Жас ерекшелік психологиясы

Педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясының пайда болуы және алғашқы дамуы. Педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясының өмірге келуі XIX ғасырдың екінші жартысына жатады жәые психология ғылымына генетикалық идеяның енуімен байланысты. Даму үстіндегі психологиялық-педагогикалық ой-пікірге көрнекті орыспедагогы К. Д. Ушинскийдің еңбектері, алдымен оның «Адам - тәрбие тақырыбы» деген жұмысы едәуір үлес қосты. Адамды жан-жақды тәрбиелеуге ұмтылған педагог, алдымен оны барлық жағынан танып білуі тиіс деп есептей отырып, К. Д. Ушинский мүғалімдер мен тәрбиешілерге арнап: «...өздеріңіз басқарғыларыңыз келетін психикалық құбылыстардың заңдарын зерттеңіздер, осы заңдарға және оларды қолданғыңыз келетін жағдайларға сәйкес іс-әрекет жасаңыздар»1— деп жазды. Жас ерекшелігі психологияеының дамуына идеяларының айтарлықтай ықпалы тиді. Олар психикалық дамудың қайнар көздері проблемасына зейін аудартты. Психология зерттейтін деректердің рефлекстік мәнін түсінудегі психикалық іс-әреқеттің маңызын к.өрнекті орыс ғалымы И. М. Сеченов те атап көрсетті.
Бала психикасының даму және оны окыту процесін бақы-лау эмперикалық материалдарының жинақталуы және коры-тылуымен катар педагогикалық және балалар психологиясына эксперименттік зерттеулер енгізе бастайды. Эксцерименттік зерт- теу балалар мен жеткіншектердің исихикалық. дамуына объек-тивті сипаттама беріп оқыту мен тәрбиелеуге ғылыми тұрғыдан келуді негіздей алатыиы педагогтар мен психологтарға айқын болды. Алайда XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында психологиялық экспериментті педагогикада қолданудың арнайы жолдары әлі табыла қоймады. Эксперименттің жалпы психологиядағы едәуір жетістіктері (Вебер мен Фехнердің психофизикалық заңды ашуы, Эббингауздың есті зерттеуі, Гельмгольцтің сезім мүшелерінің психофизиологиясын талдауы, пен фңзиологиялық психологиядағы қимыл-қозғалыстарды зерттеуі т. б.), оны педагогикалық және жас ерекшеліктері психологиясында қолдануға болатындығы жөнінде үміт туғызды. Ашылған заңдылықтарды педагогикалық және балалар психологиясына тек жай ауыстыра салса
Әдебиеттер.

1.Жас өсперемдер психологиясы.-Ұлағат,1997.
2.Мектепке дейінгі бала анотомиясы.-Алматы,2001.
        
        Жас ерекшелік психологиясы.
Педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясының пайда болуы және алғашқы
дамуы. Педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясының ... ... ... ... ... жатады жәые психология ғылымына генетикалық
идеяның енуімен байланысты. Даму үстіндегі психологиялық-педагогикалық ... ... ... К. Д. ... ... ... оның
«Адам - тәрбие тақырыбы» деген жұмысы едәуір үлес қосты. Адамды жан-жақды
тәрбиелеуге ... ... ... оны ... ... ... білуі тиіс
деп есептей отырып, К. Д. Ушинский мүғалімдер мен ... ... ... ... ... ... ... осы заңдарға және оларды қолданғыңыз келетін жағдайларға
сәйкес ... ... деп ... Жас ... ... идеяларының айтарлықтай ықпалы тиді. Олар психикалық дамудың қайнар
көздері проблемасына зейін ... ... ... ... мәнін түсінудегі психикалық іс-әреқеттің маңызын к.өрнекті ... И. М. ... те атап ... ... даму және оны ... ... ... эмперикалық
материалдарының жинақталуы және коры-тылуымен катар педагогикалық және
балалар психологиясына эксперименттік ... ... ... зерт- теу балалар мен жеткіншектердің исихикалық. дамуына
объек-тивті сипаттама беріп оқыту мен тәрбиелеуге ... ... ... ... ... мен ... ... болды. Алайда XIX
ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында психологиялық ... ... ... ... әлі табыла қоймады. Эксперименттің
жалпы психологиядағы едәуір жетістіктері (Вебер мен ... ... ... ... есті ... Гельмгольцтің сезім
мүшелерінің психофизиологиясын талдауы, пен фңзиологиялық психологиядағы
қимыл-қозғалыстарды зерттеуі т. б.), оны ... және ... ... ... болатындығы жөнінде үміт туғызды.
Ашылған заңдылықтарды педагогикалық және балалар психологиясына тек ... ... ... ... ... ... ... Психофизиология
заңдарьш немесе мәселен қимыл-қозғалыс реакцияларының жылдамдығы ... ... ... біле ... ... ... ... баланың
жан дүниесі мен оқу материалдарын игерудің ... ... ... деген
жорамал болды. Орыс психологы П. Ф. Қаптеревтің америка ... ... ... ... мұғалімдермен әңгіме» (1902) атты кітабы және
сол кездегі басқа да психологиялық-педагогикалық еңбектер осындай сенімде
жазылды.
Бірақ көп ... ... ... Ол ... ... психология
педагогиканың қажеттілігіне жарайтын мардымсыз ғана білім қорын бере
алатын. Оның ... ... ... ... ... педагогтарды
қателестіруге дейін апаратын. Мәселен, ... ... ... ... ... есті зерттеуі үнемі тек мағыналы материалды ... ... ... бай ... көп ... ... ... алып келді. Бұл жағынан ... ... ... ... көп жайды білдіреді. 1906 жылы Петербургте
педагогикалық психология ... I ... ... ... ... А. П. Нечаев, Н. Е. Румянцее т. б. сол кездегі
әдебиетті өткір сынға алды. А. П. ... ... ... ... және ... ... жаңа шын ... негізделген педагогика
үшін мықты іргетас бола алмайды деп ... А. П. ... ... дидактика мен методиканың барлық даулы мәселелері эксперименттік-
психолоғиялық ... ... яғни ... дәл ... ... ... еткізе алатын зерттеуге жатады. Алайда ... ... ... дәл ... ... ... ... және
ассоциативтік эксперимент жасай білуге, яғни жалпы психологияныд кейбір
әдістеріне сүйенуге тырысуға келіп саяды.
Педагогиканы ... ... ... осы ... ... ... көруге тырысудың сәтсіздігінің тағы бір себебі
жалпы ... А. П. ... ... ... ... ... ... жағынан идеалистік болғандығынан еді.Психологияның (1910-жылдан
бастап «эксперименттік» деп аталған) неғізсіздігі ... ... ... ... ... ... тәжірибелері нәтижесінде
жасалынатын аса маңызды ... ... ... ... ... (ал бұл мәселені қоя білуде А. П. ... ... бар) тек ... мен ... процесінің өзінде
эксперименттік зерттеу жолында ғана мүмкі. Эксперименттік ... ... ... ... қосылмай, олардың өз
зерттеулерінін нәтижесінде алынуы қажет. Бұл мақсат үшін жас ... ... әрі ... ... ... ... ... болды. Бұл жерде оқыту процесіне ... бар ... ... ... ... ... ... орынға шықты.
Жас ерекшелігі психологияның дамуындағы ... ... ... ... ... даму ... бұл
дамудың қайнар көздері мен заңдылықтары жас ерекшелігі психологиясы ... ... ... ... мен тәрбиелеудің жолдарын, олардың аса
маңызды тәсілдерін анықтап, балаға деген ... және ... ... оның ... тән ... ... ... шешілуіне байланысты.
XX ғасырдың басында жас ерекшелігі ... ... ... ... ... ... (факторларын) әр түрлі түсіндіруші екі
ағым айқыідалды. Бұл ... бір ... бала ... ... ... ... ... әлеуметтік факторды алуымен ерекшеленеді. Бұл,
әрине, бір бағыт өкілдері балаға әлеуметтік әсердің ... ал ... ... ... ... алғы шарттарын толық жоққа шығарды
деген сөз ... ... және ... ... ... сөз ... ... жіктеуді мүлдем абсолюттік деп қарауға болмайды. Ол баланың
психикалық даму концепциясын жасаудың ... ... ғана ... Бұл екі ... та 30-жылдардың басында совет психологиясында
сынға алынды.
Баланың психикалық дамуын түсіндіруде биогенетикалық бағытқа не тән? ... ... ... ... ... ... мен ... жеңіл-
желпі, атүсті түсіңу тенденциясы тән. ... үшін ... және ... ... ... ... тәрізді болып
көрінгенімен биологиялық ең ... ... ... ... айкындаушы
фактор болып есептеледі. Биологияшылдардың пікірінше, даму, жеке адамның
сапалық және сандық жақтары сөз-сіз ... ... ... ... орта — ... ... ... бар икемді тұқым куалаушылық-пен
өзара әсер ететін тек реттеуші, ... ... ... ... ... биологияшылдарға тән тұқым куалаушылық факторларды
артық бағалауы, олардың ... ... деп ... ... ... айқындап беріледі. Психологиядағы биогенетикалық заң ... ... ... ... белгілі эволюция заңын (онтогеиез
филогенездіц қысқара қайталануы) жас ... ... ... ... ... ... кезеңде адам ұрығы бір ... ... ... ... ... даму ... ... тәрізді, бала
адамзат тарихының негізгі ... ... ... ... ... психологиялық даму кезеңдері мен бала мінез-құлқының
формалары бірін-бірі заңды түрде ауыстырып ... ... бала ... ... бес ... тағылық кезең, бақташылық кезең, егіншілік
кезең, сауда-өндірістік кезең бөліп алынды. Мұндай кезеңге бөлуге ... тағы ... ... ... ... ... ... өтеді де, соңғы
сатыда ақшаға, саудаға, айырбасқа сөзсіз ынта білдіреді, яғни ... ... ... сай ... ... биогенетикалық заңының негізіне ішкі себептермен
пайда болған, тәрбиеге тәуелсіз баланың психикалық дамуы жатады, ол ... ... ... ... ... ... байланысты психикалық
қасиеттердің керіну процесін тежеуге немесе тездетуге ғана жарамды болады
деген идея жатқызылды. Биогенетикалық ... ... ... ... Бала ... ... ... араласу жіберуге
болмайтын қателік ретінде қаралды. Биогенетизм «еркін тәрбие» ... ... ... ... ... ... қарсы, механистік
сипатын совет психологтары 30-жылдардың басында жете түсінеді.
Психологиядағы социогенетикалық бағыттың да қателігі аз ... ... бар ... ... ... бул теориялар бір-біріне көп
жағынан жақындасып жатады. Бұл ... ... ... ... бала
дамуының орташа шешуші факторы ретінде көрінеді, сондықтан да адамды
зерттеп білу үшін оның ... ... ... ... ... ... ... адамның түптеп келгендегі жеке басы, оның мінез-құлықтарының
меха-низмі, даму жолдары (бұл әуел ... және ... ... ... ... болмақ. Мінез-құлық пен дамуды генетикалық бейімділіктің
жүзеге асуына апарып таңып, адам ... ... ... ... ... ... ... орта әсеріне таңып, жеке адам
белсенділігін мойындамады. Нәтижесінде белгілі бір ... ... ... ... ... мүлдем алуан түрлі адамдардың
қалайша қалыптасатыны, ал неліктен түрліше ортада ішкі жан дүниесі, мінез-
құлықтарының мазмүны мен ... ... өте ... ... шығатындығы
түсініксіз болып қалды. Даму мәселесіне механистік қатынас, жеке адамның өз
белсенділігін, оның қалыптасуының диалейтикалық кайшылықтарын ... ... ... ... ... анық ... ... Психологиядағы биогенетикалық және ... ... ... советтік психологиялық ғылымның ... ... де, ... де баланың психикалық дамуының қайнар
көздері мен механизмдері жөніндегі дұрыс түсінік бере алмады. Бұл ... ... ... ... ... де ... жетпеді.
. Психологияға эволюциялық идеялардыц енуіне байланысты XIX ... мен XX ... ... пайда болған
20—30-жылдарда психология саласында қазіргі ... ... ... мол ... ... бар орасан көп ғылыми жұмыстар
жасалды. Дәл осы кезде бүгінгі ... ... өз ... ... ... концепциялар қалыптасады. Олардың ғылыми қүндылығы қазіргі
кезде, қай кездегіден де, айқынырақ және ... ... ... ... ... жеке басы және ... коллективі жөнінде Д. С.
Макаренко тұжырымдаған көзқарастар жүйесі ... ол жүйе жеке адам ... даму ... ... ... психологиялык
зерттеулердің қанат жаюына негіз болды) және Л. С. ... ... ... ... теориясы аталуы тиіс.
Бала және онын дамуы жөнінде 20 ... және ... ... қалыптасқан А. С. Макаренконың баланың жеке басы және ... ... ... ... жеке адамды коллективте
калыптастыру женіндегі кемелденген ілім болып ... А. ... ... оның ... бай ... жинақтап
қорытты және өскелең ұрпаққа коммунистік тәрбне беру саласындағы ... ... ... ... . . ... ... ... жеке адамның да-
му психологиясы әр қырынан алынып (жеке адам мен коллективтіқ өзара қарым-
қатынасы, жеке адам дамуының перспекти-
валық ... жеке ... ... сферасының қалыпта-
суы мінез-қүлықтың қалыптасуы т. б.) қарастырылды.
Жеке адам психологиясының түйінді проблемаларын Макаренко жеке адам ... ... ... және ... ... ... ... үстінде шешті. Социогенетиктердің
коллективті кайсыбір тітіркендіргіштерге біркелкі жауап беретін индивидтер
жиынтығы деп ... ... ... ... ол ... жеке ... ... бағытталған комплексі деп қарады.
«Коллективтік ұйым бар жерде коллектив органы, ... ... ... ... болмақ және жолдастың жолдасқа қарым-қатынас мәселесі —
достық мәселесі емес, сүйіспеншілік мәселесі емес, ... ... ... ... ... ... ... дейінгі бала анотомиясы.-Алматы,2001.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"балалар психологиясы"6 бет
"Тұлға психологиясы"4 бет
Іс-әрекет психологиясы26 бет
Адам аралық қатынастар психологиясы10 бет
Адам аралық қатынастар психологиясы туралы түсінік15 бет
Адам психологиясы14 бет
Антикалық, Шетел және Ресей психологиясындағы ес мәселесі58 бет
Аристотельдің психологиясы7 бет
Білім беру көпаспектілі феномен ретінде. Оқыту психологиясының негіздері6 бет
Балалар психологиясы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь