Қазақстан Республикасы ақпараттық кеңістігінің бәсекеге қабілеттілігін дамытудың 2006 –2009 жылдарға арналған тұжырымдамасы

Кіріспе
1. Ақпараттық кеңістіктегі бәсекелестік ұғымы
2. Қазақстан Республикасы ақпарат нарығының қазіргі жай.күйі
3. Тұжырымдаманың мақсаты мен міндеттері
4. Тұжырымдаманы іске асыру бағыттары мен тетіктері
4.1. Ақпарат саласы мәселелері жөніндегі заңнаманы жетілдіру
4.2. Отандық БАҚ.тардың бәсекеге қабілеттілігін дамыту
4.3. Мемлекеттік БАҚ.тардың бәсекеге қабілеттілігін дамыту
4.4. Ақпараттық.телекоммуникация инфрақұрылымын дамыту.
Цифрлық теледидарды енгізу
5. Тұжырымдаманы іске асыру мерзімдері мен кезеңдері
Қорытынды
Қазақстан Республикасы ақпараттық кеңістігінің бәсекеге қабілеттілігін дамытудың 2006 – 2009 жылдарға арналған тұжырымдамасы (бұдан әрі – Тұжырымдама) Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауында белгіленген әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елу елдің қатарына кіру стратегиясына сәйкес және Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесінің 2006 жылғы 1 наурыздағы шешімдерін орындау үшін әзірленді.
Тұжырымдамада ғаламдық ақпараттық кеңістікті және Қазақстан Республикасының ақпарат нарығын дамытудың негізгі үрдістері, қазіргі заманғы ақпарат нарығындағы бәсекеге қабілеттіліктің өзекті проблемалары талданады. Мемлекеттік саясаттың ақпарат саласындағы негізгі қағидаттары, стратегиялық мақсаттары мен міндеттері, сондай-ақ оларды іске асыру тетіктері айқындалды.
Тұжырымдама алдағы кезеңге (2006-2009 жылдарға) арналған нысаналы бағдарламалар, заңнамалық және басқа да нормативтік құқықтық актілер әзірлеуге негіз болады.
        
         
Қазақстан Республикасы ақпараттық кеңістігінің бәсекеге
қабілеттілігін дамытудың 2006 –2009 жылдарға арналған
ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
Кіріспе
 
Қазақстан ... ... ... ... ... 2006 – 2009 ... ... тұжырымдамасы (бұдан әрі –
Тұжырымдама) Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 наурыздағы
Қазақстан халқына Жолдауында белгіленген әлемдегі ... ... елу ... ... кіру ... ... және ... Қауіпсіздік Кеңесінің 2006 жылғы 1 наурыздағы шешімдерін
орындау үшін әзірленді.
Тұжырымдамада ғаламдық ақпараттық ... және ... ... ... ... ... үрдістері, қазіргі заманғы ақпарат
нарығындағы бәсекеге қабілеттіліктің өзекті проблемалары талданады.
Мемлекеттік саясаттың ақпарат саласындағы ... ... ... мен ... ... ... іске ... тетіктері
айқындалды.
Тұжырымдама алдағы кезеңге (2006-2009 жылдарға) арналған нысаналы
бағдарламалар, заңнамалық және басқа да нормативтік құқықтық актілер
әзірлеуге ... ... ... ... ... ... құрылымның әртүрлі үлгілері үшін өзгешеленетін бәсеке
қазіргі заманғы ақпарат нарығының аса маңызды ... ... ... ... - ... ... санат, ол мынадай бірнеше
деңгейде:
тауардың немесе көрсетілетін қызметтің бәсекеге қабілеттілігі;
тауар өндірушінің немесе қызмет көрсетушінің бәсекеге қабілеттілігі;
салалық бәсекеге қабілеттілік;
елдердің бәсекеге ... ... ... мүмкін.
Бүкіл осы деңгейлердің арасында тығыз ішкі және сыртқы тәуелділік бар.
 Елдегі және саладағы бәсекеге ... ... ... ... тауар
өндірушінің немесе қызмет көрсетушінің бәсекеге қабілетті тауар шығарудағы
немесе қызмет көрсетудегі қабілетіне байланысты.
Әлемдік тәжірибеде дамыған бәсекеге қабілетті ақпарат ... ... ... артықшылық – бәсекелес шаруашылық субъектілерінің тиісті
көрсеткіштерімен салыстыру арқылы нарықта анықталатын артықшылық және
шаруашылық жүргізуші субъектінің бәсекеге қабілеттілігін айқындайды.
Маңызды бәсекелестік артықшылыққа: ... ... ... ... ... өнімділігінің деңгейі, стратегиялық жоспарлау мен
менеджмент тиімділігі, нарықтың өзгермелі талаптары мен жағдайларына жылдам
бейімделу қабілеті жатқызылады. Шаруашылық субъектісінде (фирмада), ... ... ... ... ... ... жиынтығы мен
олардың сапалық сипаттамалары жоғары болған сайын, оның нарықта жемісті
қызмет істеуі үшін неғұрлым қолайлы алғышарттар мен ... ... ... ... ... ... ... (көрсетілетін қызметтің) бәсекеге қабілеттілігі –
ақпараттық өнімнің (көрсетілетін ... ... ... ... нарықта
табысы ретінде анықталатын тұтынушылық, бағалық және сапалық
сипаттамаларының кешені. Тауардың (көрсетілетін қызметтің) бәсекеге
қабілеттілігін ұқсас тауарлармен (көрсетілетін қызметтермен) салыстыру
арқылы ғана ... ... ... тұжырымдамасы – экономикалық ілім тұжырымдамасы,
оған сәйкес елдің ... ... және ... өмірі салаларындағы
табысы өндірістік (жұмыс күші, жер, капитал және табиғи ресурстар)
факторлардың барынша тиімді пайдаланылуымен  түсіндіріледі, оның ... ... ... ... ... олар ... тиімділікпен
қолданылуы мүмкін тұстарға тоғыстырады. Тиісінше, ел өзінде бар факторлар
қарқынды пайдаланылатын салаларда салыстырмалы  артықшылыққа ие ... ... ... ... шығарылады, ал өндіруде салыстырмалы түрде
факторлар тапшылығын бастан кешіріп отырған елде ... мен ... ... өнімділігі – ақпараттық тауардың  (көрсетілетін қызметтің) нарықтағы
бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын негізгі көрсеткіштердің ... ... ... ... нақ ... ... ... ол
нарықта бағалар мен пайданың салыстырмалы деңгейі арқылы көрінеді;
тік өсім – бір ... ... ... ... ... ... байланысты
өсім. Мысал ретінде меншіктегі баспахана базасын, көтерме-бөлшек саудада
тарату желісін құру есебінен кеңейтілетін ... ... ... ... әрі – ... ... ... Тік өсім бір медиа-
кәсіпорын шеңберінде барлық өндірістік-маркетингтік тізбектерді біріктіруді
көздейді;
көлбеу өсім – компанияны өз бизнесін жүргізетін  салада ... ... ... ассортименттерді жаңа ұқсас тауарлар есебінен кеңейту)
арқылы немесе ұқсас ... ... алу ... ... ... немесе басқа географиялық нарықтарға шығу) есебінен компанияның
нарықтық үлесін ұлғайту;
қиғаш өсім - бірдей өнімдер шығармайтын және ... ... ... ... бірігуін білдіреді. Бұл қазіргі кезде барынша
кең тараған  стратегия болып табылады, өйткені ол баға белгілеуді
бақылауға, ресурстарды құрылымдар ішінде қайта ... ... ... ... ... ... ... осы стратегия негізінде ірі медиа-кәсіпорындар құрылады,
оларға телерадио хабарларын тарату компаниялары, баспа өнімдері,
баспаханалар, компьютерлік және желілік ақпараттық  ... ... ... ... емес ... ... мүмкін. Осының
нәтижесінде бір немесе көптеген мемлекеттер аумақтарында түрлі бейіндегі
кәсіпорындарды ... және ... ... ... ... ... мен трансұлттық корпорациялар құрылады;
жергілікті нарық - бір елді мекеннің (ең ... ... ... ... ... нарығын білдіреді.
Қазақстанда осы нарықта облыстық, қалалық және аудандық БАҚ: «Алматы
ақшамы», ... ... және ... ... ... ... және басқалары жұмыс істейді;
өңірлік ішкі нарық - онда бір-біріне іргелес және жақын (халқының құрамы,
тарихи өткені, дүниетанымы жағынан) аумақтардағы аудиториялардың
көрермендері үшін ... ... ... ... істейді.
Мәселен, АҚШ-та солтүстік-шығыс (Жаңа Англия), оңтүстік-шығыс (Алабама, қос
Каролина, Вирджиния, Флорида, ... ... ... Джорджия,
Техас, Аризона), жартасты (Миннесота, Иллинойс, Юта, қос Дакота), батыс
(Калифорния, Орегон, Вашингтон) өңірлері ... ... осы ... ... «31-арна», «Рахат ТД», «Астана қаласының
теледидары» және басқалар жұмыс істейді;
 жалпыұлттық нарық - жалпыұлттық ... үшін ... ... ... ... ол «US NEWS and World Report» газеті, «CNN» телекомпаниясы,
Ұлыбританияда – «Independent», «Guardian» газеттері, «SKY», «BBC»
компаниялары.
 Жалпыұлттық ... ... ... «MTV», ... ... «FOX Movie Network», «MS-CNBC» (АҚШ), «RAI Utile», «RAI Sport» 
(Италия) сияқты мамандандырылған тақырыптық құрылымдарды (спорттық, іскер,
мәдени, ғылыми, білім беру, ... ... ... ... ... ... «Казахстанская правда», «Егемен Қазақстан»,
«Панорама» сияқты газеттер, «Континент», «Мысль» сияқты журналдар,
«Қазақстан», «Хабар», «Ел арна» сияқты ... ... ... ... ... істейді;
өңірлік сыртқы нарық - екі және одан да көп мемлекеттермен іргелес
аумақтардың аудиториялары үшін ақпарат тарататын БАҚ-тар ... ... ... ... ... ... таралған. Мысалы, неміс
телеарналары, газеттері мен журналдары өзінің ұлттық аудиториясына ғана
емес, сонымен бірге неміс тілінде ... ... ... ... ... ... ... Данияның, Францияның
аудиторияларына да бағдарланған.
 АҚШ-та белсенді ақпараттық қызмет, оның ішінде солтүстік Мексика, оңтүстік
және оңтүстік-шығыс Канада, Кариб бассейнінің аралдағы мемлекеттерімен
іргелес аумақтардағы ... және ... ... ... жұмыс істейді.
 Осы нарықта ішінара алғанда «Қазақстан», «Хабар», «Ел арна» телеарналары
сияқты ... ... ... істейді, «Мир» ХТРА Қазақстан Республикасының
оңды бет-бейнесін жасауда 10 ... ... ... жемісті  жұмыс істеп
келеді. 
 құрлықтық нарықта - бірнеше іргелес ... ... ... тарататын
БАҚ-тар жұмыс істейді.
 Мысал ретінде «Euronews»,  «RAI Africa» телеарналарын келтіруге болады.
 Қазақстан осы нарықта әзірге жалғыз «Caspionet» спутниктік арнасымен
көрінуде;
 ғаламдық ... - ... ... ... ... сипатқа ие
ғаламдық аудитория үшін ақпараттар тарататын БАҚ-тар жұмыс істейді.
 Олардың қатарында – америкалық баспалық БАҚ-тар: «Time», «Newsweek»,
«National Geographic», «CNN ... ... ... ... журналы, «BBC One» телеарнасы бар.
 Ғаламдық нарықта жұмыс істейтін бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... арнаулы құрылымдары ретінде
әрекет етеді. Олардың қатарында жапондық «NHK», немістің «Deutsche Welle»,
италиялық «RAI Uno», қытайлық ... ... ... ... ... ... бар.
 Ғаламдық нарықта отандық БАҚ-тар жұмыс істемейді;
 бұқаралық ақпарат құралы (БАҚ) – мерзімді баспасөз басылымдары, радио-
және телебағдарлама, киноқұжаттама, дыбыс және бейнежазба мен ... ... ... ... ... (Интернет және басқалары)
WEB-сайттарды қоса алғанда, бұқаралық ақпаратты ... ... ... ... ... да ... бәсекеге қабілеттілігі – елдің еркін бәсеке жағдайында әлемдік
нарықтың талаптарына сәйкес тауарлар шығару мен қызметтер көрсету, оларды
өткізу арқылы елдің және оның ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігі тауар (көрсетілетін қызметтер) мен
тауар (көрсетілетін қызметтер) өндірушінің бәсекеге қабілеттілігін
біріктіретін және ... ... ... жағдайын сипаттайтын жиынтық
көрсеткіш болып табылады;
тауардың (көрсетілетін қызметтің) ... ... ...
тауардың (көрсетілетін қызметтің) құны мен сапасына әсер ететін ... ... ... ... ... ... шығыны, еңбек өнімділігі мен қарқындылығы сияқты факторлар. Қазіргі
уақытта әлемдік бәсекеге қабілеттілікте бағалық емес факторлар алғы шепке 
шығып отыр, оның ішінде ... ... ... сапасы, оның
жаңалығы мен ғылымды қажетсінуі аса маңызды сипат алуда. Сондықтан әлемнің
көптеген елдері өз тауарларының (көрсетілетін қызметтердің) бәсекеге
қабілеттілігін ғылыми-техникалық әлеуетін дамытпайынша ... ... ... инновацияларды пайдалану, жоғары технологиялы өнімдер әзірлеу
есебінен қамтамасыз етеді.
Әлемдік ақпарат нарығы өзінің мәні жағынан тауарлар мен ... ... ... табылмайды. Оның сыры мынада - оған стратегиялық
сипаттағы саяси, идеологиялық, мәдени-дүниетанымдық себептер бойынша
мазмұны ... ... ... ... ... арасында
еңбекке мамандану және сонымен ілесе жүретін біріктіру болып табылатын
классикалық халықаралық еңбек бөлінісі тән емес.
Осыған  байланысты ақпарат  нарығында экономикалық бәсекенің ... ... ... ... ... ете бермейді, әдеттегідей,
біріншіден нарық талап ететін өнімдерді - тауар немесе қызметтерді;
екіншіден, сапасы өте жоғары және үшіншіден, өткізу құны ең ... ... ... сол ... ... ... бәсекеге қабілеттілік (ақпараттық бәсекеге
қабілеттілік) ұлттық бәсекеге қабілеттілікпен ұштасып жататынын білдіреді
және ... ... сол ... ... ... мемлекеттердің ақпарат кеңістігіндегі және атап айтқанда,
ақпарат нарығына кәсіби қатысушылардың жеделдете ғаламдану мен ақпараттық
қоғам құрудың қазіргі заманғы ... ... ... тікелей
әсер ететін шешуші жаңа факторлар мыналар болып табылады:
адам ойының бүкіл сана шегінен және биологиялық мүмкіндіктерінен де тысқары
қолжетімді ақпараттың ұлғаюы. Ол ... ... ... бір ... жұртшылықты қамту, екінші жағынан адамдар үшін ақпараттар ағысын тез
және тиімді сұрыптау ... ... ... ... ... және егжей-тегжейлі берілу үрдісін айқындайды, яғни жеке адамның
саналы түрде (және санаға бағынбай) таңдау құқығы өте ... іске ... ... ... мезеттік және сапалы ақпарат хабарларын
таратуға арналған мейлінше жетілдірілген ... ... ... ... мен ... ... ... жұртшылықтың кез келген ақпаратқа шектеусіз 
қолжетімділігінің кеңеюі:
ішкі (ұлттық) ақпараттық кеңістікті қатар жұмыс істейтін екі – ... қана ... ... тән ... және ... ... теледидар;
жергілікті баспалық БАҚ) және элиталық (ғаламдық спутниктік теледидар,
ақпарат агенттіктері, ... ... ... біртіндеп сегменттеу.
Қазірдің өзінде, әлемнің барлық елдерінде қоғамда принципті түрдегі әр
түрлі екі дүниетанымның және ұстанымның - бұқаралық және ... ... бар ... анық;
ақпараттың мазмұнды бөлігін (контентті) көпшіліктің қабылдауына қолайлы
ойын-сауық, оның ішінде жаңалық, саяси, әлеуметтік, мәдени шоу нысанына
көшіру. Сонымен бірге  контенттің ойын-сауық (әзіл-оспақ, ... ... ... ... әсері күшейтіледі, ол саясилану
үрдісіне ие болады;
ағылшын-америкалық (англосаксондық) форматты тіл, ой мен таптаурындар
тұрғысында, сондай-ақ пайдаланылып жүрген регламенттеу, тетіктер ... ... да ... және ... ... ... ... үстем форматы ретінде орнықтыру.
Бұл факторлар жаңа қатерлер мен сын-тегеуріндердің пайда болуын білдіреді,
сондай-ақ ғаламдық ақпарат кеңістігінің барлық ... де ... ... ... ... ... ... назар аудару қажет:
мәдениетті, дүниетанымды, әлеуметтік психологияны, таптаурындарды ... ... ... ... ол ғаламдық тұтыну қоғамын қалыптастыру үшін
қолайлы жағдай жасайды;
ұлттық бірегейлік қағидаттарының ара жігін ажыратпайтын мөлтекмәденишілдік
пен сан алуандық идеологиясының дамуы;
ақпарат нарығын бақылап-реттейтін ... ... ... ... ... мүдделерін ілгерілету мақсатында өңірлік және ғаламдық ақпарат
кеңістігіндегі өктем ақпараттық-насихаттық қызметке жетекші «әлемдік
ойыншыларды» тарту;
жекелеген жобалар мен бағдарламаларға тапсырыс беру мен ... ... ... ... ... өз ... орай
үкіметтерге және халықаралық құрылымдарға ықпал ету мақсатында ақпарат
нарығының жұмыс істейтін кәсіби қатысушыларына бақылау орнату жолымен
ақпарат нарығына ғаламдық трансұлттық ... оның ... ... синдикаттық) компанияларды белсенді енгізу.
Осы жағдайда Қазақстан Республикасының ақпарат кеңістігі  ақпараттық
дербестігінен айырылу баламасының алдында тұр, ол мемлекеттілік ... ... ... қауіпті білдіреді, не сыртқы тәуекелді
факторларға иммунитетті қалыптастыратын (заңнамалық, материалдық-
техникалық, ... ... және ... ... ... ... өнімін ұсына алатындай дәрежеге дейін дамуы мүмкін. Үшіншісі –
«темір қоршау» түріндегі қатал жасанды кедергілерді құру – қазіргі ... ... ... уақытта ақпарат нарығының, бірінші кезекте бұқаралық ақпарат
құралдарының субъектілері өз назарын мынадай аумақтық деңгейлерге (шартты
түрде «эшелондарға»):
жергілікті нарыққа;
өңірлік ішкі нарыққа;
жалпыұлттық ... ... ... ... нарыққа аударып, өзара бәсекелес күрес жүргізеді.
Қазіргі заманғы әлемдік практика көрсеткендей, неғұрлым өткір бәсеке 
ақпарат ... екі ...... және ғаламдық нарықтарда
орын алуда.
Жергілікті нарықта жергілікті ақпарат пен күнделікті қолданбалы пайдалануға
жарамды ақпараттық өнімдер алуға ... ... ... үшін ... нарықта элиталық аудитория – шешімдер қабылдауға немесе бұқараға
қатысты шешімдер қабылдауға ықпал ететін өкілеттіктері (саясаткерлер,
шенеуніктер, кәсіпкерлер, басқалар) ... ... ... тұлғалар («басқарушы үлгілер») – спортшылар, өнер мен мәдениет,
ғылым қайраткерлері, қоғам қайраткерлері, басқалар) бар адамдар топтары
үшін күрес жүруде.
 
2. Қазақстан Республикасы ақпарат нарығының ... ... ... және ... ... ... ... жұмыс
істеуінің негізі Қазақстан Республикасының Конституциясы болып табылады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы сөз ... мен  ... ... ... ... ... ... сонымен қатар әркімнің
заң жүзінде тыйым салынбаған кез келген тәсілмен ... ... ... ... ... бар екенін айқындайды, идеологиялық және саяси
әралуандылықты таниды.
Қазір Қазақстанда ақпарат нарығының негізгі, елеулі элементтері
қалыптасқан. Мәселен, 1990 ... ... ... ... 10
республикалық   мемлекеттік  газет пен журнал басылса, эфирге 21 теле- және
радиоарна   шығарылса,  ал 2006  жылғы 1  маусымдағы   жағдай бойынша 
Қазақстан   Республикасында  7281  ... ... ... ... ... БАҚ-тардың  үлесі  78-ге   жуық   процентті   құрайды.
Тіркелген БАҚ-тың жалпы санынан 2479 ... ... ... тұрақты
негізде жұмыс істейді.
Елімізде БАҚ-ты кең тұрғыда тақырыптық саралау орын алып ... ... ... ... ... ... жалпы санының 50 процентін,
қоғамдық-саяси – 16 процентті, ғылыми – 9 процентті, жарнамалық – 10,5
процентті, балалар, жастар, әйелдер және діни ... ... ... процентті құрайды.
Қазақстан Республикасында 212 электрондық БАҚ жұмыс істейді. Аса ... ... ... ... ... аумағының: «Хабар»
телеарнасы – 95,70 процентін, «Қазақстан» - 96,25 процентін, «Ел арна» -
75,50 процентін, «Еуразия – ... ... - 78,60 ... ... ... 86,99 ... қамтиды. Орталық Азия, Орта Шығыс, Еуропа және Солтүстік
Африка елдерінің аумақтарында хабар тарататын «Caspionet» спутниктік арна
жұмыс ... ... және ... ... желілерінің 80-нен
астам операторы іске  қосылған, ол отандық және шетелдік электрондық БАҚ
арқылы ... ... ... ... ... ішінен ең ірісі «Алма-ТВ»
(еліміздің 13 қаласына хабар таратады), «Қазақпараттелеком», «Секател» және
«Қазорталық-ТД» (5 қала бойынша), «КВК» (4 қала) болып табылады.
 Қазақстанның ішкі ... ... 2309 ... пен ... 83 ... қоса ... 2392 шетелдік бұқаралық ақпарат құралы
таратылады. Қазақстан Республикасында спутниктік телевидение және
деректерді ... беру ... ... ... ... қабылдауды
бір мыңға дейінгі шетелдік телеарналармен, электрондық  форматтағы баспалық
БАҚ-тың шектеусіз саны арқылы қабылдауды жүзеге асыруға болады. ... ... ... ... ... ... астам өкілі
аккредиттелген.
 Шетелдік бұқаралық ақпарат құралдары атауларының жалпы санының 90
процентке жуығы  орыс тілінде, 5 ...... ... 5 проценті
әлемнің  басқа тілдерінде таратылады.
 Қазақстан Республикасының аумағында таратылатын ... ... аса ... ... акционерлік қоғамы (бұдан әрі – АҚ), «АиФ-Қазақстан»
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі (бұдан әрі – ЖШС) ... ... АҚ, ... АҚ, ... ... ... болып табылады. Осы құрылымдар тарататын масс-медианың жиынтық көлемі
жалпы көлемнің 70 процентін құрайды.
 Қазақстанда жалпыұлттық «эшелонға», көбіне ... ... ... ... ... ... отырып, шектен тыс баса назар
аударылады. Мұндай көзқарас жергілікті және ... ... ... ... ... ... дамымауымен, сыртқы ақпарат нарығында жүйелі
жұмыстың болмауымен ерекшеленеді.
 Қазақстан Республикасында, қоғам үшін әлеуметтік маңызы бар және аса
маңызды тақырыптарды ... ... ... жүйесінің жұмыс
істеуін қоса алғанда, БАҚ-ты мемлекеттік қаржылық қолдаудың бірқатар
тетіктері ... ... ... ... оның ... ... болмысы жағынан
бәсекелес емес деп айқындауға болады, өйткені онда нарықтық экономика
қағидаттары таза және толық көлемде қолданылмайды.
 Осыған байланысты ақпарат нарығында ... ... ... құбылыстар
байқалады:
қазіргі заманғы ақпарат нарығының талаптарына сәйкес келетін ... ... ... – менеджерлердің, шығармашылық
қызметкерлердің, журналистердің, талдаушылардың, тележүргізушілердің,
стрингерлердің, технологтардың, заңгерлердің және басқалардың болмауы;
ақпарат нарығы субъектілерінің, ... ... ... ... ... ... ол ... өнімдерін өндіру мен тарату жөніндегі
материалдық-техникалық базаның әлсіздігінен, ақпараттарды тарататын
телекоммуникациялар мен арналарға, әсіресе өңірлерде, қолжетімділіктің
шектеулі болуынан туындап отыр;
ақпарат нарығының субъектілері, ... ... БАҚ өте ... ... ... көп ... ... және/немесе қаржы-өнеркәсіп
топтарға  тікелей қаржылай тәуелділікте болады және көбіне өз қызметінде
олардың  мүдделерін білдіреді;
 нарықтың ақпарат сыйымдылығының, соның ішінде жарнаманың аздығы; халықтың
бір бөлігінің  ... ... аса ... ... ол жеке және ... ... ... аз шығын жұмсауымен  түсіндіріледі;
жергілікті, өңірлік және жалпыұлттық телекоммуникация инфрақұрылымының және
ақпараттар беру мен ... ... ... ... ішінде
ақпаратты беру мен таратудың монополиялы түріне жақын жай-күйіне байланысты
туындап отыр.
Қол жеткізген даму деңгейіне сәйкес ішкі ақпараттық ... ... ... дер кезінде жетілдіру мәселесі ерекше байқалуда.
Бұл стратегиялық мәселелерді отандық медиа-нарықты одан әрі ырықтандыру мен
дамытуға жағдай жасай отырып, ... ... шешу ... ... ... мен міндеттері
 
 Тұжырымдаманың мақсаты – қазіргі әлемдік стандарттарды және олардың
бәсекеге қабілеттілігінің артуын ... ... ... БАҚ ... жақсартуға жағдай туғызу.
 Бәсекелік ортаны ынталандыру бәсекеге қабілеттіліктің маңызды шарты болады
және ақпараттық саладағы ... ... ... ... ... ... ... өзіндік қозғаушысы рөлін атқаруға тиіс.
Мемлекеттік саясат халықаралық нарықта елдің бәсекелестігінің артықшылығын
анықтайтын  элементтердің екі ... ... ... нарықтағы табысты бәсекелестік үшін қажетті факторлық
жағдайларға (салықтық, инвестициялық саясат, құқықтық реттеу);
 ақпараттық және ... ... ... өнім мен ... көрсетуге деген сұраныс талаптарына ерекше назар
аударуы қажет.
 Ұлттық және ғаламдық ақпарат нарығында ... ... ... негізгі
қағидаттар мен әдістерге:
 қызметтің тиімді нормативтік құқықтық негізін жасауға және ақпарат
нарығына қатысушылардың жеке бас, сөз, талқылаулар мен пікірлер, ақпаратты
алу мен ... ... ... ... сақталуын
қамтамасыз ететін өзара қатынасына;
 ұлттық ақпарат нарығына барлық кәсіби  (ақпаратты жасаушылар мен
таратушылар) және ... емес ... ... ... үшін әділ де қарапайым әрі түсінікті «ойын ережелерін» қамтамасыз
етуге;
 бәсекеге қабілеттік көзқарасынан отандық ақпараттық нарықта үлгілі бола
алатын мемлекеттік ... ... ... ... үшін ... ... Республикасының бүкіл ұлттық ақпараттық кеңістігінің бәсекеге
қабілеттілігін қамтамасыз ету субъектілерінің маңызды құрамдас субьектілері
ретінде отандық тәуелсіз (жеке, мемлекеттік емес) БАҚ-тың жан-жақты дамуына
жәрдемдесуге;
 Қазақстан ... ... ...... ... ... сондай-ақ ақпарат саласында жеке
адамның құқықтары мен қоғам мүдделерінің қорғалуын қамтамасыз етуге;
 ақпарат секторы өкілдерінің құқықтық және ... ... ... ... ... ұлттық мүдделер мен отандық кәсіби
қатысушылар мүдделерін білдіруге негізделуге тиіс.
 
4. Тұжырымдаманы іске ... ... мен ... ... адамның тіршілік етуінің және қоғамдық өзара қарым-
қатынастардың өте сезімтал саласы болып табылады. Осыған ... ... ... саясат мемлекеттің, қоғамның, жеке адамның, ақпарат
және ақпараттық-телекоммуникация нарығына кәсіби қатысушылар мүдделерінің
нақты теңгерімін қамтамасыз етуге тиіс. Ішкі және халықаралық ақпарат
нарығында отандық ... ... ... сол сияқты жеке)
бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін жағдай жасалуға ... ... рөлі ... сан ... мен ... ... аясында болып жатқан, ақпарат нарығы мен акпарат
өнімдерін коммерцияландырудың ... ... ... ... бола
түсуде, ол отандық БАҚ-тың өз әлеуетін әлеуметтік және мәдени салаларда 
іске асыруға мүмкіндік бермейді.
Сонымен қатар шектен тыс ... кері ... - ... ... ... күрт ... ... соқтыруы мүмкін. 
Ұлттық ақпарат саласындағы бәсекеге қабілеттілікті арттырудың мемлекеттік
саясаты мыналарды қамтуға тиіс:
ақпарат саясаты саласындағы біртұтас мемлекеттік қөзқарасты қалыптастыру
және стратегияны әзірлеу;
Қазақстан ... ... ... ... кешенді нормативтік
құқықтық негізін жасау;
отандық ақпарат нарығы субъектілеріне ... ... ... ... ... ... және ... дамыту;
мемлекеттік БАҚ-ты тиімді дамытуды және бәсекеге қабілеттілігін арттыруды
қамтамасыз ету;
тәуелсіз отандық БАҚ-ты нығайту және дамыту үшін ... ... ... ... өнімдерін өндірушілердің сыртқы нарыққа шығуын ынталандыру;
Қазақстан Республикасының ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
Қазақстанның ұлттық мүдделерін халықаралық аренада және ... ... ... ... ... ілгерілету.
Ақпарат саласындағы елдің бәсекеге қабілеттілігін дамытуда мемлекеттік
саясаттың басымдықтары:
отандық БАҚ-ты жан-жақты ... ... ... ... өндірісін ынталандыру болып табылады.
Елдің бәсекеге қабілеттілігін қолдау және арттыру жөніндегі мемлекеттік
шаралар кешеніне мыналар кіреді:
ақпарат (салықтық, ... ... ... ... ... дамытуға
қолайлы ортаны жасайтын факторлық жағдайларға мемлекеттің ықпал етуі;
ақпараттық өнімге сұранысты дамытуға ықпал ету:
бастапқы кезеңдегі ... ішкі ... ... ... ... ... ... алу мен мемлекеттік тапсырыстар;
өнімдер мен үдерістерді регламенттеу, ең алдымен сапасыз ... ... үшін ... және технологиялық стандарттардың айқын жүйесін
құру;
сатып алушылар рөліндегі ... ... ... ... емес ... ... пайдалану үшін жағдай жасау;
тұтынушыларға толық және сапалы ақпарат беру;
техникалық стандарттарды (құрылғылардың әралуан ... ... ету ... ... ... және ... саяси байланыстарды пайдалану;
интернационалдандыру (халықаралық бағдарды және экспортты көтермелеу);
ішкі нарықтағы бәсекелестікті (монополияға қарсы, трестке қарсы заңдар,
тамыр-таныстық және т.б.) регламенттеу;
шетелдік инвестицияларды ... ... ... ... ... саясат (ауылдық аумақтарды дамытуды ынталандыру).
 
4.1. Ақпарат саласы мәселелері жөніндегі заңнаманы жетілдіру
 
Қазіргі заманғы жағдайларда ақпарат нарығындағы бәсекеге қабілеттілікті
әлеуметтік-экономикалық даму деңгейімен, ... және ... ... ... мәдениетінің, сондай-ақ БАҚ-тар
арасындағы еркін бәсекені және бәсекелес ортаны ынталандыруды қамтамасыз
етумен байланыстағы ақпарат саласындағы ... одан әрі ... ... ғана ... ... ... Ақпараттық қызмет көрсету
нарығында бәсекені арттыруға ықпал ететін нақты және жүйелі шаралар ... ... ... халықаралық стандарттар мен Қазақстан Республикасының
міндеттемелерін ескере отырып, әкімшілік және қылмыстық ықпал ... ... және ... танылған жүйесін көздей отырып, қоғам
мен БАҚ-қа әсер ететін ... ... мен ... ... ... ... ... бұрмалау және т.б.) кешенін нақтылау
қажет.        
Ақпарат нарығын монополиядан қорғау қағидаттарын айқындау және енгізу
бөлігінде айқын заңнаманы әзірлеу қажеттігінің ерекше маңызы бар.
Бұл тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... ұмтылысы, қызмет саласын  әртараптандыру)
және адамның іргелі құқықтарын, сөз бостандығын қорғау мен ақпарат тарату,
бәсекелестікті қамтамасыз ету, біржақты пікірлер мен мүдделерді таңуға ... ... ... пен ... ... ... барынша оңтайлы
теңгерім табу маңызды болмақ.
 
4.2. Отандық БАҚ-тардың бәсекеге қабілеттілігін дамыту
 
Отандық БАҚ-тардың бәсекеге қабілеттілігін дамыту мақсатында мынадай
негізгі өлшемдер ... ... ... жету ... ... ... ... бойынша;
ақпарат пен ақпараттық өнімнің даралығы;
өндірілетін және таратылатын ... ... ... ... ... және ... ... қамту ауқымдылығы;
мамандану;
сүйемелдеу (БАҚ-ты қатар қолдайтын  өнімдердің, Интернет-қолдау: Интернет
портал, электрондық жіберілімнің болуы және т.б.);
2) экономикалық көрсеткіштер бойынша:
табыстылық;
жарнама берушілер мен ... ... ... ... ... ... ... беру мен тарату бойынша: қазіргі заманғы
ақпарат беру мен тарату жүйелер пайдалануы;
4) ұйымдастыру бөлігі бойынша:
тиімді менеджмент;
икемді ұйымдық құрылым;
кәсіби кадрлар;
икемділік, ... ... ... ... БАҚ-тар арасында әділ бәсекелестікті қамтамасыз ету
және ақпараттық қауіпсіздік саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыру
мақсатында отандық ақпарат және ақпараттық-телекоммуникациялық
компанияларға көлбеу, тік және ... өсу үшін ... ... ету ... ... ... ... өңірлік ақпараттық және ақпараттық-
телекоммуникациялық желілерді одан әрі ... ... ... ... ... және мемлекеттік БАҚ-тардың  тиімді қызметін
қамтамасыз ету мынадай бағыттарда:
мемлекеттік БАҚ-тардың ... ... ... ... және ... ... асырылуы;
шет елдерде мемлекеттік БАҚ-тардың хабар таратуын одан әрі дамыту сияқты
бағыттарда іс-шаралар өткізудің нәтижесінде жүзеге асырылуға тиіс.
Медиа-компаниялардың қызметін экономикалық ... және ... ... ... әзірлеу қажет. Олардың қатарына мына мәселелерді
енгізу керек:
осы құрылымдардың ... ... ... ... ... меншікті бағалау
және зияткерлік меншікті пайдалану құқықтарын тетіктерін ... ... ... ... үшін ... жағдайлар
жасау;
мемлекеттік тапсырыс пен мемлекеттік жарнама жүйесін дамыту;
БАҚ-тың өз қаражатын және ... ... ... ... ... ... көтермелеу;
венчурлік қаржыландыруды және қаржыландырудың басқа да түрлерін дамыту.
 
4.3. Мемлекеттік БАҚ-тардың бәсекеге қабілеттілігін  дамыту
 
Мемлекеттік БАҚ-тар (мемлекеттік ақпарат компанияларының жүйесі) ұлттық
ақпарат ... мен ... жүйе ... рөл ... БАҚ-тар жүйесінің даму сапасы мен деңгейі бүкіл ұлттық ақпарат
нарығының даму деңгейі мен оның бәсекеге қабілеттілік дәрежесін айқындайды.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... келуде. Олардың қатарында:
 мемлекеттік БАҚ-тардың стратегиялық жоспарлау қызметінің әлсіздігі мен
тиімді менеджменттің жеткіліксіздігі; 
бюджет қаражатын жеткілікті түрде тиімді пайдаланбау;
материалдық-техникалық және технологиялық базаны жаңғыртудың 
жеткіліксіздігі;
мемлекеттік БАҚ ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік БАҚ-тың бәсекеге
қабілеттілік әлеуетін төмендетуге әкеліп соғатыны.
Мемлекеттік БАҚ-тарды, әсіресе Қазақстан Республикасының  мемлекеттік
телерадиохабарларын дамытуға бағытталған шаралар мен іс-шаралар кешенін
әзірлеп, мына ... ... ... ... ... ... ұйымдық, экономикалық, ақпараттық және
қоғамдық тиімділігін қамтамасыз ету;
мемлекеттік БАҚ-тар қызметін тиімді шығармашылық, өндірістік, маркетингтік
стратегияны әзірлеп, жүзеге асыру ... ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік орган мен мемлекеттік БАҚ-тар саласы субъектілерінің
өзара қарым-қатынасын реттеудің нормативтік құқықтық негізін жетілдіруді; 
уәкілетті мемлекеттік орган мен мемлекеттік БАҚ-тар саласы субъектілерінің
өзара ... ... ... ... ... пен ... алдында есеп беруін қамтамасыз
етуді;
мемлекеттік БАҚ-тардың қызметтік аясы мен міндеттерін (басқару,
редакциялық, шығармашылық, өндірістік, шаруашылық және басқалар) нақты
айқындай отырып, құрылымдық ... ... ... ... және ... жөніндегі шаралар:
мемлекеттің дамуының жаңа кезеңінде мемлекеттік БАҚ-тардың қызметін, жұмыс
қағидаттарын, мақсаттары мен ... ... ... ... ... мен ... ... атынан мемлекеттің өзара
тиімді іс-қимыл жасауына жағдай жасау, оның ішінде өзара ақпарат ... ... қою, ... ... пен ... ... ... жедел және толық хабардар етуі;
мемлекеттік БАҚ-тардың қызметін ... ... ... ... ... менеджментті енгізу;
мемлекеттік БАҚ-тардың материалдық және материалдық емес активтерін
басқаруды ... ... одан әрі ... ... ... ... енгізу
 
Телекоммуникация инфрақұрылымын жаңғырту Қазақстан Республикасының,
қазақстандық қоғам мен экономиканың дамуының, елдің халықаралық
қоғамдастыққа кешенді және толыққанды кірігуінің, әлемдік шаруашылық
байланыстар мен ғаламдық ақпарат ... ... ... жаңа ... үшін ... бастапқы шарт болып табылады.
Қазақстанда телерадио хабарлар саласы бір жағынан, ... ... ... ... жаңа технологиясының пайда болуымен, екінші
жағынан, спутниктік технологиялардың кеңінен таралуымен байланысты қарқынды
дамуды бастан кешірді. Бұл қабылдағыштың немесе таратқыштың жұмысын
таңдаулы қашықтықтан бақылаудан ... ... ... ... бойынша теледидар бағдарламаларын жіберетіндей жаңа
сапалы мүмкіндіктер береді.
Ақпараттық технологиялардың шапшаң дамуына, әсіресе, телерадио хабарларының
ұқсас форматтан цифрлық ... ... ... ... ... бар
мемлекеттік телерадиоарналардың техникалық базасын  күрделі жаңғырту
қажеттігі туындауда.
Бүгінгі  күні  күллі  Қазақстан   Республикасы бойынша жерүсті эфирлік
хабарларын тарату ұқсас болып отыр. Жиілік  ... ... ... ... ... ... дамуын едәуір тежейді.
Цифрлық телерадио хабарлары, ақпарат кеңістігін оларсыз барынша толықтыру
мүмкін емес: ... ... ... ... ... ... өңдеу мен берудің алдыңғы қатарлы әдістерін халықтың қалың жігіне
тарату жөнінде мемлекеттік телерадиоарналар үшін де кең өріс ... ... ... ... таратудың ұқсас жүйесінің үстемдік етуі мен цифрлық ... ... ... ... ақпарат-медиа және телекоммуникация секторларында
технологиялық артта қалушылығы;
ғарыш инфрақұрылымының дамымауы жатады.
Телерадиокоммуникация саласын дамыту әлеуетті аудиторияны сапалық және
сандық ... ... ... ... ... мен ... ... саласында жаңа цифрлық технологияларды пайдалану
жолымен жүруге тиіс.
Радиожиілік ресурстары шектеулі болуы жағдайында жалпы әлемдік теледидар
жерүсті цифрлық теледидар ... ... әрі – ... жасау жолымен
дамитын болады. Қолданыстағы ұқсас  телеарна 8 МГц-ті (бір жиілікте – бір
бағдарлама) иеленеді, ал ЖЦТХ бір жиілікте көп ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
 Қазақстан өз өңірінде бірінші болып ЖЦТХ-ны енгізуге және одан әрі
дамытуға мүмкіндігі бар, ол біздің геосаяси мәртебемізді ... ... ... кейіннен арта түсуіне жағдай жасайды.
Теледидардың болашағын көрсететін интерактивті теледидарды іске ... ... ... ... неғұрлым маңызды элементі болып
табылады.
Осы орайда:
цифрлық телерадиохабарларына көшіруді біршама жаңғырту кезінде мүмкіндік
беретін ұқсас құрал-жабдықтарды ұқсастан цифрлыққа ауыспалы кезеңде
пайдаланудың;
цифрлық телерадиохабарларын енгізудің;
цифрлық ... ... ... тарату желісінде
қолдануды қоса алғанда, мемлекеттік телерадиохабарлары желісіне цифрлық
технологияларды енгізудің, сондай-ақ мемлекеттік телерадиохабарлары
бағдарламаларын эфирде таратудың ... ... ... ... ... аумағында және тиісті шетел өңірлерінде
хабар таратуды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін спутниктік байланыс
жүйесі бойынша хабар таратуды жүзеге асырудың; ... ... қоса ... ... ... ... ... таратудың
цифрлық желісі қызметтерін енгізудің;
халықты мемлекеттік телерадио бағдарламаларымен қамтуды ұлғайту және
өңірлік телерадио хабарларын дамыту ... ... ... ... ... ... мемлекеттік жәрдем
көрсетудің;
кабельдік, эфирлік-кабельдік және спутниктік хабар тарату қызметтерінің
пакетіне мемлекеттік телерадио хабарларын таратуды енгізу мақсатында
желілердің отандық және шетелдік операторларымен өзара іс-қимыл ... ... ... ... ... эфирден
қабылдауын 100% қамтуға кезең-кезеңмен қол жеткізудің;
радиожиілік ресурсын бөлу және эфирде цифрлық телерадио хабарларын тарату
жүйесін тәжірибелі пайдалануды ұйымдастырудың; ... ... ... ... ... үшін радиожиілік спектрін бөлудің;
Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында және шетелдер аумағында
мемлекеттік телерадио хабарларын спутниктік хабар таратумен ... ... ол үшін ... ... ... желісін спутниктік
ресурстарға көшіру қажеттігінің; Интернеттің, спутниктік хабар таратудың
серпінді дамуына мүмкіндік беретін, өз кезегінде Қазақстанмен ... ... ... ... өз өңіріндегі көшбасшы ретіндегі шеп-
тұғырын нығайтатын геостационарлық орбитада «Kazsat»  байланыс және хабар
тарату спутнигі ... ... ... ... мүмкіндіктері мен
орындылығын қарау қажет.
 
5. Тұжырымдаманы іске асыру мерзімдері мен кезеңдері
 
Тұжырымдамада ұсынылған Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... кешенін жүзеге асыру 2006-2009
жылдарға есептелген.
Бұл, біріншіден, Қазақстан ... ... ... ... ... ұзақ ... ... туындаған үйлеспеушіліктер
мен зардаптарды еңсеру және нақты құрылымдалған ұлттық ақпарат нарығын құру
үшін қанша уақыт талап ететінімен ... ... бұл ... ... өзгерістердің қарқыны мен бағыттарын және ғаламдық
ақпарат кеңістігінің ұзақ мерзімде дамуын болжаудың өте ... ... ... ... кеңістігінің бәсекеге қабілеттілігін
дамыту жөніндегі ұсынылып отырған шаралар кешенін жүзеге асыру мынадай
кезеңдерден өтуді болжайды:
бірінші кезең (2006-2008 жылдар):
ақпарат саласындағы ... ... ... ... ... одан әрі дамыту, отандық БАҚ-тардың мемлекеттік тілді
қолдануын ынталандыру;
ақпарат нарығында бәсекелестікке барынша жағдай жасау, бәсекелестікті
ынталандыру;
технологиялық артта қалушылықты еңсеру мен ұлттық ... ... ... жаңғырту.
екінші кезең (2009 жыл):
ақпарат нарығын одан әрі ... және ... ... қабілеттілігін арттыру;
ақпарат саласындағы жаңа серпіліс үшін жағдай жасау.
 
Қорытынды
 
Тұжырымдаманың ... іске ... ... ... ... ... дамыту әрі отандық ақпараттық кеңістіктің және оның кәсіби
қатысушыларының ұлттық және ғаламдық ақпарат нарығында бәсекеге
қабілеттілігін арттыру үшін ... ... ... ... ... шаралар кешенін шешу елдің ақпарат кеңістігін одан әрі
ырықтандыруға, онда нарық тетіктерін нығайтуға, бәсекеге қабілетті ақпарат
өнімін жасауға ықпал ететін ... ол ... ... ... және
әлемдік нарығындағы отандық бағдарламалардың бәсекеге қабілеттілігін
арттыру үшін қажет.
Еліміздің ... және ... ... ... ... – шынайы тәуелсіз, құқықтық, демократиялық және әлеуметтік
мемлекет Қазақстан Республикасының нығайып, одан әрі дамуы үшін
стратегиялық шарт ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық оқу туризмінің теориялық аспектілері72 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
Векторлық кеңістік14 бет
Евклидтік кеңістік2 бет
Сызықтық кеңістік5 бет
Түйіндес түрлендірулер26 бет
1998-2006 жылдардағы мұрағат ісін дамыту проблемалары47 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь