1922-1924 жж. ақша реформалары

Ақша реформасын өткізудің қажеттігі. Ревалюцияға дейінгі Қазақстанда жүргізілген 1895-1897 жж. Ақша реформалары нәтижесінде алтын монета бар алтын монометализм жүйесі енгізілді. Айналыста алтын, күміс және мыс монеталар жүрді. Негізгі ақша белгілерінде 92% алтынмен қамтамасыз етілген Мемлекеттік банктің несиелік билеттері жатты. Ақша массасының басты бөлігін алтын монеталарға ауыстырылатын айналыс құралдары құрады, сондықтан да оларға деген халықтың сенімі болды.
1917 ж. Жазда Уақытша үкімет 20 және 40 рублдік ақша белгілерін шығарды, олар шынының бетінде жабыстырылған этикеткаларға ұқсас, бұны халық арасында «керенки» деп аталды. Несиелік ақшалар мен, «керенкилерден» басқа Уақытша үкімет айналысқа суррогаттың әр түрін енгізді: мемілекеттік қазынаның қысқа мерзімді міндеттемесі, займ купондары.
Мемлекеттік шығыстарды жабу мақсатында үкімет ірі купюрада қағаз ақшаларды шығарды. Ұсақ ақшалар ролін чектер, бондар, маркалар және басқада ақшалай суррогаттар атқарды. Ресейде ақша жүйесінің жалпы құлдырауы басталып, оның Қазақстанғ да өзіндік ықпалы болды. Қазан революциясынан кейін ақша айналысының жағдайы біршама нашарлай түсті. Үш жыл ішінде (1913-1920) айналыстағы қағас ақшалар массасы 48 есеге дейін өсіп кетті. Ақша 10 мың есе құнсызданды. 1919 ж. Алғаш рет кеңестік мемлекеттік билеттер, кейіннен РСФСР-дің есеп айырысу белгілері айналысқа шығарылды. Түркістанда , Солтүстік Кавказда, Кавказда, Қиыр Шығыста және басқа жерлерде жергілікті ақша белгілерін шығаруға рұқсат берді. Ақша массасы сан алуан түрлі болды.Жергілікті ақша бірліктері Жетісуда, Вернв қаласында (қазіргі Алматы)шығарылды. Жетісулық несиелік билеттер Мемлекеттік банкте апиынмен сақталған және Жетісу облысының барлық байлығымен қамтамасыз етілді. Бұл туралы несиелік билеттің бет жағында көрсетілген жазу куәландырады.
        
        1922-1924 ЖЖ. АҚША РЕФОРМАЛАРЫ
Ақша реформасын өткізудің қажеттігі. Ревалюцияға дейінгі Қазақстанда
жүргізілген 1895-1897 жж. Ақша ... ... ... монета бар
алтын монометализм жүйесі енгізілді. Айналыста алтын, күміс және ... ... ... ақша ... 92% ... ... ... банктің несиелік билеттері жатты. Ақша массасының басты бөлігін
алтын монеталарға ауыстырылатын айналыс құралдары құрады, ... ... ... ... ... болды.
1917 ж. Жазда Уақытша үкімет 20 және 40 рублдік ақша ... олар ... ... ... ... ұқсас, бұны халық
арасында «керенки» деп аталды. ... ... мен, ... ... ... ... суррогаттың әр түрін ... ... ... ... ... займ ... ... жабу мақсатында үкімет ірі купюрада қағаз
ақшаларды шығарды. Ұсақ ақшалар ролін чектер, ... ... және ... ... ... Ресейде ақша жүйесінің жалпы ... оның ... да ... ... ... ... революциясынан
кейін ақша айналысының жағдайы біршама нашарлай түсті. Үш жыл ішінде (1913-
1920) айналыстағы ... ... ... 48 ... дейін өсіп кетті. Ақша 10
мың есе құнсызданды. 1919 ж. ... рет ... ... ... РСФСР-дің есеп айырысу белгілері айналысқа шығарылды. ... ... ... ... Қиыр Шығыста және басқа жерлерде жергілікті
ақша белгілерін ... ... ... Ақша ... сан алуан түрлі
болды.Жергілікті ақша бірліктері Жетісуда, Вернв ... ... ... ... ... ... банкте апиынмен
сақталған және Жетісу облысының барлық байлығымен ... ... ... ... ... бет ... көрсетілген жазу куәландырады. Дүние
жүзілік тәжірбиеде мұндай жағдайлар болған ... ... ... ... ... бағалы дәрәлік шикізаттың 275 пуды болды,
олар елдің байлығы болып саналды. Бірақ бұларқаржылық ... ... ... ... күн сайын құнсыздана бастады.
Азамат соғысы мен ... ... ... ... және ақ ... ... өздерінің ақшаларын басып шығарды.
Олардың бағамдары әр ... ... олар ... құнсызданды.
Ақшаның қатты құнсыздану нәтижесі: шаруашылық қатынастардың
натуралдану мен ақшаның ... ... ... ... 1920 ... ... ... паегін» ақысыз беру басталды. ... ... және ... ... үшін ... төлеу алынып тасталды.
Оқушыларға тегін киім берілді. Базарларда ... ... ... яғни кездейсоқ айырбас эквалент (мысалы, етік жұбы 30 фунт
крупаға, немесе 1 пуд қара ... ... 3 фунт ... және тағы ... ... ... ж. ... болған РКП(б)-ның Х съезінде жаңа экономикалық
саясат (ЖЭС) қабылданды. ... өнім ... ... ... ... ... ... сатуға мүмкіндік туды. Қала мен ауыл
арасында нарықтық қатынас дами ... Жеке ... ... ... ... ... араласуына жол берілді.
Біртіндеп еңбекақыны ақшамен төлеу қалпына келтірілді. Егер,
1921 ж. көктемінде ... ... ... тек 10% ... онда 1923 ... тоқсанында, ол- 80% -дан астам құрады. Бұл ақша ... ғана ... ... ж. ... ... ... Федерация Социалистік Республикасында
Мемлекеттік банкі ұйымдастырылып, ол елдің басты эмиссиялық ... ... ... банктің басты міндеті ақша реформасын жүргізуге
дайындық жасау болды.
Ақша реформасын ... ... ... ... ... ... біршама жақсаруы: әр түрлі
өнеркәсіп салаларындағы өнімдер көлемінің өсуіеңбек өнімділігінің артуы,
ауыл ... ... ... ... ... ... ... артуы жатады. Тауар шаруашылығындаға ақша айналысының
бірқалыпты болыуы екінші бір ... – бұл ... ... қамтамасыз
етілуі. 01,01,1922 жылдан 01,01,1923 жылдар аралығында Мемлекеттік банктің
алтын валюта резерві 6,7 мил-нан 31 мил рублге дейін өсті. 1922 ж. ... ... және ... ... ... ... рұқсат берілді, оған
дейін халық ... ... ... ... ... ... жасалған монеталар мен шетел валюталарын сатып алу мен сатуды
Мемлекеттік банктің өзі ғана жүргізуге моноплялық құқығы ... ... ... ... ... бір қадамына 1922 ж.
мемлекеттік ақша ... ... ... ... 1 рубль бұрын шығарылған
10 мың рубльге теңесті. Ақшаларды қайта есептеу ... төрт ... ... ... ... ж. 1 мамырынан бастап, барлық есептеулер жаңа ақшалармен ... ... ескі ақша ... 1923 ... үлгідегі 1 рубль 1922
жылы 100 рубльге ... ... ... ақша ... бір ... ... ... алуды оңайлатт, ақша айналысын ... ... ... ... ... ... де рубльді
тұрақтандыру мүмкін болмады. Мемлекеттік бюжкттің тапшылығы жағдайында жаңа
ақшалар үсті-үстіне шығарыла ... олар ... ... ... ... Ақша ... екі ... жүргізілді.
1922 жылы 25 шілде және 11 ... ... ... Мембанкке
1,2,3,5,10,25, және 50 червонец тұрғысындағы Банктік билеттерді шығару
туралы құқық берілді. Бір ... ... ... ... монетадағы
(7,74234 г алтын) 10 рублге теңесті ... ... ... және ... қамтамасыз етілген қарыздар беру арқылы шығарып
отырды. Бұл тауар айналысының ... ... ... ... ... эмиссиялаудың несиелік сипаты олардың қарызды ... ... ... ... ... ... тауарлы
материялдық бағлылықтардан басқа да ... ... ... 25%
алтынмен шетел валютасымен қамтамасыз етілді. Банкттік билеттер ... ... банк ... ... ... бағамының
сақталыуын бақылап отырды. Кеңес мемлекетінің ... ... ... ғана ... ... ... табылды.
Сауда сатықтың және банктік несиелердің ұлғайыуына қарай червонецтер
айналыста қолданыла бастады. Олар ... ... ақша ... ... ... ж. -15%, ... жэне 1.10.1923.ж. -74% құрады.
Кәсіпорындар арасындағы барлық ақшалай есеп айырысулар, мсемлекеттік
кірістері мен ... және ... да ... ... ... ірі ақша болғандықтан ла олар көбіне көтерме шаруашылық
айналымына қызмет етті. Кеңестік ақша белгілері ... ұсақ ... олар ұсақ ... ... және ... ... ... ете берді.
Шын мәнісінде елде екі ... ... ... ... ... ... барысында шығарған червонецтері және Халықаралық қаржы
комитетінің бюджет тапшылығын жабу ... ... ... ... валютаның қосарлы айналысы – халық пен елдің эканомикалық
жағдайына қатты әсер ... ... ... ... ... ... берілді. Шаруалар өздерінің өздерінің өнімін құнсыз
кеңестік ақша бірлігіне сатқысы келмеді.
1.05.24 жылы ... ақша ... ... ... – 762,3
квадрильон рублге тең болды (квадрильон – бұл 15 нолі бар ақша ... ақша ... ... құны ... 15,2 млн ... құрады.
Кеңестік ақша бірлігінің құнсыздану қарқын орташа және ұсақ ... ... ... соқты. Сөйтіп ұсақ ақшалар ретінде әр түрлі
ақшалар, әсіресе тұрақты валюталарда бейнеленген ... ... ақша ... ... шаруаларға үлкен зиян әкелді.
Червонецтер қаланың валютасы болды,іс ... ол ... ... ... өнімдерінің тауарлылығы төмендей бастады. Мұның бәрі ақша
реформасын тезірек аяқтауды талап етті. Бұған ... ... ... ... тапшылығы 15% -ға дейін қысқарды, өндіріс пен
тауарайналымының өсуі байқалды, ... қоры ... ... ж.10,9 ... ... ж. 153,6 млн ... ... Бірақ алтын қорының суммасы
Ресей патшалығының соғысының ... ... ... ... ... 9%-ға ... ... ж. Орталық атқару комитеті (ОАК-ЦИК) және Халық ... (ХКК – СНК) ... ... ақша ... ... 1,3 және 5 ... қазыналық билеттер шығарылды , мұндағы 10
қазыналық рубльдің құны 1 ... тең ... ... ақша ... тоқтатылды. Олардың қаржы Халық Комисарлариатының қорында болған
қаржы жойылды. 22.02.24 ж. ... 10, 15, 20 және 50 ... ... және 1,2,3 және 5 ... күміс монеталар шығарылды. 1924 ж.
Бастап айналыстағы ақшаның кеңестік белгілерін ... ... ... ... 1 ... ... ... 50 мың рубльге теңесті. Қазыналық
билеттердің шығарылу шамасы айналыстағы червонецтер соммасының жартысынан
аспауы тиіс ... ... ... ... ... ... (Бриллант) 1922-
1924 жж. Ақша реформасын ұйымдастырушы және ... ... ж. ... бастап, ол қаржы қалық Комисариатын басқарған ... ... ... ... ... ... келтірілді. Не бары 3
жыл ... 1924 ... ... ... ... ... болды. Бұл
кеңестік ақша белгілерінің эмисиясн қарастырып тұрақты червонецтерге өтуге
мүмкіндік жасады. Ол 1922 ж. Басынан ... ... ... ... ... ... шарты деп дәлелдеді. Осы уақыттарда көптеген
шаруашылық иелері, құнсыз кеңестік ақша белгілерінің эмисиялануын – ұлттық
табысты бірінші кезектегімемлекеттік ... ... ... ... ... деп ... Бұл ... қарсы болған Г.Я.Сокольников,
барлық тауарлық шаруашылықта ақша тек қана айналыс және төлем құралы болып
табылмай, сондай-ақ құн ... және ... ... ... табылады деп
санаған. Соңғы екі қызыметті құнсыз кеңестік ақша бірліктері ... ... ... ... ақша ... ... ... тұрақты
валюталарын келуін талап етеді. Ол бюджеттік эмиссиялауға негізделген
гиперинфляцияның ... ақша ... ... ... ... болатын. Қаншалықты сыртқы сауданың дамуы ішкі айналымдағы
ақшалар мен дүнежүзілік нарықтағы ... ... ... ... талап ететіндіктен де, алтынға байланыстыұлттық ... ... ... ... Алтынға валютаның еркін ауыстыруын жақтаушы ретінде
ғана емес, сонымен қатар Г.Я. Сокольников алтын ... ... ... ... ... үш түрі ... Халықаралық есеп айырысуларда резервтік қор ретінде;
2) Ішкі нарықта червонец бағамын реттеуші ... ... ... ... ішкі ... ... алынып отырады);
3) Көзге көрінбейтін жағдайларда арналған сақтандыру резерві.
Червонец тарихқа «алтын» деген атпен кірді, бұл жерде оның мазмұны патшалық
он ... ... ... ... ... ... ... бағамды өзгеріссіз (1 червонец тең 1фунт стерлинке)
қалыпты ұстау бағытында «еркін нарықта» алтынды және шетел валютасын ... ... алып ... ... ... және ... валютасына деген
сұраныс пен ұсыныс ... ... ... ... деп атай
отырып, ол өз кезінде червонец ... ... оның ... ... ... ... ... кеден баждарын төлеуге де қабылданды.
Червонецке тұрақты бағама валюта алу ... ... ... ... қамтамасыз етілуі, оған деген «сенімді» пайдаланып
қоймай оның пайдалану аясы ... ... ... ж. ... ... ... 45%-ын ... Ең бастысы червонецтер тұрақты қорлану қоры
болып табылды. Валюталық нарықта ... ... ... ... ... реформасы кезінде көптеген адамда құнсыз
ақшалар орнына мыс монеталар келуі таң ғажайып нәрсе деп баға берді.
Ақша ... ... ақша ... ... ... Ұлы Отан соғысына тұрақты ақша жүйесімен қадам жасауға
болды.
1947 жылғы ақша ... Отан ... елге - 679 млид ... ... әкелді, оның ішінде
әскери шығындар 551,1 млрд рубільді ... ... ... ... ... ... тауарларының сатылу көлемінің аяқ ... ... ... ... Осы ... ... ... өсе бастады. Оларды жабу ... ... ... салығына қоса әскери салық, баласыз адамдарға
салық, шағын жанұяларға салық және жалғыз басты азаматтарға салынатын салық
енгізілді.
Соғыстан кейінгі ... ... ... үшін ... бейбіт арнаға бұру
керек болды. Соғыс уақытында жергілікті ... ... ... ... ... табысы көбейді. Маркстік идеология ... ... пен ... ... Бірақ фашистік ... ... ... ... соғыстан бұрынғы саяфси және экономиалық
басқару түріне көшті.    
Қоғамдық-саяси жағдай. Кеңес Одағының соғыста ... ... ел ... және ... ... ... алып келді.   Жеңістегі
орыс халқының ролі асырып көрсетіліп, басқа халықтар шететтілді. Орыс халқы
қазақ сияқты ... ... үшін ұлы ... баса ... ... жергілікті ұлттардан бас көтеріп шыққан зиялыларды «буржуазиялық
ұлтшылдар» деп айыптады.
1943 жылы шыққан «Қазақстан тарихы» ... ... ... ... ... ... ... зорлықпен таңу болды. Мәдениет мен
ғылымда ұлттық ... ... ... мен ... ... белең алды. Қоғамдық санаға Ресей мен орыс халқының басқа халықтар
үшін мессиандық ролі ... ... ... саясат жақсы түрде
сипатталып, қазақ халқы басқа түркітектес және ... ... және ... ... байланыстырылды.
Ұлт-азаттық қозғалыстар реакциялық ретінде көрсетілді. Ал қазақ ... ... ... ... немесе антифеодалдық деп насихаттады.
Жаңа кеңестік идеологияға қарсы келгендер ... ... ... мен ... басында тарихшы Е. Бекмаханов, жазушы ... ... Е. ... X. Жұмалиев, А. Жұбанов және тағы басқалар қудаланды.
1951г жылы "Қобыланды", "Ер Сайын", "Шара батыр", "Ер ... ... ... ... ... ... хандарды ұлықтайтын деп қатты сынға
алынды. Тек 1953 жылы Сталина қайтыс ... ... ғана ... аяғы мен 50-жылдар басында лагерлер заманы болды. Есіл
даласында орналасқан Степной ... 200 мың ... ... ... ... ... өте ірі ... саналды. Тұтқындардың көбі соғыс кезінде
фашистерде тұтқында болған офицерлер мен солдаттар, Прибалтика, ... және ... ... ... қарсы шыққандар еді.
1948 жылы контрреволюциялық және антикеңестік ... ... ... ... лагерлер» салынды. Дәл осы лагерьлерде
көтерілістер болды. 1952 жылы Жезқазғанға жақын жердегі Кеңгір лагері ... ... ... олар Ішкі ... мен ... ... және ... күшімен басылып тасталды.
Қазақстан экономикасы. Соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... кезінде уақытша келген адамдар қайтадан өз
жерлеріне ... ... ... ... ... адам жетпей қалды.
Көптеген кадрлар кетіп қалды, ... ... ... ... ... жылы өндіріс төмендеп кеткендіктен билік бұрынғы командалық-әкімшілдік
әдістерге қайта келуіне әкелді және де бұл өз нәтижесін ... ... 1946 жылы ... ... ... іске қосылды. Екібастұзда
көмір разрезі салынып бітті. Ақтөбе мен ... ... жаңа ... іске ... Жаңа мұнай көздерінен оны өндіру басталды. Көлік
жүйесі ары қарай дамытылды, мойынты-Шу темір жолы салынып ... 1949 ... ... ... ... іске ... ... аудан орталықтары
телефондандырылды.
Ауыл шаруашылығындағы жағдай өнеркәсіптегіге қарағанда көп ауыр ... ... ... шеккен республикаларға көмек ретінде 17,5 мың ірі
қара, 22 мың жылқы, 350 мың қой қайтарымсыз берілсе, 500 мың мал ... ... Осы ... ... бірге колхоздардағы режим күшейтілді.
Мемлекет соғыс жылдары бақылауды әлсіретіп алғанда ... ... ... өз ... жаратқан болатын. Осы жерлерді 1946-49 жылдары олардан
тартып алып, колхоз ... ... 1948 жылы ... ... ... ... алынды. Міндетті түрде өткізетін астық мөлшері
өсіп, бағасы 1940 ... да ... ... Бұл ... астықтың
өзіндік құнын тек 15%-ға ғана жапты. 1947 ... ақша ... ... ... ауыл ... ... кетті.
Айналымдағы ақша үш ... ... ақша ... ... мен жинақ
кассаларының ірі салымшыларын шығынға ұшыратты. 1947 жылы карточкалық жүйе
алып тасталғанмен, елді аштық жайлап келе жатты.
1950 жылы ... ... ... ауыл ... ... ... Қазақстанда колхоздар саны 1945 жылы 6 773 болса,
1952 жылы 2 047-ге жетті. Бұл ... ... ... ... ауыр тиді және ауыл ... ... ... бермеді.
Осылайша, 40-жылдардың аяғы мен 50-жылдар басында КСРО ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік хал-ахуал ауыр болды. Жалақының мөлшері 1940 жылмен
салыстырғанда 1950 жылы 1,5 есе ... ... баға 3 есе ... Колхозшылар өз
еңбектері үшін қалалықтарға қарағанда төрт есе аз ақша алды, ел ішінде емін-
еркін жүре ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1922 – 1924 жж. Ақша реформалары6 бет
Қазақстан Республикасындағы ақша реформалары және оның ерекшелiктерi8 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қазақстан тарихынан» мемлекеттік емтихан сұрақтары3 бет
Афина мемлекеті22 бет
Афина мемлекетінің пайда болуының алғышарттары. Реформалары22 бет
Ежелгі Грекия мемлекетіндегі негізгі заңдар13 бет
Ежелгі Греция мемлекетіндегі негізгі заңдар8 бет
Солон, Клисфен, Ликург және Сервий Туллий реформалары11 бет
"әртүрлі шет елдердегі жұмысшыларды ынталандыру және қызметтерін жетілдіру реформалары"13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь