Сарыарқа самалы


Сарыарқа самалы газеті
Тарихы
Алғашқы редакторлары
Бұрынғы “Қызыл ту” қазіргі “Сарыарқа самалы” газетінің алғашқы редакторларының бірі Ә.Аяпбергенов. Ол 1939 жылы жазықсыз жазаланып, қуғын сүргіннің құрбаны болды. Алғашқы журналистің қолынан шыққан асыл мұралары сақталмай өртелді, мұрағаттан аластатылды. Ә.Аяпбергенов еңбек жолын Ертіс ауданында тұңғыш шыққан “Колхоз тілі” газетінің редакторы болып бастайды. Ең алғаш газет редакциясы ұжымын құрған да, баспахана ұйымдастырған да осы Ә.Аяпбергенов еді. 1938 жылы Павлодар жеке облыс болыр құрылғанда, облыстық газет “Қызыл ту” деп аталды. Міне, сол алғашқы облыстық газеттің редакторы болып, облыстық бірінші партия конференциясында Ә.Аяпбергенов сайланды. Әдебиетшi Төлеутай Ақшолақов, Әнуар Әукенов, Атығай Шанин, Зейнолла Мақанов, Сыздық Смағұловтар басқарып тұрған газет күн сайын шығып тұрды, оның уақытымен шығуына, ауданның алдына қойған мiндеттерге және газет оқырмандарының талабына сай болуына редакцияның аз қызметкерлерi барлық күшiн ынта – жiгерiн, қабiлетiн аямай жұмсады, олар ауыл селоларға, совхоздар мен колхоздарға, кәсiпорындарына, мектептерге жиi барып, тыңғылықты материалдар жариялап отырды. Сонымен қоса газеттiң белсендi тiлшiлерi болды. Олардың iшiнде фельетонды үзбей жазып отырған тәжiрибелi мұғалiм, кейiн Ленин орденiмен наградталған Ғабдуахит Нұрғожин, сол кезде, ауылсовет қызметкерлерi (кейiнен партия орнында басшы қызметте болған) Қапан Әбдiрахманов, Кәйкен Шамкин, Жүнiс Мұстафин, Құбаш Жақин және басқалары бар едi. Мектеп оқушыларының материалдары да жиi шығып тұрған. Оларға арналып арнайы ұйымдастырылған бет «Жастар үнi» деп аталған.

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
журналистика факультеті

РЕФЕРАТ

САРЫАРҚА САМАЛЫ газеті

Тексерген: Шыңғысова Н.
Орындаған: Шайкенова А.

Алматы
2007

Бұрынғы “Қызыл ту” қазіргі “Сарыарқа самалы” газетінің алғашқы
редакторларының бірі Ә.Аяпбергенов. Ол 1939 жылы жазықсыз жазаланып, қуғын
сүргіннің құрбаны болды. Алғашқы журналистің қолынан шыққан асыл мұралары
сақталмай өртелді, мұрағаттан аластатылды. Ә.Аяпбергенов еңбек жолын Ертіс
ауданында тұңғыш шыққан “Колхоз тілі” газетінің редакторы болып бастайды.
Ең алғаш газет редакциясы ұжымын құрған да, баспахана ұйымдастырған да осы
Ә.Аяпбергенов еді. 1938 жылы Павлодар жеке облыс болыр құрылғанда, облыстық
газет “Қызыл ту” деп аталды. Міне, сол алғашқы облыстық газеттің редакторы
болып, облыстық бірінші партия конференциясында Ә.Аяпбергенов сайланды.
Әдебиетшi Төлеутай Ақшолақов, Әнуар Әукенов, Атығай Шанин, Зейнолла
Мақанов, Сыздық Смағұловтар басқарып тұрған газет күн сайын шығып тұрды,
оның уақытымен шығуына, ауданның алдына қойған мiндеттерге және газет
оқырмандарының талабына сай болуына редакцияның аз қызметкерлерi барлық
күшiн ынта – жiгерiн, қабiлетiн аямай жұмсады, олар ауыл селоларға,
совхоздар мен колхоздарға, кәсiпорындарына, мектептерге жиi барып,
тыңғылықты материалдар жариялап отырды. Сонымен қоса газеттiң белсендi
тiлшiлерi болды. Олардың iшiнде фельетонды үзбей жазып отырған тәжiрибелi
мұғалiм, кейiн Ленин орденiмен наградталған Ғабдуахит Нұрғожин, сол кезде,
ауылсовет қызметкерлерi (кейiнен партия орнында басшы қызметте болған)
Қапан Әбдiрахманов, Кәйкен Шамкин, Жүнiс Мұстафин, Құбаш Жақин және
басқалары бар едi. Мектеп оқушыларының материалдары да жиi шығып тұрған.
Оларға арналып арнайы ұйымдастырылған бет Жастар үнi деп аталған. Онда
жастар сол кездегi өзектi проблемаларды жазып, оларды шешу жолдарын
iздестiрген. Әлемдегi алуан жаңалықты бiз алдымен Қызыл тудан оқитынбыз.
Қолымызға тез тиетiндiгiне ғана емес, бiлсем дейтiн, бiлiм терсек дейтiн
жасқа да, жасамысқа да газеттiң берерi мол болатын. Газеттiң бас
мақаласынан бастап ең соңғы беттегi құлақтандыруға дейiн түгел оқитын едiк.
Қызыл ту өткен замандар ерлерiнiң өшпес атын да, халыққа сiңiрген ғаламат
қызметiн де, өз замандастарымыздың қадыр-қасиетiн де жақсы ұқтырды., –
дейдi осы газетте тырнақ алды туындылары жарық көрген қазақтың көрнектi
жазушысы Мұзафар Әлiмбаев (Сарыарқа самалы газетi, № 13, 1979ж).
Қызыл ту – тiл тазалығын сақтағыш, стилистикалық сымбаттылық
шеберлiгiне бой ұрғыш газеттерiнiң бiрi болып қалыптасты. Бүгiн де бұл
дәстүр жалғасын табуда. Қызыл ту талай-талай талантты адамдарды тәрбиелеп
шығарды. Газет беттерiнде жарияланған сан алуан еңбектер кiтап болып та
басылды, ортақ томдарға ендi... Мәселен Қалижан Бекхожин поэмалары, жазушы
Әзiлхан Нұршайықов прозасы, ақындар Қабдыкәрiм Ыдырысов, Аманжол Шамкенов
жырлары.
Барлық басқа да, ресми басылымдар сияқты “Сарыарқа самалы” газетінде
де, осы жылдары жарияланған мақалалар бірсарынды құрғақ насихат түрінде
болған. Мысалы, партия ұйымдарының есеп беру, сайлау жиналыстарының
есептері берілген.
Шынайы өмір көрінісін боямасыз көрсетуден гөрі құрғақ мақтау басым
болған.
Қазақ тілінің мемлекеттік тіл мәртебесін алуына үн қосқан газеттердің
бірі. Редакция осы дәстүрді мұрат етіп, тіл тазалығы, ой тереңдігін қадір
тұтып, “Туған тіл” айдарын ашып, тіл проблемасын көтеріп тұрады. Жаңа
экономикалық мәселелерге арналған мақалалардың ішінен ауқымды проблемалар
да газеттте жиі көтерілді. Оқырман қауым да үнсіз қалмай, ой пікірлерін бұл
орайда ортаға салады.
Газет беттерін парақтай отырып, сан қилы ауқымды мәселелерді көтерген,
басқа да тақырыптарды жиі кездестіреміз. Қазақтың салт дәстүр, әдет ғұрып,
тарихы, мәдени, әдеби өмірінен мол деректер беретін материалдарды да жиі
кездестіруге болады.
Газет көтерген мәселелер өте көп, мәселен, интернационалдық,
патриоттық тәрбие, халыққа білім беру, саяси және экономикалық оқу,
тұрымыстық қызмет, мәдени өмір, спорт, денешынықтыру, экономика.
Ал, басылымның тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктерінің бірі бұрынғыша
жалаң фактілерді тіркеу әдісінен арыла бастаған. “Сарыарқа самалы”
газетінің өмірдің өзекті мәселелерін саралап, ой елегінен өткізіп, зерттеп
жазуға талап жасағанын аңғаруға болады.
Газет өмір ағымына, заман талабына орай өз мазмұнына өзгерістер мен
жаңалықтар енгізіп отыруды негізгі бір мақсатына айналдырған. Осыған
байланысты газеттің мазмұны үнемі өсіп өркендеп отырады.
Қоғамдағы қайта құрудың нәтижесінде жариялылық пен демократия күш
алып, ескі жүйенің тас қамалы бұзылды. Қоғамдық ойдың қозғаушысы,
жаңалықтың жаршысы атанған “Сарыарқа самалы” халықтың мақсат мүддесіне
қызмет етіп, мұң мұқтажын жеткізуші, белгілі бір саяси көзқарас, пікір
қалыптастырушы міндетін де жылдар бойы атқарып келеді.
Газет күнделікті жаңалықтар жаршысы ғана емес, рухани байлықтың көзі.
“Сарыарқа самалы” газетінен ауыл халқы үлкен рухани көмек іздеп ел ішіндегі
шешімін күткен проблемалар, нарық заманында тіршіліктің көзін таба білген
адамдардың еңбегі газеттің тұрақты тақырыптарына айналған.
М. Әуезов “Әр газеттің өз мінезі болуы керек, өзіндік беті, мінезі
жоқ газетті жұрт сүйіп оқымайды” деген ғой. Халқымыздың, әсіресе
жастарымыздың өтпелі кезеңде рухани тұрғыдан азып тозбауы үшін оларды
жоғары мәдениеттілікке, парасаттылыққа тәрбиелеуде газет өз тарапынан ат
салысты. Халық мүддесі, мұң, мұқтажы, газеттің қай кезде де негізгі
тақырыбына айналды..
Елiмiзде тәуелсiздiктiң туы көтерiлгенiне он жылдам астам уақыт өттi.
Осы тарихи кезең өзге бұқаралық ақпарат құралдары сияқты Павлодар облыстық
Сарыарқа самалы газетiне үлкен өзгерiс әкелдi. Осы орайда қадап айтар тұс
– басылымның шығармашылық ахуалының кеңiп, нығаюында.
Газеттегі басты ерекшелік – сол кезде болған оқиғалар, өмірде орын
алған фактілер қысқа түрде хабарланып отырады, ағымдағы оқиғалардың жедел
жеткізілетін хроникалық сипаты бар. Сол сияқты көлемді мақала эссе,
очерктер газет бетінде шығып тұрады. Жанрлық тұрғыдан заметканың үлесі
басым. Әр нөмірінде шетелдерде шығатын басылымдарға шолу жасалып тұрады.
Газет өнеркәсіп, транспорт, экономика, саясат, өнер, білім, мәдениет сияқты
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Сарыарқа
Сарыарқа өңіріне тән оронимдер және орографиялық терминдер
Акционерлік қоғамның жалпы сипаттамасы
Әлем қалаларына саяхат
Желтоқсан көтерілісі
Жастардың жүрегіне жара салған желтоқсан
Алаш партиясының құрылуы мен мақсаты
Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің публицистикалық еңбектерінің ерекшеліктері
Мақаш Қозыбаевтың тарих ғылымына қосқан үлесі
Малайсары тархан
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь