Инфляцияның түрлері, себептері

Кіріспе
Инфляция дегеніміз не ? ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 Инфляцияның і үрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2 Инфляцияиың себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5
3 Инфляцияның элеуметтік жэне экономикалық зардаптары ... ... ... ... 9
4 Филлипстің қисық сызығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 9
5 Әкімшіл.әміршіл жүйе жағдайындағы инфляцияның ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12
6 Инфляцияға қарсы саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
7 Инфляция мен жұмыссыздық арақатынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 35
8 Жү мыссыздық және оның турлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
9 Жұмыссыздардың сан жағынан көбейюі ... ... ... ..., ... ... ... ... ... ... ... 17
Ю Ьлібек бі.іржасы жэне оның аткаратын кызметі ... ... ... ... ... ... ... ... .. 18
1! Жұмысгіен қамту саясаты жэне еңбек нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
12 Қазакстан Республикасында.халықты жұмыспен қамту туралы ... .. 22
Қорытыыды
Макроэкономикалык тұрақтандырудың багдарламасы ... ... ... ... ... . 23
Қолданылган әдебиет тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Кіріспе Инфляция дегеніміз не?
Экономикалык қүбылыс ретінде инфляция ұзак уакыт өмір сүруде. Оның пайда болуын ақшаның шығуымен, қызметімен байланыстырады. Инфляция термині латын сөзі ~ іпЛаііо - (вздутие) - қампаю, түңғыш рет Солтүстік Америкада 1861 - 1865 жылдардағы азамат соғысы кезінде пайда болып, айналымдағы кағаз ақшалардың тым көбейіп кетуі процесін білдірген. XIX ғасырда бүл термин Англия мен Францияда қолданыла бастады. Экономикалық эдибеттерде инфляция түсінігі XX ғасырда бірінші дүние жүзілік соғыстан кейін жиі қолданыла бастады.
Инфляцияның жалпы, эдеттегі анықтамасы - айналымдагы ақша ^іассасының қажеттіліктен тыс артып кетуі. Бүл акша өлшемінің күнсыздануына жэне тауар бағаларының соғүрлым өсуіне экеледі. Алайда инфляцияны айналым процесін қүнсызданған қағаз ақшамен толтыра беру деп түсіндіру жеткіліксіз. Инфляция тауар бағаларының өсуінен көрінгенімен, ол тек ақшаға тэн "ғажайып" қүбылыс емес. Ол -- күрделі әлеуметтік - экономикалық күбылыс, оны тудырушы рынок шаруашылығының түрлі саласындағы үдайы өндіріс сэйкестілігінің бүзылуы. Инфляция дүние жүзіндегі көптеген елдердің экономикалык өміріндегі ең өткір проблемалардың бірі.1. Инфляцияның түрлері
Соңғы кездерге дейін дүниежүзілік шаруашылықта инфляция, эдетте, төтенше жағдайларға байланысты болатын еді. Мысалы, соғыс жылдарында мемлекеттер әскери шығындарын жабу үшін көп көлемде кағаз акшаларға мэжбүр болды. Соңғы жылдары біркатар елдердің экономикасы үшін ол айықпас ауруға, үдайы өндірістің түракты факторына айналды.
Инфляция каркынының жай, орташа жүруі кезінде бағаның өсуі 10% -тен аспайды. Экономикалык теория, мысалы, кейнсшілер, мүндай инфляцияны экономикалық даму үшін оңды жағдаи деп, ал мемлекетті тиімді экономикалық саясат жүргізуші субъекті деп есептейді. Мүндай инфляция өндіріс пен сұраныстың өзгерген жағдайларына карай бағаларды түзеп отыруға мүмкіндік береді.
Жоғары каркынды(галопирующая) инфляция түсында бағаның өсуі 20-дан 200%-ке жетеді. Ал бүл экономика үшін үлкен салмақ. Бірақ көптеген контракт, келісімдер бағаның мүндай өсу қарқынын есепке алады.
Аса зор, шексіз инфляция (гиперинфляция) айналымдағы ақша мөлшері мен тауар бағасы деңгейінің тым шарықтап, шектен тыс өсуін білдіреді. Мысалы, Никарагуада, азамат соғысы жылдарында бағаның жылдык өсуі 3300%- ке дейін жетті. Мүндай жағдайда халык үлкен зиян шегеді, тіпті қоғамның аукатты тобына да киын болады. Ұлттық шаруашылық бүлінеді. Гиперинфляцияны басынан өткізген бірқатар елдерде бағалардың өсу карқыны айналымдағы ақша мөлшерінің өсу карқынынан элдекайда жоғары болады.
1. Н.Қ. Мамыров, М.Ә. Тілеужанов "Макроэкономика" Алматы, 2003
2. Сахариев С.С , Сахариева А.С. "Әлем экономикасы" 1,11 том Алматы, 2003
3. Сахариев С.С , Сахариева А.С. . "Жаңа кезең экономикалық теориясы"
Алматы, 2004
4. Тарасевич Л.С. В.М., Гребенников П.И., Леусский А.И., Галыпин "Макроэкономика" Санкт-Петербург, 1997
5. Шеденов Ө.Қ., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И. "Жалпы экономикалық теория" Алматы-Ақтөбе, 2002
6. Я. Әубэкіров, Нэрібаев К., М.Есқалиев, Е.Жатқанбаев "экономикалық теория негіздері" Алматы, 1998
26
        
        Жоспар
Кіріспе
Инфляция дегеніміз не
?........................................................................
3
1 Инфляцияның і
үрлері......................................................................
...... 4
2 Инфляцияиың
себептері...................................................................
...... 5
3 ... ... жэне ... ... ... ... Әкімшіл-әміршіл жүйе ... 12
6 ... ... 13
7 ... мен ... 35
8 Жү ... және оның
турлері........................................................ 15
9 Жұмыссыздардың сан жағынан
көбейюі...............,............................ 17
Ю ... ... жэне оның ... ... ... қамту саясаты жэне еңбек
нарығы................................... 19
12 Қазакстан Республикасында-халықты жұмыспен қамту туралы...... ... ... ... ... ... ... ... не?
Экономикалык қүбылыс ретінде инфляция ұзак уакыт өмір сүруде. Оның пайда
болуын ақшаның шығуымен, ... ... ... ... ... ~ ... - ... - қампаю, түңғыш рет Солтүстік Америкада 1861 -
1865 жылдардағы азамат соғысы кезінде пайда болып, айналымдағы кағаз
ақшалардың тым ... ... ... ... XIX ... бүл термин
Англия мен Францияда қолданыла бастады. Экономикалық эдибеттерде инфляция
түсінігі XX ғасырда бірінші дүние жүзілік соғыстан кейін жиі қолданыла
бастады.
Инфляцияның жалпы, эдеттегі ... - ... ақша ... тыс ... ... Бүл акша ... күнсыздануына жэне тауар
бағаларының соғүрлым өсуіне экеледі. Алайда ... ... ... ... ... ... беру деп ... жеткіліксіз. Инфляция
тауар бағаларының өсуінен көрінгенімен, ол тек ақшаға тэн ... ... Ол -- ... ... - экономикалық күбылыс, оны тудырушы рынок
шаруашылығының түрлі саласындағы үдайы өндіріс сэйкестілігінің бүзылуы.
Инфляция дүние жүзіндегі көптеген елдердің экономикалык өміріндегі ең ... ... ... ... кездерге дейін дүниежүзілік шаруашылықта инфляция, эдетте, төтенше
жағдайларға байланысты болатын еді. Мысалы, соғыс жылдарында ... ... жабу үшін көп ... ... ... ... болды. Соңғы
жылдары біркатар елдердің экономикасы үшін ол ... ... ... ... ... айналды.
Инфляция каркынының жай, орташа жүруі кезінде бағаның өсуі 10% -тен
аспайды. Экономикалык ... ... ... мүндай инфляцияны
экономикалық даму үшін оңды жағдаи деп, ал мемлекетті тиімді экономикалық
саясат жүргізуші субъекті деп ... ... ... ... ... ... жағдайларына карай бағаларды түзеп отыруға мүмкіндік
береді.
Жоғары каркынды(галопирующая) инфляция ... ... өсуі ... ... Ал бүл ... үшін ... салмақ. Бірақ көптеген контракт,
келісімдер бағаның мүндай өсу қарқынын есепке алады.
Аса зор, ... ... ... ... ақша ... мен ... деңгейінің тым шарықтап, шектен тыс өсуін білдіреді. Мысалы,
Никарагуада, азамат соғысы жылдарында бағаның жылдык өсуі 3300%- ке дейін
жетті. Мүндай жағдайда халык ... зиян ... ... қоғамның аукатты
тобына да киын болады. Ұлттық шаруашылық бүлінеді. Гиперинфляцияны басынан
өткізген бірқатар елдерде бағалардың өсу карқыны айналымдағы ақша
мөлшерінің өсу ... ... ... болады.
Инфляция балансталған, тепе-тендіктің болуы мүмкін, яғни бағаның өсуі бая}'
және ол барлық тауарлар ман ... ... ... Мүндай жағдайда
бағаның жылдық өсуіне сәйкес ставка проценті көбейеді, бүл бағалардың
түрақтануы кезеңіндегі экономикалык ... ... ... ... өршитын инфляциядан ажырата білу керек. Күткен
инфляцияның мерзімін аныктауға болады, үкімет оны "жоспарлайды", ... ... ... ... 1991 жылы ... ... ... бағаны жоғарылату қарқынының бағдарламасын келтіруге
болады.
Кенеттен болатын инфляция бағаның күтпеген кезде өсуімен сипатталады, ол
ақша ... ... салу ... ... эсер ... Егер ... ... болса, халык өз табысының кұнсыздануынан қауіптеніп артык
тауарлар сатып алуга ұмтылады, қызмет көрсету шыгындарын шамадан тыс
көбейтеді, сөйтіп экономикаға киындык ... ... шын ... ... калыпты жайы бүзылпды. Бағаның түткиылдан
шарықтауы инфляцияны күтуді одан эрі арандатып, бағаның өсуін өршітеді.
Егер бағаның түтқиылдан өсуі ... күту " ... ... ... онда ... ... өсуіне көзкарасы өзгеше болады. Бағаның
күрт өсуі қысқа мерзімді кұбылыс. ол төмендейді деген ... ... ... алу ... бар ... ... ғана ақша жұмсайды, көбірек
сактап, жинауға тырысады. Сүраныстың көлемі азайған шақта бағаның өзіне оны
төмендету ... ... ... ... тағы да ... тепе-тендік
жағдайына келеді. Біз нарыктык шаруашылық қызметінің эсерін, оңды нэтижесін
көрсеттік. Мүны Пигу ... деп ... ... ... тауарларды сатып алу кабілеті күшті валютамен салыстырғанда
қүнсызданады. Инфляцияны бүлай түсіндіру, ягни акшаның алтынға қатысты
күнсыздануы, алтынды бүрынғыша ақша сиякты ... ... ... жатыр. Ең алдымен бағаның есуі тауарга сұраныстың ... ... ... ... Белгілі тауаррыногында сұраныс пен
ұсыныстың сэйкестілігінің бұзылуы элі инфляция емес. Инфляция елдегі баға
деңгейінің өсуі. Бағаның көтерілуіне нақты экономикалық жағдайдар да ... Ақша ... тыс ... ... ... ... ... цикілдік жэне маусымдык толкуларға ұдайы өндірістегі құрылымдык
өзгерістерге ... ... мен ... ... реттеуге
салықтың жаңа ствкаларын енгізуге ақша өлшемінің девалвациялануы мен
ревальвациялануына рынок конъюнктурасының өзгеру мен сыртқы экономикалық
байланыстардың ықпалына және т. б. ... ... ... ... неше түрлі себептердің эсері болады. Конъюктураның циклдік
толқуынан болатын бағаның өскін инфляцияға жатқызуға болмайды. Циклдың
түрлі фазаларынан өту барысында ... XIX XX ... бас ... ... ... ... ... өзгеріп отырады. Аласапыранның бас
кезіндегі оның әсуі дагдарыс псн дипресия фазасында төмендеп жандану
кезінде баға тагы да ... ... ... ... ... ... тиіс. Циклдык толқулардың тағы бір көрінісі жалақының
өсуі еңбек, өнімділігінен артып кетуінде. Мұндай құбылыс шығынның
инфляциясы деп аталады. Ол өз ... баға ... ... ... ... ... ... да бағаның инфляциялық өсуіне көп эсер етпейді.
Айталык су басып ... ... ... ... бағалары
өседі. Бұл қүрылыс материалдарын шығаратын өндірісті ұлғайтады, ал ... ... ... баға төмендеуі тиіс. Сонымен баға өсуінің
инфляциялық себептеріне нені ... ... көп ... ... еске ... оның ішіндегі ең бастыларын атайық.
Біріышіден, мемлекеттік шығыстар мен кірістердің тепе- теңдігінің ... ... Ол ... ... ... ... Егер
дефецит орталык эмисия ... ... ... ... ақша ... белсенді пайдаланылса
онда айналыста ақша массасы көбейеді.
Екіншіден, осындай жолмен әдіспен инвестицияны қаржыландыру жүргізілген
жағдайда да бағаның инфляциялық өсуі ... ... ... мен ... ... ... ... ¥лттық
табысты эскери мақсатқа пайдалану, өндірістік емес шығындар - олар қоғамдық
байлықты текке рэсуа етеді. эскери ассигнациялар бір ... ғана ... ... бар ... туғызып, тауармен өамтамазыс етілмеген ақша
массасының өсуіне экеледі. Әскери шығындардың өсуі мемлекеттік бюджетті
түрақты тапшылық жағдайына жэне ... ... ... ... баға ... ... өсуі қазіргі арықтық экономиканың
ерекшелігіне байланысты. Бу_л кезең жетілген бэсеке кезіндегі нарыкта
көптеген ... ... ... түрі аз, ... ... оңай ... ... Қазіргі нарық белгілі дэрежеде олигопиялық нарық. Ал
олигополист (жетілмеген бэсекелес) едэуір дэрежеде ... ... ... ... болып бастамаса да, олар оны қолдауға ынхалы.
Жетілмеген бэсекелес бағаның жоғары деңгейін ү_стап түру үшін өндіріс пен
тауар ұсынуды қысқарту ... ... ... ... ... билік
жүргізетін нарықта бағаның төмендеуін болдырмау үшін олигополистерге
жиынтық сүраныс пен ... ... ... ... елдің экономикасының ашық болуы оның бірте-бірте элемдік
шаруашылық байланыстарға тартылуы барысында "импорттық"инфляцияның қаупі
туады. Жоғарыда аталған 1979 жылғы энергияға бағаның шарықтауы
(энергетикалық дағдарыс) ... ... ... ... ... тізбек бойынша басқа тауарла бағасының қымбаттауына әкелді.
"Импорттық" инфляциямен күресу мүмкіндігі шектеулі. ... өз ... ... ... ... ... арқылы мүнай импортын
арзандатуға болады.
7Бірақ ревальвация отандық тауарлардың экспорттық бағасын да қымбататады,
ал бү_л дүнмежүзілік нарықта бэсекелестік қабілетті төмендетеді.
Бесіншіден, инфляция ... дем ... ... ... ол "инфляция ны
күту" нэтижесінде орын алады. Батыс елдерінің көптеген экономистері ... ... де осы ... ... ... ... пен ... күту себептерін жою инфляцияға қарсы саясаттың ең басты міндеті.
Инфляциялық күту жағдайындағы экономикаға ықпал етудің механизмі қандай?
Баға деңгейінің ... өсуі ... өмір ... ... ... бағаның
одан әрі өсуін күтеді. Мұндай жағдайда еңбекшілер жалақыны көбейтуді талап
етеді. Халық тауарларды көптеп алады, ... ... ... ертең тағы да
өсуі мүмкін ғой. Өндірушілер өз өнімдеріне ... баға ... ... мерзімде шикі зат, материал, қосалқы бөлшектер қымбаттайды. Мысалы
Ресей экономикасындағы ... 1992ж) ... ... ... ... өздерін жбдықтаушылардың бағаны көтеру мүмкіндігінен
сақтанып, алдынала өз өнімдерінің бағасын жоғарлатты. Нэтижесінде ресей
экономикасындағы басқа да ТМД елдеріндегі ... ... ... ... сұраныс деңгеінде ғана емес, инфляцияны күткен деңгейден де асып түсті.
Дүниежүзілік қоғамдастықтың барлық ... де ... ... сан ... бар. ... бүл ... қоздыратын факторлардың комбинациясы
жекелеген елдердің нақты экономикалық жағдайына байланысты. Айталық Батыс
Еуропада 2-ші дүниежүзілік соғыс ... соң ... ... ... пайда болады. Одан кейінгі жылдарда инфляциялық
қүбылыстың күшеюне мемлекеттік шығыстар, баға мен жалақының арақатысы,
инфляцияның ... ... клуі және т.б. ... ... ... ... және ... зардаптары
Инфляцияның зардаптары күрделі жэне көп түрлі болып келеді. Инфляцияның
жоғары деңгейі баға мен пайда ... ... ... ... ... ... барысында инфляция ұдайы өндіріске кедергі
келтіріп, коғамдағы экономикалык жэне элеуметтік шиеліністерді тереңдетеді.
Инфляция атын текіректеп ... бой ... ... ... ... ... зиян келтіріп, экономикалык саясаииы жүргізуге
жол бермейді. Бағаның эр түрлі өсуі экономика салаларының ... ... ... ... бүркемелеп, ішкі нарықта
тауарлар өткізуді қиындатады. Мүндай иыфляция ... ... ... ... бүл процесті таудан аққан тасқынға айналдырып, тауарға
тапшылык тудырып, ақша қорлануына ынтаны ... ... ... бұзады. Бұдан басқа халықтың жинағы кұнсызданады, банктер несие
беретін мекемелер зиян шегеді. өндірістің интернационалдануы инфляцияны ... ... ... ... валюта жэне несие катынастары
күрделенеді.
Инфляцияның элеуметтік зардаптары да бар, ол ұлттық табысты қайта ... ... ... ... ... ... және ... жалақының өсу
қарқынын қызметтер мен тауарлар бағасының күрт өсуінен ... ... ... барлык жалдамалы жүмысшылар, еркін кэсіп иелері,
зейнеткелер т.б. басынан өткізеді.
4. Филлипстің кисык; сызығы
Инфляция жұмыспен қамтуға айтарлықтай әсер ... 1958 жылы ... А. ... оның ... ... ... инфляциясы" деген
үлгіні ұсынды. 1861-1956 жылдардағы Ұлыбритания санақтары деректерін
пайдалана отырып, ол жалақы ставкасы өзгеруі менжұмыссыздык деңгейінің
арасындағы ... кері ... ... ... көрсетті. Сөйтіп,
Англиядағы жұмыссыздықтың 2,5-3 проценттен артык көбейтуі бага мен ... күрт ... ... ... ... сызығын сол күйінде экономикалық саясатты жасаудың
кұралы ретінде колданды. Әсіресе ол ... ... ... және ... ... ... ... пайдаланылды.
Абцисса өсінде жұмыссыздык деңгейі, ординат өсінде тауар бағаларының өсу
қарқыны бейнеленеді. Қисық сызык өсі параметрлердің көрінісі.
и
Егер үкімет жұмыссыздық деңгейі И\ ... баға өсу ... сай Рі ... ... деп ... онда оны төмендету үшін бюджеттік жэне акша
несие шаралары қолданады, олар өз кезегінде сұранысты күшейтеді. Бұл
өндірістің ұлғаюына, жаңа жұмыс орындарының ... ... ... ... И2 ... ... ... бірак дэлсол мезгілде
инфляция қарқыны Р2-ге дейін жоғарылайды. Мұндай жағдайлар экономиканың
"қызып" кетуіне, дағдарысқа ұшырауына экелуі мүмкін, сондықтан үкімет несие
беруді тежеу, ... ... ... жэне т.б. ... ... ... өсу каркыны Рз деңгейіне төмендеп, ал
жұмыссыздык өсіп, оның нормасы Из болады.
10
Экономикалык реттеу тэжірибесі ... ... ... ... кыска
мерзімді экономикалық жағдайларда қолдануға келеді. Өйткені ұзак мерзімді
жоспарда ( 5-10 жыл) жұмыссыздықтың жоғары болуына карамастан инфляция үдей
береді, мұның ... ... ... ... ... ... ынталандыру міселесін бөліп көрсеті
керек. Үкімет инфляция аркылы жұмыссыздыктың төмен деңгейін тұрақтандыру
үшін еңбекшілерді "жалған күту" дегенге сендіре алса діттеген максатына
жетеді. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... ұсынысын көбейтеді. Мүнда Филлипстің концепциясы бойынша
инфляцияның өсуі (мұнымен байланысты ... ... ... ... ... Бірак, бір кезде халық номиналды жалақының жоғары
ставкасының шын бағасын біледі. Өйткені, инфляция тұсында накты жалақының
жоғарылауы оның номиналды ... ... ... ... оған сэйкес
келмейді. Егер адамдар алған ақшаларына қызмет пен тауар сатып алуды бірте-
бірте азайтса, үміттін, үзілгені, онда ... де ... ... ... ... ... тәуелділікке 60-шы жылдары американ экономисі М. Фридмен
ерекше назар аударды. Ол жұмыссыздықпен күресуде жиынтык ... ... ... ... деп ... ... ... "жалған
күтуін " сезіп, номеналды ставканы жоғарылату жалакыны сатып алу ... ... ... ... ғана ... өсуі еңбіктік
ұсынудың өсуімен жүрмей оның азаюы, яғни жұмыссыздықтың өсуімен жүреді.
Филлипстің кисық сызығын экономикалык талдау үшін ғек ... ... ... ғана қолдануға болады деген де сөздер бар. Күтпегенэкономикалық
күйзелісте ... ... ... ... жэне ол ... ... Баска сөзбен айтканда Филлипстің қисық сызығы
көрсететін статистикалык катынас, ұзак уакытка тұракты экономикалық
заңдылық бола алмайды.
11Мүның орнына жүмыссыздықтың табиғи деңгейі деген теория ... Ол ... ... ... мен Дж. ... ... ... жэне
Англияда ( М. Тетчер үкіметі) экономикалық талдауында қолданылды.
Бүл теориның мэні мынада: карқыны баяу, ... яғни ... ... ... тек ... ... ... гана мүмкін болады. Ал табиғи
жүмыссыздықтың дэрежесі эр түрлі кэсіп иелерін жұмыспен камту жөніндегі
акпараттарға сүйене отырып, олардың фрикциондык жэне қүрылымдық түрлерін
есептеу ... ... ... ... ... мен инфляция
карқынын баяулатуға, түрақтандыруға бағытталған экономикалык саясат
максатына жете бермейді. Оның оңды нэтижелерімен қатар ( 80-ші жылдардың 2-
ші жартысында АҚШ-та инфляция ... ... ... ... атап ... ... табиғи деңгейіне жеткенде инфляция біраз уақыт
энерциямен козғалады да содан кейін оның қаркыны жедел төмендейді.
Жүмыссыздыктың табиғи деңгейі соңғы он ... ... ... ... өсті .
5. Әкімшіл - әміршілдік жүйе жағдайындағы инфляцияның
ерекшеліктері
Соңғы жылдары инфляция бүрыңғы КСРО ... ең киын ... ... ... Әміршілдік - окімшілдік жағдайында инфляция "қысыңқы"
"басыңкы" "жабыңқы" кұйде болып, көптеген тапшылықтар болуымен, өнім
сапасыныц ... ... ... ... ... ... ... процестерді едэуір дәрежеде өршітті. Инфляцияны бәсендету үшін
баға мен табыска түгелдей экімшілік бақылауды күшейту нарық қатынастарының
дамуына ... әсер ... 1992 ... ... бүрыңғы КСРО елдерінде инфляцияға
қарсы жан -жақты ойластырылған шаралар ... ... ... ... инфляция сан қилы, көп факторлы күрделі процесс,
ол белгілі ... ... ... ... ... ... ... халықтың экономикалық дамуына көптеген эсер келтіреді.
6. Инфляцияға қарсы саясат
Инфляцияның элеуметтік жэне экономикалық зардаптары оған шалдыккан елдерде
укіметін белгілі экономикалық ... ... ... ... ... ең ... ... жауап іздейді. Инфляцияны төтенше шаралар
колдану аркылы жою керек пе, элде оған ... ... пе? Бұл ... эр
елде өзінше, сол елдің ерекшеліктеріне сэйкес шешіледі. Мысалы АҚШ-та,
Англияда инфляцияга карсы күрес мемлекет деігейіндегі мәселе. Басқабір
елдер ... ... ... ( ... индекстеу жэне т.б.).
Инфляцияға қарсы саясатта талдауда оның екі бағытын көрсеткен жөн. Бірінші
бағыт ( ... ... ... ... ... бюджеттік саясатты
жақтайды, мемлекеттік шығыстар мен салыктарды икемді пайдаланып, төлеу
қабілеті бар сұраныска ықпал жасайды.
Инфляциялық артық ... ... ... өз ... ... салықтар
деңгейін жогарылатады. Нәтижесіндс сұраныс кысқарады, инфляцияның қаркыны
төмендейді. Алайда, солармен бір мезгілде өндіріс те қыскарып, экономикада
дағдарыс пен ... ... ... ... саны ... ... тежеудің коғамдық багасы.
Экономиканың кұлдырауы кезінде сұранысты ұлгайту үшін арнайы бюджеттік
саясат жүргізіледі. Егер сұраныс. жеткіліксіз ... ... ... жүзеге асырыла бастайды, салықтардың деңгейі
төмендетіледі. Төмен деңгейлі салықтар ең алдымен табысы аз ... ... олар ... ... ... ... ... жэне тұтыну тауарларына ... ... ... ... ... ... 60-70 ... көптеген
елдердің тэжірибесі көрсеткендей, оны күшейтеді. Дегенмен, бюджет
тапшылығының ұлғаюы үкіметтің салык аркылы маневр жасау мүмкіндіктерін
тарылтады.
Екінші багыттың авторлары экономикада пайда болған кемшіліктерді ... ... ... ... ... ... бұл түрі үкіметтің тікелей
бақылауынан тыс, дербес орталык банк арқылы жүргізіледі. Ол ... ... жэне ... ... ... өзгертеді. Ақша-несие саясаты
экономикаға кыска мерзімдік ықпал жасау күралы ретінде қолданылады, баскаша
айтқанда, экономистердің ойынша үкімет ... ... бар ... ... ... ... ... Өйткені экономикалық өсуді ынталандыру
жэне жұмыссыздықтың табиғи деңгейін жасанды эдістер арқылы төмендету,
инфляцияны бақылаудан шығарады. Қоғамдык ... ... ... ... ... ... зиян ... яғни жұмыссыздықты өсіріп
өндірісті күлдыратады. Кейбір есептер бойынша инфляцияны 1%- ке төмендету
жүмыссыздыкты жыл бойындағы өзінің табиғи деңгейінен 2% жоғарылатады, ... ... 4% - ке ... ... ауыздықтау үшін біраз елдердің үкіметтері 60-
жылдардан бастап, баға мен табыс аракатынасы деген саясатты жүргізуде. Оның
басты мақсаты жалақының өсуін тежеу. Бұл ... ... ... ... гөрі ... көбірек бағыт ұстағандықтан
туындайды және ол алға койған мақсатқа эрдайым жете бермейді. Қайшылықты
проблемаларды шешуде түрлі экономикалық ... ... ... ... ... ... етеді.
147. Инфляция мен жұмыссыздық арақатынасы
Негізінен инфляция елдегі баға деңгейінің өсуімен ... ... ... ... ... ... ... талап
етеді. Өндірушілер өз өнімдерін өте жогаргы бағаға белгілейді, ... ... ... ... ... ... Атап айтсак,
Ресей экономикасында (қаңтар-көкек 1991ж) инфляцияның жоғарғы ... ... ... ... ... ... көтеру мумкіндігінен
сақтап, алдын-ала өз өнімдерінің бағасын жоғарылатады. Нәтижесінде ресей
экономикасындағы басқа ТМД елдеріндегі бағалар бұрыңғы төлем қабілеті бар
сұраныс ... ғана ... ... ... ... де асып ... өсудің қарқыны процентпен өлшенетін белгілі бір мерзімді
міндетті, нақты жиынтық ұлттық өнімнің өсуі.
Инфляция өсу қарқыны процентпен өлшенетін белгілі бір мерзімді бага
деңгейінің ... ... мен ... ... ... былай
түсіндіруге болады. ендірістер тоқтайды, сол себептен баға өседі,
жұмыссыздар саны көбейеді.
Нарыктық жағдайда да міндетті түрде ... ... ... ... жұмысы жоқ, ізденісте жүрген жұмыссыздар. Жұмысқа жарамдының бэрін
осы нарық заианында жұмыспен қамтамасыз ету мүмкін емес.
8. Жұмыссыздық және оның түрлері
Шетелдік мамандар ... ... ... ... оның ... ... накты факторларды қарайды. Жұмыссыздықтың мынадайсан
алуан нысандары болады: жасырын, фрикциондық, маусымдық, ... жэне т.б. ... ... ... жұмыссыздық - өндіріс пен мемлекеттік аппаратта артық
жұмыскерлерді қолданған жағдайда орын ... Шын ... ... ... ғана жүмыс күшімен орындауға болады.
Фрикциондық жұмыссыздық — еңбек нарығында бос жүмыс күші туралы ақпарат
жоқтығының нәтижесінде болады.
Маусымдық жұмыссыздық - ауыл ... ... ... ... ... ... жұмыс күші тек маусымдық кезеңде колданылғанда
болады.
Құрылымдық жұмыссыздық - өндіріс кутының жетіспеуінің нәтижесінде, сондай-
ақ жынысының, жасының, ұлтының жэне ... жеке ... ... ... таба ... ... болуы мүмкін.
Технологиялық немесе өшпелі жұмыссыздық — адамды машиналармен ауыстыру
нэтижесінде болады, ол жұмыскердің кэсібін өзгертуді немесе б.асқа
мамандықты игеруді қажет ... ... ... ... комиссиясының жүргізген
зерттеулерінің мэліметі бойынша, казір шет елдерде жұмыссыздықтың 70-ке
жуық нысандары жэне олардың болуыыың ерекше ... де бар ... ... ... жұмыссыздықтың нысандарын екі үлкен негізгі топқа
бөледі:
1. жиынтык сұранымның жетіспеуіне байланысты болатын, соның ішінде ең
алдымен, ... ... ... ... ... ... ... болатын
жұмыссыздықты жатқызады.
Біздің елдегі жүмыссыздыктың негізгі нысандары - жасырын және фрикциондык
болып табылады. Нарық қатынастарының қалыптасу барысында, ... ашық ... ... басгады. 1992 жылы жасырын
жұмыссыздықтың ауқымы кеңи түсті. Осы аталған жылдың желтоқсан айының
өзінде —ақ 138 мыңға таяу адамы бар 160 ... ... ... ... ... астам жұмыскерлері еңбектен босатылды, 25000 адам еріксіз
демалысқа жіберілді.
Жұмыссыздық зардабын бэсеңдететін факторлардың бірі - ... жаңа ... ... ... ... ететін өндіріс түрлері мен шаруашылык
салаларын тудырады, ол ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтамасыз етуді көбейтеді. Жалпы, ғылыми-
техникалык революция жағдайында ... ... ... ... өсіру
негізінен, өндірістік емес салалардың дамуы арқылы жүзеге асырылады. Оның
ұлғаюы, түрғындардың әр түрлі қызмет түрлеріне деген шығынының тез ... ... ... ... ... ... ... еңбек
ауқымдылығымев сипатталады.
9. Жұмыссыздардың сан жағынан көбейуі
Қазақстан Республикасының 1991 жылдың шілде айында "Халықты жүмыспен
камтамасыз ету" туралы заң қабылданған болатын. Алайда, ол заң ... ... сан қилы ... ... жарамсыз болып қалды.
Сондықтан біз өркениетті елднрдің тэжірибесіне сүйене отырып, осыдан үш ... жаңа ... ... ... министрлігі аркылы Парламентке ұсынған.
Ол заң мәжілісте талкыланып, кабылданды. ¥сынған сол ... ... ... ... ... Баяғыдай құжат жинауға уақыт
кетпейді, эрбір келушінің төлқұжаты мен жұмыстан не үшін босатылғандығы
туралы анықтама кағазы болса жетіп жатыр.
1710. Еңбек биржасы және оның ... ... ... ... ... ... ... орын алады.
Нарык қатынастары дамыған елдерде еңбек биржасы ... ... беру ... ... ... ретінде пайда болды. Уакыт
өте келе еңбек қатынастарының дамуына сэйкес, оның ... мен ... ... ... бұл еңбекті жалдау барысында жүмыскерлер мен
кэсіпкерлердің арасында делдалдық келісім жасалатын, ... ... ... 1991 ... ... шілдесінен бастап Қазақстанда барлык жерлерде
тұрғындарды еңбекпен қамту қызметі жұмыс істей басгады.
Еңбек биржаларының негізгі атқаратын қызметітері мыналар: еңбек нарығындағы
сұраным мен ... ... ... ... алу жэне бос ... ... ... ауыстыруға жэне жұмыска тұруға тілек білдіретін
адамдарға ақпараттар беру, жұмыс істеп ... ... ... мен қайта
дайындауды ұйымдастыру, жастар арасында кэсіптік бағдар ... ... ... ... ... үшін делдалдық қызмет көрсету жэне
жұмыска, жұмыссыздыкка байланысты жэрдемақы тағайындау. ... мен ... ... ... ала отырып, биржалар арқылы
еңбек нарығына әсер етеді. Еңбек биржасы беретін ... ... үшін ... ... ол тек кана ... сипатта болады,
себебі, олардың жүмыскерлерді еркін түрде алуға қүқы бар жэме оны өздерінің
кадр бөлімі ... ... ... ... ... қамту саясаты және
еңбек нарығы
Адамзат тарихының тэжиребесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, яғни
талаптануы - тек нарық, оның ... ... ... ... ғана іске
асырылатындығын көрсетті. Еңбек нарығы дегеніміз- ең алдымен жұмыс ... ... бұл тым ... өзгеше нарык. Жұмыс күшін реттеу, оны -
экімшілдік- эміршілдік әдіске қарама-қарсы эдіс деп карауға болады. Еркін
еңбек - бұл ... ... ... уақытқа дейін біздің елімізде еңбек нарығы болмады. Мамандарды қайта
дайындаудың тым қарапайым жүйесінің болуы ... ... ... ... жұмыспен қамтуға жағдай туғызжды, өмір сүру ресурстарын бөлуге
теңгермеушілікке жол берді. Ал ол белгілі бір дэрежеде қоғамның өндіргіш
күштерінің дамуын тежеді. Әімшілдік- ... ... ... ... ... толық қамту мэселесін өндіргіш күштерді орналастыру
бағдарламасына сэйкес орталықтандырылған жоспар бойынша, өндіріс салалары
мен аймақтарына бөлу аркылы шешіп ... Жаңа ... ... жасау,
еңбек етуге қабілеті бар түрғындардың санынан асып ... ... ал ол ... ... ... тапшылығын тудырды, жэне де бүл кадрлык экстенсивті
типтегі шаруашылык механизмнен колдау алып отырды: кәсіпорынның жалақы коры
жүмыскерлердің ... ... ... олардың санының өзгеріп отыруы еңбек
өнімділігінің төменділігінің жэне жұмыскерлерді өндірісті негізгі
жүмыстарынан ауыл шаруашылык жэне басқа жүмыстарға пайдаланудың орнын
толтыруға тиіс еді. Оның ... ... ... бір ... ... ... нактылы кепілдік берілетін жэне оны жұмыстан шығару іс жүзінде
болмды. ... ... ... ... ... ... еркіндігі қатаң
шектеледі. Мемлекет жүмыскерлердің белсенділігі мен козғалысына қатаң
бақылау жасап отырды, оларды өздерінің жүмыс күшін колдануга тек ... ... ... ... ... ғана рұқсат
етілді.Қазіргі жұмыспен камтамасыз ету салаларында өндіріске қажетті жұмыс
күші мен ... ... ... ... талабы арасында елеулі
қайшылықтар бар. Оның ... ... ... адамдар, өздерінің экономикалық жэне
элеуметтік жағдайларын жақсарту максатында, жұмыс орнын ауыстырамын
депбіраз уакыт жұмыссыз қалды. Ол көбінесе 2 айдан 6 айға ... ... ... ... ... бар ... да оңай дайындық деңгейін
талап етпейтін кызметтерде жұмыс жасайды, ал бұл - кұрылымдық, яки ... орын алып ... ... ... ... нарықты экономикаға өту кезеңін басынан кешіріп
жатқан біздің елімізге де тэн бола ... Атап ... -- бұл ... ... ... өтуде. Мемлекетсіздендіру және жекешелендірудің
нэтижесінде көп укладты экономика орнығуда, ал ол өз кезегінде мемлекеттік
секторда жұмыспен тұрақты ... ... ... ... жеделтуде.
Кәсіпкерліктің жэне басқа да шаруашылык нысандарының баяу қалыптасуы
жұмыстан босап қалған жұмыскерлерді жұмыспен ... ... ... отыр. Қалыптасқан шаруашылық байланыстардың үзілуі соның салдарынан
шикізаттың жэне ... ... ... ... ... ... ... ұшырауына экеліп соқтыруда. Қорыта айтканда,
жұмыссыздық нарыкта экономикаға тән ... ... ... ... ол ... ішкі ... ... белгілі бір мөлшерде болады. Егер
жұмыссыздар сол мөлшерден асып немесе кеміп кетсе, нарыкты экономикаа
залалын келтіреді. Ал ол қажетті деңгейде ... онда ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жұмыспен қамту жағдайына шолу жасасақ, еңбек
ресурстары 1992 жылы 9,4 миллион адамға жетті, немесе халықтың жалпы
санынан ол 17 миллион ... 55 % - ін ... ... ... барлық салаларында 7,4 ... ... ... ... 6 ... ... ... 81% - ы экономиканың
мемлекеттік секторында жұмыс істейді. Бұл мемлекеттік кәсіпорындардың элі
де басым екендігін, яғни нарық механизміне тэн ... ... ... баяу ... жаткандығын көрсетеді. Сонымен
қатар, казіргі еңбекпен қамту қатынастары экімшілік экономика жағдайында
калыптаскан жүмыспен ... ету ... ... ... ... Біздің коғам экімшілдік басқару жүйесі жағдайында халыкты
толык, эсіресе тиімді ... ... ... шеше алмады. Еңбекпен толық
қамту дегеніміз, ол — халық шаруашылығы көлемінде еңбекке деген қабілеті
бар халыкты жұмыс орындарымен ... ету. Ал ... ... қамту
дегеніміз - қоғамдық қажеттіліктерді минималды еңбек шығындармен
қанағатгандыру.
Өндірісі дамыған батыс елдерінің тэжірибесі, тиімді еңбекпен қамту, тек
еңбек нарығы өмір сүрген жағдайда ғана ... ... 1991 ... ... ... ... іздеп жүрген 185 мың адам өтініш білдірді,
оның 75 мыңы еңбек биржасы аркылы жұмыска орналасты. Сол жылы ... 4 ... ... деп ... оның 75 ... ... болды. Ал 1992 жылы
ресми түрде 70,5 мың адам жұмыссыз деп тіркелді. Олардың 54 пайызы
жүмыссыздық бойынша жэрдем ақы алады. Жұмыссыздардың 80 ... ... ал ... ... ... 29 ... ... жастар еді. Әрбір
жұмыссыздың бесіншісі жоғары білімді, эр екіншісі - орта ... ... ... - ... ... орта білімді.
Болжаммен, үстіміздегі жылдың аяғына карай Қазакстанда тіркелген
жүімыссыздардың саны 250-500 мың адам ... ... деп ... ... дүниежүзінде жинакталған тэжірибеғе сүйене отырып, бүл процесті
реттеуді үйрену қажет.
2112. Қазақстан Республикасында халықты жұмыспен қамту туралы
Осы мэселе туралы Қазақстан ... ... ... ... ... деп ... азаматтарға бүрыңғы жұмыс орындағы негізгі
жалағысының 50 пайыздан кем емес мөлшердегі, бірак республикада калыптасқан
орташа жалақы мөлшерінен жоғары жэне өмір сүру ... ... ... ақша ... ... ... бірге мемлекет жұмыс күшінің үсынымын азайту үшін иммиграцияны
шектеу, шетел жұмысшыларының ... ... ... ... ... ормын бөлу жэне мерзімнен бүрын құрметті демалысқа
шығару сияқты жұмыспен камту саясатын жүргізеді. Мемлекет қосымша жүмыс
орындарын жасау үшін ... бөлу ... ... асырады, сөйтіп
жүмыссыздыктан мйлінше жапа шеккен, бірінші кезекте жастар, жүмыссыз
болатындарға үнемі жэрдем көрсетеді.
Еңбек нарығы — барынша ... жэне ... ... түрі ... ... жүмыс күшін үсынатындар, әдетте, олардың еңбекке деген сүранымынан
хабардар. бола бермейді, олар тіптіөздерінің түратын қала шеңберіндегі
босжүмыс орындары туралы да білмеуі ... Ал ... ... ... ... одан да аз біледі. Еңбек нарығы да баска нарықтар сияқты
сұраным, үсынымның жэне тепе-тендік жағдайымен сипатталады.Қорытынды
Макроэкономикалық тұрақтандырудың бағдарламасы
Әкімшілдік-эміршілдік ... ... ... өту үшін осы ... ... ... классикалык принциптерді катаң басшылыққа
алу керек. Макроэкономикалык тұрақтандырудың басты бағыттарына мыналар
жатады:
• мемлекеттік ... ... жою жэне ... тыс, ... ... мен ... ... бағаларды ырыктандыру (либерализация). ... ... ... ... ... меншік иелерінің кұқығын жэне ... ... ... ... ... ... ... шығару;
• мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру, сонымен катар жеке
тұлғалардың жаңа кэсіпорынды кұру кұкығын заңдастыру, мемлекет меншігінің
басым ... сату жэне эр ... ... ... ашық ... ... қалыптастыру, еркін сауда катынастарын
дамыту, шетелдік инвестицияларды қорғау, пайданы репортациялау (экету)
мүмкіндігін жэне ұлттык валютаның ... ... ... ... ... ... араласуын шектеу, экономикалық
реформалардың табысты аяқталуы, мемлекеттік дәстүрлі ролін қайта қарауды
кажет етеді. Нарықтык экономика жағдайында мемлекеттің басты ... ... ... асыру жэне жасалған шаруашылық келісімдерді
қамтамасыз ету мен коргау, монополяға қарсы ... ... ... жүйесін дамыту, инфрақұрылымның негізгі
салаларының ... ... жэне т.б. ... ... ... ... ... тікелей жэне жанама
эдістер көмегімен жүргізіледі.
Өтпелі экономикада мемлекеттік реттеудің объектілері ең алдымен экономиканы
тұрақтандыру ... ... ... ... саясат, акша айналымына,
инфляцияға, мемлекеттік бюджет балансын бақылау, халықты жұмыспен камту
саясаты, монополияға карсы саясат, яғни нарықтық бәсеке жағдайына бақылау,
халықты әлеуметтік корғау ... ... ... ... ... ... ... (1990 жыл) баска старттық
жағдайда болды. Республика экономикасы Кеңес Одағының халык шаруашылығы
кешенімен тығыз біріккен болды. өндірістің ... ... ... өсуі ... ... ... ... 1990 жылы халықтың
жинақтағы калдығы 13 млрд. сом кұрады, ал қанағаттандырылмай қалған сұраныс
17 млрд. сом немесе жылдық тауар айналымы мен ... ... 76 ... ... ... ... ашық ... ұласты жэне де қаржы жүйесі
бақылаудан шыкты.
Қазақстан реформаны дербес тек 1993 жылдың караша айында ұлттық валютаны
енгізгеннен кейін 1994 жылдан бастап жүргізе ... ... ... ... келтірілгендері бойынша инфляция деңгейі 13250 есе өсті,
өндірістің құлдырауы 1991 жылдың деңгеінің 50 %-5а жетт37
Қазакстан үкіметі ... ... ... шаралар бағдарламалары (1993-
1995 жылдар) жэне (1994-1995 жылдар) өндіріс құлдырауын және инфляциялық
процестер дамуын токтатпады. Қазақстан Республикасының Үкіметі
макроэкономикалық ... мен ... ... ... ... асыру үшін каржы-бюджет жэне ақша-несие саясатын қатайтты, сыртқы
экономикалық қызметті ... ... ... ... жаңа заңдар
кабылдады, экспорт секторларының кәсіпорындарын шетел фирмаларына
басқаруға
24Нарыктық ... ... ... ... ... жэне ... эдістер көмегімен жүргізіледі.
Өтпелі экономикада мемлекеттік реттеудің объектілері ең ... ... ... ... циклге карсы саясат, акша айналымына,
инфляцияға, мемлекеттік бюджет балансын бақылау, ... ... ... ... карсы саясат, яғни нарықтык бэсеке жағдайына бакылау,
халыкты элеуметтік корғау саясаты болып табылады.
Қазақстан Республикасы нарыққа өтудің ... (1990 жыл) ... ... болды. Республика экономикасы Кеңес Одағының халык шаруашылығы
кешенімен тығыз біріккен болды. өндірістің құлдырау ... ... өсуі ... ... камтамасыз етілмеді. 1990 жылы халықтың
жинактағы калдығы 13 млрд. сом құрады, ал канағаттандырылмай калған сұраныс
17 млрд. сом немесе жылдык ... ... мен ... ... 76 ... құрады. Жабыңкы инфляция ашық инфляцияға ұласты жэне де каржы жүйесі
бақылаудан шықты.
Қазакстан реформаны ... тек 1993 ... ... ... ... валютаны
енгізғеннен кейін 1994 жылдан бастап жүргізе бастады. Рерформа жылдарында
мерзімдік баспасөз келтірілгендері бойынша инфляция деңгейі 13250 есе ... ... 1991 ... ... 50 %-5а ... үкіметі қабылдаған дағдарыска қарсы шаралар бағдарламалары (1993-
1995 жылдар) және (1994-1995 жылдар) өндіріс құлдырауын және ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру мен өндріс құлдырауын тежеу міндеттерін
жүзеге асыру үшін каржы-бюджет жэне акша-несие саясатын қатайтты, сыртқы
экономикалық кызметті ырықтандыруға ... ... ... жаңа ... ... секторларының кәсіпорындарын шетел фирмаларыпа
баскаруға
24жолы мен кейін кәсіпорынның бақылау пакетін алу мен ... ... ... ... 16 мың ... жекешелендірілді, оның ішінде экономиканың экспорт секторын
ұсынатын өнеркэсіптің ірі жетекеші кэсіпорындары.
Жапонияда, Оңтүстік Кореяның өтпелі экономикасының практикасы ... ... ... ... осы ... катаң жүзеге
асыру бойынша мемлекеттің араласуы қажет етіледі. Әңгіме жоспарлы ... келу ... ... ... ... ... мен ... үлттык экономикалық пробдемаларды шешуде мемлекет пен жеке сектор
арасында өзара эрекет пен тең ... ... ... туралы.
Экономикалык өсуге жэне экономиканы тұрақтандыруға жету үшін жеке сектордың
да мемлекеттің де ыждағаты кажет.
Мемлекет, ... ... жеке ... ... жэне ... ... табуына колайлы жағдайлар құруы қажет.
Осы мақсатта 1991 жылдың басында Қазақстан Республикасында "Шетел
инвестициялары туралы", "Салыктар мен бюджет баска міндетгі төлемдер ... ... мен ... ... жэне "Тікелей инвестицияларды
мемлекеттік қолдау туралы" заңдар қабылданды, бұл ... жэне ... үшін ең ... ... кұруға жол ашты.
Біріншіден, инвесторлар үшін жеңілдіктер аныкталды. Жеңілдіктер мөлшері
экономика ... ... жэне ... ... көлеміне
тэуелді. Екіншіден, заң жобаны жүзеге асыру үшін қажетті кұрал-жабдықтар,
шикізат пен ... ... баж ... ... ... ... жол ... Осыыың бәрі 1998 жылға таман Қазақстан Республикасының
экономикасын түрақтандыруға және оны ... ... ... ... ... ... Н.Қ. Мамыров, М.Ә. Тілеужанов "Макроэкономика" Алматы, 2003
2. Сахариев С.С , ... А.С. ... ... 1,11 том ... ... ... С.С , ... А.С. . "Жаңа кезең
экономикалық теориясы"
Алматы, 2004
4. Тарасевич Л.С. В.М., ... П.И., ... А.И., ... ... ... Шеденов Ө.Қ., Жүнісов Б.А., ... Ү.С., ... ... ... ... ... 2002
6. Я. Әубэкіров, ... К., ... ... ... негіздері" Алматы, 1998
26

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляцияның мәнi, түрлері және пайда болу себептерi26 бет
Инфляцияның мәні және оның себептері14 бет
Инфляцияның мәні, себептері және түрлері21 бет
Инфляцияның мәні, себептері және әлеуметтік – экономикалық зардаптары. қр-ғы инфляцияға қарсы саясат12 бет
Инфляцияның мәні, себептері әлеуметтік - экономикалық жағдайы27 бет
Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу себептері11 бет
Инфляцияның себептері және экономикалық-әлеуметтік салдарлары28 бет
Инфляцияның себептері мен механизмдері25 бет
Инфляцияның себептері мен салдарлары31 бет
Инфляцияның түрлері және оның шығу себептері17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь