Сақтандыру қызметінің құқықтық негіздері және оның түрлері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I ТАРАУ Сақтандыру қызметінің құқығының пәні мен нысаны ... ... .5
1.1Сақтандыру құқығының пәнін сипаттау ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.2 Сақтандыру құқығына жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
II ТАРАУ Сақтандыру шартының тараптары, қатысушыларының құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37

2.1 Сақтандыру қызметінің құқығының құқықтық қатынастары ... ... ... ... ... 37
2.2 Сақтандыру құқықтық қатынастарының объектісі мен субъектісі ... ... ...42
2.3 Сақтандыру құқықтық қатынастарының пайда болу,өзгерту және тоқтатылу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43

III ТАРАУ Сақтандыру қызметінің тәсілдері және жүйесі ... ... ... ... ... ...
3.1 Сақтандыру құқығы құқық саласы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Сақтандыру қызметінің құқығының қағидалары
3.3 Сақтандыру компаниялары . экономикалық жүйенің бір бөлігі ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қазіргі жағдайда сақтандыру ісі дегеніміз- сақтандыру ұйымы өз активтері есебінен жүзеге асыратын сақтандыру төлемі арқылы сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды тұлғаның заңды мүліктік мүдделерін қорғауға байланысты қатынастар кешені.
Адамдар жиі (өрттерден, су тасқыны, сел, қуаншылықтан, зілзаладан, жұқпалы аурулардан және осылар сияқты тағы басқа) жағдайлар нәтижесінде өздерінің қозғалмайтын және қозғалатын мүліктерін айырылу мүмкіндегінен сақтануды. Кәсіпкерліктің дамуы тиісінше, тәуекелдердің өсе түсуіне әкеледі,олар іскерліктегі әріптестіктердің сенімсіз болып шығуы, нарықтағы бағалар (құндылықтар) кенет өзгеріп кетуіне,шарт бойынга әріптестердің банкротқа ұшырауына байланысты болуы мүмкін шығындар болады.Өз кезегінде бұл сақтандырудың дамуына қосымша түрткі болады. Уақыт ағымында мұндай қажеттілік азаймайды, керсінше азаматтар мүліктік жағдай жақсартуының және кәсіпкеолік дамуының салдарынан сақтандырудағы қажеттілік дамуының салдарынан сақтандырудағы қажеттілік одан әрі өсе түседі.
Сақтандыру қызметі-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру (қаута сақтандыру) шарттарын жасау мен орындауға байланысты, Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сәйкес уәкілетті органның лицензиясы негізінде не Қазақстан Республикасының өзара сақтандыру туралы заңнамалық актісіне сәйкес лицензиясыз жүзеге асырылатын қызметі.
Сақатандыру жағдайы – сақтандыру шарты сақтандыру төлемін төлеуді қарастыратын жағдай. Сақтандыру жағдайы табиғи әсер, техногендік сипат және нақты адам әрекеті ретінде өз пайда болу себебін иемденетін жағдай. Сонымен қатар, сақтандыру жағдайы ретіндегі қарастырылатын жағдай кездейсоқтылық және ықтималдылығы болмай қоймайтындыққа жақын болмауы қажет. Сақтандыру жағдайының түсу ықтималдылығының деңгейі шарт жақтарымен өз бетінше бағаланады, сонымен қатар жағдайдың ықтималдылығы болмай қоймайтындыққа жақын болмауы қажет, соңғысы орын алса мұндай жағдай кездейсоқ болмайды, Жағдай орын алудың ықтималдылығы мен кездейсоқтылығының талаптары жинақтау сақтандыру шарттары қарастырылатын фактілерге оқиғаларға қолданылмайды. (ҚР АК 817-бабы 3-т)
Сақтандыру шартының түсінігі бойынша бір тарап (сақтанушы) сақтандыру сыйлықақысының төлеуге міндеттенеді, ал екінші тарап сақтандырушы сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға немесе шартта белгіленген сома (сақтанушы) сақтандыру сыйлықаысының төлеуге міндеттенеді, ал екінші тарап сақтандырушы сақтандыру жағадайы басталған кезде сақтанушыға немесе шартта белгіленген сома (сақтандыру сомасы) шегінде өзінің пайдайсына шарт жасалған өзге тұлғаға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін төлеуге міндеттенеді. Сақтандыру шарттық қатынастарының ерекшелігі: сақтандырушы шығаратын ережелерге көрсетілетін жағдайларға сақтанушы қосылу керек. Өз кезегінде сақтандырушы заңның барлық талаптарының және оның қызметін тұтынушылардың мүддесін сақтау бойынша міндетін атқарады. Егер сақтанушының қызметін бақылайтын өкітетті мемлекеттік орган заңның бұзылуын ережелерде көрсе, онда ол сол немесе басқа сақтандыру қызметін жүргізуге лицензия (рұқсат) бермеудің негізі болып есептеледі.
І.Сман Б.У. Вестник КазНУ 2008 г." Понятие и система страхового дела"

2.Худяков А.И. "Страховое право"

З.Шахов "Страхование"

4.Басин Ю.Г.,Сүлейменов М.К. "Азаматтық құқық (Жалпы бөлім)" ҚазМЗУ 2003ж

5.Сман Б.Ө. "Қ .Р. Сақтандыру құқық қатынастардың мемлекеттік реттеудің тиімділігін арттыру" ,Алматы 2002ж

6."Закон о страховой деятельности РК" ,18 декабря 2000 г

1. Страховое дело. Учебник : под редакцией Л.И. Рейтмана. М.1992 с.91-92
2. Гвозденко А.А. Основы страхования. М-1998
3. Жуйриков К., Назарчук В., Жуйриков Р. Страхование: теория, практика, зарубежный опыт. Алматы, 2000, с. 313-318.
4. Федорова Т. А Страхование в улсловиях рыночной эканомики: принципи, парктика. СПб. 1995, с.70.
5. Тагиев Г.М. Развитие государственного сртахования в СССР. М: 1978, С. 6 –8.
6. Шахов. В.В Страхование М, ЮНИТИ, 1997, С.65.
7. Арзакова Т. Услуги по страхованию пр перевозках (внешняя торговля) 1992 с. 11-12.
8. Брюзгалов М. Страхование грузов. \Закон 1994 с.5.
9. Брагинский М. И. Договор старования, - Статут 2000ж.
10. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 2 сәуірдегі Қаулысымен бекітілген “ауыл шаруашылығы өндірісін міндетті сақтандыруды жүргізудің тәртібі мен шарттары туралы” Ереженің 2 – тарауының, 11- тармағы.
11. Қазақстан Республиксаының Азаматтық Кодексі 826 бап.
12. Қазақстан Республикасының Президентінің 2001 жылғы 11 шілдедегі “Қаржы рыногын мемлекеттік реттеудің бірыңғай жүйесін ұйымдастыру жөніндегі шаралар туралы” Жарлығына сәйкес аталмыш мемлекеттік орган Ұлттық Банктің құрылымдық бөлімшесіне, яғни “Бағалы қағаздар рыногының департементіне” айналды.
13. Қазақстан Республикасының “Сауда мақсатында теңізде жүзу туралы” Заңы, 93- 95 баптар.
14. Қазақстан Республикасының “Сауда мақсатында жүзу туралы” Заңының 7, 92, 100, 102 баптары.
15. Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 18 желтоқсандағы “ Сақтандыру қызметі туралы” Заңының 6- бабының 6- тармағы.
16. Қазақстан Республикасының Президентінің 2006 жылғы 1 наурызындағы “Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елу елдің қатарына кіру стратегиясы” Қазақстан халқына Жолдауы.
17. тиімді ұлттық сақтандыру индустриясын қалыптастыру және оның басым бағыттарын одан әрі қамтамасыз ету мақсатында Қ Р Президентінің 2000 жылғы 27 қарашадағы Жарлығымен бекітілген. “Қазақстан Республикасында сақтандыруды дамытудың мемлекеттік бағдарламасы”.
18. 2000 жылғы 27 қарашадағы Қ Р Президентінің Жарлығымен бекітілген “ Қ Р сақтандыруды дамытудың2000 – 2002 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы”.
19. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 ж.
20. Қ Р Өкіметінің “судьяларды және олардың мүлкін міндетті мемлекеттік сақтандырудың тәртібі және шарттары, лицензиялық қызмет көрсету және санаториялық – курорттық ем туралы” 19 наурыз 1997 жылғы Қаулысымен бекітілген Ереже.
21. Қ Р Өкіметінің “Тасымалдаушының жолаушылары алдындағы азаматты” жауаптылығын міндетті сақтандыру туралы” 14 қазан 1996 жылғы Қаулысымен бекітілген Ереже.
22. Қ Р Өкіметінің “Ауылшаруашылығы өндірісін міндетті сақтандыру жүргізудің тәртібін және шарттары туралы” 2 сәуір 1997 жылғы Қаулысымен бекітілген Ереже.
23. Қ Р Өкіметінің Банкісінің Директорлар кеңесінің Қаулысымен 4 желтоқсан 1998 жылы бекітілген. “ Қ Р Ұлттық банкісінің сақтандыруды қадағалау департаменті туралы” Ережесі.
24. Кандидаттық диссертация.
Тақырыбы: Қазақстан Республикасындағы сақтандыру құқықтық қатынастарын мемлекеттік реттеудің тиімділігін арттыру.
Б.Ө. Сман 2001 ж 14 наурыз. ҚазҰУ.
25. Қазақстан Республикасының Президентінің 2006 жылғы 30 наурыздағы № 80 жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасы. Егемен Қазақстан газеті. 1 сәуір 2006 ж.
26. Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы 2008 жыл 12 сәуір «Ана мен баланың өмірін сақтандыру»
27. Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы Қазақстан аумағында құрылыс саласын сақтандыру 2009 ж.20 ақпан.
28. Сман Б.Ө. "Сақтандыру қызметінің құқығының кұқықтық пәнін
сипаттау" ҚазҰУ Хабаршы 2008 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Оралхан Азамат
Сақтандыру қызметінің құқықтық негіздері және оның түрлері
Д И П Л О М Д Ы Қ Ж Ұ М Ы ... 050301 – ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
«Қорғауға ... ... Н. Г. ... ... И П Л О М Д Ы Қ Ж Ұ М Ы ... ... қызметінің құқықтық негіздері және оның түрлері»
Мамандық: 050301 – «Құқықтану»
Орындаған 4 курс студенті: ... ... ... ... ... бақылаушы:
аға оқытушы Г.Қ. ... ... ... ... ... «Сақтандыру қызметінің
құқығының пәні, тәсілдері жүйесі» деп аталады. Дипломдық жұмыс 68 беттен
тұрады. ... ... ... және ... ... мен ... ... Негізгі бөлім жеке-жеке тақырыптары бар бөліктерге
бөлінген.
Бірінші тарауда Қазақстан Республикасындағы ... ... мен ... ... тарауда Қазақстан Республикасындағы сақтандырудың шартының
нысаны мен мақсаты қарастырылған.
Сондай-ақ, дипломдық жұмыс қолданылған әдебиеттер мен ... ... ... құрайды.
Дипломдық жұмысты жазу ... ... ... ... ... ҚР Азаматтық кодексі және өзге де
Заңдары қолданылды.
Сонымен қатар, дипломдық жұмысын ғылыми ... және ... ... ... қатысты шығарылған нормативтік-
құқықтық әктілер, қазқстандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми ... ... көп ... ... Сақтау,сақтандыру
төлеушісі,қаржы,мемлекет,басқару,реттеу, сақтандыру режимі және т.б.
МАЗМҰНЫ
Кіріспе
............................................................................
.....................................3
I ТАРАУ Сақтандыру ... ... пәні мен ... ... құқығының пәнін сипаттау.................................12
1.2 Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қатысушыларының құқықтары мен
міндеттері..................................................................
..........37
2.1 Сақтандыру ... ... ... ... ... ... объектісі мен субъектісі
...........42
2.3 Сақтандыру құқықтық ... ... ... және ... ... ... қызметінің ... ... ... ... ... ... ... қызметінің құқығының қағидалары
3.3 Сақтандыру компаниялары - экономикалық жүйенің бір бөлігі............
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
.......................
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... ісі ... ... ... өз активтері
есебінен жүзеге асыратын сақтандыру төлемі ... ... ... ... ... белгіленген сақтандыру жағдайы немесе өзге
де оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды тұлғаның ... ... ... ... ... кешені.
Адамдар жиі (өрттерден, су тасқыны, сел, қуаншылықтан, зілзаладан, жұқпалы
аурулардан және осылар сияқты тағы басқа) ... ... ... және ... ... ... мүмкіндегінен сақтануды.
Кәсіпкерліктің дамуы тиісінше, тәуекелдердің өсе түсуіне әкеледі,олар
іскерліктегі ... ... ... шығуы, нарықтағы бағалар
(құндылықтар) кенет өзгеріп кетуіне,шарт ... ... ... ... ... мүмкін шығындар болады.Өз кезегінде бұл
сақтандырудың дамуына қосымша түрткі ... ... ... ... ... ... ... мүліктік жағдай жақсартуының және
кәсіпкеолік дамуының салдарынан ... ... ... ... ... одан әрі өсе ... ... (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру
(қаута сақтандыру) шарттарын жасау мен орындауға ... ... ... ... ... ... органның лицензиясы
негізінде не Қазақстан Республикасының өзара сақтандыру туралы ... ... ... ... ... қызметі.
Сақатандыру жағдайы – сақтандыру шарты сақтандыру ... ... ... ... ... ... әсер, техногендік сипат және
нақты адам әрекеті ретінде өз пайда болу ... ... ... ... ... ... ... қарастырылатын жағдай кездейсоқтылық
және ықтималдылығы болмай қоймайтындыққа ... ... ... ... түсу ... ... шарт жақтарымен өз бетінше
бағаланады, сонымен қатар ... ... ... ... болмауы қажет, соңғысы орын алса мұндай жағдай кездейсоқ болмайды,
Жағдай орын алудың ықтималдылығы мен ... ... ... ... ... ... ... қолданылмайды. (ҚР
АК 817-бабы 3-т)
Сақтандыру шартының түсінігі ... бір ... ... сыйлықақысының төлеуге міндеттенеді, ал екінші ... ... ... басталған кезде сақтанушыға немесе шартта
белгіленген сома ... ... ... ... ... ... ... сақтандырушы сақтандыру жағадайы ... ... ... ... ... сома (сақтандыру сомасы) ... ... шарт ... өзге тұлғаға (пайда алушыға) ... ... ... Сақтандыру шарттық қатынастарының ерекшелігі:
сақтандырушы шығаратын ережелерге көрсетілетін жағдайларға сақтанушы ... Өз ... ... ... ... ... және ... тұтынушылардың мүддесін сақтау бойынша міндетін атқарады. Егер
сақтанушының қызметін ... ... ... ... ... бұзылуын
ережелерде көрсе, онда ол сол немесе басқа сақтандыру қызметін ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру қызметінің құқығының пәні мен нысаны.
Нарықтық даму ... ... ісі ... ... қоғамдық-құқықтық формацияларда тиісінше дамып қалыптасатын және
асқан қажеттілігімен ерекшеленетін әрі ... ... ... бойынша
жұмыс істейтін, қоғамдық ... ... ... ... ... міндеттерін атқаруына, қоршаған ортаға байланысты
орын алуы ықтимал ... ... ... орай ... ... ... ... алушылары )
нақтылы айқындалып, құқықтары мен міндеттері
белгіленген ... ... ... ... ауқымында мақсатты
сақтандыру қорын және сақтандыру ... ... ... ... ... өтеу ... механизмін іске қосатын сақгандыру
оқиғалары туындаған кезде тиісті ... және шарт ... ... қамтамасыз етілуін нысалайтын кәсіпкерлік сипатты – бағдарлы
құқықтық институт болып ... ... ... ... Республикасының 2000 жылғы
18 желтоқсандағы Заңының «Сақтандыру ісі және ... ... ... ... ... ... дегеніміз, сақтандыру ұйымы өз
активтері есебінен жүзеге асыратын сақтандыру ... ... ... ... ... жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған
кезде жеке немесе заңды тұлғаның ... ... ... ... ... ... деген түсіндірме берілген. Осы заңның ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын жасау мен ... ... ... ... талаптарына сәйкес
уәкілетті мемлкеттік органның лицензиясы ... не ... ... сақтандыру туралы заңнамалық актісіне сәйкес
лицензиясыз жүзеге асырылатын қызметі» ... ... ... ... орай орын алуы ... ... ... (оқиғалары)
басталған кезде заңды немесе жеке тұлғаның мүліктік мүделлерін ... ... ... мақсатты ақшалай сақтандыру қор
есебінен сақтандыру қорғауымен қамтуды ... ... ... мен ... , ... алушы арасында туындайтын қоғамдық
қатынастарды ... ... ... ... ... ақшалай нысанда өтеуді қарастырады.
Сақтанушы мен ... ... ... ... өз қарамағындағы (меншігіндегі) мүліктерін немесе өзге ... ... ... қорғауымен қамтамасыз етуге байланысты
сактандыру мүддесінің болмысына орай туындайды.
Сақтандыру қызметі ... ... ... ... ... ... негізгі түрі болып табылады. Сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымы сақтандыру ... ... ... ... жүзеге асыру құқығына лицензиясы , сақтандыруды белгілі бір түрі
бойынша жүзеге асырудың ... ... ... сақтандыру
ережелері және ішкі ережелер болғанда ғана сақтандыру қызметін ... ... ... ... және ... ... мен
лицензияларды жүзеге асыру үшін ... ... , ... ... бөлінеді. Сақтандыру ұйымының сақтандыру қызметі ... ... және « ... ... ... ... ... . Ерікті сақтандыру нысанындағы ... ... ... жағдайлары бойынша қосымша талаптар , оның ... ... ... ... ... уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерімен
белгіленеді.
Сақтандыру түрі , ... ... ... ... ... ... сақтандырудың бір немесе бірнеше ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Сақтандыру ұйымы сақтанушыға сақтандыру полисін бере отырып ... ... ... ... ... жасасу жөніндегі қызметті
уәкілетті органмен сақтандыру ... ... ... ғана жүзеге
асыруға құқылы.
Өмірді сақтандыру ... ... ... ... ... мерзімі біткенге дейін не сақтандыру шартында белгіленген жасқа
дейін өмір сүрген жағдайда сақтандыру төлемін жүзеге ... ... ... ... ... табылады. Бұл ретте сақтандыру
қағидаларының ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру тәуекелінің (ықтимал қауіпті оқиғаның
немесе орын алуы ықтималдығына орай сақтандыру жүргізілетін ... ... ... ... ... ... басталуы
кезінде көрініс табатын келеңсіз экономикалық салдар ... ... әрі ... өз мүддесін көздейтін сақтанушы мен
сақтандырушының арасында азаматтық ... ... ... ... шартына, сондай-ақ міндетгі сақтандыру заңнамалық актілеріне не
оларға сәйкес жасасылған міндетті сақтандыру шартына негізделеді.
Сақтандыру барысында негізінен ... не ... ... ... мүліктік мүддесі (мәселен, жеке сақтандырудағы азаматтардың
өміріне, денсаулығына және еңбекке қабілеттілігіне байланысты, ... ... ... ... әрі оған билік етуге
байланысты, азаматтық-құқықтық ... ... ... ... ... ... не ... келтірілген зиянды өтеуге
байланысты мүліктік мүдделер) ... ... ... ... ... өзінің не үшінші ... ... ... ... ... ... сақтандыру мүддесін білдіретін
мүліктік мүддесін сақтандыратын жеке немесе заңды тұлға ретінде заңнамалық
актіге не жасалған ... ... орай ... ... ... ... кұқықтық қатынастарға қатысады. Осы орайда ескеретін
маңызды жайт, сақтандырушымен ... ... ... ... сақтандыру
шартында өзгеше көзделмесе, сақтанушы бір мезгілде сақтандырылушы ( өзіне
қатысты сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сақтандырушы (assurer, insured) сақтандыру ұйымы ретінде
мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... жүзеге асыру
құқығына лицензия алған, сақтандыру жағдайы басталған кезде ... өтеу ... ... ... ... орай ... немесе
өзге тұлғаға (пайда алушыға - заңда не сақтандыру шартында көзделген мән-
жайларға ... ... ... ... құқығы бар тұлғаға) шартта
белгіленген сақтандыру ... ... ... ... шегінде
сақтандыру төлемін төлеуге міндетті занды түлға болып саналады.
Сақтандыру құқықтық қызметтің ... түрі ... ... ... жұмылдыру арқылы сақтандыру қорын әрі
сақтандыру резервтерін құру және ... ... ... ... сақтандыру төлемін жүзеге асыру жолымен өтеу ... ... ... ... ... ... қалай болмасын өндірістік
аяда, салада және ... ... ... ... әрі толығымен өтеу
есебінен қоғамдағы ... және ... ... ... ... сақтандыру қорының уақытша бос ... ... ... ... ... ... өнімдерін
өткізуге байланысты сақтандыру операцияларының дамуына, сондай-ақ ұлттық
сақтандыру жүйесіндегі жаңа сақтандыру түрлерінің, оның ... ... ... ... және ... негіздерінің
тиімділігіне мүдделік танытып отыр.
Сақтандырудың заңи аспектісі сақтандыру ... ... үшін ... ерікті не міндетті сақтандыру шарты ... ... акті ... ... ... мүдделерін
сақтандыру қорғауымен қамтуға ... ... мен ... ... қатынастарын білдіреді. Сақтандырудың кұқықтық
аспектісі мақсатты ақша ... ... ... және ... ... ... әрі қолайсыз құбылыстар салдарынан келтірілген зиянды өтеу
үшін пайдалану жөніндегі нысандар мен ... ... ... қатынастар жүйесі ретінде жұмылдыру , өтемдік және ... ... ... ... ... ... Осы ... сақтандыру : сақтандыру
тәуекелінің ... ... ... зиян ... ... орын ... занды және жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... деген мұқтаждықтарының
қанағаттандырылуы, сақтанушы төлеген сыйлықақылар мен ... ... ... ... қоры ... сақтандыру өтеуінің
нысанында қайтарылуы сияқты және т.б. өзіне тән белгілерімен ерекшелінеді.
«Сақтандыру ... ... ... ... Заңы ... 2-
бабының 1-тармағында көрсетілгендей) кәсіпкерлік қызмет ... ... ... ... , ... ( қайта
сақтандыру ) ұйымдарын , сақтандыру брокерлерін ... ... ... олардың қызметін тоқтату ерекшеліктерін , өзге де жеке және ... ... ... ... ... , сақтандыру
рыногын мемлекеттік реттеу міндеттерін және ... ... ... ету ... ... ... ... тікелей
реттелген сақтандыру қатынастарын қоспағанда, сақтандыруға байланысты
туындайтын және өзге де ... ... ... ... қоғамдық
қатынастар Қазақстан Республикасының ... ... ісі және ... ... ... заңдармен, Қазақстан
Республиксының Азаматтық кодексімен, сондай- ақ ... ... де ... ... ... реттеледі.
Мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылык жүргізуші субъектілердің
мүдделерін қаржылық , ... және өзге де ... ... ... , ... ақ ұзақ ... ішкі ... сенімді кезі
ретіндегі сақтандырудың рөлін нығайтуға бағытталған ... ... ... ... және оның ... ... ... дамытуды қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасы Үкіметінің
2004 жылғы 1 шілдедегі № 729 ... ... ... ... дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы»
бекітілген болатын.
Сақтандыру ... ... ... сату және сатып ... ... ... ... өтемін жүзеге ... ... , ... ... ... ... ... сақтандыру қызметтерін көрсететін сақтандырушылар
қатарының көбеюіне орай қалыптасатын құқықтық қатынастардың жүйесі ... тән ... ... ... ... ... ... («Сақтандыру қызметі ... ... ... 10- ... ... ... ... ұйымы ;
сақтандыру брокері ; сақтандыру агенті ; сақтанушы, сақтандырылушы,пайда
алушы ; ... ; ... ... ... ; сақтандыруға байланысты
қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды ... ... . ... ... аса ... ... ... табылады және ол
әрқашанда өндіріс барысында туындайтын шығындар мен ... ... ... келтіруге байланысты болады. Осы ... ... екі ... ... ... Біреуіне, адамдардың
табиғи стихиялық апаттармен және басқа да ... ... ... ... адам мен ... ... ... жатса,
ал екіншісіне қоғамдағы адамдар арасында мүліктік және басқа да мүдделерге
қатысты, қоғам ... ... ... арасындағы өндірістік
байланыстарды қиындататын қарама-қайшылықгар жатады. Міне, ... ... ... нәтижелерге әкеп соғатын төтенше жағдайлар ... ... ... ... ... ... құрайды.[2]
Егер қалыпты жүріп жатқан қоғамдық өндіріс процесі адамдардың саналы,
мақсат-бағдарлы қызметтерінен тыс ғаламат төтенше жағдайлардың туындауына
байланысты ... ... онда сол ... ... ... ... ... Жоғарыда аталған жайларға байланысты қоғамдық өндірістің
қатерлі ... ... ... ... ... және ... ауыртпашылықтардың қиратып - жоюшы күштеріне қарсы тұру, ... әрі ... ... жол ... ... ... зиянның
орнын талассыз толтыру жөніндегі объектілі қатынастарды туындатады. Бұл
қатынастар - арнайы сипатта болатындықтан ... ... ... ... ... ... ... Осы категорияның
ерекшелігі мынадай: қиратып-жоюшы оқиғаның кездейсоқ сипатта туындауы;
ақшалай және ... ... ... ... ... төтеншелігі; аталмыш жағдайдың зардаптарының алдын алу, жоюдың және
материалдық немесе өзге де зияндардың ... ... ... ... ... ... ... арқылы көрініс табады.
Ал көрсетілген белгілер адамдардың өндірістік қызметтерінің аясында
сақтандырылатын тәуекелдердің болатынын және ... ... ... ... ... мен ... ... экономикалық категория ретіндегі маңызын білдіреді.
Сақтаңдыру талабына сәйкес қорғау, алдын-алу, ... ... ... ... жүзеге асыруға қажетті сақтандыру ... ... ... ... ... ... экономикалық
категориясының осы қор түріндегі материалдық нысанын көрсетеді. Аса кажетті
осы ... қоры ... ... ... белгілі бір уақыт
көлемінде жасалынатын ұлттық табыстың қайта ... ... ... ... жыл ... ... ... бөлігі қорлану
қорына түседі. Ал зиянның орнын толтыруға және т.б. шараларға жұмсалған
бөлігі тұтыну корын толықтырып қана ... ... ... ... кеткен
қаражаттардың қалпына келтірілуін толықтырып отырады.
Тағы бір айта кететін жайт, міндетті мемлекеттік сақтандыру ақша қоры
мемлекеттің қаржы ... ... ... ... ... буыны
болып табылады. Алдында айтқанымыздай сақтандыру экономикалық категория
ретінде ... ... ... және қаржылар сияқты ақша нысандағы
құндық белгілі қорларды ... бөлу және ... бөлу ... ... ... ... ... басқа экономикалық
категориялардан ажырата білу үшін оның ... тән ... ... ... ... ... мына ... белгілермен
сипатталады:
- сақтандыру кезінде ақшалай қайта бөлу қатынастары пайда болады. ... бөлу ... ... ... ... ... сақтандыру оқиғасының туындау мүмкіндігі жатады;
- сақтандыру кезінде тек сақтандыру ауқымындағы қатысушылар ... ... ... бөлу ... ... Бұл ... ... қоры тек жаңағы ... ... ... есебінен қалыптастырылады;
- сақтандыру қорына жұмылдырылған сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... арасында және белгілі бір уақыт көлемінде ... ... ... ... көлемдегі аумақтық құрылымдар мен
сақтандырылған ... ... ... және ... ... бойы ... ... жағдай орын алмаған болса, сақтандыру төлемдерін
алдағы уақытта туындауы ... ... ... ... ... қор ... ... экономикалык манызы оның функциялары аркылы да көрініс
табады. Олар сақтандырудың қаржы жүйесінің буыны ретіндегі ерекшеліктерінің
қаржылардың функцияларына ... ... ... ... ... ... ... функциялар тән болады: жұмылдыру функциясы;
бөлу, қайта бөлу ... ... ... ... алу ... функциясы); бақылау функциясы. Осы функциялар өздігінен емес, тек
сақтандыру қызметін жүргізу кезінде ғана іс ... ... ... ... көмегімен мақсатты сақтандыру қорының қаражаттарын
сақтаңдыру жарналары ... ... ... ... ... ... ... функциясы өз алдына үш функциядан тұрады: олар
тәуекелдік ... ... ... ... алдын алу функциясы;
жинактык функция. Бұл ... ең ... ... және ... ... табылады. Тәуекелдік функция тұйықталған сақтандыру
қатынастарының ішіндегі зияндардың орнын толтыруды, ... ... ... ... ... ... бөлуді жүзеге асырады.
Алдын-алу ... ... ... ... ... ... ... профилактикалық шараларды жүргізуге
қажетті ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қатаң қалыптастырылып, пайдаланылуын тексеріп, ... ... ... ... ... ... ... баланысты болуын,
тоқтатылмауын қамтамасыз етуді көздеп атқарылатын рөлінің түпкілікті
нәтижесі мына ... ... ... ... ... колдану аяларын
ұтымдыландыру; сақтаңдыру операцияларын дамыту көрсеткіштерін жақсарту;
зияндарды толығымен және дер ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының инвестициялық қызметтерінде
пайдалану.
Сонымен, сақтандыру катысушыларының ақшалай жарналары есебінен табиғи
апаттар мен ... ... ... ... зиян ... ... мен ... тартқан зияндарын қалпына келтіруге және орнын
толтыруға ... ... ... ... құру жөніндегі тұйықталған
айрықша қайта бөлу қатынастарының жиынтығы болып табылады.
Демек осы ... ... ... ... ... сақтандыру
әкімшілік, конституциялық, қаржылық, азаматтық және т.б. құқық нормаларымен
реттелген, ... ... ... ... ... ... ... жағдайлардың туындауына орай сақтандыру қорғанысы мен
сақтандыру өтемін жүзеге асыруға ... ... ... экономикалық
қатынастардың жиынтығы ретінде көрініс табады.
Осы қысқаша сипаттамадан кейін сақтандырудың ... ... және ... еліміздегі даму кезендері мен құқықтық аспектілерін
қарастыру кажет. Негізінде, сақтандыру көне дәуірден бері ... ... ... ... ... бір ... шығын-зардапты немесе пайдалы, көбінесе объектілі, кейбір кездерде
субъектілі жағдайлардың туындауына байланысты орын ... өте ... әрі сол ... ... мызғымас бөлігі болып табылады.
Алғашқы кезде сақтандырудың мағынасы "қауіп", "қорқыныш" ... ... ... ... ... ... кепілдендіру, қорғау, ұстап
тұру, тауда, теңізде сақтандыру және т.б. мағынада да айтылған.[6]
Сақтандырудың ... ... өте көне ... құл ... ... ... Мысалы, бізге жеткен деректер бойынша кұл
иеленушілер, өздерінін мүліктері мен құлдарын табиғи тылсым күштердің ... ... ... және ... да қатерлі оқиғалардан қорғау
тәсілі ретінде сақтандыруды пайдаланған. Осы қоғамдағы кезіңде ... ... ... ... орай ... ... сактандыру шарты
ретінде көрініс берген еді. Көне ... ... ... ... ... ... арқылы қамтамасыз етілетін
ұжымдық өзара көмекті жатқызуға болады. Сол кездерде ... ... ... ... ... ... байлыққа бағытталған емес, ол тек
кауіп-қатерден қорғау тәсілі болып табылған. Демек, келтірілген залалдың
орнын ақшалай ... тек сол ... ... ... затпен, өніммен
және.т.б. толықтырып отырған.
Сонымен, ғасырлар белесінде объекттілі қалыптасып, жан-жақгы дамыған
сақтандыру ісі уақыт өте келе көптеген ... ... ... ... мен елді мекендердің өсуіне карай ғимараттар мен үйлердің және т.б.
мүліктердің әртүрлі дүлей апаттар мен ... ... ... ... ... байланысты адамдар солардан қорғануға, келтірілген
зардаптың ... ... ... ... ... ... ... немесе
болдырмауға бірлесіп іс-кимыл жасауға талпынған. 1310 жылы ... ... ... мен қолөнер гильдияларының мүліктік мүдделерін
корғау жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын "Сақтандыру ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің объектісі ретінде сақтаңдырудан басқа,
өрттен сақтандыру да дами бастаған еді. ... ... ... ... ... ... ... өртеніп кеткен адамдарға
көмектесу үшін жиналатын арнаулы алым түрінде болған. Әрине бүл көмекті ... ... деп айта ... ... 1866 жылғы Лондон
қаласының орталығын жойып жіберген жойқын өрттен кейін демек, үйлер мен
баска да ... ... ... "өрт полисі" деп аталатын
сақтандыру мекемесі, соңдай-ақ 1667 жылы Норвегияның Христиания ... деп ... ... ... ... ... болатын.
Бұлардың бәрі және басқалары өзара сақтандыру негізінде қызмет атқаратын,
яғни тек келтірілуі мүмкін зардап-зиянның орнын ... ғана ... ... ... теңіз сақтандыруында күні бүгінге дейін қолданылады.
1.1 Сақтандыру қызметінің құқығының пәнін сипаттау
Бүгінде осы сақтандыру ... ... ... ... ... және жеке ... сақтандырудың жаңа түрлерін ... ... ... ... жүйесін енгізу,
мамандандырылған ... ... ... ... сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымдарының қызметі ... ... және өзге ... ... ... , сақтандыру компанияларының ... ... және т.б. ... ... Бұл ... ... кейбір проблемалары қатарына: сақтандыру ұйымдарының өз
тәуекелдерін басқару ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
ұйымдарының өмірді ... ... ... ... заем беру ... ... ... қызметтер көрсетуі сапасының төменділігін және т.б. жатқызуға
болады.
Қазақстан Республикасының сақтандыру рыногын дамытудың 2004-2006
жылдарға ... ... ... ... арттыруға және
жаңаша дамытуға бағытталған ұлттық сақтандыру индустриясын ... одан әрі ... ... ұзақ ... және жинақтаушы жеке сақтандыру түрлерін ... ... ... ... ... деңгейін жоғарылату ;
2) өзара сақтандыру жүйесін дамыту;
3) сақтандыру мақсаттарын , сақтандыру заңдарын, сақтандыру аясында
жүргізіліп ... ... ... және ... жөніндегі
жұмысты күшейту , сақтандыру қызметін тұтынушылардың ... ... өзге ... ... ... және ... сақтандыру
мәдениетінің деңгейін жоғарылату ;
4) сақтандыру ісін ақпараттандыру және
автоматтандыру саласында жаңа технологиялар ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың және міндетті
сақтандыру жүйесінің тиімділігін арттыру;
6) ... ... ... ... және ... әрі олардың қызмет аясын айқындау;
7) сақтандыру саласына қажетті мамандарды даярлау
және олардың біліктілігін ... ... ... бірыңғай қадағалауға көшуді ескере отырып сақтандыру
қызметін қадағалау және реттеу жүйесін ұйымдастыру;
9) қайта сақтандыру және ... ... ... ... ... шешуді нысаналаған .
Қазақстанда сақтандыру рыногын дамытудың негізгі ... ... ... (personal assurance), оның ішінде ұзақ мерзімді
(жинақтаушы) ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары жеке
сақтандырудың жинақтаушы түрлері арқылы экономикаға жеткілікті көлемде әрі
ұзақ ... ақша ... ... ... ... ... ... туғызады және ел
экономикасы үшін өте ... ... ... Бұл ... ... жеке ... және ... сақтандырудың барлық спектрі:
қайтыс болуы жағдайын сақтандыру; аннуитеттік ... ... ... ... мерзімге дейін өмір сүру жағдайын сақтандыру;
еңбек ету ... ... ... ... ... ... бола алатын азаматтар ретінде, ал жұмыс берушілер (заңды
немесе жеке тұлғалар) өз ... ... ... байланысты
қайтыс болу жағдайын ... ... ... ... ... сақтандыруға және т.б. мән-жайларға қатысты
мемлекеттің заманауи заңдық талаптары және өз ... ... ... ... қатынастардағы әлеуметтік сақтандырушылар
болуға мүдделік ... ... ... дамыған рыногының болуы мемлекеттің ... ... ... жұмсайтын шығындарын азайта отырып,
республикалық бюджеттің шығыс бөлігіне түсірілетін салмақты ... ... ... ... ... ауқымындағы жеке сақтандыру
рыногының дамуы қаржы ... ... әрі осы ... ... ... ұйымдарының активтері инвестицияланатын құралдарға ... Бұл ... ... ... ... және ... әрі өтімділігі бойынша ... ... ету үшін ... ... қағаздар рыногын тиісінше дамыту
қажеттілігі туындайды.
Жеке сақтандыруды, оның ішінде ... ... ... ... ... ... ... ету қабілетін сақтандыру
саласындағы заңдарды, оның ішінде жаңа сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
салалардың және сақтандыру ... ... ... ... ... сактандыруды (life assurance) жүзеге асыратын
ұйымдардағы жинақ ақшаның ... ... ету; ... сақтандыруды
жүзеге асыратын ұйымдардың қалыптасуы үшін ... ... ... ... ... ... ұзақ ... инвестициялары үшін
мүмкіндіктерді кеңейту жолымен қол жеткізуге болады.
Әлемдік сақтандыру практикасында ... де ... ... ... маңызды элементтерінің бірі ... ... ... ... 2006 ... 5 ... қабылданган «Өзара
сақтандыру туралы» Қазақстан Републикасының заңы да осы мән- жайды негіздей
түсетін ... . ... ... ... ... және жеке ... ... өзара сақтандыру қоғамы арқылы өздерінің мүліктері мен өзге
де мүліктік ... ... ... ... өз ... ... ... өзара сақтандыруды жүзеге асыру
мақсатында тұтыну кооперативі ұйымдық-құқықтық ... ... ... ретінде өзіне тиесілі қызметін қоғам мүшелерінің құқыктары мен
міндеттерінің ... әрі ... ... өзара қорғалуы және өзара
жауапкершілігі принциптеріне ... ... ... сақтандыру қоғамының
қызметі бір тектес тәуекелдерге байланысты заңды немесе жеке тұлғалар
кұрады.
Бүгінде сақтандыру рыногын, ... және ... ... ... тағы бір маңызды көрініс халықтың ... ... ... Сақтандыру рыногының даму ... ... ... ... ... тікелей
байланысты болады. Бұл ретте халықтың сақтандыру мәдениетін ... ... ... ... барлық кәсіби катысушыларының
және олардың ... , ... ... ... ... ... ... үшін сақтандырудың
тартымдылығын арттыратын : ... ... ... арасында сақтандыру
рыногының кәсіби қатысушыларымен әрі олардың ... ... ... көрсету рыногы және сақтандыру өнімдері ... ... ... қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқыктарын
қорғау мәселелері жөнінде толық және ... ... ... оқу - ағарту сондай-ақ түсіндірме ... ... ... рыногы қатысушыларының кәсіби біліктілік деңгейін арттыруға
бағытталған тұрақты тақырыптық ... және ... ... ... ... немесе занға қайшы қызмет, оның ішінде
сақтандыру агенттерінің және ... емес ... ... ... Республикасы аумағындағы қызметі жөнінде ... ету; ... ( ... ... ... ... кезінде және
сақтандыру қызметінің басқа да құжаттарында пайдаланылатын терминологияны
бір ізге ... ; ... ... және ... ... ... құралдарымен өзара іс-әрекет етуді жандандыруы , көпшілік
халық үшін сақтандыру ... ... ... беретін әрі оқытатын
бағдарламаларды ұйымдастыруы сияқты іс - шаралар жүзеге ... тиіс ... ... қызметінің құқығының жалпы түсінігі
Сақтандыру қызметінің ... ... ... айрықша аясында
туындайтын, яғни сақтандыру қызметінің барысында ... ... ... ... Осы ... ... ... пәнін құрайтын
қатынастар мына келесідей өздеріне тән белгілермен ерекшелінеді:
1.бұл қатынастар қоғамның әртүрлі аяларының, оның ... ... ... мен ... арасында орын алуы мүмкін тәуекелдерді сақтандыру
нәтижесінде ... ... тек ... мен ... және ... ... алушының немесе кейде ... ... ... ғана ... бөлу ... ... ... қатынастар болып табылады;
З.бұл қатынастардың ... ... мен ... заң
жүзінде тең құқылы болып саналады;
4.бұл қатынастар ақша нысанындағы құнның (кейбір кездерде тауарлық-
материалдық кұндылықтардың) екі жақты қозғалысын білдіретін ... ... ... міндеттеріне орай) экономикалық қатынастар болып
есептелінеді;
5.бұл қатынастар қоғамда орын алуы мүмкін ... ... ... ... ... ... ... туындайтын біршама-
баламалы қатынастар болып табылады;
6.бұл қатынастар тиісті заң актісімен ... ... екі ... ... ... ... ... туындайды;
7.бұл қатынастар тек тиісті азаматтық- құқықтық нормалармен және ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсететіндіктен және мағынасы бойынша материалдык сипатта
(сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру жарнасын төлейді, ал ... ... ... материалдық залалдардың көлемі
есептелінгеннен кейін) сақтанушыға сақтандыру өтемін төлейді) болатындықтан
бұл қатынастар кұқықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... ретінде көрініс табады.
Сақтандыру қатынастары мүліктік қатынастарға жатады, яғни сақтандыру
төлемдерінің немесе ... ... ... ... ... ... - материалдық құндылықтар да экономикалық және кұқықтық
тұрғыдан ... бір түрі ... ... ... - құн қатынастарына да жатады. Бұл жағдай мына екі
сәттен байқалады: сақтанушы сақтандыру төлемдерін төлеу ... ... ... ретінде тауардың өзіндік кұнына косып, оның кұнын
ұлғайтады; ал ... ... беру ... ... жағдайына
байланысты жойылған құн толығымен немесе жартылай қалпына ... ... ... ... ... бөлу қатынастарын
білдіреді. Ақшалар ... ... ... ... ... қозғалып,
оның қолындағы сақтандыру жағдайы ... ... ... өтемі
ретінде сақтанушыға қайтарылады. Бұл жерде зардап шеккен сақтанушыларға
бөлінгендіктен ақша қаражаттарын ... ... ... ... ... ... ... қатынастары өздерінің жиынтығында
қайтарымды қатынастрды көрсетеді, яғни ... ... ... қолына түскен сақтанушының ақшалары, оларға сақтандыру
өтемі түрінде ... ... ... ... - ... ... ... Сақтандырушыға сақтандыру төлемін төлеу арқылы
сақтанушы оның ... ... ... ... ... қызметін
қабылдап алады.Біршама дегеніміз ақшасы төленген сақтандыру кызметінің
сақтанушыга көрсетілуі ... ... ... тек ... туындауы, туындамауына байланысты болады.Демек бұл жерде тікелей
баламалық көрініс ... ал ... үшін ... тек ... ... ... ... сақтанушы сақтандырушыдан өзінің
сақтандыру төлемінің орнына ешқандай материалдық өтем ала алмайды. Тағы ... ... бұл ... ... ... ... сақтандыруды азаматтық
құқық жүйесінде қарастыру болып ... ... ... ретінде ақша қаражаттары мен материалдық құндылықтар, сондай-ак
материалдық емес ... жеке ... ... ... ... ... ақшалар мен материалдық құндылыктарға табыс, мүлік, кәсіпкерлік
кызметтің тәуекелдері, ... ... ... орай ... және т.б, ал адамның жеке басына ... ... ... өмірі, денсаулығы жатады.
Азаматтық интеллектуалдық меншік кұқығын, оның ... ... ... ... ... пайдалы модельге, өнеркәсіптік үлгіге
құкық, селекциялық жетістіктерге ... ... ... құқықтар, ашылмаған ақпаратты заңсыз пайдаланудан корғау
құқығы, ... ... ... және ... ... ... ... оның ішінде фирмалық атауға құқық, ... ... ... ... ... оның ... ... бойынша
мұрагерлік, заңды мұрагерлік; мүліктік емес өзіндік құкықтар, оның ішінде
жеке бастың құпиясын сақтау ... өз ... ... тұрғын үйге қол
сұғылмау құқығы; меншік ... мен өзге де ... ... ... жэне т.б ... Сақтандыру құқыктық катынастары тараптардың ... ... ... ... міндеттемелік құқыққа
жатқызуға болады. Азаматтық кодекстің 268- бабында міндеттемеге сәйкес
бір адам ... ... ... ... берушінің пайдасына мүлік беру,
жұмыс орындау, ақша төлеу және т.б. сияқты белгілі бір әрекеттер ... ... бір ... ... тартынуға міндетті, ал несие ... өз ... ... ... ... кұқылы. Осы міндеттемелер
Азаматтық кодекстің 7-бабында көрсетілген шарттан, зиян ... ... ... ... болады деп 7-бапқа сілтеме жасалған. 7-бапта
азаматтық кұқықтар мен ... ... ... ... ... Азаматтық құқықтар мен міндеттер
1. заңдарда көзделген шарттар мен өзге де мәмілелерден, ... ақ ... ... ... ... ... ... сәйкес азаматтық - құқықтық жағдайларды ... ... ... құқықтар мен міндеттер белгіленген сот шешімінен,
4. заң құжаттарында тыйым ... ... ... ... ... иемдену нәтижесінде,
5. өнертабыстар, өнеркәсіптік үлгілер, ғылым, ... пен өнер ... ... ... өзге де ... жасау нәтижесінде,
6. басқа жаққа зиян келтіру салдарынан, сол сияқты басқа жақ ... ... ... алу ... ... негізсіз баю салдарынан,
7. азаматтар мен заңды тұлғалардың өзге де ... ... ... ... - ... ... ... байланыстыратын оқиғалар
салдарынан пайда болады.
Осы міндеттердің сақтандыру шарттарының негізінде туындайтынын ... ... ... ... бір тарап сақтанушы сақтандыру төлемдерін
төлеуге міндеттелінеді, ал ... ... ... ... жағдайы
пайда болған кезде сақтанушыға немесе оның пайдасына шарт ... ... ... ... ... ... ... соманың сақтандыру сомасының
шегінде сақтандыру төлемдерін төлеуге міндеттенеді.
Сақтандыру қатынастарының қатынастар мен ұқсастығын және ... ... үшін ... ... ... мазмұндап өтелік
І.қаржылық қатынастар көбінесе тек мәжбүрлеу сипатындағы ... ... ... ... ... ... ... емес сақтандыруға байланысты пайда болады.
2. қаржылық қатынастар тек ақша ... ... ... ... бөлу
сипатында болады.
Ал сақтандыру қатынастары да бөлу ... ... ... ... бұл ... бөлу тек ... сақтандырушы және
пайда алушының, тағы басқа көзделген болса солардың арасындағы бөлу болып
саналады. Тағы бір айта ... ... ... ... тек ... болып қоймай, сонымен бірге- заттай натуралдык күйде болуы мүмкін.
3. каржылық қатынастар әрқашанда баламасыз болып ... ... ... белгілі бір мүдделерді көздеуге ... ... - ... толығымен баламалы сипатта болады.
Бұл жерде де сақтандыру мүдделерінің тек зиян, залалды ... ... ... ... алуға ғана бағытталмағанын, сонымен бірге осы
аяда басқа да ... ... мол ... ... бар ... ... ... қатынастар тек мемлекеттің болмысының материалдық негізі
болатын базистік ... ... ... ... катынастары көбінесе
жеке меншік қаражаттарға негізделіп кәсіпкерлік қызметтің бір ... ... ... ... сақтандыру нәтижесінде жеке мүдделерге
байланысты туындайтын.
5. қаржылық ... ... ... ... ... ал ... қатынастары, заңдар мен тікелей көзделгенінен басқалары,
көбінесе ... ... ... - ... негізінде пайда болатындықтан
күқықық емес нысанда керініс табады.
Сонымен, ... ... ... ... ... қаржылық
қатынастарымен жақын белгілері - бөлу ... ... Ақша ... біржақты қозгалысын , сақтандыру өтемін есепке ... ... ... бір ... ... ... ... бір буыны болып
саналатын ... ... ... ... кұруға байланысты болады.
Сақтандыру қатынастары сақтандыру төлемін төлеу, сактандыру өтемін ... ... ... ... мен ... арасында
туындайтындықтан бұлар, материалдык сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ғана қалған,
инвестицияны сақтандыратын, 1994 жылы құрылған, мемлекеттік сақтандыру
компаниясы ... ауыл ... ... ... ... ... мемлекеттік ауыл шаруашылығын сақтандыру кәсіпорыны
Казагрополис және т.б.
Нарықтық даму жағдайында ... ... сай ... ... ... ... ... шығармайды. Осыған орай аталмыш
аядағы мемлекеттік ... ... мен ... қатынастарының
субъектілерінің арасында ... ... ... ... ... ... ісін ұйымдастыру жөніндегі қатынастар
пайда болады.
Мемлекеттік тиісті нормативті қүқықты актілерді шығару аркылы
материалдық және ... ... ... ... жүріп-түру қағидаларын белгілейді. Олардың дұрыс атқарылуын
және сақтанылуын көздей ... ... ... ... ... ... ... бөлігі мемлекеттік емес сақтандыру аясы
болғандықтан осы ... ... ... үшін ... ... ... арнайы органдарының күшімен жүзеге асырылады.
Сонымен, сақтандыру әралуан қатынастарын жан-жақты ... ... ... ... ... өз алдына қызмет етеді. Егер оның түсінігін
айқындап көрсек, ол былайша сипаталады.
Сақтандыру ... деп, ... ... ... ісін
ұйымдастыру және оны ... ... ... ... ... процесінде туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейтін ... ... ... ... ... ішкі ... құрайтын құқықтық
нормалардың бір келкі болмайтыны анық. Азаматтық - ... ... ... екі тараптың сақтандыру мүддесіне сай туындайтын
сақтандыру қатынастар реттейтін болса, қаржылық - ... ... ... -
билік сипатында бола тұрып ... ... ... ... Осыған қарап, Сақтандыру қызметінің құқығының әдістері өктем
ықпалды, мәжбүрлі билік, яғни императивтік әдістерден және біршама- ... ... ... ... ... ... ... нормалары белгілі бір тәртіппен, ... бір ... ... мен ... ... тұру ... шоғырландырылады. Осыған орай Сақтандыру ... ... тән ... ... және ол ... ... ... тұрады.Бұл жерде,
егерде Сақтандыру қызметінің құқығының жүйесін екі ... ... ... мынадай келесідей көрініс табады.
1. қаржылық - Сақтандыру қызметінің ... ... ... мына
институттардан құралады:
1. мемлекеттің сақтандыру жүйесі
2. мемлекеттік сақтандыру қаржылық саласындағы басқару
3. сақтандыру ... ... ... ... ... - сақтандыру бақылауын құқықтық реттеу
2. ерекше бөлімнің ... ... ... ... ... ... , ... қор, қалыптастыруды
құқықтық реттеу
2. ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының қаржылық орнықтылығын қамтамасыз етуді
құқықтық реттеу
4. кездейсоқ ... ... алу және ... ... ... асаруды құқықтық реттеу
Сақтандыру құқығы кешенді құқықтық құрылым болғандықтан оның ... ... ... ... ... әр ... болады. Сонымен Сақтандыру
қызметінің құқығының жүйесіне былайша сипаттама ... оның ... мына ... жатқызылады.
1. мемлекеттің сақтандыру құрылысы
2. сақтандыру ақшалай қорлары саласындағы басқару
3. ... ... мен ... ... ... мемлекеттік сақтандыру қадағалауын құқықтық реттеу
5. сақтандыру заңдарын бұзғаны үшін ... ... мына ... ... мүлікті, жеке басты және жауапкершілікті міндетті ... ... ... жеке ... және ... ... ... құқықтық
реттеу
3. сақтандыру ұйымының каржылық орнықтылығын ... ... ... ... ... ... және ... алу шараларын каржыландыруды
кұкықтык реттеу.
Бұл жерде айта кететін бір жайт, сақтандыру рыногының ойдағыдай
қалыптасуына және ... ... ... жетілдіріліп, даму
тенденцияларына қарай осы аталған институттардың да жаңаша мағына-
мазмұнды өзгерістерге ұшырап отыратыны белгілі.
1. ҚР ... ... 803 - ... ... ... бір тарап (сақтанушы) сақтандыру ... ... ал ... ... ... ... жағдайы
басталған кезде сақтанушыға немесе шартта белгіленген сома (сақтандыру
сомасы) шегінде ... ... шарт ... өзге ... (пайда алушыға)
сақтандыру төлемін төлеуге міндеттенеді.
Сақтандыру шарты негізінде не ... ... ... ... ... ... ... шарты екі тарапты шарттар санына жатады. Бұл жағдайда «қос
тарап» термині шартта екі траптың болуын көрсетпейді. Бұл ... ... ... да ... мен ... белгілі бір міндеттері бар екенін
көрсетеді. Бір тарапты келісім ... ... ... ... ... ... ... - сыйға тартушы сыйды алушыға шарт негізінде қандай да бір
міндеттерді ... және өзі ... да бір ... ... ... ... ... сақтанушы сактандыру жағдайы орын алған ... ... ... ... ... ... тәртіппен сақтандыру төлемін төлеуге
міндетті. Осымен қатар керісінше сақтандырушы ... ... ... ... ... жағдайларда сақтандыру сыйақысын төлеуге міндетті.
Сақтандыру шарты, басқа шарттармен салыстырғанда, мысалы сатып алу ... ... ... ... келеді. Яғни, сақтандыру сыйақысының
сомасы барлық жағдайларда сақтандыру төлемақысының ... ... ... ... ... бір түрі ... ... сақтандыру
төлемақысы жэне сақтандыру сыйақысы ақшалай төленеді алайда сақтандырудың
натуралды нысандарда кездеседі. Бүндай жағдайда ... ... ... ... ... қүндылықтар түрінде төленеді.
Сақтандыру шарты - ақылы шарт, тараптардың әрқайсысы берілгеннің орнына
мүліктік қанағат алады. ... ... ... ... ... ... қанағат алады, ал сақтанушы тарабы болса немесе пайда
табушы сақтандыру ... ... ... ... ... ... Сақтандыру шартының ақылыға сақтандыру төлемі барлық жағдайларда
жасалмайтынына қарамастан сақтала береді. Оның ... мен ... ... ... ... тараптардың ниетімен қамтылады.
Сақтандыру шарты - сақтанушы сақтандыру сыйлықақысын төлеген кезден
бастап, ал оны бөліп-бөліп төлеу ... егер ... ... міндетті
сақтандыру туралы заң актілерінде өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... ... күшіне енеді және тараптар үшін міндетті
болады.
Осы сақтандыру шартының мазмүнында мыналар болуы тиіс:
1) ... ... ... жері және банктік
реквизиттері;
2) сақтанушының (егер ол жеке адам болса) тегі, аты, экесінің аты (егер ... жэне ... ... ... ол заңды түлға болса) оның атауы,
орналасқан жері және банктік реквизиттері;
3) сақтандыру объектісін көрсету;
4) сақтандыру ... ... ... ... мен ... ... ... оны
төлеудің тәртібі мен мерзімдері;
6) сақтандыру сыйлықакысының мөлшері, оны төлеудің тәртібі мен мерзімдері;
7) шарттың қолданылу мерзімі;
8) егер олар ... ... ... ... адам мен ... ... туралы көрсету.
Тараптардың келісімі бойынша шартқа өзге де талаптар енгізілуі
мүмкін. Ал егер де сақтандыру шартында заң ... ... ... ... ... ... осы заң ... ... ... ... айтуға болады: шарттың мәні туралы ережелер,
заңдарда елеулі деп танылған немесе шарттардың осы түрі үшін ... ... бір ... ... ... ... қол ... барлық ережелер елеулі ережелер болып табылады.
Тараптар арасында шарттың барлық елеулі ережелері бойынша тиісті
жағдайларда ... ... ... ... қол ... ... шарт ... есептелінеді. Заң шығарушы жеке жэне ... ... ... ... тек мына жайттерді атап көрсеткен; жеке
сақтандыруға ... ... ... еңбекке қабілеттілігін жэне
т.б. мүдделерін (өзіне байланысты) ... ... ... ... жауапкершілікті жэне т.б. мүлікке
байланысты мүдделерді сақтандыру жатады.
Сақтандыру ... бір ... ... ... ... және жеке ... ... мүдделерін қорғау үшін сақтандыру
жарналары мен сыйлықақылары есебінен ... ... ... жэне оларды пайдалануға байланысты ... ... бір ... ... ... ... ... элементі болып
саналады. Ал басқа жағынан қарастырсақ сақтандыру сол қаржы жүйесінің мына
келесідей ... ... ... ... ... ... қаржылар;
жергілікті мемлекеттік басқару органдарының ... ... жэне т.б. ... ... ... саласындағы қатынастар
негізінде, сақтандыру ұйымдары мен ... ... ... ... да ... ... сақтандыру)
үйымдарының арасында пайда болады.
Сақтандыру шарттық қатынастарының ерекшелігі: сақтандырушы
шығаратын ережелерде көрсетілген ... ... ... ... ... сақтандырушы заңның барлық талаптарының және оның қызметін
тұтынушылардың мүддесін сақтау бойынша міндетін атқарады. Егер ... ... ... ... орган заңның бұзылуын ережелерде
көрсе, онда ол сол немесе басқа сақтандыру ... ... ... ... негізі болып есептеледі.
Сақтандыру ережелері сақтандырушымен сақтандырушымен сақтандырудың әр
түрі үшін ... ... жэне ... ... ... ... ... (рүқсатты) беру қүқығы өкілеті мемлекеттік органымен келісуге
жатқызылады. Шартта қарастырылмаган жагдайларда байланысты ... ... онда ... ... ... ... алынуы тиіс.
Заңда міндеттілік дәрежесі бойынша ерікті жэне ... ... ... қағидалары бойынша сақтандырушы ерікті сақтандыру жайларын
дербес, ... ... ... нақты шартпен бекіту арқылы белгілей
алады. Бүл жерде назар аударатын жагдай, сақтандыру шартына қойылатын
бірден бір ... ол ... ... көзделген мэмлелер жарамдылығының
жалпы ережелеріне сай болуға тиіс. Сонымен, ерікті ... ... ... арасындағы жасалынатын шарттың негізінде жүзеге асырылуымен
сипатталады. Сақтандыру шарты ... ... ... ... ... негізінде жасалады, сондай ақ осы ережелер сақтандыру
қызметі жөніндегі заңның талаптарына сэйкес болуы қажет.
Міндетті сақтандыру арнаулы нормативтік құқықтық актілердің ... ... ... ... ... Президентінің Жарлықтарының,
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларының, Қазақстан Республикасы
Үлттық Банкінің Ережелері мен каулыларының ... ... ... ... ... азаматтардың жекелеген санаттарының өмірлері ... не ... ... ... ... ... ... Олардың түрлері, тэртібі мен ... заң ... ... ... ... қатынастары қатысушыларының
бәріне бірдей қатысты болмай, тек сақтанушыға жүктеледі. ... ... ... ... ... ... сақтандыру міндеттілігін алга қойып,
сақтандырушыны өзінің шарттарының мүдделерінің ... ... ... ... ... ... Қос ... Топтық сақтандыру;
3. Ортақ сақтандыру;
Қос сақтандыру - белгілі бір объектіні ... ... ... шарт бойынша сақтандыру.
Мүлікті қос сақтандыру кезінде эрбір сақтандырушы сақтанушының алдында
онымен жасалған шарттың шегінде жауапты болады, алайда сақтанушының ... ... ... төлемдерінің жалпы еомасы нақты
зияннан аспауы тиіс.
Топтық сақтандыру - кезінде бір сақтандыру шартымен бір ... ... ... болып табылатын бірнеше сақтандырылған адамдар қамтылады.
Топтық сақтандыру адамдардың белгілі бір санаттарын қамитын жеке де,
мүліктік те, ... де, ... де ... ... ... - ... объектісі бірнеше сақтандырушы бірлескен
бір шарт бойынша сақтандырылуы мүмкін. Бүл орайда ... ... ... ... қүқықтары мен ... ... ... ... ... ... эрбір сақтандырушының қүқықтары мен міндеттері
айқындалмаған болса, олар сақтандыру төлемін жүзеге асыру үшін ... ... ... береді. Сақтандыру объектісі бір шарт ... ... ... мүмкін. Мүндай сақтандыру - ортақ
сақтандыру деп ... ... ... ... келісілген үлесте әр
сақтандырушының жеке міндеті мен қүқығы белгіленеді. Егер ... ... мен қүқы ... ... онда ... ... ... алдында сақтандыру төлемі бойынша ортақтасқан
борышкерлер болады.
Ортақ сақтандыру ірі жэне өте ірі ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру үшін сақтанушылар
бірлескен қызмет туралы негізінде жай серіктестіктерді құра алады, олар
сақтандыру ... деп ... ... ... ... ортақ
сақтандыру шартының шеңберіндегі өзара қарым-қатынасының ерекшелігі орын
алатын өкілдіктің ерекше қатынасынан ... ... Бүл ... ... ... ... онда ... қатынасқа
олардың барлығының атаынан бір ғана ортақ сақтандырушы кіруі мүмкін, осымен
бірге әрбір ортақ сақтандырушы тек ... ... ғана ... ... ... ... туралы заңының үшінші бабына сәйкес, ортақ
сақтандыру үғымы бірнеше сақтандыру үйымдарымен бір ... ... ... ... тэуекелдерін қабылдап, олардың жауапкершілігін
өздерінің арасында жасаған ... ... ... ... бөлуге
байланысты туындайтын қызмет жэне соған байланысты қатынастар.
Қазақстан ... ... ... 823- бабы ... ... ... сақтандырушы (ортақ сақтандыру) бірлескен бір
шарт бойынша сақтандырылуы мүмкін. Бұл орайда шартта әрбір сақтандырушының
келісілген үлестердегі ... мен ... ... ... ... ... ... әрбір сақтандырушының қүқықтары мен міндеттері
айқындалмаған болса, олар сақтандыру төлемін жүзеге асыру үшін сақтанушының
(пайда ... ... ... ... ... немесе аса ірі тәуекелдерді бірлесіп сақтандыру үшін ... ... ... ... шарт ... жай ... алады.
Ортақ сақтандырушылар арасында тиісті келісім болған жағдайда, ... ... ... тек өз ... ғана жауапты болып қала отырып,
онымен өзара қатынаста барлық ортақ сақтандырылушылардан өкіл болуы мүмкін.
Ортақ сақтандыру кезінде сақтандыру ... ... ... ... белгіленетін жағдайларда жетекші сақтандыру үйымының міндеті мен
өкілеттігін өзіне қабылдайтын сақтандыру үйымының сақттандыру ережелеріне
сәйкес ... ... ... қатысушы сақтандыру үйымы сақтандыру шартын
сол сақтандыру түрі ... ... ... ... ... ... қүқылы.
Лицензиясында тиісті сақтандыру сыныбы көрсетілмеген сақтандыру
үйымының ортақ сақтандыру ісіне қатысуына тыйым салынады.
Сақтандыру ... ... ... мен ... болып
табылады. Сактандырушы сақтандыруды жүзеге асыратын, яғни ... ... ... ... ... немесе пайдасына шарт жасалған өзге
түлғаға (пайда алушыға) шартта айқындалған сомапың (сақтандыру сомасының)
шегінде ... ... ... міндетті тұлға.
Сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген лоне сақтандыру қызметін жүзеге ... ... бар ... ... ғана ... бола ... ... сақтандыру) ұйымының үйымдық-құқықтық нысаны
акционерлік қоғам болып табылады. ... ... ... ... ұйымының үйымдық-құқықтық нысаны жабық акционерлік қоғам болуға
тиіс.
Жабық акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... ... ... толық қаржы жылы ішінде үнемі
залалсыз жүмыс істеген лоне осы кезеңде ... ... ... ... ... жэне өзге де ... міндетті
нормалар мен лимиттерді сақтаған жағдайда мемлекеттік тіркеуден ... ... ... бір жыл ... кейін ашық акционерлік қоғам болып
'қапта құрылуына жол беріледі.
Шетелдік қатысушылар мен ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының сақтандыру (қайта сақтаыдыру) ұйымдарының қатысушылары бола
алады. Резидент емес сақтандыру үйымдарының кызметі шектеледі. ... ... ... ... ... мүліктік мүддесін
сақтандыру немесе оның л

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 85 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сақтандыру қызметінің қалыптасуы144 бет
Қазақстан сақтандыру компаниялары: инвестициялық қызметінің басымдықтары және жетілдіру механизмі87 бет
ҚР сақтандыру қызметінің қалыптасуы және даму кезеңдері12 бет
Емдеу –сақтандыру мекемелерінің түрлері және ондағы медицина қызметкерлер жұмысының ұйымдастырылуы59 бет
Институционалды инвесторлардың мәні жане олардың қызымет ету механизмдері126 бет
Коммерциялық банкте депозиттік саясат қалыптасуының теориялық негіздері56 бет
Кәсіпорынның инновациялық қызметі39 бет
Сақтандыру компаниялары қызметі112 бет
Сақтандыру қызметі21 бет
Сақтандыру ұйымдардағы қаржылық менеджмент30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь