Динамикалық қатарлардың теориялық негіздері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

Негізгі бөлім
І ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ..4

1.1 Динамикалық қатарлар туралы түсінік және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Динамикалық қатарларды сипаттайтын көрсеткіштер ... ... ...5

II ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАРДЫ ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8

2.1 Динамикалық қатарларды талдау тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
2.2 Динамикалық қатардағы деңгейлердің өзгеру көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

III МАУСЫМДЫҚ ИНДЕКСТІҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ ... ... ... ...14

3.1 «Қарағанды Көмір» АҚ өнімдеріне маусымдық индекс бойынша
талдау жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
Қоғамдық құбылыстар мен процестер әрқашанда даму үстінде болады, сол себепті әрдайым өзгеріп отырады. Мысалы, халықтың саны мен оның құрамы, өндірілген өнімнің көлемі, еңбек өнімділігі, ресурстарды өніру көлемі,орташа еңбекақы мөлшері және тағы басқа көрсеткіштер уақытқа байланысты өзгермелі болады. Сондықтан статистиканың алдына қойған басты міндеттердің бірі – республика өміріндегі құбылыстар мен процестердің уақытқа сәйкес өзгеруін зерттеу болып табылады. Оны динамикалық қатарлардың көрсеткіштеріне талдау жасау арқылы жүзеге асырылады.
Жалпы, динамикалық қатарлар қоғамдық құбылыстардың өзгеруін уақытқа байланысты сипаттайтын статистикалық сандар қатарын көрсетеді. Әлеуметтік-экономикалық құбылыстардың уақытқа қарай өзгеруін зерттеуде статистикалық динамикалық қатардың атқаратын рөлі өте жоғары. Себебі, осы көрсеткіштер арқылы қоғам өміріндегі құбылстардың даму, өзгеру процесін талдауға, санауға және негізгі бір қорытынды жасауға болады. Сонымен, статистика органдарында және мемлекеттіздің басқару орындарында динамикалық қатарлар көрсеткіштері кеңінен қолданылады және даму немесе кему процестерінің заңдылығы толығымен зерттеледі.
Осы мақсатқа сәйкес жұмыс өз алдына келесідей міндеттерді қойып отыр:
 Маусымдық индекс туралы түсінік беру және оның қолданылуын, артықшылығы мен кемшілік жақтарын қарастыру;
 «Қарағанды Көмір» акционерлік қоғамының экономикалық – шаруашылық қызметін сипаттау;
 «Қарағанды Көмір» акционерлік қоғамының өніміне маусымдық индекс бойынша талдау жүргізу;
 «Қарағанды Көмір» акционерлік қоғамының өніміне 2007 жылға болжам жасау.
Жалпы курстық жұмыс екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде алған тақырыбым бойынша маусымдық индекс ұғымына түсінік беру және оның қолданылуын анықтау, артықшылығы мен кемшіліктері көрсетіледі. Маусымдық индексті анықтау үшін «Қарағанды Көмір» акционерлік қоғамы өнімінің бір түрін алдым, ал жалпы акционерлік қоғам туралы және оның экономикалық- шаруашылық қызметі туралы курстық жұмысымның екінші бөлімінде қарастырып өтемін және Көмірның үш жыл көрсеткіші арқылы квартал бойынша маусымдық индексін есептеп көрсетемін. Акционерлік қоғам өніміне 2007 жылға екі әдіс бойынша яғни, мультипликативті және аддитивті әдіс бойынша болжам жасадым. Осы жоғарыда айтылғандардың барлығын зерттеп, оқып, талдап, есептеу барысында курстық жұмысыма қорытынды жасаймын. Осы жұмысымның барысында алып отырған Көмірның маусымдық индексін анықтау мен есептеуді толық ашып көрсетуге тырысамын.
1. Белгібаева Қ.Қ. «Әлеуметтік-экономикалық статистика»
Оқу құралы/Алматы,Қазақ университеті,2006
2. Дүйсенбаев К.Ш.Төлегенов Э.Т. «Кәсіпорынның қаржылық
жағдайын талдау» Оқу құралы/Алматы Экономика 2001
3. www.yandex.ru
4. www.kaz.ref.ru
5. лекция
6. Казакстан цифрларда
7. «Қарағанды Көмір» АҚ өнімдерінің кварталдық көрсеткіштері.
8. Рощин С.Ю. Разумова Т.О. Экономика труда
9. Белгібаева Қ.Қ. «Әлеуметтік-экономикалық статистика» / Оқу құралы/ Алматы, Қазақ Университеті, 2006.
10. Әміреұлы Ы., Киіков Е.М., Оспанова Б.Х. «Әлеуметтік-экономикалық статистика бойынша есептер жинағы» / Алматы, Экономика 2002.
11. Елемесова А.М. Киіков Е.М., Мұханбетова С.М. «Ұлттық есеп жүйесі» Оқу құралы/ Алматы, Экономика 2000.
12. Мананов Б.Б., Молдақұлова Ғ.М. «Халықаралық экономикалық статистика» // Оқу құралы/ Алматы, Экономика 2004.
13. Кескінбайұлы О.,Ахментайтегі М. «Статистикалық жалпы теорияның түсіндірме сөздігі» Алматы 1991.
14. Сәлімбаев Б.Қ. Досхожаев Д.Т Еңбекті мөлшерлеу /Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2001
15. Гилева Н.Некоторые вопросы регулирования трудовых отношении по новому закону о труде. /Труд в Казахстане, 2000, №6.
16. Закон РК «О коллетивных договорах»/ Вопросы труда, 1997, №4.
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе.....................................................................
................................3
Негізгі бөлім
І ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ......4
1.1 Динамикалық қатарлар ... ... және ... ... ... ... ... ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАРДЫ ТАЛДАУ.......................................8
1. ... ... ... ... ... ... ... МАУСЫМДЫҚ ИНДЕКСТІҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ...............14
1. «Қарағанды Көмір» АҚ ... ... ... бойынша
талдау
жүргізу.............................................................
...........................16
Қорытынды...................................................................
.......................17
Қолданылған ... ... мен ... ... даму ... ... сол
себепті әрдайым өзгеріп отырады. Мысалы, халықтың саны мен оның ... ... ... ... ... ... ... еңбекақы мөлшері және тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... қойған басты
міндеттердің бірі – ... ... ... мен ... ... ... ... болып табылады. Оны динамикалық қатарлардың
көрсеткіштеріне талдау жасау арқылы жүзеге асырылады.
Жалпы, динамикалық қатарлар қоғамдық құбылыстардың ... ... ... статистикалық сандар қатарын көрсетеді. Әлеуметтік-
экономикалық құбылыстардың уақытқа қарай өзгеруін зерттеуде статистикалық
динамикалық қатардың атқаратын рөлі өте ... ... осы ... ... ... ... даму, өзгеру процесін талдауға,
санауға және негізгі бір қорытынды жасауға ... ... ... және ... ... ... ... қатарлар
көрсеткіштері кеңінен қолданылады және даму немесе кему ... ... ... ... ... ... өз ... келесідей міндеттерді қойып отыр:
❖ Маусымдық индекс туралы түсінік беру және оның ... мен ... ... ... «Қарағанды Көмір» акционерлік қоғамының экономикалық – ... ... ... ... ... ... өніміне маусымдық индекс
бойынша талдау ... ... ... ... ... ... 2007 ... болжам
жасау.
Жалпы курстық жұмыс екі ... ... ... ... алған
тақырыбым бойынша маусымдық индекс ұғымына түсінік беру және ... ... ... мен ... ... ... анықтау үшін «Қарағанды Көмір» акционерлік ... ... ... ... ал жалпы акционерлік қоғам туралы және оның ... ... ... ... жұмысымның екінші бөлімінде қарастырып
өтемін және Көмірның үш жыл көрсеткіші арқылы ... ... ... ... көрсетемін. Акционерлік қоғам өніміне 2007 жылға екі әдіс
бойынша яғни, мультипликативті және ... әдіс ... ... жасадым.
Осы жоғарыда айтылғандардың барлығын зерттеп, оқып, талдап, ... ... ... ... ... Осы жұмысымның барысында
алып отырған Көмірның маусымдық индексін анықтау мен ... ... ... ... ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Динамикалық қатарлар туралы ... және оның ... ... даму процестерін зерттеу статистиканың негізгі
міндеті болып ... ... осы ... шешу үшін динамикалық
қатарларды құрып, оған талдау жасайды.
Динамикалық қатарлар – статистикалық ... ... ... ... ... өзгеруін сипаттайтын сандық
мәндер тізбегін ... ... ... екі ... ... тұрады.
Біріншісі – қатардың дәрежесі, екіншісі – уақыт көрсеткіші, ... ... мен ... ... ... ... ... бір уақыттағы әрбір сандық мәнін қатардың дәрежесі деп
атайды.
Құбылыстар мен процестер ... ... ... мерзіміне қарай
динамикалық қатар екі түрге бөлінеді:
Бір мезгілді динамикалық қатардың нақты сандық шамалары ... бір ... яғни ... айдың, жылдың басында немесе аяғында
болған жағдайын сипаттайды.
Бұл берілген көрсеткіштер бір мезгілді динамикалық ... ... және осы ... ... бір ... жасауға болмайды. Себебі әр
айдың бірінші жұлдызындағы көрсеткіштер тек сол ... ... ... де, ал ... күндері ол санның шамасы өзгеріп кетеді. Сондықтан,
мезгілдік қатардың көрсеткіштерін бір-біріне өзара қосуға болмайды, ал егер
қосатын ... онда ... әр ... аяғына азайғандығын немесе
көбейгендігін көрсететін ... бір ... мәні бар ... алынады.
Уақыт аралықты динамикалық қатар – құбылыс мөлшерінің ... ... ... ай, ... жыл) ... қандай шамада болғанын сипаттайтын
көрсеткіштерді айтады.
Уақыт аралықта динамикалық ... ... ... ... ұзақ
уақыт аралығындағы қорытынды көрсеткіштерді ... ... ... ... ... деп ... ... қатарларды сипаттайтын көрсеткіштер
Әлеуметтік-экономикалық құбылыстардың ... ... ... ... статисгикалық, көрсеткіштер ... ... ... ... ... қатысты шамамен беріледі және осы
көрсеткіштер арқылы белгілі бір ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туады.
Статистикада динамикалық қатарлар көрсеткіштерін есептеуде ... ... ... ... ... өсім, өсу қарқыны, өсім
қарқыны, бір процент ... ... ... ... ... ... ... қатардағы көрсеткіш дәрежелерін бір-бірімен салыстыру
нәтижесінде негізделген. Ол үшін ағымдағы кезеңнің ... ... ... бір ... ... ... ... жылғы уақыттың
көрсеткіштері алынады.
Осыған орай, салыстырылатын уақыттың дәрежесін ағымдағы деп, ал ... ... ... ... деп ... ... дәрежеге
ағымдағы уақыттың алдында түрган қатардың шамасы немесе сол ... бір ... мәні ... ... ... екі ... ... есептеуге
болады. Біріншіден, ағымдағы катардың әрбір дәрежесін оньң алдыңғы
уақыттағы ... ... ... онда ... ... ... ... болып саналады. Екішінден, әрбір
қатардың мәнін ... бір ... ... ... ... салыс-тырсақ,
онда оны түрақты тәкілмен есептелінген деп атайды.
Нақты (абсолюттік) өсім. Бұл динамикалық катардың жай түрі ... ... ... ... көрсетілген көрсеткіш дәрежелерінің
белгілі бір уақыт аралығындағы нақты ... өсу ... ... ... анықтау үшін есептеледі. Нақты (абсолюттік) өсімнің
шамасы салыстырылып отырған көрсеткіш дәрежелерінің айырмасына тең ... оның мәні оң не ... ... ... ... тең ... да мүмкін.
Егер әр уақыттың дәрежесінен белгілі бір түрақты базалық уақыттың
дәрежесін шегеретін болсақ, онда нақты ... өсім ... ... Ал ол мына ... ... ... = Уі- Уо,
мұндағы ∆y - нақты (абсолютті) өсім;
Уо - тұрақты базалық ... ... - ... ... ... - ... реттік нөмірі.
Егер уақыттың дәрежесінен өзінің алдында түрған уақыт дәрежесін
шегеретін болсақ, онда тізбекті ... ... ... ... өсім
анықталады және оған мына формуланы қолданамыз:
∆y = Уі- ... Уі - ... ... ... - ... ... алдында тұрған дәрежесі.
Сонымен нақты (абсолюттік) өсім динамикалық қатарлар дәрежесінің
әрбір кейінгі уақыттың алдыңғы уақыттан ... ... ... ... ... ... ... дәрежелерін зерттеу кезінде нақты (абсолюттік) өсімнен
басқа қорытындылаушы көрсеткіш ретінде, яғни ... ... ... ... ... ... ... шамалар да
қолданылады. Оған жататындар: өсу мен өсім қарқыны
Өсу қарқыны. Бұл көрсеткіш өрбір ... ... ... алдыңғы
уақыт дәрежесімен салыстырғанда қаншаға көп, немесе аз екенін ... осы екі ... ... ... ... ... арқылы
есептелінеді. Өсу қарқьны коэффициентпен немесе процентпен өлшенеді. Нақты
(абсолютік) өсім сияқты өсу қарқьны да тұрақты және ... ... Егер ... ... әрбір уақыт дәрежесін тұрақты бір
базалық уақыт дәрежесіне бөлетін болсақ, онда оны ... өсу ... деп ... және ол ... формула аркылы есептеледі:
Кө = Уі / Уо,
Мұндағы Кө - өсу қарқынының коэффициенті;
Уо - тұрақты базалық уақыттың дәрежесі;
Уі - ... ... ... ... ... әрбір уақыттағы дәрежесін өзінің алдьнда
тұрған уақыт дәрежесіне ... ... онда өсу ... коэффициенті
тізбектелген тәсілмен есептелген болып саналады және оны мына формула
бойынша есептеледі:
Кө = Уі / ... Уі - ... ... ... - ағымдағы уақыттың алдында тұрган дережесі.
Өсу қарқының коэффициенті (Кө) 100-ге көбейіп, оның процентін (Өқ)
есептеуге ... Ол мына ... ... ... = Кө * 100 = Уі / Уо* 100 - ... ... = Кө * 100 = Уі / Уі-1 * 100 - тізбектелген ... ... ... қатардың бұл көрсеткіші нақты (абсолюттік)
өсімнің ... ... ... Бұл ... коэффициент немесе
процент өлшемдерімен өлшенеді және оны анықтау үшін ... ... ... ... ... алынған уақыт дәрежесіне бөлу керек. Бұл
көрсеткіш те екі тәсілмен есептелінеді. Егер өсім қарқыны тұрақты ... ... ... ... онда оны ... өсім қарқыны, ал егер
базалық уақыт дәрежесі өзгермелі болса, онда оны тізбектелген өсім қарқыны
деп атаймыз. Өсім ... ... үшін ... ... ... = Ө.қ. – 100 % - тұрақты тәсіл;
∆Ө.қ. = Ө.қ. - 100 % - ... ... ... - өсім ... Ө.қ. - өсу қарқыны.
Бір процент өсімнің нақты (абсолюттік) мәні. Бұл көрсеткіштің экономикада
атқаратын рөлі өте ... ... ... өсімнін, әрбір процентінің нақты
(абсолютгік) мәні қаншаға және қалай өзгергені көрсетіледі, оны ... әр ... ... (абсолюттік) өсімнің шамасын, сол кездегі өсім
қарқынына бөледі және оның мәні тізбектелген ... ... мына ... ... % Н = ∆y / ... немесе 1 % Н = Уі-1 / ... 1 % Н - бір ... ... ... ... - нақты (абсолюттік) өсім; ... өсім ... - ... ... ... тұрған дәрежесі.
Сонымен бірге, динамикалық қатарды зерттеу үшін ... өсу ... ... өсім ... ... де ... Бұл ... екі
тәсілмен есептеледі:
• Егер уақыт аралықты өсу қарқындары есептелінген болса, онда ... ... ... үшін ... ... шаманың формуласын
қолданады: Ө.қ.орт = √ Ө.қ.1 * Ө.қ.2 * Ө.қ.3 * ... * ... Егер ... ... өсу ... есептелінген болса, оның орташа
мәнін анықтау үшін мына формуланы қолданамыз:
Ө.қ.орт = n-2√yn / y0, мұндағы yn - ... ... ... - ... бастапқы дәрежесі.
II ДИНАМИКАЛЫҚ ҚАТАРЛАРДЫ ТАЛДАУ
2.1 Динамикалық қатарларды талдау тәсілдері
Қоғамдық құбылысгар мен ... ... ... даму ... ... қарай әрқашанда белгілі бір уақытқа байланысты өзгеріп
отырады. Бірақ, олардың дұрыс өзгеру ... ... ... ... ... ... үшін және сол ... өңдеу, талдау
жұмыстарын жүргізу үшін түрлі статистикалық есептеу тәсілдері қолданылады.
Енді солардың ішіндегі ең негізгілерін қарастырайық:
Интервалдарды ірілендіру ... Егер ... ... ... мерзіміне қарай бір-біріне жақын орналасқан болса, онда олардың даму
немесе кему бағытын ... ... ... ... ... ... ... құрастырылады.
Бұл тәсіл динамикалық қатарлар дәрежесінің даму ... ... ... ең ... түрі болып саналады және статистикада ... орта ... ... қатарлар көрсеткіштерін өндеу және
талдау кезінде қоғамдық құбылыстардың жалпы даму немесе кему ... ... ... ... үшін түрлі себептердің әсерін айқындай отырып,
қорытынды ... үшін ... орта ... ... Мұнда есептеуге
алынған динамикалық қатарлардың сандық мәндері ... ... ... ... ... және көп жағдайда тақ сандык мүшелері (үш, бес, жеті
т.с.) бойынша есептеледі. Оны есептеу үшін жылжымалы ... ... ... ... алып ... оның ... қатардың келесі мүшесін қосып
отырады. Немесе оны былай да ... ... ... ... аралығы У1 +
У2 + ... Уп екінші қатардың аралығы Уі + У2 + ... Уп+і және ... ... ... ... ... ... қосындыны сол мүшенің санына
бөлу арқылы жылжымалы ортаның тегістелген мәні анықталады және ол ... ... ... ... ... негізгі мақсаты мен ерекшелігі сол, мұнда
жылжымалы орта көрсеткіштерге кездейсоқ себептер ... ... ... ... ... даму немесе кему процестері болмайды және оның
есептеу әдісінің жеңіл болуына байланысты ... жиі ... бүл ... де ... тән жетіспейтін кейбір кемшіліктер кездеседі.
Атап айтқанда, жылжымалы орта қатардың саны ... ... ... ... оның өзі ... ... ... мүшелік санға тығыз ... ... ... ... ... ... қатардың саны өскен
сайын, оның орташа мәні жазылатын жоғарғы және төменгі қатарлары біртіндеп
кеми береді.
Сонымен, ... орта ... ... ... көрсеткіштерінің
жалпы даму немесе кему бағытын айқындайтын жай тәсіл болып ... ... ... қатарлар түзіледі және осы арқылы қоғамдық ... ... ... ... бір ... ... толық болады. Бірақ
динамикалық қатарлар көрсеткіштерін жетік зерттеу үшін күрделі әдістерді
қолдануға ... және ... ... ... ... ... ... әдісі болып саналады.
Аналитикалық тегістеу әдісі. Бүл әдістің негізгі мақсаты, бірқалыпты
жылжымалы қатардың ... ... ... және ... ... ... жақындастыра отырып, сол құбылыстың даму немесе кему процесін толық
айқындай білу, ... ... табу ... табылады. Мұнда динамикалық
дәрежесі шартты уақыт функциясы арқылы, ал қатардың ... мәні ... ... беріледі.
Әлеуметгік-экономикалық құбылыстардың даму немесе кему ... көп ... ... тегістеу әдісіне негізделген. Соның ішінде
түзу сызықты, екінші және үшінші ... ... ... және ... жиі қолданылады. Бірақ осылардың қайсысын қолдану керек
екендігін анықтап алу өте ... ... және оның ... теориялық талдау
жасау арқылы ғана шешуіміз керек.
Динамикалық қатарлар көрсеткіштерін тегістеу ең кіші шаршы (квадрат) ... ... Егер ... ... ... ... ... өзгеріп отыратын болса, онда қатарды тегістеу үшін түзу сызықты
тендеу ... Егер ... ... қарқын өсіп отырса, онда қисық, ал
үдемелі түрде нақты артып отыратын болса, онда ... ... ... Осы ... түзу сызықты теңдеу арқылы тегістеу әдісі
қолданылады және оны мына формула бойьшша есептеуге болады:
Уt = а + а ... Уt - ... ... ... және a - түзу ... параметрлері;
t - мезгілдік немесе кезеңдік уақыт мерзімінің рет нөмірі ... ... және ... ... уақыт көрсеткіштері (t) әрқашан белгілі
болады. Онда ... ... ... (у) табу ... ао меи а түзу
сызықты параметрлерін анықтаймыз. Олай болса, ең кіші ... ... ... үшін төмендегі берілген карапайым ... ... ... оның ... ... n + a t = у ... у - ... қатардың нақты дәрежесі; n -
қатардың саны.
2.2 Динамикалық қатардағы деңгейлердің өзгеру көрсеткіштері.
Уақыт аралығындағы көрсеткіштің даму ... ... ... ... анықталады, бұл көрсеткіштер
деңгейлерді бір-бірімен салыстыру арқылы ... ... ... өсу ... және ... ... ... 1% -тік абсолюттік мәні
жатады.
Абсолюттік өсімше –(∆у) ... екі ... ... ... табылады. Салыстыру базасына байланысты тізбектелген және
базистік болуы мүмкін. ... егер к =1 тең ... ... ... ... ... ... қарқыны-бұл қатысты көрсеткіш.Келесі мәліметтен алдыңғы
мәліметтің қатынасына тең болады. Өсу ... ... ... деңгей
базистік деңгейден қанша есе үлкен екенін ... ... ... ... үшін ... бірдей тұрақты бір деңгей берілуі ... сол ... ... ... ... ... ... өсу қарқыны немесе
Тyi-1=100 тізбектік өсу қарқыны
Өсімше ... ... ... ... ... басқа деңгейге
қарағанда қанша пайызға көп екендігін ... оны екі ... ... ... ... |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... мың ... |1202 |1387 |1835 |2369 |2318 |2233 ... ... мың ...... |  |258 |185 |448 |534 |-51 |-85 ... |  |258 |443 |891 |1425 |1374 |1289 ... ... Баз.1999 ... |1 ... ... |100 ... |194,3856|250,9534|245,5508|236,5466|
|Өсу қарқыны Тізбектік. ...... ... ...... |132,2999|129,1008|97,84719|96,33305|
|Өсімше қарқыны. ... ... | | | | | | | ...... ... ... ... ең алдымен pY ... ... ол ... хронологиялық деп аталады.Динамикалық
қатардың әр түріне орташа деңгей бірдей есептелмейді.
Интервалды қатардағы ... ... бар ... деңгей
арифметикалық әдіспен есептеледі. Мысалға:
Y орт. =
Қатардағы орташа көлемі бар орта деңгей басқа әдіспен ... ... ... ... Бұл ... үшін ... деңгей біршама басқа ... мына ... ... = ... ... ... орташа хронологиялық деген атпен танымал.
Егер орташа ... ... ... ... ... тең ... онда оны орташа арифметикалық әдіспен ... ... ... ... есепке ала отырып.
Yорт.= =
Мысалғы: 2005 жылғы көмір өндіру туралы мәліметтер ... ... |1999 |2001 |2003 |2005 ... ... у |944 |1387 |2369 |2233 ... 2005 жылғы көміртің айлық орташа қалдығы, тең:
У =
Деңгейдің орташа абсолюттік өсімшесі орташа арифметикалық ... ... ... ... бойынша.
Δy=
Уо- 2000 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... саны 6.Анализде динамикалық қатардағы орташа өсу қарқынын
есептеуге ... көп ... ... өсу ... ... ... пен ... есептеу жиі кездеседі, әр кезеңдегі алдыңғы
деңгейге қатыстығы бойынша.
Tp=*100%=1.154302 115.4% ... ... ... өсудің орташа коэфициентін есептеу кезінде деңгейдін
соңғы мәнін емес деңгейдін жалпы соммасын есептеу білуіміз өте ... ... ... ... ... ... - инвестиция салу,
тұрғын үйді іске қосу, автомобиль жолдарының ... бұл ... ... ... керісінше өсудің орташа қарқынын ... ... ... деңгей орташа параболлалық деп аталады және мына ... мән ... ... ... ... ... ... 1999-2005 жылдарындағы көмір өндірудің орташа өсу ... |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... |944 |1202 |1387 |1835 |2369 |2318 |2233 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... алдымен орташа өсу қарқынын формула бойынша анықтаймыз.
Корт. 1,154
Яғни, жыл сайынғы өндірілетін ... ... 0,15%- ке ... ... ... ... жылдық өсу қарқынын есептеу сол кезең ішіндегі өндірілген
көмір жалпы соммасына бағытталып есептеледі:
K+++…+ =
n= 6 тең ... ... ... ... ... ... ... іздейміз, ол яғни
бұдан к=1.154 шығады немесе ... ... ... ... берілген тұрғын үйлердің орташа көлемі 15,4% өсіп отырады.
Орташа өсімше ... ... үшін өсу ... 100% ... ... мысалға қарасақ ... өсу ... ... ... ... ... ... МАУСЫМДЫҚ ИНДЕКСТІҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ
Әлеуметтік-экономикалық құбылыстар мен ... ... ... ... ... байланысты азды-көпті өзгеруін
маусымдық ауытқу деп атайды. ... ... ... ... ... ... Соның ішінде ең жиі кездесетін салаларға
жататындары мыналар: ауыл шаруашылығы, ... ... ... ... тағы ... ... өзіне тән жетістіктерімен бірге кемшіліктері де
кездеседі, ал ол ... ... жыл ... дамуына үлкен кедергі
келтіруі де мүмкін. Мысалы, маусымға байланысты еңбек ресурстары мен құрал-
жабдықтардың тиімді пайдаланылмай бос тұруы ... ал ... ... өзіндік құны мен шығыны арта түседі. Сондықтан, маусымдық ауытқуды
жан-жақты зерттеудің іс жүзіндегі мағынасы өте ... ... ... маусым
бойынша өсіңкілік қатардың көрсеткіштері арқылы жыл ... ... ... ... ... Демек, жылдық тапсырысты ... ... әр айға жеке ... ... ... ... ... үшін және олардың
пәрменділігін білу үшін арнайы көрсеткіш ... Әр ... ... ... динамикалық қатармен есептеледі. Біреуі тенденция өсуімен,
екіншісі ... ... ... ... байланысты
анықталады. Мысалы, ауытқуды Y орташа дәрежесінің шеңберінде іздестіруге
болады. Сондай-ақ абцисса осіне параллель қарастыруға да ... ... ... ... ... ... қарастырамыз. Динамикалық
қатарды айлық немесе кварталдық көрсеткішпен, ... ... ... ... ... ... ауытқудың өлшемі әр түрлі
абсолютті факторлардың дәрежесі бойынша орташа дәрежеге ... ... ... орта ... ... жылдарға байланысты. Мұны маусымдық
индекс деп атайды. Маусымдық индекстің сандық ... ... ... ... Маусымдық индекс сол берілген көрсеткіштердің мәндеріне
байланысты болады және соған қарай түрлі ... ... ... ... ... өлшемдерінің бірі болып табылады. Өзіміз
білетіндей қатардың мәліметтері тенденциялық өзгеруі мүмкін және ... ... ... болуына кездейсоқ жағдайлар әсер етеді
және мұны кездейсоқ тербелістер деп ... ... ... ... әсер етуі ... оны ... тербелістер деп атайды.
Егер қоғамдық құбылыстардың орташа жылдық маусымдық дәрежелерінің даму
бағыты жылдан-жылға тұрақты ... ... ... онда маусымдық
индексті жай орташа әдіспен есептеуге болады. Ол үшін ... ... ... әрбір айының орташа шамасы анықталады. Содан кейін
осы көрсеткіштердің орташа айлық дәрежесін есептейді де, әр ... ... ... бөлу арқылы маусымдық индексті анықтайды бұл
үшін мына формуланы қолданады:
Мұнда - үш жылдың әр бір айының ... ... осы ... ... ... ... тербелісте болуына кездейсоқ әсер ... де ... ... деп ... ... әсер ... оны ... тербеліс деп атайды. Ол
заңдылық тербеліске жатады. Тербелістің өлшемі болады. Олар:
1. Тербелісті орташа ... ... ... ... ... жоғарыда тоқталып кеткен маусымдық ... ... ... ... бір ... ... қайталанады. Тербелістің
өлшемдері:
1. Маусымдық индексі
Мұнда - қатар мәліметтері
- қатардың орташа мәні.
2. Абсолютті ... ... ... ; 3.2
4. ... ... орта ... ауытқу
- мәні неғұрлым төмен болса, соғұрлым ауытқу төмен болады.
3.1 «Қарағанды Көмір» АҚ ... ... ... ... ... жүргізу
«Қарағанды Көмір» АҚ – ның экономикалық – шаруашылық қызметін сипаттау.
Қазақстанның Көмірн өндіру ... ... ... ... ... түрлерін өндіретін тәжірибесі бар кәсіпорын. Көмірн өндіру
мемлекет ... ... ... және ... ... арқылы
жүргізіледі.Кәсіпорын қызметінің бүкіл тарихында жарғылық капиталда шет ел
инвесторларының қатысуы тіркелмеген. Кеңес үкіметінің ыдырауына және ... қиын ... ... қарамастан, кәсіпорын шет ел
инвестициясын жұмылдырмай – ақ өз ... ... ... «Қарағанды
Көмір» АҚ EAN KAZAKHSTAN предметтік нумерация Ассоциациясының мүшесі болды.
«Қарағанды ... АҚ ... ұйым ... ... ... жарғылық
және өндірістік қызметі шаруашылық дербестік негізінде ... ... ...... ... ... ... процесін шартты түрде негізгі және қосымша
өндіріс деп бөлуге болады. ... ... ... ... ... ... ... циклге Көмірн өндіруді бастап дайын өнім
шығаруға дейінгі барлық этаптары кіреді. Ішкі ... ... жоқ. Бұл ең ... Кәсіпорынның өндірісінің қуаттылығымен
байланысты. Егер кәсіпорынның ішкі нарықта ... ... ... ... ... Ресей өңіріндегі кәсіпорындар бола алады.
«Қарағанды ... АҚ ... ... ... ... ... ... мен маусымдық индексті анықтау үшін Көмірн аламын.
Қорытынды
Жалпы қорытындалай кетсек, бүгінгі нарық жағдайында әрбір кәсіпорын өз
тұрақтылығын сақтау үшін үнемі ... ... ... ... қажет.
Өздерінің даму барысында қандай деңгейде тұрағандығын, дағдарыс қауіпінің
болатындығын алдын ала ... ... ... ... келеді.
Мен осындай өзгерістерді болжау үшін маусымдық индексті пайдаландым.
Менің ойымша статистикалық әдістердің ішіндегі ең ... осы әдіс ... мен ... ... негізгі бөлімінде дәлелдеп бердім.
Менің болжауым бойынша Қазақстанда Көмірн пайдалану жылдан-жылға артып
отыр. Оның басты себебі, ... ... ... ... ... ... ... көбеюі болып табылады. Бірақ, өкінішке орай
Көмірнын бағасы жылдан- жылға өсіп отыр. ... бұл біз үшін ... ... әдістермен мемлекеттің, кәсіпорындардың
жағдайын талдау арқылы, ... ... ... отырып көп
тәжірибе жинақтадым.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Белгібаева Қ.Қ. «Әлеуметтік-экономикалық статистика»
Оқу құралы/Алматы,Қазақ университеті,2006
2. ... ... Э.Т. ... ... ... Оқу ... Экономика 2001
3. www.yandex.ru
4. www.kaz.ref.ru
5. лекция
6. Казакстан цифрларда
7. «Қарағанды Көмір» АҚ өнімдерінің кварталдық көрсеткіштері.
8. Рощин С.Ю. ... Т.О. ... ... ... Қ.Қ. ... статистика» / Оқу
құралы/ ... ... ... ... Ы., ... Е.М., Оспанова Б.Х. ... ... ... ... / ... Экономика 2002.
11. Елемесова А.М. Киіков Е.М., Мұханбетова С.М. «Ұлттық есеп жүйесі» Оқу
құралы/ Алматы, Экономика 2000.
12. Мананов Б.Б., ... Ғ.М. ... ... ... Оқу ... Алматы, Экономика 2004.
13. Кескінбайұлы О.,Ахментайтегі М. «Статистикалық жалпы ... ... ... 1991.
14. Сәлімбаев Б.Қ. Досхожаев Д.Т ... ... ... ... ... 2001
15. Гилева Н.Некоторые вопросы регулирования трудовых отношении по новому
закону о труде. /Труд в ... 2000, ... ... РК «О ... договорах»/ Вопросы труда, 1997, №4.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сигналдардың вейвлет-талдауы9 бет
Динамикалық қатардың түрлері6 бет
Java туралы жалпы түсiнiк11 бет
Ms dos операциялық жүйесінің құрылымы5 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Байыту фабрикалар мен мыс қорыту зауыттарында спектрлік әдіспен өнімдердегі ренийді анықтау әдістемесін өңдеу51 бет
Динамикалық жүйелер5 бет
Дипломатиялық келіссөздер рөлі54 бет
Есептеу жүйелері86 бет
Консалтинг – қазіргі нарықты экономикадағы жұмыс істеудің мәні мен қажеттілігі50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь