Қазақстанда күн энергиясының болашағы

Егер жер бетіндегі барлық құрлықтың тек оннан бір бөлігін ғана алып, оған күннен түсетін-жылу энергиясын тек 10% пайдалы әсер коэффицентпен, яғни оның оннан бір бөлігін ғана пайдаланса, онда 4,18 • 1021 Дж энергия алынған болар еді. Ол қазіргі уақытта жер шарында пайдаланып отырған барлық энергиядан 100 еседей көп.
Осыған байланысты күн энергиясын пайдалану мәселелерімен шұғылданатын ғылымның жаңа саласы — гелиоэнергетика (күн энергетикасы) пайда болды. Күннің жылу энергиясын адам игілігіне жарату бүгінгі күннің кезек күттірмес маңызды мәселелерінің бірі болып отыр. Күн аса таза-әрі тегін энергия көзі болып табылады.
Күнді энергия көзі ретінде пайдалануды адамзат ежелден армандап келеді. Әйгілі грек ғалымы Архимед екінші Пуничек соғысында Сиракузах қаласында үлкен айнаның көмегімен Рим кемелерін жандырып жіберген деген аңыз бар. Ал Циолковскийдің өзі ғарыш сапарында жермен байланыс жасау үшін айнаны пайдалануды ұсынған. 1923 жылы Москвада өткен алғашқы ауыл шаруашылық көрмесінде Циолковскийдің жобасы негізінде жасалған күн қозғалтқышы көрсетілді. Мұндай мысалдарды тарихтан көптеп келтіруге болады.
Дегенмен қол жеткен жетістіктер мен табыстарға қарамастан, күн энергиясын күнделікті тіршілікке, тұрмысқа тікелей пайдалану мәселесі әлі де тиянақты шешімін тапқан жоқ. Оның көптеген объективті және субъективті себептері бар. Мәселен, күн сәулесі жер бетіне шашыраңқы түрде түседі. Әрбір шаршы метр жер бетінен тек жүз елу вольт шамасында энергия жинауға болады.
        
        Қазақстанда күн энергиясының болашағы
Егер жер бетіндегі барлық құрлықтың тек оннан бір бөлігін ғана алып, оған
күннен түсетін-жылу энергиясын тек 10% ... әсер ... ... оннан бір бөлігін ғана пайдаланса, онда 4,18 • 1021 Дж ... ... еді. Ол ... ... жер ... ... отырған барлық
энергиядан 100 еседей көп.
Осыған байланысты күн энергиясын пайдалану ... ... жаңа ...... (күн энергетикасы) пайда болды.
Күннің жылу энергиясын адам игілігіне жарату бүгінгі күннің кезек ... ... бірі ... отыр. Күн аса таза-әрі тегін энергия ... ... ... көзі ... пайдалануды адамзат ежелден армандап келеді.
Әйгілі грек ғалымы Архимед екінші ... ... ... ... ... ... Рим кемелерін жандырып жіберген деген аңыз бар. ... өзі ... ... ... ... ... үшін айнаны
пайдалануды ұсынған. 1923 жылы Москвада өткен алғашқы ауыл шаруашылық
көрмесінде ... ... ... ... күн ... ... ... тарихтан көптеп келтіруге болады.
Дегенмен қол жеткен жетістіктер мен табыстарға қарамастан, күн энергиясын
күнделікті тіршілікке, тұрмысқа ... ... ... әлі де тиянақты
шешімін тапқан жоқ. Оның ... ... және ... себептері
бар. Мәселен, күн сәулесі жер бетіне шашыраңқы ... ... ... шаршы
метр жер бетінен тек жүз елу вольт шамасында энергия жинауға болады.
Қазір күн ... ... ... 4 ... ... ... ... жылу-техникалык, фото-электрлік, биологиялық және химиялық бағыттар.
Күн энергиясын пайдаланудың жылу техникалық әдісі – ... ... әр ... техникалық құралдармен пайдалануға негізделген. Мысалы,
суды күн энергиясымен арнайы құралдарда — коллекторларда қыздыруға ... ... бір жақ беті ... ... қара ... Ол тек ... ғана ... шынымен немесе пластмассамен қапталады. Плита мен
шыны аралығындағы кеңістікке су, май, ... және тағы ... ... ... ... ... ... Әлгі шыны (немесе пластмасса) арқылы
коллекторға өткен күн-сәулесі ... ... ... ... оны ... ... күн ... сәулесі сыртқа шығып кете
алмайтындықтан, ішкі ... ... ... ... ... кәдімгі бау-бақша парниктері де күн ... ... ... саналады.
Шашырап түсетін күн сәулелерін бір нүктеге жинап алатын ойыс айна — әрі
күрделі, әрі қымбатқа түсетін коллектор болып ... ... ... металданған пластмассадан немесе бірнеше ... ... ... ... ... мұндай түрлері белгілі ... ... ... күнге қарай бағытталынып, оның сәулесін
мүмкіндігінше мол жинайды. Айналы коллектордың температурасы 3000°С, ... да ... ... мүмкін.
Күн энергиясын пайдалаңудың тағы бір тәсілі— ... ... ... ... ... энергиясына түрлендіру ... Егер ... ... ... күн фотонымен әсер етіп, одан босап шыққан
электрондарды белгілі бір тізбекке қосса, онда осы ... ... ... ... ... ... электр энергиясын өндіретін қондырғы
фотоэмиссиялық генератор деп аталады. Әрине, бұл осы ... ... ... ... бірі ... 10-20 жыл ішінде физика мен жартылай өткізгіштер химиясы саласында
ашылған жаңалықтар негізінде күн сәулесінің жарық және жылу ... ... ... ... ... ...... жасалды.
Күн сәулесі энергиясын тікелей электр энергиясына айналдыру тәсілі бізге
«фотоэлектрлік эффект» деген атпен мәлім. Бұл ... "тек ... ... ... ... ... өткізгіштерден де байқалады. Мәселен,
кремнийден жасалған фотоэлементті жартылай ... ... ... Егер ... түйістірілген екі түрлі жартылай өткізгіштің арасына
жарық түсетін болса, онда ... ... ... ... бір ... көңіл бөлерлік бағыт — өсімдіктердің фотосинтез арқылы
жарық энергиясын химиялық энергияға айналдыру ... ... жер ... бұл түрлендірудің пайдалы әсер коэффициенті 1%-тен аспайды. Ал
балдырлар (мысалы, хлорелла), бұл ... 6%-ке ... ... алады. Бұл
процесті ғылым кәдемізге асыра аларма екен? Бұл ... ... ... ... өсімдіктер физиологиясы институттары, МГУ жане шетел
ғылыми-зерттеу институттары зерттеулер ... ... ... ... практикада пайдаланудың екі сатылы ... ... ... күн сәулесімен жылдам өсетін микробалдырлар
немесе басқа өсімдіктердің органикалық биомассасын жинап, екініші ... ... ... ... жоғары калориялы отынға, мысалы,
метанға айналдыру қажет. ... осы ... ... ... ... ... энергиясын пайдаланудың тағы бір бағыты — химиялық бағыт ... ... ... ... ... ... пен ... айрылу
құбылысының келешегі зор. Себебі, сутек — аса бағалы химиялық шикізат.
Басқасын ... ... ол ... таза ... әрі жер шарында оның
таусылмас көзі — судың мол қоры бар. Ғалымдардың тұжырымдауынша, ... ... алыс ... жеткізуге де болады, оған кететін шығыгн
электр энергиясын жеткізудегі шығын ... ... ... ... ... әр мерзімінде әр түрлі ... ... ... Ал әлгі сутек жанды аккумулягор бола алады.
Күн көзі Қазақстан жерін орта есеппен алғанда ... 2000 сағ өз ... Бір ... ... квадрат метр жерге 554—677 Вт күн ... ... бұл ... ... 2 тоңазытқыштың бір күн ... ... ... ... Күн ... ... шөлді аймақ
Бетпақдалада, Жезқазған, Атырау, Шымкент, ... және ... ... ... 40—50° солтүстік белдеулікте орналасқан
Оңтүстік Қазақстанда күн жерді бір жылда 2600—3000 сағ өз шуағына ... ... ... 1000 ... жуық күн энергиясы келеді. Әуелден бұл
аймақтарда көшпелі мал шаруашылығы ... ... де оны ... көзделіп
отыр. Күн энергиясын шаруашылықтың осы ... кең ... ... қояр ... жетті. Республикамызда 14 мың шалғайдағы шопан
бригадалары бар, ал ... 9 мыңы ... ... ... күн ... ... ... жоғары бағалануда.
2000 жылы мал шаруашылығы шамамен 26 млн. Гкал жылу ... ... ... оның 34—52%-ін күн энергиясы бере алады. Бұл көрсеткішке жету үшін
көптеген жұмыстар ... ... ал ... ... ... жасалуда.
Қазақстан жерінде пайдалануға тиімді ҚС-1 күн ... ... ... ... ... ... бірі —көптеген ғылыми жұмыстардың
ңәтижесін өндірісте ... ... Бұл тек ... ғана ... ... ... шаруашылықта еңбек ететін мамандардың ынта
жігеріне тәуелді болады. ... ... ... шарт ... ... ... ... халық игілігіне кеңінен қолдануға болады.
Шет елдердің, негізінен АҚШ, Франция, Италия ғалымдарының ... ... ... ... қаласындағы 200 ... ... ... ... ... кешенді күн қондыр-
ғысының жобасы жасалған. Бұл ... ... 29 м2 ... су дайындай
алады. Ол жаз күндері дара жұмыс жасап, ал ... ... ... ... ... ... бірге қосылып жұмыс атқа-рады. Бұл күн
қондырғысы жалпы ауданы 500 м2 болатын 600 күн ... ... ... пайдалану арқылы жылына 28 т.ш.о. үнемдеуге болатыны анықталып
отыр.
«Средазкурортпроект» жобалау ипститутында ... ... ... ... «Алмаараcaн» санаторийін күн энергиясын пайдалану
арқылы ыстық сумен қамтамасыз ету жүйесінің жобасы ... Бұл ... ... ... ... жасайтын болады. Күн шуағымен
қыздырылған су арнайы жасалған ыстық су жиналатын ... ... Ал ... ... қамтитын ыстық су ... ... ... тек жылу ... ... үшін ғана ... электр
энергиясын өндіру үшін де пайдалану мақсатында атқарылатын жұмыстардың
маңыздылығы күн ... ... арта ... ... жоғарыда айтылды.
Бүкілодақтық «Күн» және ... ... ... ... күрделі
жұмыстардың тиімді шешімдеріп табу жолыңда ... ... ... да мақсатты ізденіс жұмыстарын бастап отыр.
Мол күн шапағына бөленген Қазақстан, табиғаттың осы бір сыйып ... зор ... ... игілігіне айналдырғаны абзал.

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Arduino микроконтроллерін пайдаланып күн трекерін жасау39 бет
Жаңартылатын энергия көзінің жіктелуі мен тағайындалуы52 бет
Жердегі күн радиациясы8 бет
Күн атмосферасы3 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Күн-ең жақын жұлдыз10 бет
Жердің жалпы ерекшеліктері6 бет
Күн айналысы9 бет
Магнитті дауылдар және олардың биосфераға әсері3 бет
Машиналар мен құралдар құнын нарық әдістемесі негізінде бағалаудың ерекшеліктері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь