Көші-қон мәселесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 КӨШІ.ҚОН . ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАУЫМДАСТЫҚТЫҢ АЛДЫНДА ТҰРҒАН ЖАҺАНДЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРДІҢ БІРІ РЕТІНДЕ
1.1 Көші.қон түсінігі және оның жіктемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.2 Орталық Азидағы көші.қонның жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3 Заңсыз көші.қон түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

2 ЗАҢСЫЗ КӨШІ.ҚОН . ОРТАЛЫҚ АЗИЯДАҒЫ ЕҢ ІРІ ҚАУІПТЕРДІҢ БІРІ
2.1 Орталық Азия елдеріндегі заңсыз көші.қон мәселесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.2 Қазақстан Республикасындағы заңсыз көші.қон ахуалы ... ... ... ... ... ... ... ...30
2.3 Заңсыз көші.қонмен күресудегі ЕО.тың тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...47

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі таңдағы әлемдік қоғамдастықтың саяси, экономикалық, рухани өмірлері мен әскери қауіпсіздік саласында болып жатқан халықаралық күрделі өзгерістер халықаралық қатынастарда жаңа мәселелердің туылуына алып келді. Бүгін әлемде ұлы географиялық ашылулар заманындағы геосаяси өзгерістерге бара-бар бүкіл дүниежүзілік маңызы бар саяси үрдістер жүріп жатыр. Стратегиялық тұрғыда аса маңызды Еуразия құрлығында жетпіс жылдан астам уақыт бойы өмір сүріп келген Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының ыдырап, жаңа тәуелсіз жас мемлекеттердің пайда болуы, дүниенің екі шектілігі тәртібінің бұзылуы, ондаған жылдар бойы қалыптасқан халықаралық қатынастар жүйесіне түпкілікті бетбұрыстар мен әлемдік геосаясатқа үлкен өзгерістерді алып келді.
Қазіргі кездегі халықаралық күрделі өзгерістер Орталық Азия аймағын да айналып өтпеді. Орталық Азия – геосаяси, геостратегиялық және экономикалық тұрғыдан аса маңызды аймақ, халықаралық қауіпсіздіктің мәселелері мен қауіптердің басты қайнар көзі болып табылады. Халықаралық лаңкестік қаупі, діни экстремизм, есірткі трафигі, заңсыз миграция және т.б. мәселелер Орталық Азия аймағын қазіргі таңдағы әлемнің ең қауіпті нүктесіне айналдырды. Аталмыш аймақтағы жағдайдың одан әрі қиындауы бүкіл әлемдегі ахуалды тұрақсыздандыруы мүмкін. Біздің аймақтағы жаңа күштердің көрінісі заңсыз көші-қон секілді құбылыс болып отыр. Оның ауқымының өсе түскендігі, бұл құбылыстың есірткі трафигі, экстремизм, қару-жарақтың заңсыз айналымы секілді келеңсіз құбылыстармен астасуы елеулі алаңдаушылық туғызады.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастық аясында Қазақстан Президенті ұсынған «бір жылда – бір тақырып» формуласы негізіндегі жұмыс қағидасына сәйкес, 2009 жыл энергетика мәселелеріне арналды. Оның пікірінше, алдағы жылдарды көші-қон, көлік проблемаларын, азық-түлікпен қамтамасыз ету мәселелерін шешуге арнауға болады /1/.
Көші-қон - қазіргі әлемнің құрамдас бөлігі болып табылады. Жаһандану үрдісі көлемі жағынан бұрын соңды болмаған адамдардың бір елден екінші елге қоныстануымен бірге жүріп жатыр. Адамзат тарихы – миграциялық үрдістерден тұрады десек, артық айтқандық емес. Жайлы жер, тұрақты қоныс іздеген ежелгі ойкумендердің көші бүгінде тасқамал мемлекеттік шекараларды бұзып-жарып өтетін алапат миграциялық толқындарға ұласты. Кезінде жер-жаһанды жаулаған Еуропа құрлығы Азия мен Африкадан жөңкілген мигранттардың, азулы АҚШ «бақыт іздеген» латынамеркалықтардың, алуан түрлі иммигранттардың стихиялы түрде «отанына» айналып барады. Афроамерикалық Барак Обаманың АҚШ президенттігіне сайлануының түпкі объективті себебі – жан-жақтан жөңкілген иммиграцияның тегеуріні, демографиялық салмағы, саяси белсенділігінің артуы екенін ешкім жоққа шығара алмас. Миграциялық тасқын, әсіресе, Қазақстан секілді бұғанасы қатпаған жас мемлекеттердің ұлттық қауіпсіздігі үшін аса қатерлі құбылыс.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..................................................3
1 КӨШІ-ҚОН – ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ... ... ... ... БІРІ ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ЗАҢСЫЗ КӨШІ-ҚОН - ОРТАЛЫҚ АЗИЯДАҒЫ ЕҢ ІРІ ҚАУІПТЕРДІҢ БІРІ
2.1 ... Азия ... ... ... ... Республикасындағы заңсыз ... ... ... ... ... ... өзектілігі. Қазіргі таңдағы әлемдік қоғамдастықтың саяси,
экономикалық, рухани өмірлері мен әскери қауіпсіздік саласында ... ... ... ... ... ... жаңа ... алып келді. Бүгін әлемде ұлы ... ... ... ... ... бүкіл дүниежүзілік маңызы бар саяси үрдістер
жүріп жатыр. Стратегиялық тұрғыда аса маңызды Еуразия құрлығында жетпіс
жылдан ... ... бойы өмір ... ... ... Социалистік
Республикалар Одағының ыдырап, жаңа тәуелсіз жас ... ... ... екі ... тәртібінің бұзылуы, ондаған жылдар ... ... ... жүйесіне түпкілікті бетбұрыстар мен
әлемдік геосаясатқа үлкен өзгерістерді алып келді.
Қазіргі кездегі халықаралық күрделі өзгерістер ... Азия ... ... ... ... Азия – ... ... және экономикалық
тұрғыдан аса ... ... ... ... ... ... басты қайнар көзі болып табылады. Халықаралық лаңкестік қаупі,
діни экстремизм, есірткі трафигі, заңсыз миграция және т.б. ... Азия ... ... ... әлемнің ең қауіпті нүктесіне
айналдырды. Аталмыш аймақтағы жағдайдың одан әрі ... ... ... ... мүмкін. Біздің аймақтағы жаңа күштердің көрінісі
заңсыз көші-қон секілді құбылыс ... ... Оның ... өсе ... құбылыстың есірткі трафигі, экстремизм, қару-жарақтың заңсыз айналымы
секілді келеңсіз құбылыстармен астасуы елеулі алаңдаушылық туғызады.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастық аясында ... ... ... ... – бір ... ... негізіндегі жұмыс қағидасына сәйкес,
2009 жыл энергетика мәселелеріне арналды. Оның ... ... ... көлік проблемаларын, азық-түлікпен қамтамасыз ету мәселелерін
шешуге арнауға болады /1/.
Көші-қон - қазіргі әлемнің құрамдас бөлігі ... ... ... ... ... ... ... болмаған адамдардың бір елден екінші
елге қоныстануымен бірге ... ... ... ...... тұрады десек, артық айтқандық емес. Жайлы жер, тұрақты қоныс
іздеген ежелгі ойкумендердің көші бүгінде тасқамал мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жер-
жаһанды жаулаған Еуропа құрлығы Азия мен Африкадан жөңкілген мигранттардың,
азулы АҚШ «бақыт іздеген» латынамеркалықтардың, алуан түрлі ... ... ... ... ... ... ... Обаманың АҚШ
президенттігіне сайлануының түпкі объективті себебі – жан-жақтан жөңкілген
иммиграцияның тегеуріні, демографиялық салмағы, саяси белсенділігінің артуы
екенін ... ... ... ... ... тасқын, әсіресе, Қазақстан
секілді бұғанасы қатпаған жас мемлекеттердің ұлттық қауіпсіздігі үшін ... ... ... ... ... ... ... мигранттары бар,
босқыны бар жаппай миграциялық тасқынның шекарасы айқара ашық ... ... лап қоюы ... емес. Өкінішке қарай, бірнеше жылда-ақ ... ... ... ... аса ... ... алу үшін қам-қарекет жасамай отырмыз.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. ... ... СІМ III ... ... ... ... ... тоқталған. «Бүгінгі таңда АӨСШК мүшелерінің алдында маңызды
міндеттер қойылған. Ұжымдық дипломатияның барлық ... ... ... ... ... діни ... ... топтар, есірткі трафигі және заңсыз көші-қон мәселесімен күресуге
бағыттауымыз керек. Ал бұл ... жету үшін ... ... ... одан әрі ... ... /2/. Халықаралық
экстремизм мен лаңкестік күшейіп ... ... ... әсіресе заңсыз
көші-қон ұлттық қауіпсіздіктің негізгі ахуалына ... ... ... ... ... ... өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Зерттеу жұмысының хронологиялық шеңбері ХХ ғасырдың 90-шы ... ... ... ... ... қамтиды.
Бітіру жұмысының мақсаты Орталық Азия аймағындағы ... ... ... ... ... және кешенді түрде зерттеу және
талдау болып табылады.
Көрсетілген мақсатқа ... ... ... ... ... ... ... түсінігін және оның жіктемесін беру, оның ішінде заңсыз көші-
қон түсінігін ... ... ... ... ... жалпы ахуалын көрсету;
• Орталық Азия елдеріндегі заңсыз көші-қон мәселесін ашып ... ... ... отырған қауіптерін анықтау және талдау;
• Қазақстан Республикасындағы заңсыз көші-қон ахуалына сараптама жасау;
• Заңсыз көші-қонмен күресудегі ЕО-тың тәжірибесін көрсете отырып, ... ... ... ... ... жұмысының деректік негізі. Зерттеу ... ... ... ... ... топтастырды.
Деректердің бірінші тобына ХХ ғасырдың II–ші жартысынан бастап қазіргі
уақытқа дейін ... ... ... ... құжаттар жатады.
Оларға БҰҰ-ның адам құқықтары мен ... ... ... мен ... кіреді. Жалпыға бірдей Адам құқықтарының
Декларциясы /3/, Трансұлттық ... ... ... ... БҰҰ-
ның Конвенциясы /4/ және тағы басқа негізгі құжаттар /5-7/. Бұл ... ... ... ... ... және олардың заңи
тұрғыдан қорғалуға септігін тигізеді.
Халықаралық миграция ұйымы (ХМҰ - МОМ) осы мәселеге ... ... ... байланысты, оның жұмысын атап өтпеске болмас. Бұл ұйым
әлем бойынша мигранттардың құқықтарын қорғаумен және ... ... ... ... БҰҰ қабылдаған мигранттарды елге сумен, ауамен және
құрлық арқылы ... ... ... бағытталған Хаттама /8/, еңбек ... және ... ... ... ... ... ... /9/ сияқты құжаттар келеңсіз жағдайлармен ... ... Бұл ұйым ... ... құжаттарды басшылыққа алып, өз
қызметін атқарады. ХМҰ Орталық Азидағы еңбек ... ... ... Бұл жоба 2007 жылы ... ЕО-пен қаржыландырылады. Келесі жоба
Қазақстандағы адам саудасына ... ... /11/. ХМҰ ... проблеманы
осы жобалар арқылы бірлесе отырып шешкенді жөн көреді.
Еуропалық Одақтың миграциямен, соның ... ... ... ... ... ... бар. Бұл ахуалды шешуде ЕО біраз
жетістікке жетті. Автор осы мәселені қарастыруда басқа ... ... жөн ... жұмысты жазу барысында олардың негізгі заңнамалық
құжаттарын қолданды /12-21/.
Орталық Азия аймағындағы заңсыз ... ... ... ... ... және ... ... осы бағытта қандай
шаралар қолданып ... ... ... Атап айтқанда ТМД мүше-
мемлекеттерінің заңсыз ... ... ... ... /22-23/. ... Азия, Ресей Федерациясы және Беларусь
Республикасының миграция саласындағы негізгі ... ... ... ... атты жинақ осы саладағы барлық ... /24/. Осы ... ... ... ... қатысты
концепциясы, миграция туралы заңдары, ... ... ... мәртебесі жайлы және тағы басқадай норматив-құқықтік актілер
көрініс тапқан /25-58/.
Деректердің екінші ... екі ... ... көпжақты кездесулерде
жасалған дипломатиялық құжаттар құрайды. ... ... ... /59/, ... /60/ және тағы басқа маңызды құжатар жатады.
Атап айтатын болсақ, Ресей Федерациясы мен ... ... ... ... ... ... /61/, ... Республикасының
Президенті Н.Ә. Назарбаев пен Тәжікстан Республикасының Президенті ... ... /62/. Осы ... ... ... мәселеге тиісті
шара қолдануға жақсы көмектеседі және әр тараптың құқықтарын ... ... ... ... ... бір бағытта жұмыс ... ... ... ... мемлекет және саяси қайраткерлердің
сөйлеген сөздері, сұхбаттары, еңбектері құрайды. Еуразиялық ... Бас ... ... ... ... ... ... сөз сөйлеген /63/. Өзінің сөзінде заңсыз сипат алған ... ... ... кеткен болатын. Миграция жайында құқық
қорғау органдарының айтқан ... ... /64-65/. ... ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаевтың /66-68/, Ресей
Федерациясының бұрынғы Президенті, ... ... ... В.В. Путиннің
/69/ және аймақтық ұйым басшылары мен миграция ... ... ... ... ... ... ... және
сұхбаттары бар. Лауазымды тұлғалардың айтқан сөздерінен аймақтағы жалпы
ситуация жайлы, яғни туындаған проблемалар, олардың күн ... ... және оны ... ... мағлұматтарды алуға болады /70-74/.
Деректердің төртінші ... ... ... ... бұл ... ... Орталық Азия, Ресей және Еуропалық Одаққа
қатысты жарияланған статистикалық мәліметтер орын ... ... ... кезде статистикалық мәліметтердің орны бөлек. Өйткені
даму серпінін ... үшін ... ... ... сандарды
қолданамыз. Мәліметтерге қарай отырып біз халықтың құрылымын /75/, ... ... /76-77/ және ... бойынша орналасуын /78-82/ біле
аламыз.
Деректердің бесінші тобын бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... интернет ресурстары құрайды. Бұл ... ... и ... ... ... ... К», «Литер», «Айқын», «Панорама» газеттерінде және «Дипломатия
жаршысы», «Ақиқат», ... ... ... Азия ... ... ... и жизнь», «Казахстан и современный ... ... ... ... ... ... бар / ... зерттелу деңгейі. Зерттеу жұмысын жазу барысында отандық,
орталық ... ... және ... ... ... кең ... ... келетін болсақ, заңсыз көші-қон мәселесі жайлы Е.
Садовскаяның еңбектерін атап өту керек /98-100/. Бұл автор ... ... ... ... негізгі себептерін, қаупін, даму серпінін
және тағы басқа да мәселелерін ... Е. ... ... XX ... 90-шы ... ... ... Азия аймағында үлкен
қарқынмен жүре бастады. Осы уақытқа ... ... оның ... көптеген авторлар айналысқан болатын. Бірақ заңсыз көші-қон
ахуалына айтарлықтай назар бөлінбеген. ... ... даму ... оның ... ... ... ... үлкен назар аудара
бастады. Өз еңбектерінде Е. Садовская заңсыз көші-қонның толық жіктемесін,
негізгі ... ... ... жағдайын көрсеткен.
Өз еңбектерінде с.ғ.д. К.Л. Сыроежкин /101/ және М.А. Сарсембаев
/102/ заңсыз миграцияны үлкен қауіп деп атап ... ... ... заңсыз
көші-қон және аймақтағы қауіпсіздік ... ... ... ҚСЗИ ... ... ... Л. ... /103/, В. Носатов
/104/ Ю. Жихорь /105/ және тағы ... да ... ... ... ... ... /108/ миграция, заңсыз көші-қон, шекара және аймақтағы
қауіпсіздікке ... ... ... ... Қазақстандық Стратегиялық Зерттеулер Институты
(ҚСЗИ) директоры, т.ғ.д. Б.К. Султанов ... өз ... ... мәселелеріне көп көңіл бөледі. Ол халықаралық
лаңкестік, қару ... ... ... ... ... ... ... Б.К. Султанов ойынша, есірткі трафигінің, қару
контрабандасының жолдары заңсыз қөші-қонның жолдарымен ұштасқан. Сондықтан
да бұл ... ... ... ... ... ... керек
деп есептейді.
Орталық Азиялық аймақта заңсыз көші-қон мәселесі қазіргі таңда маңызды
ахуалдардың бірі. Орталық Азиялық ... ... ... ... А. Таксанов, Саодат Олимова, Муатар Хайдаров, Людмила Максакова
және т. б. авторлар бар. А. Таксанов /113/өз ... ... ... миграциялық үрдістерді қарастырады. Өзбекстан донор елдердің бірі
болғандықтан, осы құбылыспен бірге ... ... ... ... Оның ... егер бұл ... әрі ... жүре берсе Өзбекстан
халқының құрылымы үлкен өзгеріске ұшырайды. Шетелге жұмысқа ... ... орта ... ... ... ... өзі ... үлкен қатерге
алып келуі мүмкін. Саодат Олимова /114/ Тәжікстандағы қазіргі ... ... ... Оны ... ... ... ... жіктеп, осы ахуалдарды шешуге бағытталған өзінің ойларын
көрсеткен. Ал келесі бір еңбегінде /115/ еңбек миграциясының Орталық ... ... ... ... ... тұрғыдан болатын қауіптер
мен пайдалы жақтары сараптамадан өткізді. Бірақ ... ... ... ... ... көңіл бөлмей отыр. Өз зерттеуінде Муатар Хайдаров
/116/ Орталық Азиядағы миграция мәселесінің негізгі мәселелерін ... ... ... ... ... ... елден кету қарқынының
өскенін айтады /117/. Елді тастап жақсы өмір табу ... ... ... ... ... ... ... зерттеумен айналысқан. Бұл
тенденцияның негізгі себептері мен салдарларын анық ... ... ... бұл ... ... ... қарастырып, оның пайдалы
жақтарын көрсеткен. Келесі еңбегінде Өзбекстандағы демографиялық ... ... /118/. Оған ... ... ... негізгі
демографиялық ахуалдарды бөліп көрсетуге тырысқан. ... ... және ... тәуелсіздігін ойлаған автор осы еңбегінде
жағымсыз факторларға көп көңіл ... ... ... ... ... көрсетуге талаптанған. Басқа да авторлар осы салада көп
еңбектенген ... және осы ... ... ... ... ... ... авторлардың еңбектері көп қолданыс тапқан.
Ресейлік авторлар мәселені жан-жақтан ... ... ... ... ... миграциясы мәселесімен айналысқандарды атап ... В.И. ... /121/ ... ... ... ... бөліп қарастыруға тырысқан. Миграцияны жан-жақты көрсету ... ... ... және олардың ерекшеліктерін атап өткен. Б.С.
Хорев /122/ болса халық миграциясын ... ... ... Оның ... ... ... барысында негізгі аспектілерді
қарастырмаған жағдайда шешім ақиқатқа жанаспай қалуы мүмкін. Егер зерттеуші
мәселенің ... ... алып ... ... ... ... мүмкіндік алады. В.Н. Чапек /123/ еңбек ресурстары ... ... В.М. ... /124/ ... ... тұрғыдан
қарастыруға тырысып, миграцияның болу ... ... ... Е.А. Назарова /125/ ... ... ... ... ... ... ... тенденцияларды жіктеуге
тырысқан. Автордың пікірінше уақыт өткен сайын, әлемдегі жағдай да біраз
өзгеріске ... ... ... ... ... ... үрдістерді жаңа
тұрғыдан қарастыру мұқтаждығы пайда болады. ... ... және ... ... байланысты мәселеге қатысты жалпы
ойдың да өзгеруі ... ... ... ... В.А. ... С.В. ... /127/ Т.А. ... /128/, Л.Л. Рыбаковский /129-130/
және тағы басқа да азаматтар миграцияны зерртеумен шұғылданған.
Заңсыз көші-қон мәселесіне база ... ... Т.А. ... ... ... ... аймақтардағы жағдайды ... ... ... ... ... ... Т. Арифулина
/139/ Қазақстанның оңтүстік аймағындағы ... ... ... қауіпсіздік тұрғысынан көрсетіп, оның ... ... ... ... Ю. ... /140/, Б.А. Хейфец /141/, С. ... және тағы ... да ... ... ... ... басым
жақтарын көрсетуге тырысқан /145-150/.
Жұмыс автор сонымен қатар шетелдік дерек көздерін ... ... ... ... К. Шельтер /155/, А. Виторино /156/, А.У. Хомра
/157/ және тағы ... ... ... ... ... ... көші-қонмен күресудегі европалық нұсқаның деректерін қолданды.
Шетелдік ... ... ... ... ... ... ... мәселесін, оның қазіргі қоғамдағы орнын және шешу жолдарын ... ... ... әдістемелік негіздері. Аталмыш бітіру
жұмысының теориялық әдістемелік негіздерін жалпы ғылыми әдістер ... ... ... ... және миграцияның оң мен теріс жақтары
бойынша құжаттарға жинақтау, талдау, жүйелеу әдістері ... ... ... ... ... және ... әдістері де
зерттеу жұмысының тақырыбын ... ... ... ... ... әдіс ... миграцияның даму серпінін ашып ... ... ... ... ... ... ретінде қоғамдық
ғылым саласында зерттеудің стандартты сараптамасы – ... өз ... ... Яғни, оның көмегімен БАҚ хабарламасы, саяси
тұлғалардың мәлімдемелері және де көші-қонның ... ... ... ... ... сараптама жасалды. Контент-сараптама әдісі заңсыз
миграция мәселесін шешудегі негізгі бағыттар жайлы ... ... ... жұмысының құрылымы. Бітіру жұмысы кіріспеден, екі тараудан,
қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Бірінші ... оның ... оның ... ... көші-қон түсінігін
қарастырылады. Орталық Азиялық аймақты қарастырып отырғаннан ... ... ... ... ... мәліметтер берілген. Ал екінші тарауда
Орталық Азиядағы заңсыз көші-қон мәселесі аймақтық қауіпсіздік ... ... ... ... ... Республикасымен
тығыз байланысты болғандықтан елдегі болып жатқан ... ... ... көңіл бөлінген. Сондай-ақ, заңсыз көші-қонмен күресудегі Еуропалық
Одақтың іс-тәжірибесі қарастырлады.
Бітіру жұмысының жалпы көлемі - 57 бет.
1 ...... ... ... ... ЖАҺАНДЫҚ
МӘСЕЛЕЛЕРДІҢ БІРІ РЕТІНДЕ
1. Көші-қон түсінігі және оның ... ... ... ... ... ... миграцияға деген қызығушылық арта түсті. Ал адамзат болса миграцияға
байланысты көптеген өткір ахуалдарды шешуде әлем елдерімен бірігіп ... ... ... ... да миграцияны реттеудің тиімді
жолдарын іздестіру ... ... ... ... дейін бұл құбылыстың барлық
нақты белгілерін көрсететін жалпыға бірдей анықтама жоқ. ... ... ... ... ... анықтамасы болады. Мысалы, В.А. Ионцевтің
айтуынша, орыс басылымындарында «халық миграциясы» терминінің 36 ... бар деп ... /126, С ... ... мен оқулықтарда миграция сөзі ... ... ... migro – көшу ... береді /126, С. 7/. Яғни, ол
тұрғылықты жерлерін ауыстыруына байланысты адамдардың көшіп қонуы.
Бұл түсініктің анықтамаларындағы ... ... ... ... ... орын ауыстыруы кезінде қашықтық факторын
есепке алу немесе алмауында;
- қоныстану территориясына келу уақыты мен оның басқа да жақтарға ... ... ... ... ... өту ... миграциясы – әкімшілік-территориалды құрылымдардың ішкі
немесе сыртқы ... ... ... оқу ... ... ... ... уақытша көшу үшін кесумен көрініс табатын кез ... орын ... /126, С ... ... ... ... және ... дамыған
қоғамдағы кез келген өндірістік үрдіске, халыққа әсер етіп ... ... ... ... ... Оған ... ретінде
миграцияның халық санын реттеудегі компенсациялық функциясын айтуға болады.
А.В.Похлебаева «Понятие ... и её ... ... ... ... жетілдіруімен негізінен халықаралық ... деп ... 1989 жылы ... ... ... ... ... 59 сессиясында «миграция» және «мигрант» сөздеріне анықтама
берілген. «Миграция мемлекеттердің даму процесінің бір ... ол ... ... ... және ... ... ... қоныс аудару
мақсаттарына байланыссыз. Мигрант бір ... ... ... ... және халықаралық ұйымдармен көрсетілетін халықаралық миграциялық
қызметтерге мұқтаж адамдар» /16, P. 12-14/.
1996 жылы ... ... соты ... ... мағынасын
талқылаған болатын. Оның келісімді-құқықтық регламентациясының ... ... ... ... ... - ... тұлғалардың
категорияларының қоныс аудару себептеріне, уақыт ... ... ... кеңістікте ауысуы /13, С. 25/.
А.В. Похлебаеваның ұсынған ... ... ... ... бір ... территориясынан екінші бір ... ... ... ... және ... ... тұлға. Ал ол өз кезегінде осы тұлғамен шекараны ... ... ... ... ... алып ... де, оны ... мемлекеттің
заңдары бойынша және миграция мәселелерімен айналысатын халықаралық ұйымдар
тарапынан жасалған халықаралық-құқықтық құжаттармен реттеледі /146/.
«Миграция» және ... ... ... бірыңғайлау,
мигрант болып табылатын тұлғалардың нақты санын көрсетуге және ... ... ... арқылы мүдделерін қорғауға жол береді.
В.М. Моисеенконың айтуынша, ... ... ... ... ... механизм еңбек рыногі болып табылады. Үкіметтің еңбек рыногін ... келу және кету ... ... ... бақылауға болады
/124/.
Халықаралық миграциялық ағымдарды реттеуде еңбек рыногі ... одан да ... ... механизмдері бар. Миграцияның негізінде
елдердің даму сатыларының әркелкілігі жатыр. Яғни, елдердің даму ... ету ... ... ... әсер ... ... ол кез-келген адамға тән табиғи құбылыс екегін естен шығармау
керек.
Миграция түрлерінің классификациясы бірнеше ... ... ... ... ... ...... жерін түбегейлі өзгерту арқылы;
• Уақытша – ұзақ немесе шектеулі уақытқа көшу;
• Маусымдық – жылдың белгілі бір ... ғана ... ... ... ... Ішкі – ... тек ... аумағында ғана орын ауыстыру. Мысалға,
облыстар арасында, ауылдан қалаға және т.с.с.
...... тыс ... ... ... Ол өз ... ... – (immigrans – латын тілінен аударғанда келуші
мағынасында) яғни, қабылдаушы мемлекетте ... ... ... ... мен ... ... келу құбылысы.
- эмиграция – (emigro – ... ... ... ... ... ... өз елінен басқа елге тұрақты немесе ұзақ уақытқа
қоныс аудару.
Тағы да маятникті миграцияны атауға болады. Ол ... ... ... ... ... оқу ... ... қоныс аударып тұру.
Құқықтық мәртебесі бойынша миграция тіркелетін және тіркелмейтін болып
бөлінеді.
Ал себептері бойынша еркін және ... ... ... ... барлығы шартты түрде. Өйткені миграция
түрлерінің арасында қатып қалған шекаралар жоқ.Олардың ... ... ... ... ... ... ... өлшеу үшін «халықтың
миграциялық ... ... ... Ол ... бір ... ... аумағында болатын ... ... ... ... ... келген және кеткен мигранттар санының
қосындысынан ... ...... ... аумағында немесе бір аймақтан
келесі бір аймаққа, мелекеттер арасында ... ... орын ... ... ... ... ... олар бірнеше болуы
мүмкін:
• Елдегі экономикалық жағдайдың нашарлығы: инфляция, жаппай жұмыссыздық,
экономикалық дағдарыс және ... ... ... Аймақтағы немесе елдегі экологиялық апат.
Азаматтар ... ... ... ... ... ... ... іздеп қоныстарын өзгертіп отырады. Еңбек күшінің
миграциясы немесе еңбек ... ... ... ол ... ... жеке мүдделерін қорғап жақсы жұмыс табу мақсатымен шет
елге немесе мемлекеттің басқа ... орын ... ... ... да
үшінші елдерден дамыған елдерге (Батыс Еуропа елдері, ... ... және т.б.) ... күшінің халықаралық миграциясы жүріп жатыр. Бұл
сыртқы миграция қатарына жатады. Еңбек миграциясы мемлекет ... ... ... ... ... барлық аумақтарынан Алматы мен Астана
қалаларына шоғырлану үрдісі.
Халықаралық еңбек ... ... ... ... ... ... Оңтүстік-Шығыс Азия, Латын Америка және кейбір Батыс елдерінен
шыққан эмигранттар ... ... ... ... бар ... салуда.
Адамдардың жақсы жұмыс табуға деген құштарлығы ... заң ... ... ... ... да ... ... заңсыз сипат алады.
2. Орталық Азиядағы көші-қонның жағдайы
Көші-қон қазіргі әлемнің құрамдас ... ... ... ... ... ... бұрын соңды болмаған адамдардың бір елден ... ... ... ... жатыр. Қазіргі уақытта 150 миллион мигрант
өз елдерінің шекараларынан тыс жерлерде өмір сүріп жатыр. Қаржылық дағдарыс
пен ... бұл ... ... ... ... ... ... Ал
демографиялық даму өз орнына бүкіләлемдік ... ... ... ... ... ... Бүкіләлемдік қаржы дағдарысының жағдайында бұл
мәселенің маңызы барған сайын артуда және ... ... ... ... саласындағы мамандар мен ғылыми зерттеушілердің
пікірінше, адамдардың ... ... ... ... ... ... ... сауда мен коммерцияның өсуі және еркін аймақтық
сауданың ... ... ... ... мемлекеттің қатысу деңгейі
жоғарыласа да, ұлттық мемлекеттердің ... ... да, ... ... ... мен ... өседі.
- Транспорттық инфраструктураның дамуы.
- Бұрын жабық болған шекаралардың ашылуы.
- ... ... ... ... ... ... Бай және ... елдердің арасындағы экономикалық поляризацияның
өсуі.
- Климаттың өзгеруіне байланысты экологиялық ... ... ... ... ... ішкі ... көбеюі мен
сыртқы миграция көлемінің азаюымен сипатталады. Репатриация, ... ... ... және ... ... ... дейін қысқарды.
Эмиграцияның деңгейі азайып, негізінен еңбек миграциясы басым бола бастады.
Бару мемлекеті болып қазір де Ресей Федерациясы ... ... ... ... ... ресурстарының көп бөлігін Қазақстан қабылдап отыр.
Қытайға, Еуропалық Одақ ... және ... ... ... ... Азия ... ... негізгі трендтеріне қазіргі
таңда мыналар жатады.
Этникалық көші-қонның басым бөлігін нетто-эмиграция құрайды. Негізгі
толқындар Өзбекстаннан ... ... Бару ... ... Ресей (сыртқы
көші-қон Өзбектстаннан 70%-ға жуық) және Қазақстан (90 ... ... ... ... ... ал соңғы жылдары 25-30%) болып
табылады /118/.
Еңбек эмиграциясы қазір ... ... ... ... ... Оған ... 700 мың адам, ... 800 ... ... ... ... ... 200 мыңнан 500 мыңға дейін адам
қатысады /142, 161/.
Еңбек миграциясының жалпы ... ... ... ... Оның ... ... Қазақстанға бағытталған Өзбекстаннан және
Қырғызстаннан келетін ... ... ... Қазақстаннан Ресейге,
Тәжікстан мен Өзбекстаннан Қырғызстанға ... ... ... ... миграция негізінен Қазақстан арқылы өтеді, ал ... ... Онда ... Орта Шығыстан, Оңтүстік Азия және Оңтүстік
Шығыс Азиядан ... ... ... Азия ... ... ситуацияны сараптай отыра,
Орталық Азия мемлекеттері өз егемендігін алғаннан ... үш ... ... ... – ұлан ... ... аса көп емес ... санымен,
табиғи ресурстарының бай қорымен, өндіруші күштерінің ... ... ... даму ... ... ... ел. Қазіргі
таңда Қазақстан аймақтағы еңбек күшінің ең ірі ... ... ... 500 ... жуық ... ... ... еңбек мигранттары
жұмыс істеуде. Оның ішінде 15%-ы Өзбекстаннан, 1/3 ... ... ... /114 // Место трудовой миграции в ... ... ... 2004 ... ... ... нарығында Қазақстан Ресейге
бәсекелестік тудыра бастады. Қазақстанда еңбек мигранттарын тартатын ... бар: ... ... және ... ... ... ... Атырау және Маңғыстау облыстары).
Қазақстанда еңбек миграциясының барлық формалары мен түрлері таралған:
ішкі (ішкі және ... ... ... мен ... ... транзиттік, қайтарымды немесе уақытша (маусымдық, маятникті),
шекара маңындағы миграциялар.
Миграциялық статусы бойынша Қазақстан мигранттардың ... ... ... елі ... табылады. Қазақстаннан ... ... ... – бұл ... ... тұрғылық мекендеуге кету және
еңбек эмиграциясының кішігірім толқыны. Жоғары дәрежелі жұмысшылар ... ... ... ...... татарлар) Сібір
кәсіпорындарына жұмысқа барады. Елден шетелге шығу ... де ... ... /142/. ... посткеңестік елдердегі сияқты Қазақстандағы
реттелмейтін еңбек эмиграциясы рұқсат етілген жұмыс күшінің көлемінен ... ... ... негізінен Өзбекстаннан,
Қырғызстаннан, аса үлкен емес толқын Қытай, Тәжікстан, Түркия және басқа ... ... ... ... бір ...... линиясының ұзақтығы
және кейбір жерлерде оның «мөлдірлігі». Шекараның барлық периметірінде
интенсивті түрде ... ... ... миграция жүріп жатыр
Солтүстік облыстар үшін ... және ... ... ... ... ... ал оңтүстік облыстар үшін Өзбекстан және
Қырғызстанмен айырбас тән. ... ... ... ... Өзбекстан, Қырғызстан және басқа елдердің мигранттарының
транзиттік маршруттары өте ... ... және ... ... ... ... ... Бұл елдер халқының тығыздығы өте үлкен, жан басына
шаққандағы ІЖӨ өте төмен, кең ... ... пен ... ... ... сипатталады. Қырғызстан негізінен Ресей Федерациясы
мен Қазақстанға 300-320 мың мигрантты экспорттайды. 2007 жылы ... ... 14%-ы бір ... екі ... ... ... /115/. Еңбек миграциясының негізгі қатысушылары Бішкек, Чу
және Ош ... ... және ... ... еңбек миграциясының азғантай бөлігін құрайды. Шетелдегі негізгі
қызмет түрі – коммерциялық ... ... ... ... ... Ер кісілер көбінесе уақытша жұмыстарда қызмет
етеді (құрылыс саласы, қызметтік, ауылшаруашылығы) , ал әйелдер сауда ... ... ... ... ... /142, С. ... сыртқы еңбектік миграциясының үлкен бөлігі Ресейге, ал
кіші бөлігі –Қазақстанға бағытталған. Қазіргі кезде аса үлкен емес ... ... ... ... ... АҚШ пен ... ... Түркияға Аустралияға,Қытай, Ауғанстанға қарай
өсіп келеді.
Қырғызтан реципиент – мемлекет ... ... ... ... және Тәжікстаннан еңбекші мигранттарды, және де Қытай,
Түркиядан ... ... ... ... тағы да Тажікстан
мигранттары үшін транзиттік мемлекет болып табылады.
Қырғызстандағы миграциялық процестердің ерекшеліктері ... ... Чу ... ... ... көбінесе Бішкекте,
оңтүстік аймақтардан солтүстікке, ауылдық ... және кіші ... ... ... ... жұмысшы күштің ішкі миграциясының
жоғарғы деңгейі болып есептелінеді.
Тәжікстан соңғы жылдары жұмыс күшінің ... ... ... миграция 700 мың – ға жуық ... ... 2007 ... ... ... 37% ... ... бір немесе
бірнеше мигранттарды жіберген /114/. Еңбекші миграция қазіргі кезде
Тәжікстанның экономикасының ... ... ... ... қатар мемлекетте Қытайдан, Түркиядан, Иран, Үндістаннан келген ... ... ... ... етеді. Тәжікстанның маусымдық
еңбекші миграцияның доминанттты кезі болса да, кейбір топтар ... ... де ... ... ... ... ... тәжік
мигранттарының көп бөлігі ұзақ уақыт бойы елдеріне қайтпай жүр. 1999 ... ... ... ... ... өсуі жыл ... 8% пайызға
жақындауда.
Өзбекстан сыртқы миграцияның теріс сальдосына ие. ... ... шегі ... ... ... 1990 ... ... таман бұл
көрсеткіш төмендеген болатын, алайда кейіннен қайтадан ... ... әр ... ... ... ... ... Кореяға
мигранттардың біраз бөлігін жібереді. Ал АҚШ, Канада, ... ... ... ... ... ... ... 7-8% кетіп отыр.
Өзбекістан Өзінің көршілерінен келетін жоғары дәрежелі мамандардың біраз
бөлігін және Ауғанстаннан ... ... ... ... ... құрылыс, сауда және аграрлық сектормен айналысады. Ал әйелдердің
негізгі қызметтері қоғамдық тамақтану пунктерінде, ... ... ... және ауыл ... ... шығу аймақтары болып негізінен Самарқанд қаласы ... ... ... Қашқа-Дария, Сурхан-Дария, Андижан,
Ферғана облыстары, өнеркәсп тоқтап ... ... ... ... ... және таулы аймақтар болып табылады. Еңбек ... ... ... ... ... миграциялық үрдістерге аз қатысуда. Түркменстандағы
негізгі миграциялық трендтер – еңбек ... ... ... және ... ... 1997 жылдан бастап иммиграциялық және
эмиграциялық толқындардың азаю тенденциясы байқалуда. 2001 жылы 1996 ... ... 1/3 ... ... ... 9,8 мың және 30,3
мың адам). Негізгі толқындар ... ... ... ол ... ... Қазақстан, Украина, Өзбекстан. Эмигранттар тағы да басқа
алыс шет ... ... ... ... АҚШ. ... негізгі
жастық құрылымы жұмысқа икем ... ... ... ... ... ... әрі қарай жалғасуда. 2003 жылы славян
халықтарының эмиграциясы ұлғайды. 2003 жылы ... ... ... ... қос ... ... ... кейін
эмиграциялық толқындар күрт өсіп кетті /142, С. 17/.
Орталық Азиядағы ... ... ... ... Ресей болып
табылады. Жалпы алғанда қарастырылған Орталық Азидағы ... ... ... ... Еңбек миграциясы Орталық Азия мемлекеттерінің әсіресе ... ... ... ... ерекшеленеді.
- Орталық Азияның халықтары өздерінің мобильділігімен ерекшленбесе
де, ер кісілердің арасында шет елге маусымдық ... бару ... ... ... эмиграция негізінен экономикалық сипатта.
Мигранттардың 98%-ы өздерінің экономикалық ... ... ... ... ... аз ғана бөлігі оқу, отбасысымен қосылу және
емделу мақсатында шетелге шығады.
- Орталық Азия және Азербайжанның миграциялық ... ... ... сұранысына байланысты және құрылымы Ресей Федерациясының
сауда, қызмет ету ... ауыл ... ... мұнай және газ
өндірісінде, квалификацияланбаған жұмысшылардың сұранысын көрсетеді.
- Орталық Азиядағы кең ... ... ... ... ... реттелмейтін заңсыз жұмыс көзімен тығыз байланысты.
- Миграцияның өзінің критикалық ... ... ... ... және ... даму импульсіне ие бола бастады.
Орталық Азия мемлекеттеріндегі ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Оның себебі даму
деңгейінің төмендігі, бірақ негізгі ... заң ... ... ... ... ... ... баяу жүруі және
елдердің интеграциялық инициативасының жоқытығынан ортақ еңбек нарығы ... ... орта ... ... ... ... ... әр елде
өзіндік түсініктемелер бар. Осы әртүрлілік заңсыз ... ... ... ... ... елдер миграциялық сұрақтарды нөлдік соммасы бар ойын ретінде
қабылдайды (Ресейдегі грузин мигранттарына ... ... ... ҚР шыққан мигранттардың ерекше статусы),
сондықтанда өз елдерінің бюджеттеріне басымдылықтар үшін ... ... ... ... Миграцияны реттеу негізінен елдің ұлттық
қауіпсіздігі аясында қарастырады.
3. Заңсыз көші-қон түсінігі
Демографтардың айтуынша, миграция адамдардың ... ... ... ... ... ... ... біраз уақытқа ауыстырумен
байланысты көшу процесін белгілейді. Бұл ... ... М.В. ... т.б. ғалымдар оның негізгі формаларын бөліп көрсетеді:
- стационарлы ... ... ... ... ... ... тұрғылықты жерін түбегейлі өзгерту;
- маусымдық, яғни нақты ауылшаруашылық немес т.б. ... ... ... ... ... маятникті, ол адамдар күнделікті жұмыс орнынан немесе оқу ... және ... орын ... ... келу ... байланысты уақытша тұрғылықты орнын
ауыстыру (іссапарлар, туристік сапарлар, туған-туыстарға бару және ... С. ... және ... ... ... ... миграцияға эмиграция мен
иммиграция жатады, ал ішкі миграцияға ел ... ... ... ... ... ... Біз ... көңілді сыртқы миграцияға бөлеміз.
«Әлемдік заңсыз иммиграциямен күрес бағдарламасында» заңсыз ... ... ... ... табу мақсатында заңсыз алып келу» ... ... ... бұл анықтама заңсыз иммиграцияны толыққанды ашып
көрсете алмайды. Мысалға, бұл ... ... ... әлеуметтік және
барлау органдарының ... өту ... ... ... ... ... ... өзіне адамдарды заңсыз алып келуді
қамтиды, осы қазіргі кездегі заңсыз миграцияның негізгі ... ... және көп ... ... ... /125/. ... толық
дұрыс анықтама Ресей Федерациясында миграциялық бағдарламасымен берілген.
Яғни, бұл актіге байланысты, ... ... ... - бұл ... ... азаматтарының немесе азаматтығы жоқ азаматтардың,
заңды бұзу ... ... ... болу және шығу ... ... ... ... онда болуды, шетел азаматтарының транзиттік өтуі және
кетуін кезінде олармен өздерінің Ресей Федерациясының ... ... ... өзгертпеуін бақылайды. Яғни, осы да анықтама ... ... ... ... ... осы ... мемлекеттен Ресей
азаматттарының шығуын да қамту керек, ... бұл ... ... ... ... субьектілері болып табылады /24, С. 262/.
Бағдарлама бұл заңсыз ... ... ... (РФ ... ... ... ... – бұрыңғы
КСРО-дан басқа шетел мемлекттеріне), заңсыз эмигранттарды (РФ азаматтары,
РФ шекарасын ... ... ... азаматтары) және заңсыз иммигранттар
(шетел азаматтары және ... жоқ ... ... заңи күші ... бар және құжаты жоқтар); Шетел азаматтары және ... ... ... ... ... ... себептеріне сәйкес
келмейтін; шетел азаматтары және азаматтығы жоқ азаматтар, Ресейде заңсыз
болатын, және ... ... ... ... ... ... ... заңсыз иммигранттар деп атай
алатындар, Ресей территориясына заңсыз өтетіндер көбінесе ҚХР- ... ... ... ... ... тұру ... немесе Ресейге заңды
шығатын, бірақ сонда өзінің берілген мерзімінен көп болып қалатын немесе
заңсыз ... ... ... . ... фактілер үнемі БАҚ-да
жарияланып, Ресей Федерациясының Қиыр ... ... ... басқарушыларына сілтемемен көрсетіледі.
Біздің ойымызша бұл анықтама мына жағдайда ... ... ... (сыртқы) миграция - яғни белгілі бір мемлекетке шығу , бұл ... ... ... жоқ тұлғалардың заңды бұза бұл
мемлекетке келуі немесе шығуы, ... ... шығу ... ... ... ... ... транзиттік кету және келуін, өздерінің
құқықтық жағдайларын мемлекет территориясында болғанда еркін ... ... ... ... ... оның ... ... Метелеваның ойы дұрыс аргументтелген, яғни ол ... ... жеке ... Осы ... ... ... бойынша,
криминалды миграция – бұл әлеуметтік, біршама бұқаралық, қоғамдық қауіпті
құбылыс, ... ... ... ... орын ... ... ... орын ауыстыруы. Криминалды миграцияның мінезін
субьективті фактор анықтайды: қылмыс жасауға талпынысы, қылмыс реті ... ... ... ... ... ... орын ауыстырудың
себептері әр түрлі болуы мүмкін. Мысалы, пайдакүнемдік, кек, ... ... ... ... кеңейту мақсатында, қылмыс жасағанда өзін
жазасыздығын қамтамасыз ету үшін , ... ... ... ... үшін және т.б. Бірақ криминалды мигрант өзі де түсінеді, ... ... ... ... жайының орын ауыстыруы тікелей оның
қылмыстық іс- ... ... оның ... ... ... оның ... жасайтын қылмыстары туралы /141, С.
76/.
Кейде қылмыскерлердің орын ауыстыруы, оның құзыретті органдар немесе
оның ... ... ... үшін ... Бұл ... ... бұл
криминалды миграцияны біз субьективті жағына жатқыза алмаймыз. Метелеваның
айтуынша, криминалды миграцияға адамдардың орын ... ... ... ... ... орналасу мақсатымен жасалған ... яғни егер бұл орын ... ... өз қалаулары
бойынша болса және өз еркімен жасалса ... ... ... ... ... ... ... қатысатын шетел азаматтарын
орын ауыстыруларын осы криминалды миграция ... ... /141, С. ... ... бұл ... ... келісуге болмайды, мемлекет
шекарасын заңсыз өтуді «қылмыстық емес» деп атауға мүмкін ... ...... ... әрқашан заңсыз іс - әрекет. Адам өзі
зерделеп, шекараны өтем дегенде немесе өткен ... ... ... ... ... ... ситуацияларда заң бұзушылықтар қылмыс болып
табылады (сонда ғана оны қылмыстық миграция деуге ... ... ... азаматтары өздері біле тұра қылмыстық кәсіпкерлікпен айналысады да
елімізден табиғи ресурстарды ... ... ... өзге ... ... ... құқықбұзушылық туралы заң жинағы).
Заңсыз миграцияға мағынасы жағынан «адам саудасы» ... ... ... ... ... ... әртүрлі ойлар бар. Заңсыз миграцияға
алғашқы болып анықтама берген белгілі ғалым И.И. Карпецтің ойынша, ... ... ... ... ... ... келтіретін қылмыс және оның мынадай ерекшеліктері бар: «террористік
режимі басым мемлкеттен ... ... ... бұза отыра);
капиталистік монополиялар үшін арзан еңбек күшін шеттен әкелу; шет ... ... акт ... үшін ... ... Ал адам саудасын ... ... ... ... Ол ... ... ... жеке, мемлкеттік, қоғамдық мүлікке залал келтіретін қылмыс. Оның
ойынша адам ... ... ... бар: құлдық, құлдар саудасы;
әйелдер ... ... ... ... де ... ... ... еріксіз еңбек /143, С. 13/.
Ал Иркуттік криминолог А.Л. Репецкая адам ... мен ... ... ... айырмашылық бар екендігіне назар аударады.
Оның пікірінше адам саудасы екі негізгі элементтен құралған. Ол қызметке
тарту ... ... ... ... және ... ... эксплуатациялау. Бұл
болашақ құрбандарды басқа жерге апару және апарудың мақсатының арасындағы
байланыс «адам саудасы» мен ... ... тән ... ... ... ... /143, С. 15/.
Зерттеуші Ф.Л. Синициннің айтуынша, «заңсыз адам тасымалы» және ... ... ... ... ... болғанымен олардың арасында
айырмашылық бар. «Адам контрабандасы – кез келген адамды заңсыз ... бір ... үшін ... Ол ... виза ала ... ... ... жұмыс істеуге немесе тұрақты қонысын өзгертуге талаптанған адамның
талабы бойынша жүргізіледі. Кейіннен адамды шекара ... ... ... ... ... Айта кету керек бұл іс-әрекеттер Орталық
Азия мемлекеттерінің Қылмыстық Кодексте көрсетілген түсініктемелерге ... ... ... ... ... негізенен
шекарадан өткізілетін адамдарға ... ... ... ... ... ... саудасында әрқашанда өтірік айтып, зорлық-зомбылық жасап ... ... ... ... өз ... жетіп жатады. Бұл
мемлекет ... де ... ... ... ... ... ... болып
жататын азаматтар елге заңды түрде де ... ... ... іздеп жүрген
тұлға оған жасалатын зомбылық ... ... ... Адам ... ... жеке ... ... қылмыс, ал содан содан кейін ғана мемлекет
егемендігін бұзу ... ... ... ... ... ... кейбір
сәттерде адам саудасының құрамдас бөлігі ретінде қарастырады. Ал оған
әйелдерді жезөкшелікпен ... ... ... асырап алуға сату,
алаяқтықпен жұмыс күшін жалдау үшін заңсыз ... ... ... ... ... ... заңсыз миграция өздігінше болатын қылмыс емес қой.
Заңсыз миграцияны талқылаған кезде мигранттардың жасаған қылмыстары немесе
заңсыз ... ... ... арқылы жасалып отырған қылмыстар ойға
келеді. Сондықтан да шығар халықаралық, ұлттық ... ... ... ... ... ... объективті жағын көрсететін
баптар жоқ. Әдетте мемлекеттік шекараны заңсыз өту, адам саудасы, ... ... ... көшірмелерін жасау мәселелері ғана
қарастырылған.
Сонымен заңсыз ... ...... территориясында шетел
азаматтарына арналған елде болу, транзитпен өту, кіру және шығу ... ... бұза ... шетел азаматтарының және ... ... елге ... ... және шығу ... олардың мемлекет
территориясында болу уақытында өз ... ... ... өзгертуі
және азаматтарға арналған мемлекеттен шығу тәртіптерін реттейтін Заңнаманы
бұза отырып елден кету.
Заңсыз миграция ... ... ... ... болып
табылады. Көптеген мамандар халықаралық құқықта құқық бұзушылықтың үш түрін
көрсетеді: халықаралық қылмыстар, халықаралық мінезі бар ... ... және ... да ... ... ... – деликтер. Қазірге
дейін іс-әрекеттерді белгілі бір критерийлері арқылы халықаралық мінезі бар
қылмыстарға жатқызу тәртіптері анықталмаған ... да, ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік және мәдени дамуына
залал келтіретін халықаралық ... бар ... заң ... ... ... топтарға есірткі, автокөлік, қару
контрабандасы сияқты заңсыз мигранттарды тасымалдау да ... ... ... ... болып қалыптасты. Вена қаласында орналасқан
Миграция ... ... ... ... ... ... сектордың бұдан түсіретеін жылдық пайдасы 5-7 миллиард, ал кейде
9,5 миллиард долларды құрайды. Трансұлттық қылмыстық ... ... ... миллионға жуық заңсыз мигранттарды елден шығарады /74, С.23/.
«Заңсыз миграцияны кім ... ... ... В. Носатов заңсыз
миграцияға қатысты елдердің үш тобын атайды: шығу елі, ... ... ел. Шығу ... ол негізінен Азия, Африка және Закавказье
мен ТМД-нің оңтүстігіндегі ... ... ... ... ТМД,
Орталық және Шығыс Еуропа мемлекеттері кіреді. Бағытталу елдеріне ол Батыс
Еуропа, Скандинавия, АҚШ, Канаданы атайды. ... ... ... ... және Австралияны қосуға болады /74, С. 27/.
В. Носатовтың пікірінше шығу елдері негізенен өз ... ... ... ... ... Яғни олар осы ситуацияның
іске асырып, дамыған мелекеттерде өз азаматтарының бар ... ... ... ... ... ... елдері
(оларға ол Ресейді жатқызады) өз ... ... ... барлық әрекеттер жасауда. Олар елден заңсыз кетушілерге барлық
кедергілерді жасап отырса да бұл көптеген қыруар қаржыны қажет екткендіктен
қиындық ... ... Ал ... елдері елдері заңсыз мигранттармен шығу
және транзит елдерінде, олардың ... ... ... ... ... ... ... көмекті ұсынады. АҚШ, Батыс Еуропа және Скандинавия
елдерінің иммиграциялық ... ... ... елге кіру және ... Азия және ... ... ... талаптарға сәйкестендіруде. Ал
Ресей және Орталық азия елдерінде осыған сай шаралар өтіп жатқан ... да ... ... айналысып отырғандар осы аймақты ... ... ошақ ... ... кету керек, кейбір ... ... ... тұрғыдан заңсыз миграция пайдалы болуы мүмкін. Мысалға, Еуропа
құпия иммграцияға мұқтаж. ... ... кір ... ... орталықтарында, ауруханаларда және басқа ... ... ... Еуропа, Африка және Азиядан келген ... ... ... ... алмайды.
Ресейдегі, ерекше, Қиыр Шығыс аймағындағы заңсыз миграциялық ахуалға
Азия-Тынық мұхит аймағындағы заңсыз миграцияға қатысты қалыптасқан ситуация
қатты әсер ... ... ... ... ... ... ... жылы Сеул қаласында өткен аймақтық халықаралық ... АҚШ, ... ... және ... ... ... органдары заңсыз
иммигранттардың санының артуын айтқан /63/.
Ал ... Азия ... ... ... ... ие ... бағытталу еліне айналып ТМД елдерінен келетін заңсыз иммигранттардың
көп шоғырланған ... ... ... ... ... ... ... Республикасы негізінен қазір донор ел
қатарынан рецепиентке және транзит еліне айналды.
2 ... ... - ... АЗИЯДАҒЫ ЕҢ ІРІ ҚАУІПТЕРДІҢ БІРІ
2.1 Орталық Азия елдеріндегі заңсыз көші-қон мәселесі
Бүгінгі таңда ... 175 млн ... ... бар және ... ... ... 3-4млн адамға өседі. Көптеген елдер, оның ... ... ... Азия ... (OA) ... ... ... иммиграция
және транзит аймағы болып табылады. Әсіресе, Ресей мен ... ... даму ... ... бойынша мигранттардың рецепиент-
қабылдаушы елдері болып, осы үрдіс ... Оның ... ... ... ерекше орында. Заңсыз миграцияны тудырушы ... ... ... экологиялық және демографиялық деп бөлуге ... 50 ... ... ... ... ... ... әлемнің
халық саны 7-8 млрд адамға өсуі ... Осы ... бұл ... ... ... ... жатқан қорғандардан өте алмайтынына сену ... ... ... аудандардан келген адамдарды «солтүстік әлем»
кезінде географиялық ашулар жағдайындағы саяхатшыларды сияқты, шектеусіз
мүмкіншіліктер жері ... ... ... ... ... пен
Оңтүстік арасындағы арасалмақты теңестіруге мүмкіндік беретін үрдіс болса,
оны шектеу керек пе? Одан да ... ... ... «солтүстік
шеңбер», яғни Ресейдің де миграциялық сыйымдылығын үлкейту мәселесін жеке
ісі емес, бүкіл ... ... ... реттеу керек. БҰҰ болжамы
бойынша Ресей халық саны тек 101 млн. Адам ғана ... ... ... ... оң ... ... сөзсіз. Қазір Ресейде шамамен 5 млн.
адам заңсыз мигранттар бар /137/. ...... ... мен ... билік органдарының өзара ... ... ... миграция мәселесі арқылы өзіне
саяси капитал ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. «Ресейдің шетелдіктермен
басып ... ... ... ... ... ... жоққа
шығарылады: мигранттардың 70 пайызы тек ... ... ... ... Ал ... бұзуға оларды тіркелу, жұмысқа ... ... ... ... заңсыз тасымалдаудың басты жолдары:
1) Бішкек – Алматы – Балқаш – Қарағанды – ... - Омск ... ... - ...... – Қарағанды - Шығыс ... ... ... Бішкек – Алматы – Балқаш – Карағанды - Көкшетау – Петропавл - Омск,
Қорған облыстары
4) ... – Шу – ......... – Қостанай - Челябі
облысы
5) Бішкек – Тараз – Шымкент – Қызылорда - Ақтөбе - Орынбор ... ... - ... - ... - Астрахань облысы /102/.
Заңсыз мигранттардың енуіне шекаралардың «мөлдірлігі» ... ... ... шекара ауданы арқылы Ауғанстан, Пәкістан,
Бангладеш т.б. елдерден заңсыз мигранттар ... ... 2006 ж. 8 ... тек ... ... облысында ғана Ресейге беттеген 200 заңсыз
шетел азаматтары қамауға алынды /110/.
Заңсыз ену колдаушы ... ... ... ... Контрабанда бағасы
өте жоғары, мигранттардың басым көпшілігі бар ... ... ... ... ... жағдайда, олар трафик құрбаны болып, сапар құнын
толтыру мақсатымен эксплуатацияға ұшырайды.
Сонымен катар, «контрабанда» мен «трафик» ... ... ... ... ерекшеленеді. Контрабанда заңсыз
шекараны бұзу мен заңсыз енуге қолдау көрсетумен байланысты, яғни
әлдеқайда трансұлттық элементі бар. Ал трафик сипаты- ... ... яғни ... ... Бұл ... елге ... да, заңсыз да
түрімен өтуі мүмкін. Заңсыз миграция да ... ... ... ... ... ... ... ену мен мекендеу деп ... ... ... ... түрде трафиктеушілер күрбандарі емес.
Заңсыз миграция әсері:
1. реципиент ... ... ... - бос ... орнын толтырады, жұмыс күшінің ... кей ... ... ... ... әсер ... Қоғам ішінде қылмыстың өсуі - ұйымдаскан қылмыс саны өседі, ... ... ... наркотрафик пен қару тасымалымен сәйкес
келеді, осы жолдар халықаралық терроризм үшін қолданады.
... ... ... - ... көбісі санитарлық
эпидемиологиялық жағдайы нашар аудандардан келуі халық денсаулығыи қауіп
төндіреді.
• Этноаралық шиеленістің өсуі - ... ... ... ... елге ... ... қоғамдастыктар пайда болады.
Бұл экстремистік ағымдардың құрылуына әсерін тигізеді.
• Мемлекеттік билік үшін ... - еш ... ... ұзақ ... оған ... - ... 10 ... Қазақстанда болуы олар
жайында нақты ақпараттың болмауы жекелеген аудандарға бақылау жүргізу
қиын.
2. донор елдер ... ... ... - ақша ... ... ... әсер етеді,
жұмыссыздық азаяды, дегенмен мемлекет ең еңбекке жарамды ... ... ... саны ... 2002 ж ... ... ... ғана орташа есеппен 78 млн. ... тең ... ... ... пайда болуы
• Жоғары маманданған адамдардың кетуі
2003 жылы ... ... ... ... реттеу
концепциясы бойынша Ресей шаралары келесі болып табылады /58/:
1. иммигранттардың заңды әрекеті үшін жағдай жасау
2. ... ... ... орай мигранттарды
қоныстандыру.
3. ресейлік қоғамга енуіне қолдау көрсету
4. жергілікті ... ... ... байланысын нығайту
Заңсыз миграцияны реттеу үшін келесі кадамдарды ... ... ... миграциялық бакылау орындарында парақорлыкты жою
2) мигранттар контрабандасы үшін қылмыстық жауапкершілікті көздейтін
арнайы бап енгізу
3) заңсыз ... ... үшін ... мен OA ... ... ... алдын-алу шараларын жүргізу
4) басқа елдер заңнамасы мен тәжірибесіне салыстырмалы сараптама
жасау
5) техникалық қамсыздандыру
6) ... ... ... ... ... ... ... мигранттарға талап етілетін құжаттар санын қысқарту, жетілдіру
8) өнеркәсіп орындарының сұранысы бойынша мигранттар санын ... ... ... ... ... ... ... әмбебап халықаралык кұжат жасауға кірісу.
Ресейдің жаңа 2007 ж. ... заңы ТМД ... үшін ... ... рас /71/. Осыған байланысты, қазіргі таңда қос азаматтық
енгізу туралы келіссөздер жүруде. Заңсыз миграция рөлінің жылдам жоғарлауы
мемлекеттер ... ... өз ... бақылай алатынына байланысты
мәселені көтеруде. Жаһандану тұрғысынан қараганда, ... ... ... ... Жаһандану нақты үрдіс болып табылады, оның бар
екенін елемеу бұрыс қадам. Миграция ... ... ал ... ... ... ... бір қыры ... OA елдері донорлық елдермен ... ... ... ... ... Алайда,
қазіргі жағдайында OA елдері жалпы алғанда әлі де экономикалық ... ... ТМД ... ... ... ... жөн. ... мигранттарды
жұмысқа жалдайтындарға қатаң санкциялык шаралар жүйесі дайындалуы қажет.
Осындай қаржылық санкциялардан ... ... ... ... жұмсауга болады. OA елдері ең алдымен бұл саладан еш ... ... ... ... OA ... ... шекаралық полиция
жүйесіне кұруда «басты» және «екінші қатарлы» деп бөлінуден сескенеді.
Заңсыз миграциямен ... ... ... ... басқа салада
нәтижелі интеграция мүмкін емес.
Қазақстан Республикасының көші-қон заңнамасы ... және ... ... ... ... ... ... түрлі
құжаттарын қамтиды, бұл осы қатынастардың реттелуінің куәсі.
«Халықтың көші-қон туралы» 1997 жылғы 13 желтоқсандағы ҚР ... ... ... 1951 ... 28 ... ... ... Республикасы 1998 жылғы 15 ... ... ... қатысты 1967 жылғы 31 қаңтардағы ... ... ... құқықтық негізі қаланды /27/.
Қазақстанда көшіп-қонушылардың құқықтарын ... ету ... ... ... қабылданды. Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2000 жылғы 5 қыркүйектегі және 2001 ... 29 ... ... Қазақстан Республикасындағы Көші-қон саясаты
тұжырымдамасы және Қазақстан Республикасының 2001-2010 ... ... ... ... ... ... /30/.
Сонымен қатар, реттелетін ережелердің нақтылығының жеткіліксіздігіне
байланысты актілердің жекелеген ... ... ... ... ... ... басқару саласындағы заңнаманы талдау қорытындысы
бойынша көші-қон процестерін реттеу ... ... ... ... дұрыс болып табылғаны атап көрсетілді.
Мұндай мәселелердің қатарында босқындардың құқықтарын реттеу де ... ... ... iсi жөнiндегi Жоғарғы Комиссары Басқармасының
деректері бойынша Қазақстандағы 2005 жылғы 1 ... ... ... ... ... Олардың ішінде 670-і афгандықтар, 8445-і шешендер,
1446-сы тәжіктер, 11-і ... 24-і ... ... ... ... 3-і ... 1-і сомалилық 100.
БҰҰ ЖКББ-ның бағалауы бойынша Қазақстанда мандатты босқындарды қоса
алғанда, 714 адам босқындар ... ие. ... ... ... ... ... жоқ. ... босқын мәртебесін ... ... ... ... ҚР ... реттелмеуі де, жобасы
Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісінен 2001 жылы кері ... ... ... ... болмауы да мәселені тереңдете түседі.
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы Көші-қон және
демография жөніндегі агенттіктің 1998 жылғы 27 мамырдағы № 22 ... ... деп тану ... ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасындағы босқындар мәртебесін анықтау тәртібі ... ... 2005 ... 3 қаңтардағы жағдай бойынша республикада 646
босқын, оның ішінде 304 отбасы босқындар мәртебесін алған. ... ... ... жаңа ... ... онда босқындар
мәртебесін келешекте құқықтық ... ... ... болады.
Есеп кезеңінде Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты ... ... ... ... ... Республикасы Ішкі істер
министрлігі көші-қон полициясы ... ... ... БҰҰ ... Қазақстандағы өкілдігімен, Көші-қон жөніндегі
халықаралық ... ... ... «Ла ... ... ... ... Қазақстанның дағдарыс орталықтары кеңесімен,
«Қамқорлық» дағдарыс орталығымен, Қазақстандағы адамдар ... ... ... ... ... ... ... құқықтық көмек», «Конфликтологиялық орталық», «Этникалық
азшылықтарға ... ... ... ... Азия: бейбітшілік пен
келісім» АҚ-пен көшіп-қонушылар мен ұлттық ... ... ... ... ... жүзеге асырылды /91/.
Сараптау-талдау және заң жобалау жұмыстарының ... ... ... 2005 ... ... заң жобалау жұмыстары
жоспарында ... ... ... ... ... ... сатуға қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша ... ... ... ... заңның жобасына талдау жүргізілді. Заң
жобасын қарау нәтижелері бойынша адам ... ... ... ... ... айқындалған жоқ.
Қазақстанның, Нәсiлдiк кемсiтушiлiктiң барлық нысандарын жою туралы
халықаралық конвенцияға қатысушы-мемлекеттің 2004 жылы ... ... ... ... жою ... ұсынылған ресми
баяндамасы, Нәсiлдiк кемсiтушiлiктiң ... ... жою ... ... ... тұжырымы, сондай-ақ сарапшылар мен қазақстандық
ҮЕҰ жасаған ресми баяндамаға түсініктеме талданды.
БҰҰ Бас хатшысының БҰҰ БА 60-шы ... ... ... мен ... бостандықтарын қамтамасыз етуді жақсарту бойынша
балама көзқарасты қоса алғанда адам ... ... ... БҰҰ Бас Ассамблеясының «Көшіп-қонушыларды қорғау» 20.12.2004
жылғы А/59/194 қарарын сақтауы туралы талдамалық ақпарат Қазақстанның ... ... ... ... ... үшін ... ... Уәкіл мекемесінің Қазақстан ... ... ... ... қадағалау жөніндегі жұмысы көрсетілді,
сондай-ақ көші-қон ... ... ... заңнамаға талдау
ұсынылды. Атап айтқанда, көшіп-қонушылар өтініштерінің негізгі сипаттамасы
- тіркелуге, тұрақты тұруға рұқсат берілуіне, ... ... ... атап ... ... ... ... байланысты өз
құқықтарын іске асыра алмайтын көшіп-қонушылардың ... ... ... ... ... ... ... теңсіздік
белгісі бойынша көшіп-қонушылар құқықтарының шектелу фактілері айқындалды,
осыған байланысты бұл ... ... ... шешу ... ... ... жөніндегі уәкіл мекемесінің қызметкерлері ... ... ... ... ... ... ... мекемесінің
қызметкері ДАҚБ/ЕҚЫҰ 11.05-13.05.2005 ... ... ... ... ... миграция мен интеграция»
атты халықаралық семинарға қатысып, екінші жұмыс тобының ... ... ... ... және интеграция» - үшіншісінде ... ... ... және ... ... ... екі ... Сөз сөйлеулерде көшіп-қонушылардың құқықтарын қорғаудың ұлттық
жүйесінің негізгі шектері, ... ... ... ... ... ... осы ... қызметінің тәжірибесі ... ТМД ... ... құқық қорғау мекемелерінің көшіп-қонушылардың
құқықтарын қорғау мәселелеріндегі ынтымақтастығын қалыптастыру ... ... ... 24 және 28 ... ... Уәкіл мекемесінің қызметкері
UNHCR ... ... мен ... ... ... бюросы) АҚШ
мемлекеттік департаментінің, ... ... және ... ACNUR
қолдауымен Италияда ... ... ... босқындар
проблемасы жөніндегі оқыту курстарына қатысты. Осы ... ... ... ... ... ... халықаралық нормалармен танысу,
тарату және ... ... ... ... ... жөніндегі
халықаралық және өңірлік нұсқаулықтармен, босқындардың жағдайын жақсарту
және ... ... ... халықаралық құқық ... ... ... ... ... және ... ... егжей-тегжейлі танысуға мүмкіндік берді.
Адам құқықтары жөніндегі уәкіл мекемесінің бас сарапшысы ҚР ... мен ... ... ұйымдастырған «Қазақстандағы Ұлттық
іс-әрекет жоспарының жобасы және ... сату ... ... ... тетігін әзірлеп енгізу» тақырыбындағы дөңгелек столға
қатысты. Осы іс-шарада адамдар сатудың ... ... ... ... ... ... ... адамдар сату проблемасын шешудегі
тиімді құрал ретінде әзірлеу мәселелері ... ... ... ... ... ... жүзеге асырған зерттеулер, сондай-
ақ халықаралық сарапшылардың Қазақстандағы адамдар сатуға ... ... ... ... ... құрылымды бағалаудың алдын ала нәтижелері
ұсынылды. Дөңгелек стол барысында Қазақстан Республикасы ... ... ... қылмыстарға қарсы күрес, қылмысты болдырмау және оның
алдын алудың 2006-2008 жылдарға арналған ... ... ... ... ... стол ... ... бойынша мынадай
шараларды қабылдау ұсынылды:
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің адамды сатуға ... ... ... ... болдырмау және оның алдын алудың 2006-
2008 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарының ... ... ... ... мен ... ... ұсынымдарды көрсетілген Жоспардың
жобасына енгізу мәселесін қарау;
- ... ... ... ... ... ... қайта
бағыттау тетігін ұлттық деңгейде енгізу мүмкіндігін зерделеу;
- ҮЕҰ өкілдерін Адамдарды заңсыз әкетуге, әкелуге және ... ... ... ... ... комиссияның құрамына қосу
мүмкіндігін қарау;
- Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң адамды ... ... ... болдырмау және оның алдын алудың 2006-2008 жылдарға арналған iс-
шаралар жоспарында көзделген жекелеген іс-шараларды іске асыру кезінде ... ... ... жылдың 22 қазанында Адам құқықтары жөніндегі уәкіл
мекемесінде «Орталық Азиядағы еңбек ... ... ... ... Оның барысында Орталық Азия елдеріндегі заңсыз және заңды еңбек
көші-қон мәселелері талқыланды. Семинар барысында Адам құқықтары ... ... ... ... ... ... ... стандарттар мен қазақстандық заңнама талқыланды.
Еңбек көшіп-қонушылары мен олардың отбасы мүшелерінің құқықтарын
қорғау туралы ... ... 1990 ... 18 ... қол қою ... 2003 жылғы 1 шілдеде күшіне енді, алайда әлі күнге ... ... ... ... ... Шри-Ланка сынды еңбек ресурстары донор-елдер
қатысушы болып табылады. ТМД елдерінен конвенцияға ... ... қол ... ... мәселесі бойынша БҰҰ Бас Ассамблеясының ... ... ... және ... ... қолдау. Алайда, тіпті БҰҰ
көшіп-қонуға байланысты проблемалардың көп ... ... БҰҰ ... ... ... бойынша иммиграция екі жақты қозғалысы бар ... Жаңа ... тек ... ғана ... ... да ... ... тиіс.
Еңбек етуші көшіп-қонушылардың құқығын қамтамасыз ету саласындағы
негізгі қақтығыс мемлекеттік саясаттың ... екі ... ... адам ... ... қамқорлық және “құқық қорғау протекционизмі”.
Қазақстан қозғалыс еркіндігі қағидатын басшылыққа ала ... ашық ... ... одан ... ... және ... ... бөлмей
барлығының еңбек құқықтарының сақталуы туралы қамқорлық жасауға тиіс пе?
Не, халқы жай да аса тығыз оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... үшін заңсыз көшіп-қонушылардың
келуін шектеу бойынша шаралар ... ... пе? Өзін адам ... ... ... деп ... ... елдер “құқық қорғау
протекционизм” саясатын ... ... бұл ... ... ... ... АҚШ және Шығыс Еуропа мигранттарына
қатысты Батыс Еуропа елдері мен ТМД елдері.
ҚР ... және ... ... қорғау министрлігінің Көші-қон
комитеті ұсынған ақпаратқа сәйкес ... ... кету елге ... келу ... ... ... ... есебінен өтеледі. Басқа факторлармен
қатар оралмандардың айрықша ағыны республика халқы санының ... ... ол 2005 ... 1 ... ... ... 15 млн. 74 мың 200 ... Қазақстан азаматтығын 298145 адам қабылдады, 23335 адамға құжаттар
ресімделуде. Бұған қоса созбалау себептерінен оралмандар ұзақ ... ... ... ... ала алмайтын жағдайлар да аз емес.
Республика аумағында тұрып жатқан оралмандардың: 192 956 адамы еңбекке
жарамды жаста, 118 684 адам ... ... (61,5 %), ал 2000 ... бұл сан тек 32 % ғана ... ... ... 23 298 ... шаруашылықпен айналысты, оның ішінде 20 261 ... ... және жеке ... 31 049 бас ірі қара мал, 6 ... 78 007 қой, ... ... істі ұйымдастыру үшін 84 отбасы несие және 895 ... ... ... ... 5 508-і ... және орта оқу ... ... оқу орындарының дайындық курстарында 160 оралман баласы
оқиды; 620 адам Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінің қатарында /78/.
Еңбек көші-қоны ... ... ҚР ... және ... ... ... ... бойынша соңғы үш жыл ішінде республикада
жұмыс берушілер жыл ... орта ... 10,5 мың ... ... ... Шетелдік жұмысшылардың ең ... саны 2004 ... ауыл ... тау кен өндіру және өңдеу ... 2005 жылы 25 мың ... ... квота кезінде нақтылы квота
бойынша 18 мың шетелдік азамат келген.
Соңғы уақытта Қазақстанға ... ... ... ... ... ... келу мәселесі проблемалық сипатқа ие. Құқық қорғау
органдары ... ... ... деректері бойынша 2005 жылы
Қазақстанға заңсыз келген шетелдік азаматтардың саны 50 ... жуық ... ... ... ... табыс табуға келген адамдар да бар. Осы
мәселеге Адам ... ... ... ... ... түрде назар
аударып отырады. 2005 жылғы 9 қыркүйекте Адам ... ... ... ... ... көші-қон мәселелеріне арналған “Ашық әңгіме”
әлеуметтік-талдамалық бағдарламасына қатысты /84/.
Көші-қон ... ... ... ... емес ... мен ... ... бірлескен күшімен үнемі
дөңгелек столдар ұйымдастырылады, ... ... ... құқығын анықтау шаралары анықталады. Осыған байланысты ҚР Еңбек
және халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... ... жұмыс тобын құрды.
Қазақстандағы көшіп-қонушылардың жағдайын зерделеу нәтижелері ... ... іске ... ... ... ... атап көрсетуге болады:
- көшіп-қонушыларды құжаттандыру мәселелерін қарау, сондай-ақ олардың,
әсіресе оралмандардың ... ие ... ҚР ІІМ ... ... ... ... бұл ... ұлттық заңнамада көзделген өз
құқықтарын толық көлемде іске асыруға мүмкіндік бермейді;
- көшіп-қонушылар ... ... ... ... ... іске ... ... жағдайлар бар. Қазақстан Республикасы
Президентінің “Қазақстан Республикасындағы шетелдіктердің құқықтық жағдайы
туралы” Заң күші бар ... ... ... Қазақстан Республикасының
Үкіметі бекіткен Шетелдік азаматтардың келу және кету, сондай-ақ олардың
Қазақстан Республикасынан шығу ... ... ... Республикасында тұрақты тұруға рұқсат алуға үміткер адамның
өзінің келу кезеңіндегі төлем қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... мүліктік теңсіздік
белгісі бойынша шектеу факторы болады;
- мемлекетімізде заңсыз еңбек ... ... ... ... ... халықаралық құқық қорғау тетіктері, атап
айтқанда Еңбек етуші көшіп-қонушылардың және олардың ... ... ... ... ... ... бірдей деңгейіне
сілтей отыра, барлық индивидтерді тең қорғауды қамтамасыз етіп, заңды және
заңсыз көшіп-қонушылар арасындағы ... ... ... құқық
қорғау құжаттарының қатарына кіретін осы Конвенцияға Қазақстанның қатысы
туралы мәселені қарау қажет;
- ... ... ... ... ... құқығын қорғау
мәселесінде де байқалады. Босқындар құқығы туралы заң ұзақ ... ... ... жоқ. ... ... ... ... босқындар ісі жөніндегі Жоғарғы комиссар басқармасында (БҰҰ БЖКБ)
пайдаланылатын “босқындар” түсіндірмесіндегі әртүрлілік ... ... саны ... статистикалық деректердің әртүрлі болуы ... ... ... ... ... көші-қон ахуалы
Қазақстан Республикасының тәуелсіздік алуы және оны ... ... ... ... жаңа ... және саяси
жағдайлар тұтастай алғанда елдегі және оның ... ... ... ... және ... елеулі өзгерістер
енгізді. Қазақстан ұзақ кезең бойы жабық жүйе ретінде өмір ... ... ... ... ... жеке ... спорттық және мәдени
іс-шараларға қатысулармен шектеліп, эпизодтық сипатқа ие болды. Ол, ... ... ... ... ... ... және дамушы
елдердегі өнеркәсіптік кәсіпорындардың және басқа нысандардың ... ... ... ... де ... ... ... әсіресе, Қазақстан секілді бұғанасы қатпаған ... ... ... үшін аса ... ... ... ... ыққан гастербайтері бар, босқыны бар жаппай миграциялық
тасқынның шекарасы ... ашық ... ... ... лап қоюы ... ... ... бірнеше жылда-ақ тұтас мемлекеттердің болмыс-бітімін
өзгеріске ұшырататын аса қауіпті құбылыстың ... алу үшін ... ... ... ... ... ... саудасы, қару
контрабандасымен бірге халықаралық қауымдастықтың алдында тұрған, сонымен
қатар Қазақстан үшін де ... ... ... ... ... ... шекара бойынша
жыл сайын 900 мың адам сатылады екен. Адам саудасы қылмыстық топтарға 9,5
млрд. АҚШ ... ... ... ... Көп ... ... ... контрабандасы және заңсыз ақшаны заңдастыру сияқты қылмыстарға түрткі
болып саналады. Адам саудасының құрбандары ... ... ... ... ... ... аймақтардың азаматтары, сонымен бірге
өздерінің балаларының және өздерінің өмір ... ... ... ... ... /137/.
АҚШ-тың мемлекеттік департаментінің 14 ... 2004 жылы ... ... ... ... ... жылдық баяндамасы бойынша
мәжбүлрләк ... және ... ... үшін ... ... сатып алынған адамдарға Қазақстан шығу, транзит
және бағытталу мемлекеті болып табылады. ... ... ... ... БАӘ, ... ... Грекия, Германия, Италия және
басқа мемлекеттер болып табылады. Қалааралық және ... ... ... да көріністері белгілі /139/.
Заңсыз миграцияның Қазақстандағы масштабы жайлы мына фактілер куә.
2003 жылы ғана ҚР ... ... ... ... ... тобымен
1523 шекара бұзушы, соның ішінде 1060 ... ... ... ... бір ... ішінде, 2004 жылы 7-сі мен 14-ші қараша аралығында 407
шекараны бұзушы ұсталды ... ... ... айында қазақстандық шекарашылар қазақстан-қытай
шекарасында еліміздің территориясында қылмыстық әрекеттер жасау мақсатымен
келген ҚХР-ның бес азаматын ұстап алды ... ... 7-ші ... ... әйелдерінің IV форумында Н.Ә.
Назарбаев ... ... ... ... ... заңсыз өту
мәселелері қазіргі кезед әлсіз бақылануда. ... ... ... ... ... жыл сайын миллионға жуық заңсыз еңбек
имигранттары келеді. Олардың айналасында ... ... ... ... және ... рұқсат қағаздарды беретін,
көптеген құқық бұзушылықтарға көз ... ... ... ... жүйе
қалыптасқан. Осы имигранттар ортасынан экскримистік топтардың ең белсенді
мүшелері шығады ... ... ... үшін ... ... ... ... да ұдайы жиналатын үкімет жанындағы ... ... ... ... ... адам ... байланысты ситуацияны
әрдайым талқылап отырса да жағдай ... ... ... ... еліміздің территориясына заңсыз мигранттардың кіру жөнінде,
жыныстық және еңбек ... ... ҚР ... ... ... фактілерін жазуда. Заңсыз шығару, кіргізу және адам саудасына қарсы
бағытталған ҚР үкіметі жағындағы ведомоства аралық комиссияның 2004 ... ... ... ... ҚР ... қылмыстық полиция
Депортаментінің бастығының хабарлауынша 2004 ... ... ... ... және ... іздеу шараларының ... ... ... ҚР ... 28-ші бабы бойынша үш қылмыс
тіркелген (адамдарды жыныстық және басқада ... үшін ... ... ... ... Қазақстан полицияларының шекаралық
қызметшілерімен тығыз өзара ынтымақтастығының жемісі десек болады. Алдынғы
жылдарда адам травигімен күрес белсенділігімен ... 2000 жылы ҚР ... 128-ші бабы ... үш ... ... ... ... Ал 2001
жылы - бес, 2003 – алты фпкт ... ... ... ... 2003 жылы шетелден адам трафигінің 24 ... ... ... ... ... ... ҚР-ның Әдәлет
министрі ҚР ҚК-нің 128 бабы бойныша қылмыстадың ашылуының ... ... ... ... ... да өылмыскерлер жазалан
құтылып отырады.
Орталық Азия, соның ... ... ... ... ... ... және ... мен босқындар үшін транзитті
және тұрақтайтын мекен ... ... ... ... келсе
қайтпайтын «бермуд үшбұрышына» айналды. 2007 жылы Өзбекстаннан келген екі
миллион 195 мың ... тек 1,22 ... ғана ... оралған. Қазақ
даласынан пана тапқан 10 тәжіктің екі-үшеуі еліне қайта ... ... ... ... ... тұрақты және маусымдық түрлері
бар екені белгілі. Соның ішінде қауіптісі – ... ... ... ... ... ... яғни шетелдіктердің еліне кері
қайтпау құбылысы белең алып отыр. Олар ... ... ... ... ... ... құрайды.
Шетелдегі атажұртты аңсаған қандастарымыздан гөрі қашқан-пысқан
гастербайтерлерге үйіп-төгіп жағдай ... ... ... ... ... ғана емес, Қытай, Түркия, тіпті африкалық
мемлекеттерден ағылатын болды. Өйткені Қазақстанның ... ... ... ... елдерден көш ілгері. Мәселен,
Қазақстандағы орташа жалақы көлемі 53 928 мың ... бұл – ... ... есе жоғары көрсеткіш. Дегенмен қазақ даласына қарай
жөңкілген ала шапанды ... ... ... ... ... деп ... Өзбекстан дүниежүзінде алтын қоры жөнінен – 4 орын, уран жөнінен
– 8 орын, мыс бойынша 11 ... ... Ал ... ... ... ... қарамастан бұл елдегі төменгі жалақы 12 доллар, зейнетақы 25
долларды ғана құрайды. Оның үстіне, ... ... ... ... есе аз ... үш есе көп жұмыс бітіреді. Елде 500 доллар беріп істете
алмайтын жұмысты өзекеңдер 100 доллар жалақыға тастай ... ... ... ... мен қырғыздар сауда саласы мен қара базарды,
тәжіктер тамақтандыру орындарын «жаулап» ... Рас, ... ... жоғары мамандарға сұраныс бар, бірақ аз ... ... ... ... ... ... ... өтей алады деген
ойдамыз. Статистикалық мәліметке ... ... ... ... ... ... 573,8 ... құрайды. Алайда сарапшылардың пікірінше, ... ... ... ... ... есе жоғары. Бүкіл халықтың 45
пайызын ... ... ... ... белең алған кезде
гастербайтерлер көсегемізді көгертпейтіні анық. «Үш жылдығын ... ... ... ... шетелдік жұмысшылардың үлес салмағын 1,6
пайызға арттыруға неге ... ... ... ... заңсыз
миграцияның түбінде ұлттық қауіпсіздікке орасан зор нұқсан келтіретінін
қаперге алмайды, керісінше, «елдің ұдайы ... мен ... ... ... ... ... ағылуын дұрыс деп есептейді.
Бұған дейін отарланып, ... ... ... ... ... бірі – «2010 жылы 600 мыңға дейін, 2015 жылы 1,7 ... ... ... ... керек» деп соқты. Үкімет «Нұрлы ... ... ... үш белдеуге орналастыруды жоспарлапты.
Шетелден келген ... ... ... ... ... жөн ... Өйткені басқа ұлт өкілдері тығыз жайлаған табиғаты
жайлы өңірлерге ... ... ... ... тиімді болмақ.
Біздіңше, елдің этникалық тұтастығы мен бірлігі үшін ұлттың ... ... байы мен ... ... ... Себебі қара жұмыс істеуді, көше
сыпыруды, көлік жууды қор санайтын тәкаппар ... ... ... еш ... көрсете алмай қалған жоқ па?! /112/.
Қазақстанда да заңсыз қоныс ... ... Мен ... Үкіметті
«Қазақстанды ат қораға айналдырдыңыздар» деп ... Тек 2005 ... ... ... ... ... ... шет елден 1 млн. 119
мың 766 адам келген. Алыс шет елден келгендердің 7346-сы, жақын шет ... ... ... заңын бұзған. Қоныс аударғандардың 1230-ы
елімізге келіп қылмыс ... 1379-ы ... ... 2944-і кредит,
қарыз алып, төлеуден жалтарып жүргендер, 141-і қылмыс жасап, ... 4151 адам ... ... ... жүр. Енді елімізді «ат қора» демей,
не деуге болады? Осыдан келіп, заңсыз ... ... ... ... заң қабылданды /112/.
Заңсыз миграция жемқорлыққа жол ашып отыр. Мигранттармен делдалдар,
жол серіктері, жалған құжат дайындаушылар ... ... бұл ... ... ... жүр. ... арқылы біраз адамдар басқа
мемлекеттерге сатылып та ... ... бір ... ... ... азаматтардан гөрі, шет ел азаматтарын жұмысқа
алуынан, мәжбүрлеп арзан еңбек күшіне айналдыруға ... ... ... ... адам ... ... ... экономика» мен
«Көлеңкелі көші-қон» байланысты. Қазақстанда бүгін қанша шет ел ... ... жоқ ... ... ... ... үстімен басқа
елге бара жатқандығы белгісіз.
Соңғы жылдары елімізді Ресейдің соғыс ... ... ... қылмысты содырлар паналайтын болыпты. Алматы облысының Алакөл
ауданында шешен ұлтының мүгедектері ... ... ... соғысқа
қатынасы барлығын айқындайды. Сондай-ақ қоныс аударушылармен бірге елімізде
жұқпалы аурулар да көбейген. ... ... ... осы ... ... ... ... экономикамызға серпін беруші күш емес, қоғам үшін
келеңсіз құбылысқа ... ... ... мигранттар тасқынының
Қазақстанға төмендегідей қауіп-қатерлері бар: Біріншіден, заңсыз ... ... ... ... ... ... антииммигранттық көңіл
күйдің күшеюіне әсер етеді. Екіншіден, заңсыз мигранттар көптеген заң
бұзушылықтарға жол ... ... ... бой ... ... аса ірі көлемде ақша массасы кетеді. Қытай иммигранттары, ... ... ... 4-5 ... ... құрайды. Өзбек
жұмысшылары Ресейден 200 миллион доллар ақша әкетеді екен /150/.
Төртіншіден, мигранттар өз ... ғана ... діні мен ... ... ... ... берсек, жалғаса береді. Ең бастысы, заңсыз
миграция ағыны, жүгенсіз гастербайтер жас ... ... ... ... ... ... естен шығармаған жөн.
2.3 Заңсыз көші-қонмен күресудегі ЕО-тың тәжірибесі
Орталық Азиялық аймақта ... ... ... өмір сүру ... ... ... көрсеткіштерінен біршама асатын жағдай
қалыптасты, біздің мемлекет ЕО секілді ... ... ... және ҚР
аумағында шетелдік азаматтардың болу мәселесіне тап ... ... ... заңсыз миграциямен күресудегі ... ... ... деп ойлаймын.
Еуропалық Одақтағы заңсыз миграциямен күресу ішкі ... ... аса ... ... бірі ... ... ... қызметтің келесі аспектілерін бөліп қарастыру қажет:
• шекаралды шаралары;
• ортақ кеңістікке шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың кіру
тәртібін орнату;
• шекара инфрақұрылымын ... ... ... ... ынтымақтастық;
• Шенгендік ақпарттық жүйенің екінші ұрпағын әзірлеу;
• Ұлттық құқықтық тәртіп органдарының ынтымақтастық механизмінің дамуы
және трансшекаралық тасымалдарға қолданылатын ... ... ... ... үшінші елдермен әріптестік механизмін дамыту және
заңсыз мигранттарды ... ... ... ... ... және ... ЕО елдерінің шекаралық және иммиграциялық билік ... ... ... ең ... ... орын алатын елдердің, әуежайлары
мен теңіз порттарындағы авияциялық және теңіз көлік ... ... ... орналасқан иммигарциялық байланыс офицерлері өте маңызды
рольді атқарады. Мысалы, 2000 жылы 25 ... ... ... 19 ... ... Испанияның Марокко мен Францияда өз офицерлері бар.
Нидерланды мұндай қызметкерлерді Стамбулда, ... ... ... Коломбо, Бангкок, Амман және Луандада ұстайды. 2004 жылдың
қаңтарында ... мен ... ... кол қойды, ол бойынша екі француз
офицері Пекин мен Шанхайға, ал екі қытай офицері Париждегі ... ... ... мамырында Батыс Балкандағы жасырын мигранттар ... ЕО ... ... ... ету және ... ... жартыаралда миграциялық байланыс офицерлерінің жүйесін
құру туралы шешім қабылдады. Кейінірек, бұл жерде ... ... ... ЕО Кеңесі, Севилья мен Фессалоникидағы ЕО саммиттері бұл
мәселені бірнеше рет талқылады. 2003 жылы ЕО ... ЕО мүше ... ... ... ... қорғау органдарының байланыс
офицерлерін бірге пайдалану туралы шешім кабылдады. 2004 жылдың ... ... ... байланыс офицерлерінің жүйесін кұру туралы»
регламент кабылдады, ал бұл ЕО өкіл ... ... ... ... мүмкіндігін береді. Байланыс офицерлерінің қызметін
жетілдіру үшін Жалпы ... мен ... ... ... ... тоқсан сайынғы есептерінің үлгісі әзірленуде.
Еуропалық Одақ елдері иммиграциялық бақылауды өз ... тыс ... ... күресу құралы ретінде кеңейтуде. Осылайша, 2001 ... ... ... өз ... ... Прага әуежайында
орналастырды, олар тіпті заңды күші бар ... ие ... ... ... ... ниеттерінің жарияланған
мақсаттарға сәйкестігін ... ЕО ... ... елге баруға рұқсат
бермеу ... жиі ... 2002 ... ... ... ... офицерлері 220 мың шетелдікке өз еліне келуге тыйым
салды. 2003 жылы ... ... ... 9827 адам Кале ... қайтарылды. 2004 жылдың қазанынан бастап Ұлыбритания «Евростар»
пойыздарының жолаушыларына қатысты ... ... Гар дю ... және ... (Брюссель-Миди станциясы) бақылаушы
иммиграциялық шараларды өткізеді. Шекаралық бақылауды Ұлыбритания ... ... ... және ... (Бельгия), Виссишен (Голландия)
қалаларында жүзеге асырады. 2004 жылдың 28 ... ... ... ... ... ... бағдарламасы жайлы алдын ала
хабарлады /153, С. 10-13/.
Еуропалық Одақ ... ... ... ... ... кеңесшілерді
іс-сапарға жібереді, олар әлеуетті иммигранттардың қолдан ... ... ... ... аяқ ... қарай құжаттар
жөніндегі еуропалық кеңесшілер Кот де Вуар, Гана, Абу-Даби, Таиланд, Гвинея-
Биссау, Марокко, Шри-Ланка, ... ... ... жэне баска да қауіп
елдерінде жұмыс істеді /147, С. 8-9/.
ЕО-тың жасырын иммиграциямен күресінің ... ... - ... ... ... мен ... жоқ адамдар үшін ортақ кеңістікке
кіру режимін анықтау. ЕО-тың виза саясаты түрлі жағдайлармен ... ... ... ... тұру ... ... экономика, мәдениет,
ішкі қауіпсіздік тұжырымдарымен, эммиграция ... ... ... сипатымен және т.б. Шетелдіктердің 3-айға келу шектерінде
(ортақ немесе Шенген визасы) ЕО виза ... ... ... ие, ... ... ... ... тәртіп пен қауіпсіздікті сактауға, түрлі
қауіп-қатерлердің алдын алуға ... ... ... - 2001 жылдың 15
наурызында қабылданған Кеңестің (ЕО) №539/2001 регламенті, ол ... ... өту ... азаматтарына не визалық, не визасыз кіру
режимі тарайтын үшінші елдердің тізімін белгіледі. ... ... ... ала ... келе, Комиссия 2 ақпанда оған Болгария мен ... ... ... кіру ... екі ... ... ... екі елдің жасырын миграциямен күресу жөніндегі құқыктық, жеделдік
және қаржылық құралдары баяндалды. ... ЕО ... ... ... ... ... мен ... азаматтарын репатриациялау мәселесі
қарастырылды. Комиссияның пікірін ... ... ... 2002 ... ... ... ... мен Румыния азаматтарын визалык талаптардан
босатты /18, P.162/. 2003 жылы ... ... ... ... түзету енгізілді. Енді Эквадор азаматтары да кіру ... ... ... Одак ... тек ... және ... ... ортақ ережеден шегіне отырып, 2003 жылдың 27
ақпанында ЕО ... ... ... беру ... ... ... ішінде транзиттік саяхатты жүзеге асыратын теңізшілерге виза беру
туралы №415/2003 ... ... ... мен азаматтығы жоқ адамдарға ЕО елдеріне кіру және
онда тұру құқығын беретін құжаттарды қорғауды ... ... ... 2000 жылдың наурызында Кеңес «Жолаушы ... ... ... ... ... алмасуды жетілдіру туралы» ... Бір ... соң ... ... ... ортақ форматы туралы
№1683/95 регламентіне түзетулер енгізуді және визалық жапсырма қағаздардың
және ... ... ... ... ... ... ... регламентті кабылдау туралы ұсыныс жасады. АҚШ тағы қыркүйектегі
лаңкестік ... ... ... Одақ ... ортақ форматын
белгілеген регламентке түзетулер туралы мәселені қайта көтерді. 2002 ... ... ... ... ... Кеңес екі құжат
кабылдады: визалардың ортақ нысаны туралы №1683/95 ... ... ... ... және мүше ... ... қүжаттарына ие адамдарға ЕО елдері беретін визалардың ортақ форматы
туралы №333/2002 регламент. 2003 жылдың қыркүйегінде Еурокомиссия ЕО ... ... ... ... ... азаматтарына берілетін визалар мен
қоныстану ықтиярхаттарын корғауды биометрикалык ... ... ... ... ... ... ... мен қоныстану
ықтиярхаттарда фотографияларды қолданудың ақырғы күнін 2007 ... ... ... ... ... ... ... екінші биометрикалык
идентификатор - бармақ таңбасын ... ... /142/. 2005 ... ... ... ... және 2006 ... 1 қаңтарынан (жеке куәліктер
мен жарты жылдан аз мерзімге қолданылатын төлқүжаттар үшін) ... Одақ ... жаңа ... ... ... және беру ... ... стандарттарын ендіруге міндеті. Қолдан жасалған
қүжаттармен күресудегі тағы бір принципиалды ... - FADO (False ... ... ... іске ... ... ... Еурокомиссия «Мүше мемлекеттердің құзырлы
билік ... ... ... азаматтарының жолаушы құжаттарында
олардың мүше мемлекеттердің сырткы шекараларынан өтуі кезінде жүйелі түрде
белігілер кою ... мен 1990 ... ... ... және ... ... енгізу туралы» регламенттік жобасын ... /14/. ... ... ... жағдайдаларда, мысалы, шекарадан өтудің кейбір
пункттерінде ұзын кезектерді ... ... ... ... тексеру мүмкіндігі жоқ мобилді нарядтардың пойыздарды тексеруі
кезінде және т.б. жағдайдарда белгілер қойылмауымен байланысты.
Соңғы жылдары ЕО ... ... ... ... даярлауды
жетілдіру жөніндегі бірқатар шараларды ... ... ... ... ... ... құжаттар мен
көлік құралдарын тексеру кезінде компьютерлік және сандық ... бұл ... ... пен жасырын миграциямен табысты күресу
мүмкіндігін береді. Бір ғана мысал келтірелік. 2004 жылдың 13 ақпанында
Майнадағы ... ... ... ... одағына кірмейтін
елдерге бару/келу) сынақтық жоба шектерінде шекаралық бақылаудың бірінші
автоматтандырылған биометрикалык ... іске ... Жүйе ... бақылау жүргізу кезіндегі ... ... ... тез ... өту ... ... Бақылаудың автоматтандырылған
биометриялық жүйесінің мәнісі - жолаушы ... ... бір рет ... ... оның жеке мәліметтері мен биометриялық сипаттамалары
Германияның Федералдық шекара қызметінің ... ... ... Егер шекарашылар тарапынан нарызылық болмаса, келесі
кіру/барулар кезінде ... ... ... ... ... идентификациялау ... ... ... ... ... ... жүйесін ары ... ... ... ... тек ... ... ... Бастапқы
сынақтық жоба 6 айга есептелінген ... 2004 ... ... айында
Германияның ішкі істер министрі Оно Шили, жүйенің сынақтан ... ... ... ... тагы он екі айға ... ... /80, С. 48-54/.
Қазіргі уақытта ЕО сыртқы шекараларды басқарудағы ынтымақтастық
бойынша ... ... мен ... ... ... 2002 ... 1
қаңтарынан бастап «Action Programme for Administrative Co-operation in the
Fields of External Borders, Visas, Asylum and ... (ARGO) ... ... ... мен ... ... ... жөніндегі бағдарлама қолданылуда, оның міндеттері:
ресурстардың бірігуіне және ... және ... ... қол
жеткізуге ерекше көңіл бөле ... ЕО ... ... ... Одақ елдерінің ұлттық мекемелерінің ынтымақтастығына септігін
тигізу;
еркіндік пен қауіпсіздік кеңістігінің шапшаң ... зиян ... ... ... шешім қабылдау кезінде ЕО заңнамасын біркелкі қолдануға
септігін тигізу;
• ЕО ... ... ... ... ... мекемелердің
әрекеттерінің жалпы тиімділігін арттыру;
• Ұлттық мекемелерге қатысты ЕО деңгейінде шығарылатын тиісті бағалар
Еуропалық Одақтың ережелерінің ... ... ... қамтамасыз
ету;
• Тиісті ұлттык және ... ... және ... емес
ұйымдармен қарым-катынастарды нығайту жөніндегі ұлттық мекемелердің
әрекеттерінің транспаренттілігін көтермелеу.
«ARGO)) багдарламасын жүзеге ... ... ... ... (2002-2003
жж.) сәйкес Еурокомиссия екі зерттеуді өткізу бастамасын ... ... ... ... ... қалпы (CIVIPOL-мен жасалған
келісім-шарттың жалпы сомасы - 300 мың евро) және ... ... ... ... ... ... -400 мың евро) /19/.
«ARGO» бағдарламасының шектерінде бірқатар жобалар жүзеге асырылды.
Мысалы, 2002 жылдың 2-4 ... ... ... және ... ... Одақ ... ... жасырын иммиграция
жүйесін анықтау бойынша RIO I (Risk ... ... ... Үш күн ішінде ұсталғандардың жалпы саны 69 ұлтқа жататын 410
жасырын мигрантты және ... ... 4 ... қүрады.
2002 жылдың 24 сәуірі мен 21 мамырының аралығында Италия мен
Испанияның ... ... 20 ... ... (ЕО ... Норвегия,
Болгария, Венгрия, Литва және Польша) 25 әуежайында RIO II операциясы
өткізіліп, қомақты нәтиже ... 140 ... ... 4597 жасырын иммигрант
ұсталды. Жасырын иммигранттардың көпшілігі ... ... ... де ... әуежайындағы жағдай және Мадридтің Барахас ... ... ... - бұл екі ... ... ... жасырын
иммигранттардың 37 пайызы келді. Еуропалық Одақ елдеріне құпия түрде өтуге
тырысқан адамдармен қатар, шекарашылар жасырын иммигранттарды ... ... ... ... ... ... ... анықтады, 500-ден
астам жағдайда әуе компанияларына ... ... - олар ... ... ие, ... және ... ... жолаушыларды жіберген.
Екі операция ЕО ... ... ... иммиграция
жағдайының айқын суретін кескіндеу және мигранттар ... ... мен ... ... тәсілдерді анықтау мүмкіндігін берді.
RIO III операциясы ЕО ... ... ... ... жүргізілді. 22
шенген әуежайларындағы визалық бақылау жағдайын зерттеуге арналған бұл іс
шараларға 17 ел ... 15 ... Одақ елі, ... ... ... Іс ... ... бизнес, оқу немесе спорт мақсаттарында орталық
билік органдары және ... ... ... миссиялары, немесе
түрлі шенген мемлекеттерінің өз азаматтарына берген визаларын ... ... ... ... зерттелді. Визаларды теріс
пайдаланудың барлығы 90 ... ... Іс ... салыстырмалы
шектеулі жеделді және сараптамалық нәтижесіне қарамастан, келешекте
пайдалану ... ... ... қорытындылар жасалды.
2003 жылдың 5-11 мамырында өткізілген RIO IV операциясының мақсаты
-жасырын миграция ... ... ... ... ... адамдар
контрабандасының маршруттарын анықтау үшін ... ... ... қолданатын жүйе және процедураларды жетілдіру.
2003 жылдың ақпаны мен мамырында ... ... ... мен
Испания Африкадан жасырын иммиграцияны тоқтату бойынша «Улисс» ... ... ... барысын Греция, Германия, Польша,
Норвегия, Европол және Еурокомиссиядан бақылаушылар ... ... ... портынан Палермога (Сицилия) дейінгі батыс Жерорта
теңізі ... Бұл ... тек ... күштері тартылды, олар 326
жасырын мигрант табылған 11 кемені ұстады. Теңіз ... ... және ... әуе күштерінің катысуымен болған мамыр
операциясы Канар аралдарының ауданындағы Атлантиканы ... ... 139 ... ... бар 7 кеме ... ... кемелер кез
келген күдікті кемені тоқтатып, оны жақын арадағы ... ... ... ... ... секілді шаралар алғаш рет өткізілмегенін атап өту қажет. 2001
жылдың қыркүйегі-қазанында Бельгияның бастамасы ... ... ... ... ... ... Чехия, Словакия, Румыния және Болгарияның
келешек ЕО ... ... ... бақылау шаралары жөніндегі
біріккен операция өткізілді. Күн сайын 24 ... ... ... ... қатысушыларға аналитикалық көмек көрсеткен операция штабы
Европол болды. Іс шаралар барысында әлемнің ... ... 1350 ... ... оның ... 14 пайызы Ауғанстаннан, 11 ... 10 ... - ... Іс шара Румыниядағы шекаралық
бақылаудың деңгейін анықтады, оның азаматтары елден шығуға ... ... ... ... /23, P. ... жылдың 7 мамырында Еурокомиссия «ЕО мемлекеттерінің шекараларын
біріге басқару туралы» баяндамасын ... Бұл ... ... ... осы ... ... саясатты қалыптастырудың ... ... өту ... ... ... ... жиынтығын әзірлеу; атап
айтканда, комиссия баспа және электронды түрінде шекара ... ... ... ... ... пен ынтымақтастық үшін ортақ жеделді механизмді құру, оның негізін
Еуропалық ... ... ... ЕО ... ... ... ... қорғау шараларын құру мақсатында сыртқы ... ... ... анықтау;
шекаралық корпус персоналын оқытуды ұйымдастыру, оның ... ... ... ... үйрету;
Еуропалық Одақ мемлекетерінің арасындағы - шекараны қорғау үшін каржылык
жауапкершілікті бөлу.
Ішкі істер мен құқық саласын ... ... ... А.Виторино
ЕОК-тың 2003-2005 жж иимигранттардың қоғамға интеграциялануына көмек
беретін ... ... үшін 4 ... бөлу ниеті туралы хабарлады. Ол
ЕО-қа мигранттарды жұмысқа тұру мақсатында кіргізу туралы, Еуроодақта бес
жылдан ... ... ... ... ... ... туралы және
иммигрантардың отбасыларының косылуы туралы ... әлі ... ... ... еске ... ... ... туралы жоғарыдағы
директива ЕО азаматтарының құқықтарына жақын болуға ... ... ... тұрады. Кеңес сонымен бірге, жасырын мигранттарды
репатриациялаудың ортақ еуропалық саясатының негізгі бағыттарын талқылады.
Министрлер ... ... ... жасырын иммигранттарды өз отанына
қайтару мәселелерінде ... ... ... ... ... бөлді. Кеңес босқын мәртебесін аныктауды кеңейту туралы, ... ... ... қорғай алмаса, мемлекеттік емес ... ... ... адамдарды босқындар санына қосу туралы
ұсынысты мақұлдады /152/.
ЕО комиссиясы миграция саясатын сыртқы саясаттың, яғни үшінші ... ... ... айналдыру туралы ниетін жариялады.
Құжатта 2000-2006 жж Еуропалық Одақ сыртқы ... ... ... ... ... ... ... елдермен ынтымақтастыққа 935 млн.
евро бөлінетіндігі ерекше атап өтілді. Комиссияның ... ... ... ЕО ... ... ретінде мойындаған
Севильядағы (2002 жылдың маусымы) ЕО ... ... ... /153/. ... ... ... ... қаржыландырудың
қосымша көздерін табуды, атап айтсақ, жасырын мигранттарды ... ... ... ... көрсету қорының қаражаттарын пайдалануды
жоспарлайтындығын атап өтті. Сонымен бірге, ол иммиграция ... ... ... ... ЕОК ... 2001 жылғы 10 млн
евродан 2003 жылы 20 млн. дейін артатындығын хабарлады.
Ұлыбритания мен Францияның ішкі ... ... ... ... ... ... ... біріге қадағалауды күшейту туралы
келісімге келді. Кездесудің тура нәтижесі 2002 ж. 30 ... ... ... ... ... ... болды. Лагерьде оны
бұғаз арқылы Ұлыбританияға ары қарай өту мақсатында уақытша баспана ... ... ... ... ... Сангаттадағы адамдардың
тағдырлары үшін жауапкершілікті екі ел арасында бөлуді шешті /58, P. ... ... ... ЕО ... ЕО мүше ... теңіз
шекараларында жасырын иммиграциямен күресу жөніндегі шаралар бағдарламасын
қабылдады /151, С. 9/. Бұл шаралардың көпшілігі жеделдік ... ие, ... ЕО мүше ... және ... ... ... ... жердегі басты элемент - ... ... ... ... ... елдерімен ынтымақтастықты арттыру.
ЕО сырткы саясатының бір саласы ... ... ... ... бұл ... оқиғалар мониторингі механизмін құру туралы
ұсыныстар пайда болды. Кеңес үшінші елдердің ... ... ... ... ... ... ... сыртқы шекараларды
қорғау, адамдарды жасырын тасымалдауға қарсы әрекет ету мәселелері бойынша
ынтымақтастығына ерекше көңіл бөлуге шақырды.
• саяси баспана.
... ... ... дейін үшінші елдердің азаматтары мен азаматтығы
жоқ адамдардың босқын мәртебесін ие болуы үшін қажетті стандартты
талаптар туралы директива бойынша ... ... ... ... беру іс шарасын жетілдіру жөніндегі Комиссия ұсынған
шаралар мақұлданды.
• Еуропалық Одақта заңды түрде тұратын үшінші елдердің азаматтарының
интеграциясы.
Саммит ... ... ... ... ол ... ... Одақтың алдында тұратын ... және ... ... ... еді. ... ЕО маңызды міндеті ретінде
мигранттарды экспорттаушы елдермен ... ... ... ... ... зерттеу мен дамытуды атады /150, С.6-
10/.
2003 жылдың қыркүйегінде ЕО ... ... ... 2004 ... кейін ЕО елдерінің арасындағы және көрші ... ... ... оңайлату жөніндегі екі регламентті ұсынды.
Бірінші ұсыныстың ... - бір ... ЕО ... тыс ... ... ... ... дәстүрлі байланыстарын сақтау. ... ... ... тек ... жылдан кейін ғана кіре алатын жаңа ЕО
мемлекеттерінің өмірін жеңілдетіп, оларға ЕО ... ... ... ... беру үшін ... ... ... кеңеюдің
қарсаңында аса маңызды болып келеді және шекара маңындағы ынтымақтастықтың
шынайы құралына айналуы ... оның ... ... ... ЕО ... арасындағы ынтымақтастығын атауға болады.
¥сынылған регламентегі сәйкес ... ... ... ... L визасымен (local-жергілікті) қамтамасыз етіледі және ... ... көп рет бару ... ... ... Одаққа тереңдей
ену құкығынсыз).
Комиссия ЕО 1030/2002 және 1638/95 ... ... ... ... ... ... ... ЕО азаматтығына ие емес адамдарға
арналған құжаттардың ортақ форматы және ортақ ... ... ... ... ... бұл ... ... мәліметтер енгізіледі.
Қалыптастырылып жатқан саяси баспана берудің ортақ еуропалык ... ішкі ... ... ... ... бас ... ... ЕО елдеріндегі саяси баспананы талап ете ... ... ... ... ... ... «Қауіпсіз елді»
анықтаудың критерийлері әзірленді. Өздерінің 2003 жылы 16-17 ... ... ... ... ... иммиграция мәселелерін талқылауды
жалғастырды. Олар үшінші елдерде иммиграциялық ведомстволардың еуропалық
жүйесін құруға қатысты саяси келісімге ... ... ... ... ахуал туралы ақпарат жинау және жасырын иммиграцияның
алдын алу ... ... ... ... ... ... көктемінде заңды иммиграцияға квоталарды енгізу туралы
зерттеудің нәтижелерін ұсыну ... ... ... ... ... ... ... Европолмен бірлестікте лаңкестік туралы акпарат
алмасу бойынша біріккен командаларды кұрудың ... ... ... ... 1 мамырынан бастап Еуропалық Одақтың ... ... ... басқару жөніндегі Еуропалык
агенттік өз қызметіне кірісті. Агенттік Еуропалық Одақ ... ... ... ... ... және түрлі сынама жобалар ... іс ... ... үйлестіру және бағалау үшін жауап беретін
болады. Бірақ саяси бақылау Еуропалык Одақ ... ... ... ... тұрғысынан алғанда SIS ІІ-ге ... ... ... ... мүмкіндігін едәуір
жақсартады. Қазіргі ақпараттық жүйе 80-жылдардың ... ... ол ... технология әлі дактилоскопиялық таңбаларды немесе
биомертиялық мәліметтерді үнемі ... ... ... ... ... ... органдары адамдарды идентификациялау және елден шығуды
бақылауға қатысты үлкен қиындықтармен күресуде. Бұл өте ... ... ... аты - ... іздеумен ғана шешуге болмайды. SIS-те олардың ... бар деп ... ... білетін тұлғалар лақап атты
пайдалана отырып, өзінің ... ... ... ... Тіпті егер
жолаушы қүжаттары нағыз болатын болса, SIS тек ... ... ... Жасанды қүжаттары бар түлғаны ұстау ... ... ... ... ... ... ... акпараттык жүйе ... SIS-ке ... ... ... ... анықтаудың
функционалды мүмкіндігін бермейді. Жиі кездесетін фамилиялар белгілі бір
нақты адамды анықтауды қиындата ... /120, С. ... ... екі ... ... SIRENE кеңсесі аркылы
жүзеге асырылуы ... ... ... пайдаланушыларының санының артуы
тәжірибе тұрғысынан мәліметтерді көп рет ... ... ... ... сенімділігі күмәнды болады. Сол себепті ... ... ... ... ... ... табылады. Сонымен бірге, ... ... ... оның ішінде несиелік мекемелер секілді үкіметтік емес
мекемелер пайдалана алады.
Шенген ... ... ... және ... ... мәліметтер
банкісіне ие. 1995 жылы онда 3.868.529 мәлімет; 1996 жылы - 4.592.949; 1997
жылы - ... 1998 жылы - ... 1999 жылы - ... 2001 жылы
-10,33 миллионная астам жазба болған, оның ішіндегі 1,23 ... ... ... келетін. Ірі мәлімет ... ... ... 2001 жылы ... SIS-те 2,67 ... ... ие болатын. 653
мың іздеу салынған адамдарға келетін.
2004 жылдың қазан ... ... Заң және ішкі ... ... Бас ... ... STERIA-France and HP-Belgium тұратын ИТ
компанияларының мультиұлттық тобымен SIS II және VIS құру ... ... қол ... ... ... - ... 40 миллион евро. VIS-ті 2006
жылдың аяғында, ал SIS ... 2007 ... ... іске қосу күтілуде
/120, С. 126.
2003 жылдың 15 каңтарынан бастап «Евродақ» орталық ... ... ЕО ... мен ... «Евродақ» қызметі туралы бірінші
жылдық есебіне сәйкес, 2003 жылдың 15 қаңтарынан 2004 жылдың 15 ... ... ... 271.573 ... алды. Олардың 246.902-сі баспана
іздеуші адамдарға қатысты; 7857 – сыртқы шекараларды ... ... 16814 - ... Одақ ... ... ... ... Баспана туралы өтініштердің 17287-сі немесе жалпы санының 7 ... бір рет ... ЕО ... берілгендігі анықталды. 1632 өтініш
үшінші рет берілген. ... және ЕО ... ... ... ... пен ... көрсетті /153/.
2004 жылдың 1 каңтарынан бастап Еуропалык Одақтың 15 елінің 8-інде
(Бельгия, ... ... ... ... Испания, Швеция,
Ұлыбритания) еуропалык арест ордері күшіне енді. 2004 ... ... ... кезінде жоғарыда аталған деңгейлерге Австрия, Кипр, Франция, Венгрия,
Литва, Люксембург, Польша жэне Словения қосылды. 2004 ... ... ... алғаш рет Испания швед билік ... ... ... ... ... пайдаланды.
Евроюст жүйесі кеңінен қанат жаюда, оның ресми инаугурациясы 2003
жылдың 29 сәуірінде өтті. ... ... ... жүйеге көбірек сенім
білдіруде, ал бұл Евроюсттің тиімді жүмыс істеуі үшін өте ... ... жылы ... ... ... төрт рет ... ... сұрады. Осы
жылдың қарашасында Гаагада трансшекаралык жағдайлардағы юрисдикцияны таңдау
мәселісін талқылаған семинар өтті. Семинарға ЕО ... ... ... ... 60 аса практиктер, сондай-ақ Еурокомиссияның, кейбір
басқа ұйымдардың өкілдері ... ... ... ... ордерін
имплементация алуға, біріккен тергеу бригадаларын құруга септігін тигізуде,
жасырын иммиграцияның үш ... ... ... ... ... /80/.
2001 жылы Шенген ережелерін дамыта келе кеңес ЕО мүше ... ... ... үшін ... колдануға міндеттейтін
директиваны кабылдады. 2003 ... ... ... ... койылатын талаптар мен қолданылатын санкцияларды
қатаңдатуды ұсынды, оның ... ... ЕО ... ... ... билік органдарына жолаушылар туралы жол алды мәліметтерін
тапсыруга міндеттеуді ұсынды. 2004 жылдың ... ... ... бірақ ол 1990 жылғы Шенген Келісімінің 26 ... ... ... ... ... толықтырылған тасымалдаушылардың
міндеттемелерін және жауапкершілігін жоймады. Максималды ақшалай айыпақы
кемінде (бір ... ... 5 мың ... ... евро ... ... күшіне енген күндегі ұлттық валютада белгіленген. Айыпақы
санкцияларын қолдану тасымалдаушыны басқа санкциялардан босатпайды, мысалы,
егер ол өз міндеттемелерін ... ... ... ... көлік құралын
тәркілеу /81/.
ЕО-тың жасырын иммиграцияға карсы әрекет етуінің негізгі тармағы
-үшінші ... ... ... ... және жасырын
иммигранттарды депортациялау. Миграцияға, қатысты үшінші елдерге сырттай
көмек бағдарламаларын қаржыландырудың ... ... ж.ж. ... ... /82, P. 1/. ... үшінші елдердің арасында - Ресей,
Белоруссия, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Түркіменстан және
басқа да ТМД ... Орта ... ... "New Tacis" ... 2002-2004 ж.ж. шекаралық бақылауды жетілдіру мен есірткі трафигімен
күресуге 17 миллион евро алуға тиіс ... ... 10 ... ... және ... саласында үшінші
елдерге қаржылай және техникалык ... ... ... ... ... Бес ... ... (2004-2008 жж.) бұл мақсаттарға
250 миллион евроны қарастырады. Басымдылыққа ЕО мен реадмиссия келісімдері
бойынша ... ... ... бұл ... ... ... асыратын үшінші елдер ие ... ... ... ... ... үшінші елдермен ынтымақтастығы мен әріптестігіне көмек
көрсетуге бағытталған:
заңды миграция саласында, атап ... ... ... ... ... мен ... ... мен расизммен күреске
қатысты заңнамасының дамуы;
мигранттардың шыққан елдеріндегі ... және ... ... ... заңды миграцияның дамуы, ЕО елдерінің
иммиграциялык мүмкіндіктері, заңды миграцияның артықшылықтарын және ... ... ... ... арттыру;
босқындардың мәртебесі туралы 1951 жылғы Женева конвенциясының, 1967 ... ... ... халықаралық құралдарға сәйкестік тұрғысынан
«нон-рефульмен» принципін ... және ... ... адамдарды,
босқындарды қабылдауға қатысты үшінші елдердің ... ... ... ... олардың заңнамаларын дамыту және ұлттық
тәжірибесін ... ... ... ... ... ... оның ішінде
иммигранттардың трафигі және ... ... ... ... ... және тиісті заңнаманы дамыту;
құқықты құрметтеудің негізіндегі реадмиссия және Еуропалық ... ... ... жасырын келген немесе тұрған адамдардың, немесе баспана
немесе Еуропалык Одақтағы халықаралық қорғаныстан бас ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықтағы маңызды мәселе - реадмиссия
келісімдерін жасау. ЕО елдерінің ... ... ... өзі ... ... ... ... негізгі ережелерін ЕО Кеңесі 1999
жылдың өзінде анықтаған. Соңғы жылдары Еурокомиссия Марокко, ... ... ... ... Украина, Алжир, Албания, Қытай және
Түркиямен ... ... ... ... ... жүргізді.
Қытайдың ерекше әкімшілік ауданымен - ... (2003 ... 13 ... Шри-Ланкамен, Албаниямен келіссөздер табысты аяқталды. ... ... ... әлі ... ... әлі ... ... ЕО мен Ресей федерациясының арасындағы реадмиссия келісімі туралы
келіссөздер 2003 жылдың 23 қаңтарында басталған еді. ЕО мен ... ... ішкі ... ... ... ... стратегиялык және жеделдік
деңгейде өтуде. Біріншіден, бұл ЕО-тың «үштігінің» (ЕО-ның төрағалык ... ... ... ... ... әділет және ішкі істер министрлері,
сондай-ак заң және ішкі істер мәселелері жөніндегі ЕО комиссары). Ресейдің
ішкі істер және ... ... ... ... ... тобының
деңгейінде жылына 1-3 рет жиналатын ... ... ... жақындату және қылмыспен күресу жөніндегі комитет бөлімшесі.
Үшіншіден, ЕО, ... және ... ... Ресей байланыс
офицерлерінің жыл сайынғы кездесулері, сондай-ақ екі тараптың ... ... ... ... ... келісімдерімен қатар, ЕО-тың
үшінші ... ... ... мен ... ... (реадмиссия туралы баптары бар), сондай-ақ негізінде жасырын
мигранттарды депортациялау жүретін Еуроодақтың мүше ... ... ... ... де ... әсіресе ықтиярсыз депортацияның қиындықтары келесі
статистикадан көрінеді. Францияда елден ... ... 100 ... тек ... ғана ... ... жасырын мигранттардың депортациясы жүзеге
асырылуда. Мысалы, 2001 жылы депортацияланған мигранттардың саны ... ... - 11592; ... - 8801; ... - 43950; ... ... - 8604; ... - 23836; Люксембургте - 118; Нидерландыда
-16548; Португалияда - 607; Испанияда - 26801; Швецияда -4505 адам. Греция,
Ирландия және ... ... ... жок /97, С. ... Одақ шектерінде ішкі кауіпсіздікті және сенімді нығайтудағы
аса маңызы қадам болып ЕО ... 2001/40 ... ... ... бойынша шешімдерді екі жақты мойындау ... ... ... ... ... ықпалына ЕО мемлекетінің құзыретті билік
органдарының шешімі бойынша тек оның ғана ... ... ... ... ортақ кеңісітігінен кетуге міндетті шетелдіктердің түрлі
категориялары (мысалы, босқын мәртебесін беруден бас тартқан) ... ... ... ... ... еркін қозғалыс жағдайларында асыра
бағалау қиын болады.
2002жылдың қараша айында ЕО ... ішкі ... ... Брюссельдегі кездесуінде босқындарды неғүрлым тиімді және ... ... ... ... ... Бұл үшін
Еуроодақтың босқындар бойынша корымен каржыландырылатын біріккен чартерлік
әуе рейстері ұйымдастырылады. Жақын ... ... ... ... 935 ... евро ... ... 2002 жылы
депортация ЕО үшін 13,7 миллион евроны, бір жыл бұрын -8,2 ... ... ... ... ЕО мүше ... босқындардың «ерікті
депортациясын» қаржыландыруға бірлескен босқындар жөніндегі ... ... ... Тек ... ж.ж. ... чартерлік әуе рейстерін
ұйымдастыруды қоса алғандағы жасырын мигранттардың депортациясы ЕО үшін 30
миллион ... ... ... ... ... жатқан халықаралық күрделі оқиғалардың адамдардың
өмір болмысы мен оның заңдылықтарын ... ... ... ... ... ... көз жеткізіп отырмыз.
Стратегиялық тұрғыда аса маңызды Евразия ... ... ... ... бойы өмір сүріп келген Кеңестік Социалистік ... ... жаңа ... жас ... ... болуы, дүниенің екі
шектілігі тәртібінің бұзылуы, ондаған жылдар бойы қалыптасқан халықаралық
қатынастар жүйесіне түпкілікті бетбұрыстар мен ... ... ... алып ... КСРО ... оның орнына көптеген тәуелсіз
мемлекеттер пайда болды. Бұрын бір ... ... ... ... сан қилы қиындықтар туды. Ендігі кезекте осы ... ... ... ... Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан,
Түркменстан Республикаларының тәуелсіздік алуы және ... ... ... ... туындаған жаңа экономикалық және саяси
жағдайлар тұтастай алғанда елдегі және оның ... ... ... ... және ... елеулі өзгерістер
енгізді. Мемлекеттер ұзақ кезең бойы жабық жүйе ретінде өмір сүрді, ... ... ... ... жеке сапарлармен, спорттық және мәдени
іс-шараларға қатысулармен шектеліп, эпизодтық сипатқа ие ... Ол, ... ... жоғары білікті жұмысшылардың социалистік және дамушы
елдердегі өнеркәсіптік кәсіпорындардың және ... ... ... ... ... ... де ... асырылды.
Миграциялық үрдіс бұғанасы қатпаған жас ... ... үшін аса ... құбылыс. Әсіресе соңғы кездері көші-қонның
салдарлары Қазақстанға тиюде. Әлемдік ... ... ... мигранттары
бар, босқыны бар жаппай миграциялық тасқынның шекарасы айқара ашық жатқан
қазақ даласына лап қоюы ... ... ... қарай, бірнеше жылда-ақ тұтас
мемлекеттердің болмыс-бітімін өзгеріске ұшырататын аса ... ... алу үшін ... ... ... ... да, нәтижелері қуантарлық
емес.
Заңсыз миграция, терроризм, экстремизм, есірткі ... ... ... ... ... алдында тұрған, сонымен
қатар Қазақстан үшін де ... ... ... Көзге ұрып тұрған
экстремизм, лаңкестік әрекеттер, есірткілер, босқындардың шұбыруы ... ... ... ... қауіп те бар. Соғыс ... ... ... ... сөз рас. Күн ... сағат сайын біздің
адамдарымыздың санасы үшін де ... ... ... Діни ... ... жоқ, ... ... дәстүріміз басқа, бізде ешқашан
фанатик болған емес деген оймен өзімізді алдаусырату ретсіз. Солай екені де
рас. ... ... өз ... ... ұмытпаған жөн. Аймақтағы
заңсыз көшіп-қонып жүрген діни экстремистер өз ... ... ... Бұл ... ... елге келіп халықпен ... ... ... ... ... ... тырысады.
Осындай көрініп тұрған және көрінбейтін ... ... ... ... үздіксіз үрдіс, ол болған, болып жатыр және болады. Тек ... мен ... ... отыруы мүмкін. Қазіргі миграция негізінен
экономикалық сипат алып отыр. Әрбір адам өзінің ... ... ... Түп тегі ... ... ... ... байқауынша, қазіргі мигранттар мақсатқа жету үшін барлық құрбанға
бара алада. Бұл құбылыс бір негізгі постулатты ... ... ... мемлекттерден бай және тұрақты мемлекеттерге кетуі судың ағыны
сияқты тоқтамайды. Бұл үрдісті тоқтату суды ... тең. Яғни одан ... Егер су ...... күші ... онда ... - ... Мәселе оны тоқтатуда емес, оны реттеу механизмдерін табуда.
Ұлттық қауіпсіздігіміз және өзіміз ұшырасып ... орта ... ... ... ... ең ... ... қауіпсіздіктің
сөз жүзінде емес, іс жүзінде нақты жүйесін жасақтау. Осы үшін ... ... ... мен ... Ынтымақтастық Ұйымы, ТМД, АӨСШК,
ЕврАзЭҚ деңгейінде аймақтағы қауіптерге бірлесе күрес жүргізу. Заңсың көші-
қонның тек даму ... ... ... оның алдын-алу шараларын жасау.
Аймақтағы ... ... ... ... мен мемлекеттердің
құқықтық органдарының ... ... ... ... ... ... ... бақылау құрылғыларының іске қосылуын
жеделдету.
Есірткі дертіне ұшыраған ... ... ... бола ... ... ... құмарлық пен есірткі бизнесіне қарсы күрестің ... мен екі ... ... ... қабылданды. Алайда
қандай да бір алға басушылық байқалар емес, ал ... ... ... бара жатқанын көрсетіп отыр. Өзіміздің ішкі күш-қимылымызбен ғана
мәселені шеше ... да ... ... ... өзі, қол ... ... ... деген сөз емес.
Қауіпсіздік саласындағы проблемалардың күрделілігі сонда, ол мемлекет
тарапынан әрдайым алдын ала іс-қимыл жасалуын талап етеді.
Орталық ... ... ... ... керек. Өйткені заңсыз көші-
қон мәселесін жекелеген мемлекет қанша шешем деп ... да, ... түк ... ... алдын-алу үшін аймақтағы ... ... ... бірлесе отырып халықтың әлеуметтік ... ... ... ... жасау керек. Заңнамалық актілерді
жетілдірумен айналысу ... ... ... ЕО ... ... алмасуымыз керек. Орталық Азия мемлекеттерінің нормативті-құқықтық
актілерді жетілдіре отырып, бірыңғайлыққа келтіру. Миграция мәселесімен
айналысатын ... ... ... ... шешуде құқықтық базаны
нығайту. Шешімдердің тек қағаз жүзінде ғана емес, іс жүзінде әрекет етуін
қадағалау.
ПАЙДАЛЫНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... Назарбаев ТМД Үкімет басшылары кеңесінің
отырысында сөйлеген сөзі. Астана, 22 ... 2009 ж. // ... ... Президента Республики Казахстан Н.А.Назарбаева на III
СМИД СВМДА. Алматы, 25 августа 2008 г. // ... ... ... Прав ... от 10.12.1948 г. // ... ... ... ООН ... транснациональной организованной преступности
от 15.11.2000 г. // http:// www.un.kz.
5. Протокол против незаконного ... ... по ... морю и воздуху
от 15.11.2000 г., дополняющая ... ООН ... ... ... // ... В.С. XXI век против мафии.
Криминальная ... и ... ООН ... ... преступности. М.: ИНФРА-М. 2001.
6. Доклад о человеческом ... в ... ... В ... ... ... бюро ПРООН по странам Европы и СНГ, 2005 г.
7. Протокол о предупреждении и пресечении торговли ... ... и ... и ... за нее от 15 ... 2000 г. //
http://www.iom.kz/index.php?lang=rus&podmenu_id=1&menu_id=3
8. Протокол против незаконного ввоза мигрантов по суше, морю и ... 15 ... 2000 г. // ... ... конвенция о защите прав всех трудящихся - мигрантов и
членов их семей от 18 декабря 1990 г. // http://www.iom.kz.
10. Проект по ... ... в ... Азии (CALM) ... ... ... торговли людьми в Казахстане ... ... о ... ... соглашения о постепенной
отмене ... на ... ... // ... международных правовых
документов. – М., 2000. – 235 с.
13. Commission of European ... ... Staff ... First Annual Report to the Council and the European ... ... ... of the EURODAC Central Unit. – ... 2004. – 5 May.
14. Цит. по: Continued effectiveness of the Organization in view ... new ... Doc. MC /1631/ ... ... ... Geneva, 1989. P. ... Population Division of the Department of Economic and Social
Affairs of the United Nations ... World ... ... ... Revision and World ... ... The 2001 ... Commissions Proposal on Biometric Identifiers for Visa and
Residence Permit for Third Country ... ... ... ... of European Communities. Commission Staff Working
Paper First Annual Report to the Council and the European ... ... ... of the ARGO ... (2002-2003) // SEC (2004)211. –
Brussels, 2004. – 17 ... ... акты о ... ... ... ... ... решение Совета от 28 ноября 2002 г. О ... ... ... в ... ... за ... ... транзиту и пребыванию // http://www.europa.eu.int.
20. Regulation (EC) - ... of the European ... and of ... of 10 March 2004 ... a Programmer for Financial and
Technical Assistance to Third ... in the Areas of ... ... ... ... Study on the Control of the European Unions Maritime
Borders. Final Report. Council of the European Union. – ... 2003.- ... ... ... ... СНГ ... незаконной миграции от 16 ... 2004 ... ... ... ... Суда СНГ от 11 ... 1996 г N C-1/14-96
// СПС «Гарант».
24.Основные нормативно-правовые акты и понятия в сфере миграции стран
Центральной Азии, Российской Федерации и ... ... ... ... «О ... ... Казахстан» от 20 декабря 1991 г.
№1017-Х11.
26. ... «О ... ... ... ... от ... 1993 г. N ... Закон «О миграции населения» от 13 декабря 1997 г. N ... Указ ... ... ... «О ... положении
иностранных граждан в Республике Казахстан» от 19 июня 1995 г. ... ... ... ... ... Казахстан от 5 сентября
2000 г. №1346
30. Закон «О ... ... и ... в ... акты ... ... по ... незаконной миграции»
от 22 февраля 2002 г. N 296-11.
31. Закон «О правовом ... ... ... в Кыргызской
Республике» от 14 декабря 1993 г. N 1297-XII.
32. ... «О ... ... Республики» от 18 декабря 1993 г.
N 1334-XII.
33. Закон «О государственной границе Кыргызской Республики» от ... 1999 г. N ... ... ... ... и ... ... Республики от 28 апреля 2000 г. N 102.
35. Закон «О внешней миграции в Кыргызской Республике» от 21 ... г. N ... ... «О ... от 25 марта 2002 г. N 44.
37. Закон «О внутренней миграции в Кыргызской Республике» от 30 ... г. N ... ... «О ... от 20 июля 1994 г. №991.
39. Закон «О вынужденных мигрантах в Республике ... от ... 1994 г. ... ... ... «О ... ... Таджикистан» от 4
ноября 1995 г. N 104.
41. Закон «О правовом ... ... ... в Республике
Таджикистан» от 1 февраля 1996 г. N 230.
42. ... «О ... ... ... ... от ... 1997 г. ... Концепция государственной миграционной политики Республики
Таджикистан от 8 октября 1998 г. ... ... «О ... в ... ... от 11 ... 1999 г.
№881.
45. Закон «О гражданстве Туркменистана» от 30 сентября 1992 г. №9.
46. Закон «О правовом ... ... ... в ... 8 ... 1993 г.
47. Закон «О государственной границе Туркменистана» от 1 октября ... ... ... «О ... от 12 июня 1997 ... ... «О порядке въезда, выезда и пребывания ... в ... от 21 ... 2003 г. ... ... «О ... ... иностранных граждан на временную
работу в Туркменистане» от 21 Байдак 2003 г.№6135.
51. Закон «О гражданстве Республики Узбекистан» от 2 июля 1992 ... ... ... ... «Об ... выдачи и обмена
паспортов граждан Республики Узбекистан, видов на ... ... лиц без ... и ... лица без ... ... ... 1994 г. N 624.
53. Постановление Кабинета министров «О порядке въезда, ... и ... ... ... ... и лиц без ... ... Узбекистан» от 21 ноября 1996 г. N 408.
54. Закон «О государственной границе ... ... от ... 1999 г. N ... ... «О виде на ... в ... Узбекистан для
иностранца, виде на жительство в Республике Узбекистан для лица ... и ... лица без ... от 26 февраля 1999 г. N
УП-2240.
56. Постановление ... ... ... "Об ... ... ... ... Республики Казахстан на 2001 -
2010 годы" от 29 октября 2001 г.// http://www.iom.kz.
57. Государственная граница. Сб. ... ... / Под ... ... Алматы: Данекер, 2000.
58. Концепция регулирования миграционных процессов в РФ от 1 ... г. ... ... Memorandum of Understanding between the Government of ... of ... and the OSCE Office for ... ... ... ... ... for the Republic of Kazakhstan.
60. Договор между Республикой Казахстан и Монголией об урегулировании
вопросов добровольного переселения и ... лиц, ... ... ... по ... ... //
http://www.iom.kz/index.php?lang=rus&podmenu_id=8&menu_id=3
61. Соглашение ... ... ... и ... ... ... порядке приобретения ... ... ... прибывающими для постоянного проживания в Российскую Федерацию,
и гражданами Российской Федерации, прибывающими для ... ... ... ... ... ... заявление Президента Республики ... и ... ... Таджикистан Э.Ш.Рахмонова (Астана, 4
мая 2006 года) // http://www.zakon.kz/our/news/news.asp?id=30054049
63. Выступление генерального секретаря Евразийского экономического
сообщества Григория ... на ... ... ... ... 23 мая 2005
г. // http://www.evrazes.com/ru/main/documentpage/19/
64. Воротной И. Интервью с начальником ... ... ... и ... ... миграционной полиции МВД
РК Евгением Щербаковым // http://www.izvestia.kz/news.php?date=05-07-
05&number=4.
65. Глава КНБ ... о ... ... ... создать на территории РК базы по ... ... ... Назарбаев Н.А. Послание Президента Республики Казахстан народу
Казахстана. Новый ... в ... ... ... 28 ... 2007 г. ... ... Назарбаев Н.А. Стратегия становления и ... как ... ... ... 1992. ... Назарбаев Н.А.Критическое десятилетие, Алматы: Атамура, 2003, 240с
69. Путин В.В. Выступление на встрече с высшими офицерами РФ. ... 27 июля 2005 г. // ... ... по ... ... Совета коллективной
безопасности. Минск, 23 июня 2006 г. // ... ... Н. ... ... ... // ... «Красная звезда», 17 января 2007 г.
72. Генерал-лейтенант Закиев Б.: «Процесс построения охраны всей
границы ... ... ... 2005.
73.Сегодня есть реальные предпосылки для более активного продвижения
экономического сотрудничества в ... СНГ. ... с ... по ... СНГ ... ... ... ... М.С. и др. ... ... Трудные вопросы
современного развития. – М.: Альпина Паблишер, 2003. – 315 с.
75. Национальный ... ... ... ... В 2-х т. / ... ... А. ... Агентство Республики Казахстан по статистике,
2000 – 250 с.
76. ... ... ... в ... 2006
года. ... РК по ... ... ... ... ... ... и
направления демографической политики). / Под общ. ред. Кареловой Г.И.,
Рыбаковского Л.Л. ... ... ... ... М.: ... ... Казахстана, 2005. Статистический сборник. / Под ред.
Абдиева К.С. – ... 2005. 205 ... ... ... в Казахстане. Статистический сборник / под ред.
Шокманова Ю.К. – Алматы, 2005.С.279. 95.
80. Council of the European Union. Second Annual Report of ... ... 2004.-14 ... Council Derective 2(ЮЗ\EC) of on ... of Carriers ... ... Data.- ... 2004.-27 ... ... from the ... to the Council and the European
Parliament “Integration Migration Issues in the European Union, ... third ... / COM (2002) 703 final Annex, - ... 2002.- ... КНБ ... // ... К. — 2006, 23 ... КНБ РК. Дайджест СМИ: публикации // http://www.knb.kz/page.
85. Чекисты ... ... // ... ... — 2006, ... ... одна остановка // Экспресс К. — 2006, 30 июля.\
87. Приграничный слет // Экспресс К. — 2004, 27 ноября.
88. Дурные ... // ... — 2007, 25 ... ... «под ... // ... К. — 2007, 3 ... Эксперты называют одной из главных угроз региональной безопасности
неконтролируемую трудовую миграцию // Панорама. —2006, 2 июня.
91. Наличие ... ... ... о ... ... ... ... на рынке труда // Панорама. — 2006, 16 сентября.
92. Каналы перекрыты // Экспресс К. N 208 ... ... ... ... ... с ... будущим. Время плюс.
Выпуск 9.2003.19-26 августа. //http://timeplus.freenet.uz/news/2003/09.
94. Рожков А. Граница прозрачная или ... ... и ... №9. 2003. 26 ... – 4 ... Дисенова М. Экономический эффект трудовой миграции в Центральной
Азии // Экономические стратегии - Центральная ... ... ... М.А. ... с контрабандой мигрантов, ... в ... и ... ... // ... Осколкова О. Старение населения в странах ЕС // Мировая экономика
и международные отношения. – М., 1999. - №10. – С. ... ... Е. ... ... в Республике Казахстан. //
http://www.demoscope.ru/center/fmcenter/sadovsk.html
99. Садовская Е.. Незаконная миграция и проблемы ее предупреждения.
// ... 2002. - №2. С. ... ... Е. ... ... в ... ... Азии:
причины и социально-экономические последствия. / Миграция в ... ... и ... ... ... ...
Алматы «Дайк-Пресс», 2005, С. 17-32.
101. Сыроежкин К.Л. Мифы и реальность ... ... в ... ... ... ...... «Дайк-Пресс», 2003, 626 с.
102. Сарсембаев М.А. Борьба с ... ... ... в Казахстане и Международное право. //http://www.kisi.kz.
103. Доброта Л. Пора ... ... ... раб сила ... ... на юге ... Носатов В. Кто ... ... ... ... ... Ю. ... ... нелегальных мигрантов. 2002.17 мая.
//http://www.arba.ru/iwpr/1/articles/2002136-2.html.
106. Чанц М.Управление миграционными процессами в ... и ... ... по ... ... ... Сб. научных
трудов. – Москва – Уральск, 2002. С. 138.
107. Граб Р. ...... ... ... Н.И. ... ... в ... Султанов Б.К. Казахстанско-российское сотрудничество и проблемы
обеспечения безопасности в Центральной Азии.// http://www.kisi.kz
110. Султанов Б.К. ... ... в ... ... ... Д. ... кто ...
132. Ермаков Т. Страсти по халифату // Парламентская газета. 2002. 2
ноября. ... ... ... обнаружили международный канал по перевозке
незаконных ... ... ... ... ... ... 2002 17 мая.
//http://www.mirtv.ru/rubrics/6/7131_1.htm.
135. На ... ... ... ... и
нелегальная торговля. //http://www.mpa.ru/cis/new.php?id=8323 07.04.03.
136. Пограничная политика и ... ... ... ... в ... годы кардинально изменятся // Агентство «Хабар».
2002. 10 октября. //http://www.khabar. kz.
137. Круглый стол на ... ... ... в ... Азии ... глобализации. //http://www.mvd.kz/staff/novosti20.html.
138. Казахстан предлагает ОБСЕ создать в Центральной Азии структуру
для противодействия незаконной ... ... ... Т. ... ... на юге ... тревожный
симптом? // http://www.analitika.org/article.php?story=20070320010618487.
140. Якушева Ю. Казахстан в системе миграционных потоков в Центральной
Азии. // www.postsoviet.ru
141. Хейфец Б.А. ... ... - ... и ... ... ... в ... Центральной Азии, Росийской
Федерации, Афганистане и Пакистане. Аналитический обзор. Алматы: МОМ, 2005.
143. ... ... в СНГ. ... пути ... ... ... С. Нелегалы в ... ... ... С. Еще раз о ... ... ... А.В. ... миграции и ее классификация // журнал
международного права и международных ... №3 ... ... В. От ... к ... ... // Европа. – 2002.
-№4. – С. 8-9.
148. Шмыков Ю.В. ЕС как стимулятор ... ... в ... мира //http://www.edc.spb.ru/activities/conferences/40 years/
149. Потемкина О.Ю. Европейское пространство свободы, безопасности ... ... ... ... - М., 2002. 79 ... Есть ... ... мигранты // Эхо планеты. – 2002. -№28. – ... ... ...... ЕС и ... парламенту:
коммюнике «Расширенная Европа – соседство: новая структура ... ... и ... ... // СОМ. – 2003.-3 ... ... Illegal ... High Impact Operation was
Succesful. Press ... – The Hague, 2003. – 15 ... ... ... ... // Vestnik «EUROPA»
asos@sender.itar-tass.com, 2004. – 23 January.
154. Дель Прете Р. Добро или зло? Требуется ... ... // ... 2004. - №3. – С. 10-13. 81. General Report on the ... of the
European Union 2001.- Brussels-Luxemburg, 2002.
155. Курт Шельтер. Шенгенское ... и его ... ... с ... ... ... Серия мероприятий по
проблематике ЕС (тексты докладов). – 2003. №1. – С. ... ... А. ... ... Союз и его ... ... //
Европа: журнал польского института международных дел. – 2003. -№3.
157. Хомра А. У. Миграция населения. - ... 1979

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан мен ресейдегі көші қон мәселесінің бақ тағы көрінісі»69 бет
Көші-қон мәселесі жайлы102 бет
ХХІ ғасырдағы орталық азия қауіпсіздік мәселесін нығайту мен жетілдіру жолдары56 бет
Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі11 бет
Қазақстан Республикасына шетел жұмысшыларын жұмысқа тарту мәселесі: халықаралық құқықтық қырлары46 бет
Қазақстан Республикасында көші-қон үрдісінің әлеуметтік аспектілері66 бет
Қазақстан Республикасының экономикасының тарихы13 бет
Қазақстан халқына этнодемографяилық сипаттама52 бет
Қазақстандағы ауыл шаруашылығын күшпен ұйымдастырудың тарихнамасы35 бет
1970 – 1990 жылдардағы Қазақстандағы көші – қон процестерінің тарихы46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь