Жаратылыстану - табиғат туралы біртұтас ғылым

Жоспар

Кіріспе

Негізгі бөлім
1. Қазіргі жаратылыстану дамуының тенденциялары
2. Математика . дәл жаратылыстанудың әмбебап тілі
3. Қазіргі жаратылыстанудың құрамдас бөліктері
4. Әлемнің жаратылысты.ғылыми бейнесі

Қорытынды

Әдебиет
Қазіргі жаратылыстану дамуының тенденциялары
Ғылымдардың "кірігуі" (интеграциясы), жаратылыстануда жаңа шектес пәндердің пайда болуы - осының бәрі ғылымның дамуының қазіргі кезеңінің белгілерін көрсетеді. Адамзат (ғылым тарихы тұрғысынан қарағанда) өзінің Табиғатты танып білу барысында барлығы үш сатыдан өтіп, төртіншісіне кіріп отыр. Бірінші сатысында (VII-V ғғ. б.э.д.) қоршаған дүниенің бүтін, біртұтас нәрсе екені туралы жалпы түсініктер қалыптасты. Идеялар мен болжамдардан тұратын натурфилософия деген ілім пайда болды. Бұл саты XV ғасырға дейін созылып, жаратылыстану ғылымдарының алғашқы негіздерін жасады.
XV-XVI ғасырлардан талдау (аналитикалық) сатысы басталды, басқаша айтқанда жаратылыстанудағы қол жеткен жетістіктерді бөлшектеу және ерекшеліктерді бөлу - бұлар ақырында физиканың химия мен биологияның, сонымен қатар басқада жеке жаратылыстық ғылымдардың пайда болуына (ғылымның дифференцияциялану процесі), оның ары қарай дамуына әкелді. Осы сатының екінші бір ерекшелігі-эмпирикалық (тәжірибелік) жолмен алынған білімнің теориялық білімдерден көбірек болуы. Талдау сатысының тағы да бір ерекшелігі Табиғаттың жеке заттарын зерттеудің оның табиғи құбылыстарын зерттеуге қарағанда өте көп болуы. Бұл ерекшеліктер кейінірек адамзат үшінші синтетикалық сатыға көтерілген кезде де сақталып, ары қарай даму жолында болды.
Ақырында, қазіргі кезде барлық жаратылыстанудың принципті тұтастығын дәлелдеп, неге тек физика, химия, биология мен психология Табиғат туралы ғылымның негізгі және өзінше дербес болімдері болып отыр деген сұраққа жауап беру әрекеттері жасалуда.
Сонымен қатар ғылымды дифференциялау, басқаша айтқанда, қайсыбір ғылымның тар салаларын жасау орын алуда, дегенмен, жалпы тенденция ғылымының кірігуіне (интеграциясына) қарай бет алуда. Сондықтан да жүзеге асырылуы басталып отырған ақырғы (төртінші) сатыны интегралды-дифференциалдық деп атайды.
Әдебиет

1. С.Д.Фазылов, З.М.Молдахметов, А.М. Ғазалиев. Қазіргі заманғы жаратылыстану концепциялары, Алматы 2003 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Биологияны оқыту теориясы мен әдістемесі кафедрасы
Тақырыбы: ЖАРАТЫЛЫСТАНУ - ТАБИҒАТ ТУРАЛЫ БІРТҰТАС ҒЫЛЫМ
Орындаған:
Қабылдаған:
Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Қазіргі жаратылыстану дамуының тенденциялары
2. ... - дәл ... ... ... Қазіргі жаратылыстанудың құрамдас бөліктері
4. Әлемнің жаратылысты-ғылыми бейнесі
Қорытынды
Әдебиет
Қазіргі жаратылыстану дамуының тенденциялары
Ғылымдардың "кірігуі" (интеграциясы), ... жаңа ... ... ... - осының бәрі ғылымның дамуының қазіргі кезеңінің
белгілерін көрсетеді. Адамзат (ғылым тарихы ... ... ... танып білу барысында барлығы үш сатыдан өтіп, төртіншісіне кіріп
отыр. Бірінші ... (VII-V ғғ. ... ... ... ... ... ... туралы жалпы түсініктер қалыптасты. ... ... ... ... ... ілім ... болды. Бұл саты XV
ғасырға дейін ... ... ... ... негіздерін
жасады.
XV-XVI ғасырлардан талдау (аналитикалық) сатысы басталды, басқаша
айтқанда жаратылыстанудағы қол ... ... ... ... бөлу - бұлар ақырында физиканың химия мен биологияның,
сонымен қатар басқада жеке жаратылыстық ... ... ... ... процесі), оның ары қарай дамуына әкелді. Осы ... бір ... ... ... алынған білімнің
теориялық білімдерден көбірек болуы. ... ... тағы да ... ... жеке ... ... оның табиғи құбылыстарын
зерттеуге қарағанда өте көп ... Бұл ... ... адамзат
үшінші синтетикалық сатыға көтерілген кезде де сақталып, ары қарай даму
жолында болды.
Ақырында, қазіргі кезде ... ... ... тұтастығын
дәлелдеп, неге тек физика, химия, биология мен психология Табиғат туралы
ғылымның негізгі және ... ... ... ... отыр ... ... беру ... жасалуда.
Сонымен қатар ғылымды дифференциялау, басқаша айтқанда, қайсыбір
ғылымның тар ... ... орын ... ... ... ... ... (интеграциясына) қарай бет алуда. Сондықтан да жүзеге
асырылуы басталып ... ... ... сатыны интегралды-
дифференциалдық деп атайды.
Қазіргі ... таза ... тек қана ... ... ... ... ... зерттеулердің бір де бір саласы жоқ.
Бұл ғылымдардың барлығы да ... ... ... ... ... ... ... білудің негізгі жолы жаңа білімдерді ... ... ... ... ... ... ... Табиғатты (Ғалам, Тіршілік және Ақыл) ... ... ... ... ... алып ... мүмкін?
Ізделініп отырған осы бірлік неде жатыр? Мұны біз егер мынадай - ... не ... ... ... негізделуі керек деген сұраққа
жауап беруге талпынсақ жақсырақ түсінеміз. Барлық арнайы ғылымдарға ортақ
бірдеңе бар ма?
Математика - дәл ... ... ... ... ... және ... дәл жаратылыстануды
жасаушылардың бірі Галилео Галилей (1564-1642) былай деген: "Кім де ... ... ... ... ... шешкісі
келсе, ол өзінің алдына шешілмейтін міндет қояды. Өлшенетін ... ... жөне ... өлшеуге келтіру керек".
Дәл жаратылыстануға қажетті математика қарапайым санау мен әр ... ... ... ... ... ... ... қарай дәл жаратылыстану бірте-бірте жоғары математиканың жетілген
арсеналын қолданады.
Математика қисындық түйін және ... ... ... ... ... гректердің туындысы. Математикамен олар біздің заманымызға ... ... ... ... ... ... Б. з. дейінгі VI ғасырдан
бастап гректерде Табиғаттың ұтымды құрылғаны жөнінде ұғым қалыптасты, ... ... дәл ... ... бойынша өтеді деп есептеді.
Табиғат философиясының негізін салушылардың бірі Платон ... ... ... ... ... ұран ... мына ... "Геометрияны білмесең - кірме". Галилео Галилей өз шығармаларының
бірінде оппоненттерінің бірінің келтірген түкке ... ... ... ... ... ... тек қана ... тілін
білетін адамға түсінікті, Табиғаттың ашық кітабы ретінде қарсы қояды.
Неміс философы ... Кант ... ... "Жаратылыстанудың
метафизикалық бастауларында" былай дейді: "Табиғат туралы кез келген жеке
ілімде ідын ғылымды онда математиканың ... ... ... ... болады". Осы жерде Карл Маркстың (1818-1883) мына сөздерін де
келтіруге болады: "Математиканы ... ... ... ғана ... ... жетеді".
Салыстырмалылықтың жалпы теориясымен жұмыс жасау кезінде, одан кейін
де А. Эйнштейн (1879-1955) математиканы, тіпті, оның ең жаңа және ... ... ... 40 өзінің білімдерін жетілдіріп отырды.
Ұлы адамдардың барлық айтқандарынан (мұндай пікірлерді өте ... ... ... жаратылыстануға кіретін ғылымдарды
тұтастырып біріктіретін және оған біртұтас ғылым ... ... ... "іргетас" деуге болады.
Қазіргі жаратылыстанудың құрамдас бөліктері
Жүйелер туралы ілімге сәйкес ... ... ... ... - ... ... (hierarchia деген грек сөзінен - өзара
бағыну), сонымен ... ... ... ... ... бірнеше
деңгейінің барлығы болып табылады. ... ... ... жүйешелерінің немесе құрылымдық деңгейлерінің иерархиялық принципі
толығырақ, айқынырақ корінеді. Мұндай жүйеде енді жүйешелердің тең құқықтық
принципі емес ... ... ... ... ... ... ... айтсақ, субординация принципі жүзеге асырылады.
Иерархиялық принцип жаратылыстық ғылымдарда бар. Алғаш рет оны француз
физигі Андре Ампер ... ... ол өз ... белгілі
жаратылыстық ғылымдарды табиғи топтау принципін табуға әрекет жасады. Ол
өзі жасаған Табиғат туралы ғылымдардың бейнесін ... ... әр ... мен ... дәлдіктегі тәжірибелік материалдан тұратын "бірыңғай
жүйе" түрінде берді. ... ол ең ... ... ... ... ... химияны (физикадан шығарғандай) екінші орынға қояды.
XIX ғасырдың ортасында бірқатар табиғат зерттеушілері мен ... ... ... төрт саты түріндегі идеясын ұсынды:
механика, физика, химия, биология.
Жаратылыстық ғылымдардың мұндай ... ... ... ... ... ... Мұнда өте маңызды бір проблема ... ... ... ... ал ... құбылыстарды физикаға апарып
қосуға бола ма? Мұндай "жоғарғыны" "төменге" қосу редукционизм деи ... - ... ... қосу ... ... ... Бұл ... барлық химиялық құбылыстарды, заттардың құрылысын ... ... ... болады. Бірақ бұған қарама-қарсы басқа да
пікір бар: материяның әр түрі мен оның ... күйі ... ... ... ... оңашаланған, тіпті олардың арасында
"тіке өткелдер жоқ". ... ... ... ... ... ... химияны да, биологияны да белгілі бір дәрежеде физикаға қосуға
болады, басқаша ... ... ... ... ... ... ... өзара байланысын сипаттайтын келесі ... ... аз ... ... ... ... ... білімдерді
химияда, ал биологиялық білімдерді физикада қолданудың ... ... ... күні ... ... Бұл ... холизм немесе
интегратизм деп аталады. Шынында да, тірі ... ... ... ... мен ... құбылыстар жүріп жатады. Бүгінгі күні ... ... ... ... химия мен химиялық технологияның
дамуының маңызды бағыты болып ... ... ... мен ... ... ... ... айырмашылығы ғалымның ой қозғалысының бағыттылығында: ... ... ол ... ... ... жатқан
деңгейін қолдана ма, әлде неғүрлым жоғары ... ... ... ма. Бұл екі әдіс бірін-бірі толықтыра отырып, ... ... ... және ... ... ... жаратылыстық ғылымдар иерархиясының циклдік
тұйықталған сипаты бар. ... ... ... химияға негіз
болатыны; ал химияның өз ... ... мен ... негіз болатыны
көрініп түр. Психология жоғары орында түр, ... ... ... ... ... ... ... ғылымы физикамен тұйықтасады.
Мұны төмендегі сызбаның көмегімен бейнелеуге болады:
ЖАРАТЫЛЫСТАНУ ... ... ... - бұл Табиғаттың өзіне тән қасиет. Табиғаттағы заттардың
айналымы баршаға белгілі. Әр тәулік сайын түн ... ... жыл ... ... ... ... Жерде тұқым қалдырады, олардан жаңа
тіршілік пайда болады. Осылай қайталанып отырады. Тіпті, ... да ... ... ... ... ең соңында қарапайым
бөлшектерден тұратын, олар да, өз ... ... ... тұйықталган макродүниелер жүйесі болып табылады. Сондықтан да
ортақ зерттеу обьектісі Табиғатқа тән ... ... ... ... ... ... емес.
Ендеше, қазіргі жаратылыстануды Табиғат туралы жаратылыстық
ғылымдардың жиынтығы деп қана ... ... ... ... бір-
бірімен соншалықты тығыз ... ... ... ... ... ... жүйе ретінде түсінуге болады. Қазіргі
заманғы жаратылыстануға ... ... оның ... ... ... ... жаратылысты-ғылыми бейнесі
Қазіргі заманғы постиндустриалды қоғам ... ... ... - ... ... ... бөлінуімен әртүрлілігімен, творчеетволық еңбек көлемінің
көбеюімен сипатталады. Еңбек ... ... ... ... құралдары күнбе күн өзгеруде. Өңдірістің ... және ... ... ... ... ... оның интеллектуальды және
творчестволық мүмкіншіліктері күшейіп келеді. Информациялық ... ... ... ... ... жаңа даму ... ... Осы жағдайлар қоғам еміріндегі жаратылыстану ғылымының маңызын
арттырады, қоғамның әрбір мүшесінен жоғары ... ... ... заманғы жаратылыстану ғылымының негізгі мақсаты - үлкен
жаңалықтар мен ... ... ... ... ... ... бейнесін (картинасын) тікелей жасайтын
ғылымдар - астрономия, космология, космогония және физика.
Астрономия - жұлдыздар туралы, олардың құрылысы мен ... ... - ... космолог A. JI. Зельмановтың анықтамасы бойынша
(1913-1987), өзіне астрономиялық байқамалармен қамтылатын ... ... ... ... Бүкіләлемдік физикалық ғылым.
Космогония ғылымы, космология сияқты бүкіл Әлемге назарын аудармай,
тек қана тікелей берілген әлемді, ... ... ең ... ... негізін зерттейді.
Ал физиканы алсақ, ол астрономиямен, ... ... ... Әлем ... бүкіл жаратылыстанудың керекті
теориялық негізін (фундаментін) жасайды,
Қазіргі заманғы космологияда тікелей бізге ... ... біз ... жер ... және ... ... аспан шырақтарын, оның
ішінде Күнді және оның айналасындағы барлық ... Құс ... ... ... ... ... Күн), ... барлық
галактикаларын (оның біреуі біздің ... - Құс ... ... ... ... и ... ортаны жатқызамыз.
Әдебиет
1. С.Д.Фазылов, З.М.Молдахметов, А.М. Ғазалиев. Қазіргі ... ... ... 2003 ж.
-----------------------
Физика
Химия
Биология
Психология

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
“Қазіргі жаратылыстану концепциялары” пәні және оның әлеуметтік маңызы12 бет
Аумаққа рекреациялық баға берудің әдістемесі4 бет
Биоконструкцияға қажетті табиғи көздер. Экожүйенің генетикалық ресурстары жəне биоалуантүрлілі4 бет
Жер-табиғи ресурс және өндіріс құралы ретіндегі ілім9 бет
Табиғат тағдыры – адамзат тағдыры. Тәрбие сағаты4 бет
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау – биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы4 бет
Физика (грек. physike, physis – табиғат)-2 бет
Аймақтық интеграциялық үрдістері мен Қазақстан33 бет
Еуразиялық экономикалық қоғамдастық11 бет
Кеден одағы – ықпалдастықтың жаңа жолы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь