптеген экономикалық
дағдарыстарға ұшырады. Жоспарланған ... ... ... ... инфляцияның және т.б. макроэкономикалық көрсеткіштердің
өсуіне (кемуіне) әкелді. Мұндай ауыр жүк ... пен ... ... ... ... ... Ұлттық банкі ҚР Орталық банкі болып
табылады. ... банк – ақша ... ... да ... ... жекеше мүлкі бар заңды тұлға. Ол айналыстағы ақша
массасының көлемін реттеу жолымен ... ... ...... саясатын жүргізеді, Қазақстан Республикасы аумағында
банкноттар мен монеталарды ... ... ... ... ... табылады.
Шетелдік сараптаушылардың айтуы бойынша, Қазақстан Республикасының
банктік жүйесі жақсы дамыған және ТМД елдері арасында ... ... ... ... ... ... ... банк барлық параметрлер бойынша
Орталық банкке деген халықаралық стандарттарға сай келеді. Ұлттық валютаның
ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз ету ... ... ... ... да ... ... экономикасының дамып, халықаралық
интеграциялануына өз үлесін қосуда. Ақша – ... ... ... ... Ұлттық банк ақша базасының ... ... ... тұрақтылығын максимизациялауға ат салысуда. Мұндай саясат ұлттық
валюта бағамын және инфляцияны қолайлы деңгейде ұстап тұруға ... ... ... ... ... банктер тәуекелді басқарудың жоғарыда
көрсетілген негізгі әдістерімен бірге шетел тәжірибесіндегі әдістерін ... ... ... ... ... ... ... әдісі
жоқ. Әр банк өзінің ерекшеліктеріне сәйкес өзінің жеке тәуекелді бағалаудың
әдістерін қалыптастырған. Бірақ, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... банктердің
дерліктей барлығы тәуекел деңгейін ... ... ... ... ... банктің кез келген іс-әрекеті тәуекелмен
байланысты болып ... ... ... ... бәсекелестікке тек
тәуекелді дұрыс басқара алатын банк төтеп бере алады. ... ... ... банк ... қантамыры болатын болса, онда ... ... яғни ... ағза – ... ... ... ... келе жатыр.
Қолданылған әдебиеттер:
1. “Қазақстан Республикасының Ұлттық банк туралы” Заңы, 2000 ж.
2. “Об утверждении Инструкции о ... и ... ... ... для ... второго уровня” 30 сентября 2005
г. № 358.
3. Банковская система за десят лет ... ... ... Банк Республики Казахстан – Алматы: Деловая литература и
образование, ... ... ... ... ... Под ред. Проф. Г. С. Сейткасымова-
Алматы: Экономика, 1999ж.
5. Мақыш С. Б. Банк ісі Оқұ құралы- ... ... ... ... Банковская система Казахстана – 2006/ Финансы и кредиты, №1 2006г.
7. О развитии финансового рынка и ... ... в 2005 году ... деятельности Агенства/ Финансы и кредиты, №3 2006.
8. О перспективах развития денжно – кредитной политки других ... ... ... Банки Казахстана, №10 2005 г.
9. По отдельным вопросам развития финансового сектора ... ... ... №10 2005 ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның Ұлттық банкі,оның мақсаты мен міндеттері, қызметінің бағыттары, пайдасы19 бет
Ұлттық банкі, оның, мақсаты мен міндеттері, қызметінің бағыттары, меншікті қаражаттары мен пайдасы26 бет
Ұлттық саясаттың мақсаты мен мiндеттерi16 бет
Қазақ тіліндегі араб, парсы сөздерінің терминденуі23 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
ҚР Ұлттық банкі қаржы нарығын реттеуші орган ретінде35 бет
Ұлттық банк: оның мақсаттары, міндеттері мен қызметтері27 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь