Рим мемлекеті

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. ПАТШАЛЫҚ КЕЗЕҢ
1.1. Рим мемлекетінің пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Римнің патшалық кезеңдегі саяси құрылысы ... ... ... ...5
1.3. С. Тулийдің реформалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7

2. РИМ АРИСТОКРАТИЯЛЫҚ РЕСПУБЛИКАСЫ
2.1. Рим халқының құқықтық жағдайы ... ... ... ... ... ... ...9
2.2. Рим республикасының басқару жүйесі ... ... ... ... ... .11
2.3. Рим республикасының дағдарысы ... ... ... ... ... ... ... 14

3. РИМ ИМПЕРИЯСЫ
3.1. Қоғамдық құрылыстағы өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... .17
3.2. Принципат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
3.3. Доминат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
3.4. Империяның құлауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Рим мемлекеті өзь кезіндегі ең ірі және ең мықты мемлекеттердің бір болған. Рим мемлекетінің тарихын оқи отырып, біз бүгінгі күндегі мемлекеттер Рим мемлекетінің құрылымынан, саяси жүйесінен өзіне көп нәрселер алғанын көре аламыз. Рим патшалық, аристократиялық республикалық және империялық кезеңдерінде болсын кез-келген мемлекетке өзінің мемлекеттік құрылысына алуға үлгі бола алатын. Міне осы жағдайда Рим мемлекеті қашан және қалай пайда болды, оның мемлекеттілігінің ерекшелігі неде деген объективті сұрақтар туындайды. Міне осы кезде Рим мемлекеті туралы мәселе өте маңызды болып келеді деген тұжырымдаға келеміз. әрине Рим туралы көп зерттелген, көп айтылған, сонда да жас заңгерлерге бұл өте үлкен және керекті мәліметтер деп санаймын. Сондықтан курстық жұмысма осы тақырыпты тандап алдым.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаттары Рим мемлекетінің пайда болуына, оның әртүрлі кезеңдегі әлеметтік және қоғамдық құрылысына көңіл бөлу, әр кезеңдегі мемлекеттің басқару жүйесіне және оның ерекшеліктерін қарастыру және Рим империясының құлау себептерін анықтау.
1. Мұхтарова А. Қ. Шетелдердің мемлект және құқық тарихы. – Алматы, 1999.
2. Всеобщая история государства и права. Учебник под ред. К.И. Батыра. – Москва, 1998.
3. Всеобщая история государства и права. К.И.Батыр. Москва,1995.
4. Всеобщая история государства и права. Черниловский.З.М. Москва,1998.
5. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. З.М.Черниловский. Москва,1996.
6. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. Том 2. Алматы,1996.
7. Всеобщая история государства и права. К.И.Батыр. Москва1998,г.
8. Всеобщая история государства и права. Д.Л.Булгакова, А.Ж. Итаев. Алматы,2000.
9. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. 2 том,/Сост. Е.Г.Ли, В.В.Нездемковский, М.Е.Сагинаев. Алматы,2001.
10. “История государства и права зарубежных стран” под редакцией П.Н. Галанза. М.,1963.
        
        Ежелгі Рим мемлекетінің пайда болуы
Жоспар
Кіріспе.....................................................................
........................................3
1. ... ... Рим ... ... ... Римнің патшалық кезеңдегі саяси құрылысы...............5
3. С. ... Рим ... ... Рим ... ... Рим ... ... ... Рим республикасының дағдарысы ............................14
3. Рим империясы
1. Қоғамдық құрылыстағы өзгерістер.............................17
2.
Принципат............................................................
.........18
3.
Доминат..............................................................
...........19
4. ... ... ... өзь ... ең ірі және ең ... бір ... Рим ... ... оқи ... ... ... мемлекеттер Рим мемлекетінің құрылымынан, саяси жүйесінен
өзіне көп нәрселер алғанын көре ... Рим ... ... және ... ... ... кез-келген мемлекетке
өзінің мемлекеттік құрылысына алуға үлгі бола ... Міне осы ... ... ... және қалай пайда болды, оның мемлекеттілігінің
ерекшелігі неде ... ... ... ... Міне осы ... ... ... мәселе өте маңызды болып келеді деген тұжырымдаға ... Рим ... көп ... көп ... ... да жас заңгерлерге бұл
өте үлкен және керекті мәліметтер деп санаймын. Сондықтан курстық ... ... ... алдым.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаттары Рим мемлекетінің пайда болуына,
оның ... ... ... және ... ... ... ... әр
кезеңдегі мемлекеттің басқару жүйесіне және оның ерекшеліктерін қарастыру
және Рим ... ... ... ... ... кезең
1.1 Рим мемлекетінің пайда болуы
Рим мемлекетінің әлем тарихинда алатын орны өте үлкен және ... ... ... қоғамдық, әлеуметтік және өзінің құқықтық
жүйесімен талай тарихшылар мен ... таң ... ... ... бойынша Ежелгі Рим мемлекетінің пайда болуы б.д.д.
VIII ғасырымен ... ... ол тек Тибр ... ... ... жер ... ... тар, кішкентай поселкесі болған. Кейін онда
тас фундаменттер пайда болып, ... ғана ... VI ... ... ... ... құрыла бастады.
Б.д.д. VIII ғасырда римдіктер халықтарға ... ... және төрт ... ... тици және ... бөлінді. Қаланың
басшысы рекс немес патша ... ... ... жеті ... ...... ... Гордыйға дейін. Осы кезеңде Римде Патшалық кезең ... ... ... ... сол ... Рим ... мүліктік
қындылықтарын тапқан болытын.
Көптеген тарихшылар Рим ... өмір ... ... бөледі. Б.д.д. 509 жылы соңғы патша Тарквиний Гордый билігі
құлатылып, қаланың басшысы болып консул Юний Брут ... Осы ... ... ... ... ... басталды. Және ол 500 жылға
дейін ... 27 ... ... 476 ... ... Рим империялық кезеңді
басынан өткерді, өз кезегінде ол империялық ... ... және ... жалғасты.
Л. Морганның айтуы бойынша ежелгі римдің қоғам өз құрылысы бойынша
әскери демократияға жатады екен. Олар бұл ... жер ... ... және ... ... айналысқан. Көшпелі өмір патшалалық
кезеңде аяқталған болатын. ... бұл ... ... ... ... ... болуына әсер еткен жоқ.
1.2 Римнің патшалық кезеңдегі саяси құрылысы
Римнің патшалақ кезеңдегі қоғамдық құрылысы біртекті болған ... ... ... ... Осылардың қатарынан әскери
басшылар және қалалық магистраттар шыққан. Бара-бара аристократтар құлдарға
ие бала бастады, ... ... ... ... ... ... бір ... рулар, куриялар, тайпалар, ал кейінірек
тайпалардың одақтары жиналып қоғамдағы мәселерді ... ... ... ... және ... 300 ру ... әр ... 100 рудан. 10 ру бір курияны
құраған болатын. Мұндай ұйым бүгінге ... ... ... ... [1]
Ру мен тайпа мүшесі ретінде римдік азамат-патрицийлер: 1)өзіне
бөлініп берілген және жер ... ... иесі ... 2) ... ... құқығы болды; 3) рудан өзіне көмек көрсетуді талап ете
алды; 4) ... діни ... ... ... Сол ... ру, курия не қауым
әр азаматтан өзінің әскери және өзге де міндеттемелерін орындауын талап ... ... ... ... ... немесе оны сенат
деген, кейіннен сенат үкіметтік билік ұйымына ... ... ... ... ... ... ... кеңесіне, атап айтқанда сот қызметін ... ... ... Ең ... Рим ... 300 ... ... ежелгі
сенат 300 сенатордан тұрды. Сенатта әрбір істі алдын-ала тексеруге ... және ... ... кейін халық жиналысына салынды. Сенат Римді
басқарудың ... ... ... ... ... кезінде халық
жиналысы ретінде де қызмет етті, онда оларды ... ... ... ... бойынша дауыс беру жүзеге асырылды. Сенат өмірлік көсемді
сайлады. Рим ... ... ... және бас ... рекс деп
аталды – патша. Рекс сайланбалы және халыққа бағынышты ... ... ... ... ... бүкіл қауым атынан құдайға құрбандық береді
және “легиондарды” басқарады ең ... ... ... ... ... қойылып отыратын.
Халықтың ең ауқатты бөлігінен ... ... ... адам саны ... он ... еді. Керісіше, соңғы топ
жүздіктерінде азаматтардың саны жүзден едәуір ... ал ... ... ... ... жетті. Сонымен дұрыс шешілсе, 1 топ шешімі дұрыс және ... ... Олар 193 ... 98 ... береді. Басқа топтар дауыс беруге
қатыспаса да болатын, өйткені олардың дауыстарының ешқандай қажеті жоқ еді.
Рим халқының жалпы жиналысы әскери ... ... ... және ол
Римнің әскери күшін байқатудың бір құралы болды деуге де ... ... ... ... ... және ... берді.
Ежелгі кезден бастап Рим территориясында азаматтар емес – плебейлер
тұрған болатын. ... өз ... ... ... ... ... Рим байларына қызмет етіп, нақты бір шарттарда жер учаскелерін алып
отырған. Плебейлердің көбі қолөнер және ... ... ... уақыт
өте бара плебейлер саны көбейіп, олар патрицийлерге ... ... ... және ... ... айналды. Римнің саяси тарихы плебейлердің
патрицийлермен тең болуға ұмтылған соғыстарымен белгілі. ... ... ... ең ірі ... ... ... ... мемлекет құру болды. Олардың құқықтары шектелген балатын.
Оларға патрицийлермен неке қиюға, жер ... ... ... қатысуға
болмайтын. Өздерінің жағдайларын жақсарту үшін плебейлер ... ... ... екі ... ... ... де, оның ... құрды. Мұның ішінде рулық аристократия мен плебей кешікпей мүде
жойылып кетті.
1.3 С. Тулийдің реформалары
Жоғарыда атап ... ... мен ... ... ... бұл ... дамуындағы бір кедергі болды десек те болады.
Рим мемлекеттілігінің дамуының ... ... ... алтыншы рексі Сервий
Тулийдің реформаларымен байланысты еді. Б. д. д. VII ... ... ... ... ... және экономикалық реформа жүргізіп, плебейлердің жағдайын
жақсартты. Оның кезінде плебейлер римдік қауым қатарына кірген болатын. ... ... ... қатыстыратын болды. Азаматтардың куриялары
және ежелгі жиналыстармен қатар плебейлерді Рим жасағы қатарына да ... жол ... ... ... ... Жауынгерлер центуриаттың
комицияларын құрды.[2]
Реформа барысында римдік азаматтар пллебейлер де, патрицийлер ... ... ... ... 193 ... – центурияға бөлінді.
Жауынгерлер мүлікті белгілеріне сәйкес бес топқа бөлінетін. ... ... ... 1. 100000 асс, 2. 75000 ... 3 .50000 асс, 4. 75000 ... 11000 асс. 100000 ассы ... 80 центурияға біріктірілді. Ең байлар,
яғни 100000 асстан астамдар 18 центуриялық атты ... ... ... 1 дауысқа ие болғандықтан, ең байлар мен байлар 193 ... 98 ... ... ... 75000 ... 22 ... ... 50000
асстықтар 20 центурияға бірікітірілді. Мүлкі мүлдем жоқтары ... ... олар ... ... ... даусына ие болды.
Сонымен, бірінші топқа мүлкі 100 мың жез ассыларға бағаланған
неғұрлым ... ... ... Олар ... қару-жарақтанған 18
атты және 80 жаяу әскер жүздігін беруге міндетті ... ... ... ... бойынша берілді. Бір жүздік бір дауысқа ие
болды. Сұрақ қою ... топ ... ... олар ... 98-
дауысқа ие болды. Ал қалғандарының 95-қана дауысы болды. Ең кедей азаматтар
ақырғы ... ... Бұл ... яғни ... ... ештеңесі жоқ адамдар” еді. Оларды әскери қызметке
жібермеді. Сервий Тулийдің ... ... ... ... ... мен ... ... теңеді. Рефомадан кейін ... ... ... ... ... ... және және жер алу ... қалды. Плебейлер мен плебейлердің өзара қатысы мұнымен шектклген
жоқ. Ол ... ... ... ғана ... 4 аумақтық трибалар құрды.
Кейін осындай трибалардың саны ... ... б. д. ... 1 ... ... дейін жетті.
Міне осыдан бастап, байлардің басшылығы басталды, олар ... әлде ... ме бәрі бір ... Сервий Тулий реформалары қандық
туысқандыққа негізделген қауымдық құрылысты бұзып, оның орнына ... ... ... негізделген мемлекеттік құрылысты өмірге әкелді.
2. Рим аристократиялық республикасы
2.1 Рим халқының құқықтық жағдайы
Сервий Тулий реформалары плебейлерге жаңа ... ... ... ... ... жоқ. ... жер беру ... қарағанда шектелмелі болды, және ол Римнің Италияны жаулап
алып, жаңа жерлер қосылысған соң бұл ... ... ... қоса ... ... жоятын механизмдер керек еді. Осы
және жаңа жаулап алған жерлерді алу плебейлер мүдделеріне жағымды ... Міне ... ... шешу үшін ... саяси құқықтар керек
еді. Осыған байланысты соңғы екі ... ... ... ... өз ... ... қанағаттандыра алды, соның ішінде: 1)
плебейлерді патрицийлер езуінен қорғайтын плебейлік магистратура – ... ... 2) ... тең ... жерге деген құқық; 3)
патрицийлік соттардың кемсітушілігінен ... 4) ... 445 ... заңы ... соң плебейлер мен патрицийлер арасында неке
құруға рұқсат ... 5) ... ... ... ... ... ... соның ішінде әскери қызметпен. Б.д.д. 409 ... ... етіп ... ... ... олады 367 жылы – консул,
364 жылы – куриль эдилі, 366 жылы – диктатор, 351 жылы ... 337 ... ... ... ... ... ... 287 жылдан бастап плебейлік
жиналыстар шешімі барлық римдік азаматтарға міндетті ... ... ... ... болды. Сонымен қоса, плебейлер жиналысының шешімдерін
сенаттың бекітуі керек емес болды.[3]
Рим ... ... жігі ... ... Бұлардың көбі ... ... ... ... тайпалардан немесе осында келген құл
сатушылардан сатып аланатын. Құлдарып ... ... көзі – ... болды.
Рим республикасының тарихы 500 жыдан асады. Бірақ Римде ... ... ... ... ... бола қойған жоқ. Рим
ерте республикалық кезеңде полис, яғни, еркін құл иеленушілік сипатындағы
азаматтық қауым болып қалды. Рим ... ... мал ... ... ... ... ... зәйтүн егіп, өсірді, бақша
шаруашылығымен шұғылданды. Диқандар темірді еңбек ... ... ... ірі және ұсақ қара мал, шошқалар өсірлі.
Өнер мен сауданың дамуы Рим плебейлердің жіктелуіне әкеп ... ... ... шонжарлары шықты. Екінші жағынан плебейлер
саны ... ... ... нарықтық тұрғыда күресі жер үшін
күрес болды. Плебейлердің дербес ұйымдар құру ... ... ... пен ... ... қайшы келетін шешімдеріне ... ... ие ... ... ... міндеті патрициан магистраттары мен
сенаттың жүгенсіздігінен қорғау болды. Алғашында екі трибун, содан соң ... ... 10 ... сайланды.
Б.д.д. 449 жылы 12 тақтаға ойылып жазылған заң форумға қойылды.
Атам ... ... ... ... ... ... ... плебейлер
де пайда бола бастады. Плебейлер патрицийледің ... ... ... ... ... жер ... ... болған жоқ. Плебей
азаматтық құқықтыаға көп қолжеткізе алмады. Бірақ уақыт ... ... ... ... ... ... ... Плебейлердің салық төлеп, әскерге
қызметке араласуы ... ... ... Міне ... бәрі Рим ... жағдайына үлкен өзгерістер енгізді.
2.2 Рим республикасының басқару жүйесі
Тибр өзенінң оң жақ ... ... ... соң ... ... басып алуға күрес жүргізді. Екінші Латын соғысы және Самниттік
соғыстар нәтижесінде Рим ... 4 ... ... ... ... Италияны жаулап алды. Осы кезде Римнің мемлекеттік аристократиялық
республика нысанында болған еді. Рим республикасының басында бұрынғысынша
центуриялық ... мен ... ... ... ... болды.
Консулдар, преторлар, халық трибундары халық жиналысымен бір жыл ... ... ... ... ... Б.д.д. 5-4 ғасырлар бойында
патрицийлік аристократиялық ... ... ... даму ... ... ... 510 жылы Римде республика
құрылды. Магистртураның алқалық қағидасы негізінде римдіктер бір ... ... екі ... ... ... ... ... трибундарын
сайлады. Жалпы ереже бойынша магистрлер бір бірінің жұмысына араласпады,
егер консул ... ... ... құқыққа қайшы деп таныса, оған вето
жариялауға құқығы болды. Содықтан консулдар бір әрекеттер ... ... ... келісу керек еді.
Консулдар ең басты азаматтық және әскери істермен айналысты және
соғыс кезінде бір ... ... ... ал ... ... өзі ... ... болып, сот дауларын шешті. Өзінің
маңызы бойынша претура консулдықтан ... ... Ал, ... 3-2 ... заң ... және ... ... айнала бастады.
Преторлар арқасында уақыт өте келе сот процесі формулярлы бола ... іс ... ... ... бұл деген ол істі оның іске ... ... Яғни ... істе ішкі ... ... ... ... трибундарының алғашында басты мақсаты плебейлердің құқықтарын
қорғау болатын, бірақ кейін бұл керек ... ... ... ... соң, олар ... адам ... ... болды. Халық трубундары бұл функциясын магистрлердің құқыққы қайшы
әрекеттеріне тыйым салу құқығы ... ... ... ... ... тек плебейлер сайланатын, кейін оған патрицийлер де ұмтыла
бастады, өйткені ол әрқашан заң жобаларын ұсына алған ... ... ... ... ... да ... ... ие
болды. Ол бес адамнан тұрды және бес жылға сайланды. Цензорлар адамдарды
мүліктік ценздар бойынша центурияларға ... ... ... сенаторларды
тағайындау өкілеттігіне ие болды, әрине бұл оған ... ... ... ... ... ... бәрі ... – жай кездегі
болды. Диктатор қызметі экстроординарлы ... ... ... ... сенаттың келісімімен тағайындалған болатын. Диктатор
тағайындауға себебі мемлекеттегі дағдарыс, төтенше жағдай ... ... ... ретінле тағайындалған тұлға жоғарғы азаматтық, әскери және
сот билігіне ие болды. Бұл ... ... ... бәрі осы диктатор қол
астында қызметтерін жалғастыра берді. Алты ай өткен соң ... ... ... д. д. V-III ғ. ғ. Рим ... ... тұжырымдалу
процесі жүрді. Мемлекеттік өкімет оргадары - ... ... ... ... Рим ... ... мемлекеттік
органы б. д. дейінгі 1 ғ. басына дейін 300 адамнан ... ... ... көбі өмір ... ... болып қалды. Кез келген адам
сенатор бола алмайтын. Сенатта сөйленген сөздер және оның ... ... ... ... ... ... жасы 60-қа ... әуелі
диктатор, консул, яғни, претор болып істеген адам ғана бұл ... ... ... заң ... ... ол заңды талқылау ... еді. Бұл ... ол жаңа заң ... ... ... ... ... ғана шақыра алды. Мәжілістерге төрағалық етуші
Сенаттың ... бабы өте ... ... ... ... ... ... қазынаға иелік етті, бюджетті,
салықты белгіледі. Ол комиция қаулыларын, ол сайлаған қызмет ... ... ... ... ... діни тәртібін бақылады.
Сенат республиканың әскери өмірін басқарды. Жауынгерлерді жинау
мерзімін, әскерлер ... ... ... өкілдерін белгіледі.
Бақылау мақсатан көздеп, елшілерін өзі соғыс жүргізіп жатқан магистратқа
жіберіп отырды. Рим ... ... ... сенаттың
рөлінен-ақ көрініп тұрды.
Аристократиялық республика ... ... көп ... қалды. Халық жиналыстар - сол демократияның бір көрінісі. ... ... ... - ... ... Олар ... ... Римде комициялардың үш түрі болды.
Куриялар комициясы. Римде ежелден келе жатқан комиция жиналыстары
болатын. Бұған үкіметтің ... ... ... мен шешесінің азаматтық
құқығы бар, толық құқылы Рим азаматтары ... Рим ... ... ... Рим ... ... ете ... жиналысының тағы бір түрі – центуриаттық комициялардың
маңызы зор болды. С.Тулий жүргізген ... ... ... саны ... 373-ке ... ... ... жиналыс патрицийлер мен плебейлердің
жиналысы болды. Бұл ... ... ... ... ... шетінде, Марс
алаңында шақырылады. Магистртат жиналыс алдында шешілетін мәселені қойып,
дауыс беру ісін ... ... ... ... беру ... ... өтті.
Әрбір центурия бір дауыс беретін. Центуриат ... ... ... ... Олар ... адамдарын - консулдарды, преторларды,
цензорларды сайлады. Соғыс жариялау және ... ... ... ... ... түрі - трибут комициялары. Олар триба
бойынша ... Олар ... ... ... ... ... болды. Өйткені, бұл комицияларға барлық рим ... ... ... ... ... ... ... қызмет
адамдарын сайлады, кейбір қылмыс істерді ... ... ... 35 ... Олар ... заң жобаларын талқылап, ... ... ... Рим республикасының дағдарысы (ағайынды Гракх реформалары; Сулла
диктатурасы)
Б.д.д. 2 ғасырда Рим ... ... ... соң ... ... ... ... Жаулап алынған мемлектттер және тайпалар жаңадан пайда
көздеріне айналды. Жеңіп алған ... ... көп ... күші ... ... олар жеке ... ... Римде нобиль деп аталатын жаңа топ пайда
болды. Олардың мүлкі 1 млн. ... ... ... ... рим ... ... ... Шаруалар құлдардың арзан
еңбегімен бәсекеге түсе алмады. ... ... ... ... ... ... үшін ... қайшылықтардың жаңа
бұрқ ете түсу қаупі айқын білініп тұрды.
Б.д.д. 133 жылы аристократ ... ... ... ... ... ... ... жер көлемін бір семьяға 1000 югерге (250 га) шектеу
туралы заң жобасын ... ... ... ... ... жер қорлары
құрылды. Бірақ жерлер жеткіліксіз болды – шаруларға мал, тұқым алғанға ... ... ал ақша ... ... ... ... жер ... және сенаторлар бұл реформаға қарсы шықты.
Сенаторлар Триберий Рим конститутциясын үш рет ... деп ... ... косул Октавийдің биліктен түсіруін талап етті. Өйткені ол
реформаға қарсы болды. Триберий бұл мәселені ... емес ... ... ... ... ... Триберийді жақтаған. Ол өзінің өкілеттігін
тағы бір мерзінге сөзылуын талап етті, альмұндай әлі болмаған. ... ... ... Гракх тың қайта сайлануын болдырмау үшін оны
өлтіртеді, оның ... ... ... 121 жылы Гай ... халық трибуны ретінде ағасы Триберий
Гракхтың заң жобасын ... ... ... тағы да қарсы болды.
Республиканың соңында сенат өзіне төтенше ... ... ... ... ... болатын (сенатоконсультский ультиматум), ол бойынша сенат
жағарғы магистрлерге мемлекетке қауіп төнгенде кез келген, ... ... ... ... ... құқық берді. Осы тәсілді
қолдані Гай Гракхты өлтіруге әкелді және ... ... ... ол ... ... жабылды.
Жер реформаларын болдырмау үшін б.д.д. 3 ғасырда Тория заңы
қабылданды. Ол ... ... 30 ... ... жері бар, ол ... ... деп санай алды.
Б.д.д. 1 ғасырда Рим өзіне тиімсіз Одақтық соғысқа ... ... ... және бүкіл Италия халқына рим азаматтығын беруге мәжбур
болды.
Одақтық соғыс Римге де, ... да ... ... ... жоқ. Жеке ... дитатура кезеңі басталды. Бірінші диктатор
қолбасшы Сулла болда. Ол өзіне ... ... ... ... бір ... диктатура орнатты. Оның диктатурасы шексіз болды және
жоғарыда көрсетілген республикалық диктатурадан ... ... ... ... ... заң ... ... және азаматтардың өмірі мен мүлкіне
ерікті иелену билігін өз қолына алды. Ол сенатқа жаңа ... ... ... ... ... шектеп, трибундарды саяси
функцияларынан айырды. Сулланың диктатурасы ... ... жаңа ... білдірді және республиканың құлауына әкелді.
Міне Римнің ... ... ... 500 ... созылып,
диктатура режімінің өрескелдігінен құлдырады. Қанша айтқанмен де ... ... Рим ... ең ... ... ... ... деп санаймын.
Рим империясы
3.1 Қоғамдық құрылыстағы өзгерістер
Сулла диктатурасының құлатылғанна кейін Римде Юлий ... ... еді. ... ... ... көтерілісіне тұспа
тұс келді. Б.д.д. 46 жылы ол соңғы жауларын құртып б.д.д. 44 жылы ... ... ... ... ... басшысы бола отырып, ... ... ие ... осы ... ... Римде империялық кезең
басталды. Цезарьдің құрған принципаттық басқару жүйесін оның ... ... ... Римдегі қоғамдық құрылыстың ерекшелігін ... ... ... ... бөлу ... ... кезінде-ақ азаматтық барлық
провинциялаға берілген болатын. Бұл ... оның ... ... ... 12 ... ... ... империяның барлық
халқына азаматтық берді.
Құлиеленушілік кластың басында екі ... ... ... ... бастысы нобильдер сословиесі болды. Империяда нобильдер – қоғамда және
билікте үлкен орынға ие ... ... ... ... ірі
жерлер, тәуелді шаруа-пекулианттар және құлдар ... ... ... ... болды. Жоғарғы абыздар, магистраттар, ... ... ... Август кезінде нобилитет сенаторлық сословиеге айналды.
Екінші сословие – аттылар сословиесі (сословие ... – бұл ... 000 ... ... ... ... қаржы адамдар болды.
Олардан жауапты шенеуніктер мен ... ... ... ... ... жүзеге асырды.
Ең төменгі сословие бұрынғыдай ... ... ... ... құл ... ... қорғауға байланысты шаралар кешені
жасалды. Құлдарға ерік бері жағдайлары шектелді. Өз қожайнын өлтірген ... ... ... өлім ... ... заң қайта қалпына келтірілді.
Бара-бара құлдардың жұмысының сапасы төмендей бастады. ... ... ... үшін жер ... ... ... жер учаскелерін –
пекулий бере бастады. Ал құлдар жерден көрген пайдасының ... ... бере ... ... ... ... табу ... құқықтарын қорғау мәселесі көтерілді. Бірақ та ескі Рим заңдары
бұндайға жол бермеген еді. Осылар ... ... ... жасады. Сонымен қоса Римде колоналар болды.
3.2 Принципат
Рим империясын тарихын екі кезеңге бөліп қарастыру керек: принципат
және ... ... ... Олардың арасы б.д.д. 3 ғасыр еді.
Б.д.д. 1 ... ... ... ... ... 1 ... ... дейін республика органдары сақталса да, олардың дербестігі жойылды.
Сенат ... ... ... преторлар және халық трибундары сайланды.
Бірақ бұның бәрі постреспубликалық мемлекеттік құрылысты ... ... ... ... ... ... ... трибундары өкілеттіктерін өзіне жинады. Жасайтын жұмысқа ... ... ... болады: цензор ретінде сенатты құрды; трибун ретінде
кез-келген орган әрекеттеріне қарсылық білдірді; ... ... ... мемлекеттің саясатын белгіледі, басқару жұмыстарын жүзеге ... ... ... және ... ... Магистрлердің
бәрін жаңа принцепс деген жаңа лауазымды адам басқарды. ... ... ... ... жоқ, оны ... ... және ... деп
атады. Принцепс жоғарғы магистр қызметін өмір бойы атқаратын төтенше
әкімдік билігі бар адам ... ... ... ... ... ретінде жұмысын толық
тоқтатты. Сенаторларды сатып алу, жиналыстарды қуып таратып жіберу сияқты
құбылыстар көбейіп кетті. ... ... 600-ге ... азайтып, олардың
цензін бір миллион сестерцияға дейін көтерді.
Император Август комицилерді демократиялық рухта қайта құрды, ... ... сот ... ... ... Сонымен қоса комицилер өздерінің
ежелден келе ... ...... сайлау құқығынан айырылды.
Август қайтыс болған соң Триберий магистрлерді сайлау құқығын ... ... ... ... ... байлармен толтырылған
болатын. Римді басқаратын органнан сенат жалпыимпериялық институтқа
айналып ... ... оның ... ... бұрынғыдай болды, өкілеттіктері
шектелді. Принцепстен ... заң ... ... сөзсіз қабылданды.
Принцепсті сайлау құқығы сенатта болғанымен ол формальді құқық болды.
Империялық мекемелер “сарай”, ... ... ... Онда
императорлық қаржылық және заңи қызметтер орналасқан кеңсе орналасты. Армия
тұрақты және жалдамалы болды. Сарбаздар 30 жыл ... ... Олар ... ақша алып ... және ... шыққанда оларға жер берілді. Армияның
басшылық құрамы сенатлорлық және ... ... ... ... ... ... ... көтеріле алмады.
3.3 Доминат
Б.д.д. 3 ғасырда Римде шексіз монархия режимі – доминат
орнады. Римде монархияның ... ... ... ... ... деген
императордың атымен байланыстырылады. Ескі ... ... ... ... ... еді. ... басқару бірнеше негізгі
ведомствалардың қолында шоғырланды. ... ... ... ... ... Осы ведомствалардың ішінде маңызды рольге император
жанындағы мемлекеттік кеңес, қаржылық және әскери ведомство болды. ... ... және оған ... ... ... ... өзі Рим ... империяны басқара алмайтынын біле
отырып, өзіне қосалқы әмірші тағайындады. Ол ... және ... ... ... Империяның тұтастығын нығайту үшін
Диоклетиан жаңа ... ... ... ... өзінің ерекше
жағдайынан айырылды, империяның ... ... 12 ... ... ... 104 ... бөлінді. Италия Батыс және ... ... ... ... ... ... тұрды, олардың
көмекшілерін цезарь деп атады.
Әскери реформалар. ... ... Рим ... ... ... үш ... ... болды: шекара, мобильдік және ... ... ... ... саны ... және ... рекрут
жиынтығы бірінші рет енгізілді.
Император жанында мемлекеттік кеңсе құрылды. Императордың сарайында
көп шенеуніктер ... ... ... ... ... берілді.
Қалалар мен провинцияларды солардың ... ... ... ... ... оның ... еді. Әскер басшыларының бәрі
императорға бағынды.
Доминат жалпы құл иеленушілік құрылысты нығайтуға ... ... ... ... ... ... ... бюрократиялық
әкімшілік аппаратты күшейтуге тырысқан болатын.
3.4 Империяның құлауы
Жер иеленуші шонжар доминат кезінде өзінің позициясын ... және ... село ... ... санаттарын қанауды күшейте түсті.
Ірі иеліктерде құлдардың қосалқы да ... ... Олар ... үй ... да ... сияқты байлықтың көрсеткіші ғана еді. Қанаудың ... осы ... еді. ... ... ... кедей, сорлы
адамдар деп атап, оларды өлшеусіз қанағандарын мойындайды.
VI ғасырда колондар еркін адамның ... және ... ... ... ... ... мырзаның меншігі деп саналды. Колоннаң
сотта ... ... ... ... ... некелесуге құқығы болмады.
Жазалану жүйесі жағынан колондар ... ... еді. VI ... ... жер иеленушілер олардан мемлекеттік салық ала бастады. Бұл акт
колондардың тәуелділігін бұрынғыдан да гөрі ... ... ... ... ... жерге отырғызылған құлдармен теңесіп шыға келді.
Село халқы тәуелділігінің ... ... ірі ... ... мен ... жақындаса бастады.
Еркін шаруаларды тәуелді ету тәсідерінің бірі ... еді, ... ... жер ... ... ... бір міндет атқару
шартымен қалдырады.
Император кеңесінде пара алу, қазынаны ұрлау, ... ... ... етек ... ішкі ... ... оның ... жағдайларына кері
әсер ететіні белгілі. Шығыс провинцияларды ... ... Рейн ... мен ... ... ... арғы ... сарматтар басып
алды да, солтүстік Африкадан мавр тайпалары қаптап кетті.
VI ғасырдың аяғында ... ... ... ... келді.
Империаның ең қауіпті жаулары готтар болды. Рим мемлекеті көшіп келген
готтарға салық ... ... ... ... пайдаланды. Римдіктер
уәделескен азық-түлікті бермей, готтардың арасында аштық басталды. Готтар
көтерілді. VI ... ... ... мен ... арасында жиі
қақтығыстар болып тұрды. Бірақ Рим императоры олардың провинцияға ... ... ... ... жоқ. Олар варварлармен шарт құрды. Бұл
шарт негізінде рим үкіметі олардың рим ... ... ... ... ... рим аумағына кіруі жағдайды жеңілдетті – олар рим
халқымен одақ құра ... еді. Рим ... ... ... ... елдер мекендеді.
Рим әскері VI ғасырдың аяғынан бастап көбіне рим шекараларына
қоныстанған варварлардан және ... үшін ... ... ... ... Олар ... деп аталды. Варвар корольдер мен әскери
басшылар бастаған федераттар әскері ... рим ... ... ... ... Рим армиясының командалық құрамы мен император
сарайы жоғары ... ... ... ... ... ... ... [5]
Ірі поместьелер жеке қолөнер және сауда байланыстары ... ... ... ... ... ... ... шонжар иелігінің
иммунитет белгілері көріне бастады. ... жер ... ... Варварлар арасынан шыққан жалдамалы қарулы отрядтардың көмегімен
тәуелді халықты жаншу ... ... ... ... ... ... бастап тап күресі қайтадан ... Рим ... ... дағдарыс күшейіп, императодың тағы үшін күрес
басталды. Бюрократтар басқару жүйесінің ... ... Рим ... ... пайда болуы варвар әлеуметтік құрылысының ерекшелігімен
санасуға мәжбүр етті. Жер қатынасына ... ... ... ... ... түрде жұмсара түсті. Рим империясының
варварлары өздерінің қоғамдық ... ... кері ... ... шұғылдану және жергілікті халықпен некелесу егіншілік
қауымдарының ... ... ... ... ... ... баи ... мінез-
құлықтың римдік ережелерін, римдік өмір салтын игерді, әрі бұл варварлардың
өз ортасындағы әлеуметтік жағдайын күшейтті, таптардың ... ... жол ... жылы вандалдар Римді қаңыратып, тонап кетті. Вандалдардың
шапқыншылығы халық ... ... ... ... ... ... және материалдық игіліктерді мән-мағынасыз ... ... жүз жыл ... кейін империяның императорлары тіпті империяда
жүрген варварларға да қарсы тұра алмады. Соғыс қимылдары варвар ... ... ... ғасырдың 50-70 жылдары варвар көсемдері, рим аристократиясы және
шығыс императоры арасында Батыс Рим императорларының тағы үшін ... ... ... Прим ... ... аты ғана ... да, Италияны
варварлар таптап ... V ... ... ... ... жалақы алмай, қоныстануға жер талап етті. 476 жылы өзінің
жетекшісі ... ... ... ... ... ірі жер
иеленушілерінің жерлерін тартып алып өзінің әскерлеріне және кедейленген
иелерге ... ... Рим ... ... ... құл ... қоғамдық қатынастар жүйесі – құл иеленуші қоғамдық формация да
өмірін сүрін тоқтатты. Міне осылайша, ғасырлар бойы өмір ... ... ... өмір ... тоқтады.
Қорытынды
Сонымен Рим мемлекеті империялық кезеңдегі ... ... және ішкі ... ... мен ... ... ... деп
ойлаймын. Жалпы менің ойымша, Римнің шарықтау шегі республикалық кезеңде
болды. ... ... ... кеткендей, ол кезде Римнің мемлекеттік
құрылысы демократияға неғұрлым жақын болды. Халық жиналыстары ... ... ... ие ... ... ... жазу барысында кіріспе бөлімде алдыма қойған
мақсаттардың бәріне жеттім деп ойлаймын. Өйткені ... ... ... ... болуы, оның кезеңдерге бөліну себептері, ... ... ... ... ... ... ... жүйедегі
әр органның орны және ... ... сөз ... ... ... және республикадан империяға ауысу ... ... және ... кезеңдеріндегі саяси құрылыстың ерекшеліктері және
Рим империясының құлдыраудың негізгі ... ... ... ... ... А. Қ. ... ... және құқық тарихы. – ... ... ... ... и ... Учебник под ред. К.И. Батыра. –
Москва, 1998.
3. Всеобщая история государства и ... ... ... ... ... государства и права. Черниловский.З.М. Москва,1998.
5. Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. З.М.Черниловский.
Москва,1996.
6. Хрестоматия по ... ... ... и ... Том 2.
Алматы,1996.
7. Всеобщая история государства и права. К.И.Батыр. Москва1998,г.
8. ... ... ... и ... ... А.Ж. Итаев.
Алматы,2000.
9. Хрестоматия по всеобщей истории государства и ... 2 ... ... ... ... “История государства и права зарубежных стран” под редакцией П.Н.
Галанза. М.,1963.
-----------------------
[1] Всеобщая ... ... и ... ... 1998. 89 ... ... ... государства и права. Учебник под ред. К.И.Батыра
Москва 1998 . С ... ... ... ... и ... ... под ред. ... 1998 . С 82
[4] Мұхтарова А. Қ. Шетелдердің мемлект және құқық тарихы. – Алматы, 87
бет
[5] Мұхтарова А. Қ. ... ... және ... тарихы. – Алматы, 89
бет

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Римнің мемлекеті және құқығы20 бет
Рим мемлекеті (Классикалық кезен)5 бет
Азаматтық құқық негіздері жайында6 бет
Герман тайпаларының діні мен әдет-ғұрыптары7 бет
Египет5 бет
Ежелгі мемлекетер тарихы37 бет
Екі қабат әйелге қамқорлық10 бет
Жартастағы қала-Петра4 бет
Латын тілінің жалпы тарихы және ғылымдағы маңызы16 бет
Польша4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь