Турбо Паскаль программалау тілі және оның негізгі операторлары

Кіріспе
I. Теориялық бөлім
1.1. Турбо Паскаль программалау тілі және оның негізгі операторлары
1.2. Тұрақтылар мен айнымалылар
1.3. Массив типінің сипатталуы
1.4 Циклдік өңдеу операциялары.
1.5 Жол типінің сипатталуы
1.6 Процедуралар мен функциялар.
1.7 Мәліметтердің жиын типін сипаттау
1.8 Мәліметтердің жазба типін сипаттау
1.9 Файлдар мен сілтемелер
II. Бағдарламаның баяндалуы
1.1. Есептер қойылымы.
1.2. Есептер блох.схемасы
2. Программаның сипатталуы
2.1. Жалпы мағлұматтар
2.2. Функционалды қолданылуы
2.3. Қолданылған техникалық құралдар
2.4. Программаның шақырылуы мен жүктелуі
2.5. Енгізілетін және шақырылатын мәліметтер.
2.6. Бағдарламалар листингі.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
1970ж. программалау әлемінде кемінде екі маңызды оқиға болды, олар: UNIX- операциялық жүйесінің және Паскаль атты жаңа программалау тілінің пайда болуы. Бұл тілді алғашқыда жалпы программалауды оқыту мақсатымен құрастырған Швейцариядағы жоғарғы политехникалық мектебінің Инфрматика институтының директоры, профессор Никлаус Вирт (1968-1971жж). Жаңа программалау тіліне француз математигі, физигі және философы, көрнекті ғалым Блез Паскаль (1623-1662жж) есімі берілді.
Кейіннен осы тілдің бірталай түрлері және толықтамалары пайда болды. Олардың ішінен кеңінен таралған BORLAND компаниясының Turbo Pascal – пакеті. Программа құрастырудың сапасымен жылдамдығын арттыру үшін 80-ші жылдардың ортасында Турбо Паскаль атты программалау жүйесі дүниеге келді. Турбо деген сөз Borland International.Inc. (АҚШ) фирмасының сату таңбасының бейнеленуі.
Сонымен қатар Turbo Pascal тілі компьютерлік графиканы пайдалануға, дыбыспен жұмыс істеуге, жүйелік программалауға үлкен мүмкіндіктер береді.
        
        Мазмұны
Кіріспе
I. Теориялық бөлім
1.1. Турбо Паскаль программалау тілі және оның негізгі ... ... мен ... ... типінің сипатталуы
1.4 Циклдік өңдеу операциялары.
1.5 Жол типінің сипатталуы
1.6 Процедуралар мен функциялар.
1.7 Мәліметтердің жиын ... ... ... ... типін сипаттау
1.9 Файлдар мен сілтемелер
II. Бағдарламаның баяндалуы
1. Есептер қойылымы.
2. Есептер блох-схемасы
1. ... ... ... ... ... ... ... техникалық құралдар
4. Программаның шақырылуы мен жүктелуі
5. Енгізілетін және шақырылатын мәліметтер.
6. ... ... ... программалау тілі
1970ж. программалау әлемінде кемінде екі маңызды оқиға болды, олар: UNIX-
операциялық жүйесінің және Паскаль атты жаңа ... ... ... Бұл тілді алғашқыда ... ... ... ... ... жоғарғы политехникалық мектебінің Инфрматика
институтының директоры, профессор Никлаус Вирт ... ... ... ... ... физигі және философы, көрнекті
ғалым Блез ... ... ... берілді.
Кейіннен осы тілдің бірталай түрлері және толықтамалары пайда болды.
Олардың ішінен ... ... BORLAND ... Turbo Pascal ... ... құрастырудың сапасымен жылдамдығын арттыру үшін ... ... ... Паскаль атты программалау жүйесі дүниеге келді.
Турбо деген сөз Borland ... (АҚШ) ... сату ... ... Turbo Pascal тілі компьютерлік графиканы ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктер береді.
Турбо Паскаль тілінің негізгі операторлары
Меншіктеу операторы. Кез ... ... ... ... бірі ... ... операторы саналады. Меншіктеу белгісі
(:=). Бұл оператор бойынша берілген өрнектің нәтижесі ... оның ... бір ... меншіктеледі.
Жазылу жалпы түрі: := ...... ... ең ... есепті шығарғанда да мәліметтерді енгізу –
шығару операцияларынсыз тынбайды. Кез – ... ... ... да ... ... негізінде нәтиже береді. Өңделетін мәліметтер сыртқы
құрылымдардан шығып, компьютер ... ... ал ... жадыдан сыртқы құрылымға ... ... ... оқу және ... жазу ... read, write, ... орындайды. Оқу операторы Read – программада өңделетін
мәліметтердің берілген ... ... ... ... ... Read ();
Readln операторы Read операторындай, бірақ Readln операторлары қатар
жазылса, әрбір келесі енгізу операторына қажетті мәндер міндетті түрде ... ... ... ... Write программадағы өрнекткрдің, мәліметтерді өңдеудің
нәтижесін экранға шығарады.
Жазылу жалпы түрі: Write ();
Writeln операторы Write ... ... тек ... ... экранға жазылғаннан соң, курсор келесі жолдың басына орналасады.
Егер де есептеу ... ... ... ... да бір ... ... ... онда бұл процес тармақталу ... ... Ал бұл ... процесінің алгоритмі тармақталу құрылымды және де
әрекеттердің бағыты олардың тармақтары деп аталады.
Тармақталу операторы көрсетілген шартқа байланысты ... ... ... қамтамасыз етеді.
Жазылуы: if then else ... - 1 ... 2 ... – жай ... ... ... ... шарт – кез келген қатынас операциясы немесе логикалық өрнек.
Бұл оператордың жұмысы төменгі суретте көрсетілген.
Тұрақтылар мен айнымалылар
Басқа да ... ... ... ... ... мен ... деп қарастырылады. Программада тұрақтылар ... ... ... де ... ... ... осы берілген атау бойынша қолданылады.
Программа орындалу барысында көрсетілген қалпынан ... ... деп ... ... ... ... ... олар: бүтін, нақты,
16 – разрядты, логикалық, символдық, символдық тізбек, жиын құрылысшысы,
көрсеткіш.
Бүтін ... ... ... ... ... пайдаланып
жазылады. Машина жадына (-2147483648 ; ... ... ... ... жазу ... ... бейнелеуде ондық белгісі деп аталатын ... ... және ... ... ... оң ... теріс екендігін көрсету
үшін кескіндердің алдына “+” ... “-” ... ... ... жылжымалы нүктелі (экспоненциалдық) түрінде берілуі мүмкін,
мысалы:
Математикалық жазылуы ... ... ... - бұл не FALSE ... неTRUE (ақиқат) мәнді
тұрақтылар.
Символдық тұрақтылар – бұл екі жағынан ... (‘ ’) ... кез – ... символ.
Символдық тізбек – бұл екі жағынан апостроф (‘ ’) ... ... ... ... – екі жағынан квадрат жақшалармен шектелген жиын
элементтерінің тізімі.
Барлық тұрақтылар программаның const ... ... ... ... бөлімінде сипатталануы қажет.
Программа орындалу барысында мәндер өзгеретін шамалар айнымалылар деп
аталады. Айнымалылар да, ... ... ... var ... ... ... арнайы бөлімінде сипатталынуы тиіс.
Айнымалылар сипаттамасының жалпы түрі:
Var
: ;
мысалы:
var
X,Y,Z: integer;
Max, min: real;
Типті анықтау дегеніміз – ол ... ... ... және осы типтерге рұқсат етілген әрекеттерді білдіреді, мысалы:
• Integer типі – ... ішкі ... 2 байт орын ... осы
типті сандардың өзгеру диапазоны: -32768 ден ... ... ... Real типі – ... мәліметтер – 6 байт орын алады, ал мәндерінің
өзгеру диапазоны 2,9Е-39 дан ... Char типі – ... ... ... - ... орын ... String типі – ... тізбекті білдіріп, жадыда (max+1) байт орын
алады, мұндағы max – тізбектегі символдар саны;
• Boolean типі – 1 байт орын ... мәні FALSE ... ... TRUE
(ақиқат).
Массив типінің сипатталуы.
Массив дегенiмiз – ... ... ... ... ... ... Оның Паскаль тiлiнде баяндалуы:
TYPE =array [] of ;
VAR : ;
немесе тiкелей
Var : array [] of < ... типi ... ... - дұрыс идентификатор болуы керек.
- диапазон типтi. Массив элементтерiнiң
индексiн анықтауға қолданылады.
Массив бiр өлшемдi және екi өлшемдi болып екiге бөлiнедi.
Циклдік ... ... ... ... ... шығару кезеңінде бір
теңдеуді немесе формуланы пайдаланып, ондағы ... ... ... рет ... ... тура ... сәттер жиі
кездеседі. Осындай қайталанып орындалатын есептеу процесінің белгілі ... цикл деп ... ... цикл ... операторларының үш түрі бар:
While (әзір),
Repeat (дейін),
For (параметрлі цикл).
While, Repeat операторлары қайталану саны белгісіз, бірақ ... ... ... шығу ... ... жағдайда қолданылады. Егер ... саны ... ... ... For – пайдаланған жөн.
While – Do операторы, ... ... және Do ... ... ... ... шартынан және цикл денесінен
тұрады.
Жазылуы: While do ;
Repeat – Until. Бұл ... цикл ... ... цикл ... ... шығу (Until), ... ... Repeat Until ;
Repeat пен Until қызметші ... ... ... ... ... құрайды да, бір немесе бірнеше операторлардан тұратын болады.
For – Do, For – Downto. For – Do циклдік ... ... ... ала ... ... ... ... Бұл оператор екі түрде
беріледі.
Жазылуы: 1. For := to ... For := downto ... жол ... ... – дербес компьютердің кодтық кестесінің белгілі бір ... ... ... ... жол екі ... ... алынып,
жолдық тұрақты ретінде қарастырылады. Жолдың символдар саны ... 0- ден 255-ке ... ... ... ... ... ... string қызметші сөзі жазылып, тік жақша ... ... ... ең ... ... ... ... түрі:
Type
=string ();
Var
: ;
Var
: string ();
Type
R=string [30];
Var
X,Y ... ... Str3 ... ... ... ... 300>255}
Жол типі процедуралар мен функциялар. String типі ... ... ... ... мен ... қолданылады.
Функциялар.
COPY (tz, m, n) – tz жолынан m позициясынан бастап n ... ... Егер m – нің мәні ... ұзындығынан артық болса, онда функцияның
нәтижесі бос символ болады, егер m>255 ... ... ... ... (tz1, tz2, … , tzN) – tz1, tz2, … , tzN ... ... ... ... ... ... 255 – тен ... керек.
LENGTH (tz) – tz жолының ұзындығын анықтайды.
Нәтижесі - бүтін сан.
POS(tz1, tz2) – tz1жолы tz2 ... ... қай ... ... ... ... типті. tz2 жолында tz1 тізбегі
кездеспесе, онда нәтиже ... ... tz2) – F ... ... ... tz символдық жолға айналдыру.
F –тен кейін оның форматы көрсетілуі мүмкін.
Процедуралар.
DELETE (tz, m, n) – tz ... m ... ... n ... m>255 болса, онда қателік туады.
INSERT (tz1, tz2, m) – tz1 жолын tz2 тізбегіне m позициясынан бастап
сыналап ... F, Code) – tz ... ... ... ... ... ... нәтижені F – ке сақтайды. tz –нің басында немесе соңында мәнсіз
бос орын символдары ... ... Code ... типті айнымалы. Егер
айналдыру операциясы дұрыс аяқталса Code – нің мәні 0- ге тең, ал ... бұл ... ... әкелген символдың позициясы сақталады.
Мәліметтердің жиын типін сипаттау.
Жиын – белгілі бір қасиеттерге сай іріктеліп, біртұтас қарастырылатын
жүйелі ... ... ... Жиын ... құрылымды типі. Жиындағы
әр мәлімет жиынның элементтері деп ... Жиын ... типі ... тип ... ... ... керек. Жиын элементтерінің типі жиынның
базалық типі деп қарастырылады. Базалық тип ... ... ... Паскаль тілінде өрнектерде жиынның элементтері тік жақшаға ... ... ‘b’, ... [1, 2, 3, 4], ... ... Егер ... ешбір
элемент болмаса, ондай жиын бос жиын болады да, былай [ ] ... ... ... үшін set of ... ... ... жалпы түрі:
Type
=set of ;
var
: ;
Немесе алдын ала Type тарауында сипаттау жүргізбей ақ жиындық типі
Var ... ... да ... : set of ... жазба типін сипаттау.
Жазба массив тәрiздi мәлiметтердiң кұрделi типiн ... ... ... ... ... ... элементтер (өрiстер) әр тұрлi типтi болуы
мұмкiн;
- ... ... ... ... ғана ... ... ... программа қҰрылымында келесi тұрде баяндалады:
TYPE NTYPE=RECORD
ID 11,…,ID 1N: TYPE1;
ID K1,…,IDKN: TYPEK;
END;
МҰнда NTYPE – жазбаның ... ... 1N, …, ID ...... өрiстерiнiң аттары.
TYPE1, TYPEK – өрiстердiң типтерi.
Жазбаның өрiстерiн ... ... ұшiн ... ... ... аттардың жазылуын ықшамдау ұшiн WITH нҰсқауымен жҰмыс
iстеу ыңғайлы.
Оның жалпы тұрi келесiдей:

WITH DO
;

Файлдар.
Кез келген типтегі деректер тобын файл деп ... ... ... ... ... ... есептелетін нәтижелер және программаның
өзі де файл болып табылады. Практикалық есептерді шығарғанда ... ... ... ... ... ... ... қоюға тура
келеді. Бұл жағжайда деректер сыртқы файл түрінде көрсетіледі. Сыртқы
құрылғылар ретінде ... ... ... т.с.с. қарастыруға
болады. Турбо Паскаль тілінде бір типтегі тізбектерді файл деп атайтын
болғандықтан файл ... ... ... ... ... әр ... аты ... баяндау.
Программаның type бөлімінде файлдың баяндалуы:
Type N ... of ... N Type ... ... ТС – базалық тип. Кез - ... ... ... тип, файл ... басқа барлық типтер.
Файлдық типін немесе файлдық ... ... ... үш ... ... ... болады.
N Type= file of TC;
N Type=TEXT
N Type=File
Мұнда текст (TEXT) текстік файлдардың стандартты аты. Баяндау әдісіне
байланысты Турбо паскаль тілінде файлдардың үш түрі ... ... ... текстік файлдар;
3. типтелмеген файлдар;
Файлдармен жұмыс жасау.
Файлдармен жұмыс жасау үшін ... ... ... ... ... ... кажет.
✓ Assign (f, name) – f файлдың айнымалыны name сыртқы файлмен
байланыстыру қолданады. Мұнда name ... атын ... ... ... ... ... Егер текстік
өрнек бос болса, онда енгізу немесе шығарудың ... ... ... Reset (f) – ... ақпараттан оқу үшін бос файлды ... f ... ... ... assign ... ... ... файлмен байланысқан.
✓ Rewrite (f) – файлға ақпаратты жазу үшін жаңа бос ... ... f файл ... бұрын assign программасының
көлемімен жаңа ... ... Егер ... бар ... ... болса, онда ол жабылады.
✓ Append (f) – текстік файлды соңына ақпарат қосу үшін ... f ... ... Assign ... арқылы бір
текстік файлмен байланысқан.
✓ Eof (f) – ... ... ... Файл соңы ... ... ... ... жағдайда Felse.
✓ Close (f) – ашылған файлды жабу үшін қолданады.
Сілтемелер.
Дербес компьютердің жедел жадысы ақпаратты ... ... ... ... ... ... Әр ... тізбегі,өз номері, адресі
болады. Байтқа қол жеткізу оның адресі арқылы орындалады. Паскаль ... ... ... үшін сілтемелер тәсілі қолданылыды. Әдетте
сілтемелер берілгендердің бір ... ... ... ... деп атайды. Типтік сілтемені анықтау үшін “^” белгісі ... ... ... түрде анықталады.
Type
< >= ^ ... < > : ^ < ... integer; ... ... ^ real;
БАҒДАРЛАМАНЫҢ БАЯНДАЛУЫ
Есептердің қойылымы:
1.есеп.Келесі кілттер арқылы: банкінің аты, клиенттің аты-жөні бойынша,
мемлекет бойынша, клиенттің адресі, оның жылдық табысы бойынша жазба
массивтің ... ... ... мәндерін шығаруын ескеру.
Ақпарат
Клиент ... ... Қай ... жылдық пайызы ең үлкенін анықтау
2.есеп.Кіші латын әріптермен жазылған мәтін берілген, соңында нүктесі бар.
Мәтінге ... кем емес рет ... ... ... N ... сандардан тұратын A массивтің кему ретінде іріктеуді
орындайтын SortDec(A,N) процедурасын сиппаттау. A массиві енгізу және
шығару ... ... ... ... ... NA,NB,NC ... іріктеу.
Есептердің блок-схемасы
Программаның сипатталуы
1.1. Жалпы мағлұматтар.
Пайдаланған компьютер: GenuinIntel
Intel (r) Celeron (tm) Processor
63.0 МБ ОЗУ
Программа: Turbo Pascal ... ... ... Жазба типтерін пайдаланып есепті шешудің алгоритмі мен программасын
жазу.
2. Жиындар типін қолдана ... ... ... Есепті процедура және функция ретінде шешіп,программаның ... ... ... керек.
1.3 Қолданылған техникалық құралдар:
GenuinIntel Intel (r) Celeron (tm) Processor 63.0 МБ ОЗУ
Hard Disc 20 Gb; Monitor 14’’,
Keybord, Mouse; Printer HP LaserJet 1000 series ... ... ... және жиiлуi.
Компьютердi қостым. Сосын жҰмыс столындағы TURBO PASCAL программасының
ярлыгына тышқанның сол жағындағы кнопканы екi рет тез ... ... ... ... ... таза көк ... көрдiм. Артынша жоғарыда
баяндалған программаны жаздым.
Жазып болғаннан кейiн CTRL+F9 клавишаларын басып, компьютерден талап
етiп ... ... оған ... ... клавишаны басып,
қайтадан программа жазылған терезеге шығып, ALT+F5 клавишаларының көмегiмен
өрнегiмнiң iзделiндi жауабын ... ... ... осы ... ... ... ... көрдiм. Жауаптарды жазып алған соң жҰмысымды сақтап шығу
ұшiн "Файлға" кiрдiм. Онда ... ... ... ... кiрдiм де
жҰмысыма берген атымды енгiзiп, файлды сақтадым. Сосын сол ... ... ... ... TURBO ... ... мониторының сол жақ төменгi бҰрышындағы "ПУСК"-тағы "Завершение
работы" атты командаға кiрiп, "Выключить ... ... ... ... ... ... және ... мәлiметтер.
1.есеп
Бағдарлама листингі
uses crt;
const n=3;
type
Akparat=record
memleket:string;
klient:record
aty:string;
salim:integer;
adres:string;
end;
bank:record
at:string;
payiz:integer;
end;
end;
var
a:array[1..n]of akparat;
i,t,max,j:integer;
begin
clrscr; max:=1;
for i:=1 to n do
with a[i] ... ... ... do
begin
writeln(i,' klient');
write('Aty-joni='); readln(aty);
write('Banktegi salim summasi='); readln(salim);
writeln(i,' Bank');
write('Banktin aty='); readln(at);
write('Jildik payizi='); readln(payiz);
end;
end;
max:=a[1].bank.payiz;
for i:=1 to n do
with a[i] do
begin
if bank.payiz>max then
begin
max:=bank.payiz;
t:=i;
end;
end;
write(a[t].bank.at,' bankide jildik payizi en ... ... ... ... akparat;
i,t,max,j:integer;
begin
clrscr; max:=1;
for i:=1 to n do
with a[i] do
begin
writeln(i,' Akparat');
write('Memleket=');readln(memleket);
with klient,bank do
begin
writeln(i,' klient');
write('Aty-joni='); readln(aty);
write('Banktegi salim summasi='); ... ... aty='); ... ... readln(payiz);
end;
end;
max:=a[1].bank.payiz;
for i:=1 to n do
with a[i] do
begin
if bank.payiz>max then
begin
max:=bank.payiz;
t:=i;
end;
end;
write(a[t].bank.at,' bankide jildik payizi en ... ... ... ... [1..50] of ... a:mass; st:string;
n:integer;
i,k:integer;
procedure vyvod(a1:mass; n1:integer;z1:char);
var i,j:integer;
begin
writeln('N',z1,' massivy=');
for i:=1 to n1 do
write (a1[i]:4:3,' ');
writeln;
end;
procedure SortDec (a1:mass; n1:integer;z1:char);
var i,j:integer;b:real;
begin
for i:=1 to n1-1 ... j:=i+1 to n1 ... (a1[i]

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Орта мектепте программалау негіздерін оқыту68 бет
Паскаль тілі туралы ақпарат6 бет
Паскаль тілінің негізгі түсініктері27 бет
Турбо Паскаль бағдарламасының жазу ережелері, құрылымы және тілдің әліпбиі35 бет
Турбо Паскаль тілінің операторлары32 бет
Паскаль тілі туралы жалпы түсінік21 бет
Турбо Паскаль тіліндегі программа құрылымы25 бет
Turbo Pascal тілінің операторлары жайлы16 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь