Көне дүниедегі мектеп және тәрбие, оқыту

1. Ертедегі Шығыстың өркениеті жағдайындағы тәрбие және оқыту.
2. Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесі.
3. Ертедегі Грецияда педагогикалық теорияның пайда болуы.
4. Ертедегі Римде тәрбие мен педагогикалық ой.пікірдің дамуы.
Одан әрі тарихи дамудың нәтижесінде алғашқы қауымдық құрылыс жаңа қоғамдық формация – құлдық қоғаммен ауысты. Ертедегі Шығыста алғашқы таптық қоғам пайда болды, материалдық және рухани мәдениеттің негіздері қаланды. Шығыс мәдениеті белгілі дәрежеде ертедегі Греция мен Рим мемлекеттеріне әсерін тигізді. Ертедегі Шығыс елдерінде арнаулы мекемелер (мектептер) бірте-бірте ашыла бастады. Ал мектептерде негізінен үстем тап өкілдерінің балалары оқыды.
Ертедегі Индияда мектеп ашыла бастады. Мыңдаған жылдар бойы қарапайым жер шаруашылығымен айналысатын қауымдардың ұйымдастыруымен қауымдық мектеп өмір сүрді.
Сонымен қатар Кіші Азияда және Египетте мектептер дами бастады. Адамдар табиғат құбылыстарына бақылау жүргізе бастайды, су тасқынын алдын-ала анықтауды үйренеді, астрономия, геометрия, арифметика, медицина сияқты ғылымдардың негіздері қалана бастады. Осы мәліметтердің барлығы үстем тап өкілдерінің қолында жинақталған.
Ертедегі Қытайда төменгі және жоғары мектептер жұмыс істейді. Жоғары мектептерде үстем тап өкілдерінің балалары күрделі пероглиф тәсілімен оқуға және жазуға үйренді, философия және мораль жазушылар мен ақындардың шығармаларыноқып үйренді. Онда астрономиядан кейбір мәліметтер берілді. Ертедегі қолжазбаларда (Қытай, Индия, Мысыр және т.б.) тәрбие туралы мұғалім мен тәрбиеге қойылатын талаптартуралы құнды ойлар кездеседі. Бұл мектептерде қатаң тәртіп, дене жазалауды кеңінен қолданылады.
Ертедегі Шығыстың, Греция мен Римнің құлиеленуші мемлекеттерінде тәрбиенің алғашқы жүйелері қалыптаса бастайды, алғашқы педагогикалық теориялар дүниеге келеді.
Ертедегі Египетте мектепте оқыту туралы алғашқы мәліметтер б.э.дейінгі 3 мың жылдықтарға жатқызуға болады. Мыңдаған жылдар бойы Нил сағасында белгілі психологиялық жеке тұлға қалыптасты. Ертедегі египеттіктердің идеялы көзге сараң, дағдырдың қиындығы мен соққысына шыдай білетін, табанды адам болып табылады. Осындай адамды оқыту және тәрбиелеу мақсатын қойды.
Ертедегі Египетте жанұя тәрбиесі мен оқыту әйелдер мен ерлердің өзара қарым-қатынасының сипатын бейнелейді. Бұл қарым-қатынас тепе-теңдік негізінде құрылды. Сондықтан да ер балалар мен қыз балаларға оқытуға бірдей көңіл бөлінді.
        
        Көне дүниедегі мектеп және тәрбие.
1. Ертедегі Шығыстың өркениеті жағдайындағы тәрбие және оқыту.
2. Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесі.
3. Ертедегі Грецияда педагогикалық теорияның ... ... ... ... тәрбие мен педагогикалық ой-пікірдің дамуы.
Ертедегі Шығыстың өркениеті жағдайындағы
тәрбие және мектеп.
Одан әрі тарихи дамудың нәтижесінде алғашқы қауымдық құрылыс жаңа ...... ... ... ... ... алғашқы таптық қоғам
пайда болды, материалдық және рухани мәдениеттің негіздері қаланды. ... ... ... ... Греция мен Рим мемлекеттеріне әсерін
тигізді. Ертедегі Шығыс елдерінде арнаулы мекемелер (мектептер) бірте-бірте
ашыла бастады. Ал мектептерде ... ... тап ... балалары
оқыды.
Ертедегі Индияда мектеп ашыла бастады. Мыңдаған жылдар бойы ... ... ... ... ... қауымдық мектеп өмір
сүрді.
Сонымен қатар Кіші Азияда және Египетте мектептер дами бастады. Адамдар
табиғат құбылыстарына бақылау жүргізе бастайды, су тасқынын алдын-ала
анықтауды үйренеді, ... ... ... ... сияқты
ғылымдардың негіздері қалана бастады. Осы мәліметтердің барлығы үстем тап
өкілдерінің қолында жинақталған.
Ертедегі Қытайда төменгі және ... ... ... ... ... ... тап өкілдерінің балалары күрделі пероглиф тәсілімен оқуға
және жазуға үйренді, философия және мораль жазушылар мен ... ... Онда ... кейбір мәліметтер берілді.
Ертедегі қолжазбаларда (Қытай, Индия, Мысыр және т.б.) ... ... мен ... ... ... ... ... кездеседі. Бұл
мектептерде қатаң тәртіп, дене жазалауды кеңінен қолданылады.
Ертедегі Шығыстың, Греция мен ... ... ... ... жүйелері қалыптаса бастайды, алғашқы педагогикалық теориялар
дүниеге келеді.
Ертедегі Египетте мектепте ... ... ... ... б.э.дейінгі 3
мың жылдықтарға жатқызуға болады. Мыңдаған жылдар бойы Нил ... ... жеке ... ... ... ... көзге сараң, дағдырдың қиындығы мен соққысына шыдай білетін, табанды
адам болып табылады. Осындай ... ... және ... ... ... ... жанұя тәрбиесі мен оқыту әйелдер мен ерлердің өзара қарым-
қатынасының сипатын бейнелейді. Бұл ... ... ... ... да ер ... мен қыз ... ... бірдей көңіл
бөлінді.
Ертедегі Египетте қолданылған әдістер мен тәсілдер тәрбие мен оқытудың
мақсаттары мен идеялына сәйкес келеді. Оқушыға ең алдымен тыңдай білуге
үйретті. “Тыңдай білу – ... ең ... ... қанатты сөзі кеңінен
қолданылды. Мұғалім күнделікті өз шәкіртіне мынадай сөздерді жиі ... бол және ... ... ... менің саған айтқан сөзімнің
ешқайсысын да ұмытпа”.
Египеттіктер дене жағынан жазалауға ерекше мән ... Дене ... ... және қажетті деп есептеді. Көп ғасырлар бойы Египетте әкенің,
тәлімгердің ерекше беделін қастерледі. “Әруақытта да әкенің және ... ... ... ... ... тұқым арқылы мамандықты беру дәстүрі
тығыз байланысты.
Ертедегі Индия тарихы ені дәуірге бөлінеді: дравид-арийлік және будда
дәуірі. ... ... ... ... ... ... дейін
жергілікті халықтың давид тайпаларының өркениеті Екі өзеннің арасындағы
алғашқы мемлекеттердің мәдени деңгейіне сәйкес келеді. ... мен ... ... ... жанұяның ролі ерекше болды.
Ертедегі Индиядағы тәрбие мен оқытудың дамуына ... ... ... ... Тәрбие мен оқытудың инезисінің екінші негізгі жағдайларының
біріне діни идеологияның (буддизмнің) ... ... ... ... ... ... каста-брахмандар болды. Әрбір
адам өзінің адамгершілік, ақыл-ой және дене сапаларын дамыту қажет болды.
Брахмандарда ең негізгі ... ... ... ... ... ...... пен ерлікке, вайшьилер – еңбек сүйгіштікке және
шыдамдылыққа, ал ...... ... ... мән беріледі.
Идеялық тәрбие беруге тек ғана жоғарғы касталардың мүмкіндігі болды.
Тәрбиенің мақсаты - ақыл-ой дамуы, рухани тәрбие, дене ... ... ... ... ... меңгеру және ұстамдылық.
Ертедегі Индияда ерекше қасеитті және ... ... оқу ... ... ... ... 1-мыңжылдықта) ерекше атауға болады,
шәкірттерді тәрбиелеу және оқыту мазмұны мен жолдарының үлгілері ұсынылды.
Басқа да алғашқы адамзат өркениеттері сияқты Ертедегі Қытайдың бай ... ... ... ... ... алғашқы қауымдық
құрылысқа кететін жанұялық-қоғамдық тәрбие тәжірибесі жатады.
Әрбір ... өмір ... бойы ... ... мен түсініктердің
белгісімен іске асты. Барлық жанұя мүшелері белгілі ережелерді және
шектеушіліктерді сақтау қажет болды, мәселен, жаман сөздер айтуға,
үлкендерге және басқа да ... ... ... тиым ... ... бойы ... идеал қалыптасты, ол көп білетін,
“өзінің жандүниесінде бейбітшілік пен үйлесілімділікті қалыптастыратын
адамды тәрбиелеу” мақсатын қойды. Тәрбиелік қатынастардың негізіне
жастардың үлкендерді сыйлай ... ... ... ... ... ... Қытайда б.э.д. 3-мыңжылдықта
пайда болды. Олар сян және су сюй деп ... ... ... ... ... меңгеру болды. Оқыту және тәрбиелеу бағдарламасына 6
өнердің түрі кіреді: мораль, жазу, санау, саз, садақ ату, атқа міне ...... ... ... қалаған мемлекеттің бірі ретінде
тәрбие мен білім беруді теориялық тұрғыдан пайымдауға алғашқы қадамдар
жасалды. Ертедегі Қытайда педагогикалық ой-пікірдің ... ... ... ізбасарлары ерекше ықпал етті.
Конфуций (551-479жж. б.э.д.) өзінің мектебін құрды, онда 3 мыңға тарта
шәкірт даярлады. Конфуций Ертедегі ... ... және ... ... және ... ... ... мен идеяларын ұсынды. Конфуцийдің
айтуынша, идеялдық тәрбиеленген адам адамгершілігі жоғары, шындыққа ... ... ... бай адам болу керектігін ерекше жоғары бағалады.
2. Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесі.
Ертедегі Греция – көптеген ... ... ... ел. ... тарихында екі мемлекеттің (полистің) – Афина және
Спартаның ерекше мәні, ықпалы зор болды. Олардың әрқайсысында ерекше тәрбие
жүйесі қалыптасты, оның ... ... ... байланысты болды:
бір жағынан, құлиеленуші құрылыстың жалпы заңдылықтарымен, екінші жағынын,
сол елдің даму ерекшеліктерімен байланысты.
Ертедегі Грецияда тәрбиенің екі жүйесі қалыптасты: ... ... ... жалпы ерекшеліктерімен қатар бір-бірінен елеулі
айырмашылықтары да болды.
Спартандық тәрбие жүйесі. Спарта мемлекеті Ертедегі Грециядағы ең
алғашқылардың бірі болды. Спартандық құл иеленушілік мемлекеттің ... ... ... Құлдар бұл мемлекетте мемлекеттің
жекеменшілігіне айналды. Спартандық және афиналық ... ... ... экономикалық және саяси дамуының және мәдениеті жағдайының
кейбір ерекшеліктерімен байланысты. Бұл екі мемлекетте құлиеленуші
мемлекеттер болды, ... ... ... тек ғана ... оқыту және тәрбиелеу ісімен айналысты. Бұл мемлекеттерде құлдар
барлық адамзат ... ... ... ... да ... ... ... жиі болып тұрды. Осы жағдай спартактарды
қарудың күшімен өздерінің үстемдігін орнатып отырды.
Осындай жағдайда ... ... ... ... жүйесі қалыптасты,
оның мақсаты-спартиат балаларының әскери даярлығы күшті, шыныққан, ... ... ... ... ... балаларды туғаннан
бастап, жанұя тәрбиесін бақылап отырды. Ақсақалдар жаңа ... ... тек ғана ... ... ғана ... ... берген ал
аурулары мен әлсіздерін жоққылып өлтіріп отырған.
Осы аталғандар спартандық тәрбие жүйесінің ерекшеліктерін білдіреді. 7
жасқа дейін спартиаттар – ... ... деп ... ... үйде ... 7 жастан бастап мемлекеттік
тәрбие мекемелерінде дене тәрбиесі және ... ... ... ... ... ... аштыққа, суықтыққа, шөлге, қиындыққа шыдамды
етіп үйрету. Жас спартиаттарды жүгіруге, секіруге, найзаласуға, күресе
білуге, ... ... ... ... ... ... үйретті. Дене
тәрбиесімен қатар саз, ән айту және діни ... ... ... Саз ... айту ... ... берілді.
18-20 жаста жастар эфебия деп аталатын ерекше топқа аударылды, онда әскери
қызметін атқарды. Спартада қыз балаларға да әскери дене тәрбиесі берілді.
Оның ...... ... ... қатысқан кезде әйелдер ерлердің
орнына әскери міндеттерін атқару үшін қажет.
Афиналық тәрбие жүйесі. Афинаның географиялық жағынан ыңғайлы орналасуының
арқасында ... ... ... сауда-саттық ісі ерте дамыды. Егін
шаруашылығынан басқа онда кейбір қолөнер кәсібі жан-жақты дами ... ... өз ... ... дәрежесіне жетті. Афина мемлекеті
Спарта мемлекетінен өзінің қоғамдық құрылысы, мәдениет деңгейі жағынан
өзгешелігі бар. ... ... ... және ... беру ... де
ерекшеліктер кездеседі. Афина тәрбиесі мен білім беру жүйесі әскери
жауынгерді дайындау емес, одан гөрі білімді, қабілетті жан-жақты үйлесімді
дамыған жастарды ... ... ... Ү-ҮІ ... қалыптасты: 7 жасқа дейін
ер балалар мен қыз балалар анасының басшылығымен үйде ... ... ... ... ... толғаннан кейін ананың басшылығымен үйде жанұя тәрбиесіне
жалғастырады (олар негізінен үй шаруашылығына үйретіледі). Ер балалар 7
жастан ... үйде жеке ... ... ... (мемлекеттік
мектептер болмады): 7 жастан 14 жасқа дейін грамматист мектебіне (оқу,
жазу, санау) және кифарист мектебіне (саз, ән-күй, тақпақ ... 14 ... ... мектебі) қатынасады, онда 2-3 және жаттығулармен
айналысады. Полестра мектебінде ... ... ... саяси және
адамгершілік тақырыптарында әңгімелер өткізіледі: Ауқатты жанұялардан
шыққан жастар кейіннен мемлекетте басқару лауазымдарына даярланады,
гимназияда білімдерін жалғастырады, онда философия мен саясатты оқып
үйренеді.
18 ... 20 ... ... жастар әскери қызметке даярланады, онда әскери
даярлығын арттырумен қатар, өздерінің саяси білімін жалғастырады, ... оқып ... ... ... дене ... ... адамгершілік және
эстетикалық тәрбиемен қатар ерекше роль атқарды. Сонымен қатар Спартада да,
Афинада да құлиеленушілердің балалары дене ... ... ... ... ... өз ... ... болмасын қолөнердің
түріне үйренді. Спартада да, Афинада да құлдардың балалары ... ... ... ... ... педагогикалық
теорияның пайда болуы.
Ертедегі грек ғалымдары мен философтары еңбектерінде тәрбие және оқыту
мәселелеріне ерекше мән берді. Педагогика ... ... ... ... ... ... ... грек ойшылдары Сократ, Платон,
Демокрит, Аристотель және т.б. Грецияда педагогикалық теориялардың пайда
болуында және қалыптасуында ... орын ... ... ... грек философиясының шыңы, ғұлама философ-материалист, атомистік
теорияның негізін алушы Демокрит (460-370 жж.б.э.д) болды. Оның бізге
жеткен көптеген шығармаларының үзінділерінен біз ... ... ... ... ... ... болады, оның
философия, педагогика, математика, физика, биология, медицина, психология,
өнер салаларында ... ... ... ... Оны ... Демокритке
былай деп баға берген болатынды: “Гректердің арасынан шыққан бірінші
әмбебап ақыл-ой”.
Демокриттің тәрбие туралы ойлары педагогикалық ой-пікірдің тарихында ерекше
мәні зор. ... ... ... ... ... жеке ... ... тұжырымдамасын ұсынды. Ол дүние материалдың, бір-
бірінен түрі, қатарға және ... ... ... атомдардан тұрады.
Ақзалардың өмірі мен өлімі атомдардың бірігуіне және ыдырауына алып келеді.
Демокрит жанның өлмейтіндігін жоққа шығарды. Демокрит адамның қалыптасуы
оның табиғатына және ... ... деп ... ... ... кейбір үзінді келтіретін болсақ; “Егер де оқымаса,
ешкімнің де ... де, ... да ... ... ... “Табиғаттан
гөрі, жаттығудың арқасында көптеген адамдар жақсылық қасиеттерді
меңгереді”, “Кейде жас адамдарға ақыл, ал қарттарға ... тән ... ... уақыт емес, ол дұрыс қойылған тәрбие және табиғат”.
Демокрит ортаға, үлкендердің үлгі-өнегесіне (“Әкенің жағымды ... ... ... ... әсеріне, сендірумен тәрбиелеуге, еңбекке үйретуге
ерекше мән берді.
Демокриттің бізге жеткен еңбектерінің үзінділерінде балаларға кішкентай
кезінен бастап талаптар қою туралы жан-жақты айтылды.
Демокриттің материалистік ... ... ... ... басы ... ал ... ақыл ... іске асатындығын (теориялық ойлау),
дәлелдеу, ақыл-ой тәрбиесінің мәселелерін ... мәні ... ... ойды, ақылды дамыту туралы мынадай мәнерлі сөздермен аяқтады:
“Көптеген көп білетіндер (білгіштер) – ақылсыз (ойсыз)” деген болатынды.
Сократтың педагогикалық теориясы.
Сократ ... ... ... ... ... ... ... (кедей қолөнершінің баласы), оның консервативтік жер
аристократиясының идеологі болып табылады. Болғандығы оның философиялық
және педагогикалық көзқарастарында бейнеленді. Оның түсіндіруінше, дүниенің
құрылымы, заттардың физикалық ... ... ... ... тек ... ... мүмкін, жалпыға бірдей, мәңгілік және өзгермейтін
адамгершілік ұғымдар өмір сүреді.
Тәрбиенің мақсаты, Сократтың көзқарасы бойынша, заттардың табиғатын зерттеу
емес, ал өзін-өзі танып білу, ... ... болу ... ... ... ... (427-347 ... белгілі грек философы, идеалисі, Сократтың
шәкірті болды. Оның айтуынша, тәрбиені мемлекет ұйымдастыруы қажет, өзінің
мақсаты, мазмұны, әдістемесі ... ... ... мүддесіне толықтай сәйкес
келуі керек.
Платон философияда идеялар туралы іліммен белгілі. Оның пікірінше, тек ғана
идеялар ... ... ... өмір ... Олар ... және өзгермейді.
Бізді қоршаған заттар иек ғана идеялардың әлсіз бейнеленуі, көленкесі болып
табылады.
Өзінің педагогикалық жүйесінде Платон спартандық және афиналық тәрбиенің
кейбір белгілерін біріктіруге ... ... ... ... ... ... әсер ... адамгершілікті, қайырымдылықты қалыптастыруы. Ол “оқу” ұғымына
ғылымдарды оқып-үйрену арқылы ... ... ... ол ... ... ... жанды ояту” деп түсінді. Кішкентай балалардың ішкі
негізі ... ... ... болып табылады деді.
Ол тәрбие құралы ретінде ойындарға сонымен қатар әдеби шығармаларды,
мифтерді балаларға оқу және айтып беруге ерекше мән берді.
Көптеген ... ... ... ... тәрбие мәселелеріне ерекше мән
берді. Тәрбиені ұйымдастыруда өзінің көзқарастар жүйесін “Мемлекет” және
“Заңдар” сияқты трактаттарында ... атты ... ... кішкентай жас кезінен бастап балаларға
қоғамдық тәрбие беру идеясын ұсынды және ооны ұйымдастырудың белгілі
жүйесін қарастырды.
3 ... 6 ... ... ... ... ... ... басшылығымен алаңдарда ойын ұйымдастыруға ерекше мән берді.
Кішкентай балаларды тәрбиелеудің негізгі құралы ретінде ойынның ролін
жоғары бағалады.
7 жастан 12 жасқа дейін балалар ... ... ... онда ... ... саз өнеріне және ән-күйге үйренеді. 12 жастан 16 жасқа
дейін дене тәрбиесімен жан-жақты айналысатын мектепке – ... Онда ... ... ... ... ... ... негіздерін арифметикалы, геометрияны, астрономияны,
практикалық мақсатта оқып-үйренеді. 18 жастан 20 жасқа дейін эфебияда
аранулы ... ... ... 20 ... ... ақыл-ой сабақтарына
ешқандай қабілеттілік аңғартпаған жастар әскер қатарына алынады. Ал
жастардың аз ғана бөлігі, қабілеттілері 30 жасқа дейін білім ... ... ... ... онда ... арифметиканы, геометрияны,
астрономияны және саз теориясын философиялық-теориялық негізде оқып-
үйренеді. Олар мемлекеттік қызметке даярланады. ... ... ... ... ... тағы да 5 жыл ... (35 ... одан кейін 35 тен 50 жасқа дейін ... ... ... ... тәрбие жүйесі дене тәрбиесіне деген жеккөрушілікке негізделеді,
құлдардың балаларына білім ... ... ... Платон мектепке дейінгі тәрбие туралы, тәрбиенің бірізді мемлекеттік
жүйесі туралы, жағымды үлгі-өнеге арқылы тәрбиелеу талаптарын және т.б.
ұсынды.
Аристотельдің педагогикалық ... (384-322 ... ... ... ... ... ... Грецияның ғұлама ғалымы. Ал Платонның шәкірті бола отырып, өз
ұстазының ... ... ... Платонның екі түрлі ерекше
дүние туралы ілімін сынға ... ... ... және ... ... дүниенің бірлігін мойындады, заттар идеяларын заттардың өзінен
бөлуге болмайды. Кез-келген зат материямен түрдің бірлігі ... ... ... даму ... ... ... ... жанның 3 түрі
туралы айтты: тағамда және көбеюде байқалатын өсімдік түрі; түйсіктерде
және қажеттілікте байқалатын ... ... ... және таным тән ақыл-ой түрі
жатады.
Жанның 3 түріне сәйкес ... ... ... әсер етуді қажет етеді.
Аристотель тәрбиенің 3 түрін ... ...... адамгершілік және ақыл
тәрбиесі.
Аристотель адамда тәні мен жаны болатындығы, материя мен түр сияқты
бөлінбей өмір сүреді. Тәрбиенің мақсаты табиғатпен тығыз байланысты жанның
барлық ... ... ... ... ... ... ... адамгершілік, ақыл-ойтәрбиесін ұйымдастыру, сонымен қатар балалардың
1 жас ерекшеліктерін ескеріп атқаруды ұсынды.
Аристотель ... ... ... ... рет ... жас
кезеңдерге бөлуді ұсынды. Балалардың өмірін үш кезеңге бөліп қарастырды:
1) туғаннан бастап, 7 жасқа дейін кезең; 2) 7 жастан 14 жасқа ... 3) ... 28 ... ... Аристотельдің пікірінше, бұл жас кезеңдері
табиғатына сәйкес келеді.
Аристотель жанұя тәрбиесіне ерекше мән берді. Ал 7 жасқа дейін балалар
жанұяда ... тиіс дей ... ... табиғатқа сәйкес тәрбиелеу
қағидасына сүйенеді.
7 жастан бастап балалар мемлекеттік мектептерге барады (ерлер сияқты
әйелдерге ондай білім берудің қажеттілігі жоқ екендігін ... ... ... ... ... болу керек, жеке меншік болмау
қажет, себебі бала ... ісі ... ... ... ... ... дене тәрбиесіне ерекше мән берілді, басқа мектептерде
балалар оқуға, жазуға, санауға, сурет салуға және саз ... ... Ал одан ... жас ... ... ... тарихты, филосо
астрономияны оқып-үйренеді. Аристотель эстетикалық және адамгершілік
тәрбиесінің құралы ретінде саз өнеріне ... мән ... ... балаларды адамгершілікке тәрбиелеу адамгершілік мінез-
құлықтағы жаттығуларға негізделеді – қажетті әрекеттері жиі қайталау.
Балалардың адамгершілік ... ... ... ... ... ... теориясын дамыта отырып, Аристотель құлиеленуші
аристократияның өкілі ретінде ерікті ... ... ... туралы,
құл иеленуші мемлекет туралы қамқорлық жасағаны белгілі.
Аристотельдің көзқарасы антигнал педагогикаға және педагогика ғылымының
кейінгі дамуына ерекше ықпал етті.
4. Ертедегі ... ... мен ... ... Римде көп ғасырлық тарихының, дамуында жанұя және мектеп тәрбиесі
мен білім берудің ... ... ... ... Рим ... рулық қауымның тәрбие дәстүрі сақталған болатын-
ды, соған қарамастан үй тәрбиесінің сипаты ең алдымен Рим ... ... ... ... орын ... байланысты.
Римде әйел белгілі құққа ие болады (мәселен тұқым қуалау саласында), бірақ
ерлер өз балалары мен әйеліне толық үстемдік ете, басқара ... ... ... ... мен ... ... ... тәрбиеленді, содан кейін
оларды бөліп тәрбиеледі. Қыздар анасының, қызметшілердің бақылауында болды.
Қыздардың негізгі жұмысы тігіншілікпен айналысады, оларды сонымен қатар саз
өнеріне, биге үйретті, ... ... – грек ... ... Ер ... ерлер адамдар шұғылданды: әкелері, тәрбиешілер, кейде Грециядан
шақырылғандары. Ер балаларды ерлердің ... ... ... ең
алдымен қаруды қалай ұстай білуге үйретті.
Бастауыш білімді ауқатты емес балалар элементарлық мектептерде алды, олар
ақылы, жекеменшік мектептер болды, оларға ... да ... ... ата-
аналардың балаларын, тәртіп бойынша, үй мұғалімдері оқытты, ең алдымен грек
тілі мен ... ... ... ... ... ... болды, онда 12 жастан 16
жасқа дейін бай, ауқатты ата-аналардың балалары оқыды. Оларға грек тілін,
шешендік өнерін, ... пен ... ... ... берілді.
Римде шешендік мектептер ашылды, онда ауқаттылардан шыққан жастар жоғары
ақыға грек тіліне, шешендік өнеріне, заңтануға, математикаға, философияға
оқыды. Оларды жоғары ... ... ... ... ... болуымен (ІІ ғ.б.э.д) императорлар грамматикалық
мектептер мен шешендік мектептерді мемлекеттік мектептерге айналдырды,
олардың міндеті – ... ... ... чиновниктерді тәрбилеу.
Христиан діні мемлекеттік дінге айналған кезде мұғалімдік қызметке дін
өкілдері тағайындала бастады. Жанұядағы және ... ... ... діни ... ие бола ... ... көзқарасы.
Марк Фабий Квинтилиан – белгілі Рим шешені және педагог, Римдегі ... ... ... бірінің негізін салушы, көп кешікпей оның
есімі кеңінен таныла бастады және мемлекеттік болды.
Өз мектебінің тәжірибесі және античный дүниенің педагогикалық ой-пікірінің
жетістіктері ... ... ... ... ... ... педагогикалық еңбекті жазды, онда кейбір жалпы педагогикалық
мәселелер сөз болды.
Квинтилиан адам ... оның ... ролі ... ... ... үлесін қосты. Ол адамның табиғи көрсеткіштеріне үлкен мән ... ... ... өте ... ... ерте жас ... өзінде
қабілеттіліктердің дәрежесін анықтауға болатындығына ешқандай күмән
келтірмеді (кішкентай балалардың ойының алғашқы белгілері – есі, тез ... ... және ... ұзақ ... балада еліктеуге ұмтылудың
ерте дамуы) сонымен қатар тәрбие арқылы көп нәрсеге қол жеткізуге
болатындығын түсінді.
Квинтилиан Рим қоғамының билігінің жоғары деңгейіндегі ... ... ... ... ... ... ... және үлкендердің
жағымсыз мінез-құлқын қатты сынаған болатынды, жеке тұлғаның қалыптасуында
балалардың жас ... ... үшін ... ... 7 жасқа дейін Квинтилиан Аристотель сияқты мектепке даярлыққа ерекше
мән берді. Оның айтуынша, ... 7 ... ... екі ... ... тиісті
– ана тілін және грек тілін, әуелі грек тілін содан кейін ана ... ... ... ... ... берді, өз құрбыларымен бірге
оларды жарысқа шақырып отыруға, марапаттардың қажеттігін айтты.
Рим педагогі балалардың сауаттылығын дамыту үшін оқытуға әдістемелік
кеңестер беріп отырды. Ол ... ... ... құралдар арқылы өткізуге
ерекше мән берді, оқытуда біржүйелік және бірізділік қағидаларды ... ... ... ... ... ... дамыған ес, көркем сөз, жақсы дауыс ырғағы және
интонация, мәнерлі сөз, мимика қажет деген болатынды.
Шешенді тәрбиелеудің негізгі құралы Квинтилиан өлеңдерді жаттау ... ... ... ... ... ... ... бір жүйелігін, бірізділігін тәрбиелеу мақсатында ол
математиканы оқытудың қажеттігіне тоқталды, оқытуды теориялық үйретуге,
еліктеуге және ... ... ... құру ... мән ... ... даму тарихында Квитилиан дидактика мен
әдістеменің негізін қалаған, мектепке дейінгі жастағы балаларды
тәрбиелеудің ... ... ... алғашқы арнаулы педагогикалық
еңбектің авторы ретінде ерекше орын алады.
1.     Ежелгі Шығыс философиясының ... Ерте грек ... ... ... Ерте грек ... онтологизм (Демокрит)
4.     Адамға бетбұрыс Сократтың философия туралы ілімдері .
5.     Ерте грек философияның жүйелік принципі ... ... ... ... ... ... б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасында
ежелгі үнді қытай елдерінде пайда болды. Ежелгі ... ... ... ... дербес өзіндік ерекшелігі бар бағыт. Ол сол аймақтың
діні, мәдениетімен байланысты. Ертедегі философияның қалыптасуы екі түрлі
проблема ... ... ... ай, күн, жер ... шығу тегі ... адамгершілік адамдар арасындағы қарым – қатынас.
Философия қашанда олардың, себептерін іздестіреді. Әрине, оны екі ... ... және ... тұрғыдан түсіндіруге болады. Ол - өз алдына
жеке проблема.
          Ежелгі ... ... көне түрі үнді ... ... ... басталады. Б.э.д  7 – 6 ғасырларда брахманизм
ішінен джайнизм және буддизм пайда ... осы ... ... ... 4 – ... бөлінді.
1.     Әскери (кшатрий)
2.     Абыздар. (брахмандар)
3.     Басы бос қоғам мүшелері. (вайшилер)
4.     Төменгі каста (шудралар)
Шудралар теңсіздік, жұпыны жағдайда ... ... ... те ... ... ... ... Брахмандар әбден масайрап, үстемдік
құрып кетті. Өйткені, брахманизм мифологиялық көзқарасқа негізделген,
былайша айтқанда, оның төрт ... ... ... ... дәріптеу мен
оларға арналған ғұрыптарға тірелген болатын.
    Джайнизм – этикалық ілім. Оның негізгі – адам ... тән ... ... ... ...... жансыз дүние затына
жатқызады. Әрбір зат субстанция ретінде қаралады, оған материядан басқа
кеністік, ... ... ... та кіреді. Ал жанның басты белгісі,
джайнизм бойынша – сана. Джайнизмнің ұстаған ... ... де ... ...... ... ... 4 – 5 ғасырларда діни ілім
ретінде дүниеге келді. Буддизм христиан, ислам діндері сияқты ... ... ... Оның ... ... ... ... Будда(б.з.д.
623 – 524). Буддизмде төрт басты мәселе бар:
       1.Өмір азапқа толы;
       2.Ол азаптардың себебі бар ... ... ... ... ... ... құтылудың кезі бар.
   Ежелгі Қытай философиясы біздің заманымыздан бұрын пайда болды, ол
идеологиясы мен саясатында екі ... ... ... ... прогресшілдік, бірі – мистикалы, екіншісі – атеистік ... ... ... ... ... ... рөл атқарды. Оның
негізін салған нақты адам – Конфуций (б.з.д. 551-479ж). ... ... ... оның ... рөлі ... ... қатаң тәртіп
болуын жақтады. Өз өмір – тіршілігінде Конфуций төрт принципті қатаң
ұстады:
1.     Бос ... ... «Мен ... ... ... болу.
3.     Қасарыстық көрсетпеу
4.     Өзінің жеке басы жайлы ойламау.
Ол бірнеше  кітаптар құрастырды («Өлендер кітабы», «Көктем және ... « ... және ... ... т.б.). ... « Ұлы ... 75 қатардан тұрады. Оған 1546 түсіндірме жасалған.
Мақсат – императордың билігін заңдастыру еді. Оның ұстаған жолы:
1.     әділеттік
2.     табиғатты сүю
3.     әдет – ... ... ... – Цзы ... 479-400ж) философиясы пайда болды. Ол күні бұрын
белгіленетін өмір жоқ, ... адам ... оның іс - ... ... ... ... Біздің барлық біліміміз екі нәрсеге –
сезімге (у – лу) және ойлауға (син) байланысты дейді.
     Идеализм мен ... ... ... ... ... ... ... Дао – Цзы (4 – 5ғ.) ілімі дүниеге келді. Дао – мәнінде,
мәнсіз, ... ... ... ... тіршілік атасы. Оның пікірінше,
табиғат пен адамдарды басқаратын – Көк Аспан емес, Дао. “Дао – ... өну, өсу, өшу, ол цзы ... ... әлемнің негізін
құрайды, - деді – ... әлем сол ... ... Лао – Цзы ... адам ... табиғи даму процесіне араласпауы қажет.
     Лао Цзы ілімі қайшылықтары көп ілім. Бір жағынан, ол ... ... ... ... ... ... ... ж.руді жақтайды,
дамуды қолдайды
     Сөйтіп, Шығыс философиясы жағында қорытып айтқанда мына мәселелерге
тоқталған жөн: алғашқы ... ... ... мен Дао, ... Лао – Цзы ... ...  Европалық философияның дамуы ежелгі Грециямен байланысты. Антикалық
философия б.з.д. 5 – 6 ... ... ... ... ... ... ортаны, өсімдік, жер, күн, жұлдыз.
  Ежелгі грек философта“жаратылыстанушылар. Грек философиясының ерекшелігі
табиғат, әлем, ... ... ... ... ... грек философтарын
физиктер деп атаған. Грек философиясының негізгі сұрағы. ... ... ... ... бұл ... ... (дүниені құдай жаратты) ал
философтар супстанционалдық бастауы яғни дүние ... ... ... ... ... ... сұраққа жауап іздеді. Грек философиясының негізін
қалаушы Фалес әр ... ... мен ... ... ... ...
су, сол сияқты Анаксимет дүниенің алғашқ кірпіш ауа деді. Анаксимандр
апейрон туралы пікірі ... ... ... ... пайымдауға
жақын келеді. Апейрон шексіз деген сөз.
      Грек философы ... өз ...... ... ... ... от деп ... ал әлем космос деп түсіні. Ерте
грек философиясының дамуында өзіндік үлес ... Элей ... ... ... Ксенофон )
     Бұл табиғаттың басты тақырыбы – ... ... грек ... ... ... ... ... өзіндік із қалдырды, яғни
дүниенің бастауы – атом. Грек философиясында ... ... ... ... ... Адам проблемасы алғашқы көтерген софистер.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көне дүниедегі мектеп және тәрбие15 бет
Ежелгі Грециядағы білім беру ісінің дамуы30 бет
Көне Рим6 бет
Көне қытай мәдениеті4 бет
Философия тарихындағы адам проблемасы туралы12 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Алғашқы қауымдық және дәстүрлі өнер дегеніміз не?4 бет
Ескі қазақ әдеби тілінің дереккөздері хақында8 бет
Талантты шыңдау жолдары14 бет
Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуірі көне Түркі ескерткіштері13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь