Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі

І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім.
1. Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі
2. Ақша жүйесі /қаржы . несие жүйесі/.
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмінде де қаржы зор рол атқарады. Қаржы — нарықтық қатынастардың құрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін түсіне білудің, оның іс-әрекет етуінің ерекшеліктерін терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және үтымды пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре білудің маңызы :зор.
Экономика адамзат қоғамының тарихын дамц сатыларында ерекше орын алады. Себебі адамдар өмір сүру үшін алдымен материалдық, рухани игіліктер өндіруі қажет. Қоғамның өндіргіш күштері даму барымында, алдымен адамдар еңбекке қабілеттері өсуіне байланысты алғашқы қауымның өзінде қосымша өнім пайдаланыс болуына сәйкес тайпалар арасында тікелей өнім айырбасы, кейіннен ақша арқылы айырбас жүргізіліп экономикада тауар – ақша қатынасы пайда болды.
Қоғамдық өнімді бөлумен және осының негізінде ақшалай қорланымдарды, табыстарды және қорларды жасаумен, оларды ұлғаймалы ұдайы өндірістің мақсаттарына және қоғамдық дамудың қажеттіліктерін қанағаттандыруға пайдаланумен байланысты болатын экономикалық қатынастар қаржының мән-мағынасы болып табылады. Қаржы ресурстарын мен мақсатты ақша қорлары, олардың қалыптасуы, қозғалысы және пайдаланылуы қаржының объектісі, ал қоғамдық өмірдің ұйымдастырушысы ретіңдегі мемлекетті қоса алғанда қызметтің өндірістік және өндірістік емес сфераларының сан алуан шаруашылық, қоғамдық және басқа ұйымдары оның субъектілері болып табылады.
1. «Қаржы – қаражат – Финансы Казахстана», 2003 г.
2. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С., «Қаржы». Алматы, 2003 ж.
3. Я.Ә.Әубәкіров, Б.Б.Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П.Табиеев. «Экономикалық теория». Алматы, 1999 ж.
4. Шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ү.С., Жүнісов Б.А., Комягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория». Алматы – Ақтөбе. 2002 ж.
        
        Жоспар:
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім.
1. Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі
2. Ақша жүйесі /қаржы – ... ... ... әдебиеттер.
Кіріспе.
Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу
механизмінде де қаржы зор рол ... ...... қатынастардың
құрамды бөлігі және мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда
қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін ... ... оның ... ... ... ... ... экономикасын ойдағыдай
дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және үтымды пайдаланудың
әдістері мен ... көре ... ... ... ... ... тарихын дамц сатыларында ерекше орын алады.
Себебі адамдар өмір сүру үшін алдымен материалдық, рухани игіліктер өндіруі
қажет. Қоғамның өндіргіш ... даму ... ... ... ... ... ... алғашқы қауымның өзінде қосымша ... ... ... ... арасында тікелей өнім айырбасы, кейіннен
ақша арқылы айырбас ... ... ... – ақша ... ... ... ... және осының негізінде ақшалай қорланымдарды,
табыстарды және ... ... ... ... ... ... және қоғамдық дамудың қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Қаржы ресурстарын мен мақсатты ақша қорлары,
олардың қалыптасуы, қозғалысы және ... ... ... ... өмірдің ұйымдастырушысы ретіңдегі мемлекетті қоса ... ... және ... емес ... сан ... ... және ... ұйымдары оның субъектілері болып табылады.
1. Ақшаның пайда ... мәні және ... ... ұзақ ... уақытында ақшаның пайда болуы және мәні
туралы біркелкі шешімін тапқан емес. ... ... бір ... ... грек ... ... ұсынған қағидаға сүйене отырып,
ақшаны – белгілі ... ... ... ... ... нәтижесі деп
қараған. Басқа бағыттағы мектептің өкілдері ақшаны – ... ... ... ... ... ... ... Үшінші өкілдері
ақша өзінің табиғаты бойынша алтын мен ... ... ... ... ... ... ... құны қатынасында қорытындылатын,
құнның даму көрінісіне көз салып, оның қарапайым терең байқалатын ... ... ... ... дейін қарау керек. Сонда ғана оның ... ... ... ... ... ... төмендегідей түрге ие
болады: алғашқы жай немесе кездейсоқ, ол ... ... ... ... ірі ... ... соң, ... алғашқы қауым тайпасынан малшылар
тайпасынан бөлінуі арқылы пайда болды. Бір тайпалар малмен айналысса, ...... ... ... өнімді айырбастау үшін экономикалық
негіз ... бола ... ... ... алғашқыда кездейсоқ бірегей сипат
қа ие болды:
ТТ экв
(1 ... қап ... ... ... ... ... (қой) ... құнын басқа тауарды (1 қап
астық) айарбасын көрсетсе, онда салыстырмалы құн ... ... ал ... ... оның ... ... ... яғни эквивалентті түрде болғаны.
Тауар өндірісінің ары қарай ... ... ... реттілікпен жүргізуге
алып келді. Айырбаста екі ғана ... одан да ... ... ... ...... ... кеңейтілген екінші түрі қалыптасады.
Т (қой) Т1 (1 қап ... ... (1 ... ... (5 ... ... гр ... экв
Осы қатардағы тауарлар эквивалент болып табылады қойға қайта деген
қоғамдық еңбек шығындарын күәландырады.
Құнның ... ... ... ... ... сондай – ақ айырбаста
қиындықтар туындады.
Мысалы, қойдың иесіне астық қажет, бірақ астық иесіне қой керек емес,
оған балта қажет, ал ... ... қой ... ... ... ... көп
түскен сайын, қиындықтар да көбейе түседі. Бұл жағдайда астық иесі ... ... ... ... ... айырбастайды, себебі оны ... иесі ... ... Осы ... қой ... яғни ... ... роль атқара бастайды. Сөйтіп құнның үшінші түрі қалыптасып, ол
жалпылама деп аталады.
Т1 (1 қап ... экв = 1 ... ... (1 ... ... (5 ... ... гр алтынға) экв
Кейініректе жалпылама эквиваленттік ролді игілікті металдар (алтын,
күміс) атқара бастады, себебі оның өзіне тән ... ... ... бөлінетіндігі, біртектілігі, жақсы сақталатындығы, ең ... сол, осы ... ғана ... ... ... ... табылады. Күннің ақшалай түрін былай көрсетуге болады:
Ақшаны қалай түсінуге болады? құн түрінің ... ... ... бұл ... ... ... ... ол жалпылама эквиваленттік
(балама) роль атқаратын тауар. Кез – ... ... ... ... ақшамен
көрсетеді. Ақша қандай қызметтер атқарады?
Ақшаның бірінші қызметі – құн өлшемі. Ақшаның ... ... ... ... ... болады. Осы қызметті ойша нағыз ақшалар атқарады.
Кез – келген тауардың ... ... ... ... ... ... ... талап
ету керек емес. Тауар құнының ақшалай көрсетілуі баға деп аталады. Баға
сұраным мен ... ... ... ауытқуы мүмкін. Сондықтан тауар өз
құнына да және сұраным мен ... да ... құны мен ... құнының тәуелділігі ерекше мүдделікті байқатады.
Сұраным мен ... сай ... баға екі ... ... ... құнымен және алтын құнымен.
Егер тауар бағасы тауар құнына қарайлай өссе, алтын ... ... ... ... кері ... ... болады. алтын
құны көп болса, тауар бағасы төмен болады және ... ... ... ... ... ... жоғары болады.
Сөйтіп тауар бағалары негізінен тауардың өз құнына тура ... ... ... ... кері пропорционалды өзгереді.
Екінші қызметі – айналым құралы. Осы ... ақша ... – қол ... себебі олар нақты тауар айырбасына делдалдық жаайды. Тауарды
ешкім сатқысы келмейді, егер оның айырбасталуына нақты ақша ... ... ... алтынды алмастыра отырып ақша белгілері атқарады. Егер
айналым шығындары өсіп кетсе және есептеулер баяуласа және де алтынның ... ... ... ... ... еді. ... қоры мемлекет үшін әлемдік
ақша резервтік (сақтық) қор ... ... ...... құралы. Бұл қызметті тауарды - ақша ... ... ... ... ... ... ... бергенде, салықты, жер
рентасын, жалақыны, дивидентті, пәтер төлемін және т.б. төлегенде атқарады.
Несие қатынастарының ... ... жаңа ... ...... ... ... вексель, банкнот, төлем тапсырысы, чек, пластикалық
карточка «электрондық ақша». Несие қшалардың ... ... – қол ... – ақ ... жабудың өзара есептеу мүмкіндігін қарастырады.
Ақшасыз есеп айырысу тауар айналымы тұтынысының қолма – қол ... ... ... ... ...... салдарға
алып барады: кассирлер мен күзетшілер саны, ... ... Ең ... ... ... ... жеделдейді, ақша бірлігі ... ... ...... немесе қазына жасау құралы. Ақша айналысын
тоқтатады және жиналады. ... ... ... ... ... ... ... (теледидар, тоңазытқыш және т.б.) тауарларды сатып
алу үшін қорланады. Ақшаның қазына түрінде қорлануы әрбір тауар ... ақша ... болу ... ... ... өзін нарық
кездейсоқтығынан сақтандырады. Ақшаның бұл қызметі ақша айналымын реттеу
үшін маңызды. Ақшаның ... ... ... сол - ... ақша ... Әлемдік ақша алтын және өнеркәсібі дамыған елдердегі тұрақты валюта
болып табылады..
2. Ақша жүйесі
Дүние жүзінде әр түрлі ақша айналымының жүйелері бар ол ... ... ... және әр ... заңымен бекітілген. Ақша айналымының
басты компоненттері мыналар:
1. ... ақша ... ... теңге, сом, франк, марка, йена, крона
және т. б.) олар ... ... мен ... ... ... ... Несие және қағаз ақшалар, монеталар жүйесі, олар ... ... ... ... болып саналады.
3. Ақша эмиссиясы жүйесі, яғни айналымға ақша ... ... ... тәртібі.
4. Ақша айналымын реттеп отыратын мемлекеттік органдар.
Ақша айналымы жүйесінің негізгі екі түрі ... ... ... ... ... ... ... алтын немесе күміс
монеталар айналымда болады, олар ақшаның барлық қызметтерін атқарады.
2. ... және ... ақша ... ... ... ерекшелігі алтынға
айырбастала алмайды, алтынның өзін айналымнан ығыстырады.
Тарихи металл ақша айналымының ... ... ... ... ... ... ... алтын мен күмісті
пайдалану негізінде XVI— XIX ... ... ... ... ... болды.
XIX ғасырдың соңыңда күміс өндірісі жағдайларының өзгеруіне ... ... ... ... өзгерді. Күміс монеталардың көбеюі оларды
шығаруды тоқтатты. Сөйтіп биметаллизмді монометаллизм ауыстырды, мұнда ақша
материалы болып, бір ғана металл — ... ... ... ... және
несие ақшалары осы металға еркін айырбасталады.
Монометаллизмнің үш түрі белгілі: біріншісі — алтын монеталы стандарт.
Ол ... ... ... ... қолданылып, қағаз және несие
ақшалардың ... ... ... сипатталды. Екіншісі — алтын кесек
стандарты. Ол Англия мен Францияда бірінші дүниежүзілік соғыс ... ... ... құн ... алтынға айырбасталуы, тек ... ... ... ... ... сәйкес келуі тиіс. Үшіншісі —
алтын девиздер стаңдарты, ол 20-жылдарда көптеген ... ... ... ... ... шетелдік валютаға (девиздерге) айырбастады.
1929—1933 жылдардағы дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... бастап батыс елдерінде бірте-бірте несие ақша
жүйесі қалыптаса ... Оның ... ... мыналар жатады: несие
ақшалардың үстемдік жағдайы, алтынның айырбастан кетуі, банкнотты алтынға
айырбастауды жою және оның ... ... ... ... ... ... несие беру мақсатында ақша эмиссиясын ... емес ... ... ... ақша айналымын мемлекеттік
реттеу.
Қазіргі кезде қағаз және несие ... ... ... тікелей өз
билігіне алды.
Ақша массасы дегеніміз не?
Ақша массасы — ... ... ... мен ... ... ... сатып алу мен төлемдердің жиынтығы. Олар жеке адамдарда,
кәсіпорындарда, бірлестіктер мен ұйымдарда және мемлекетте болады.
Ақша массасы ... ... ... шаруашылыққа нақты
қызмет көрсететін ақша құралдары, ал пассивті белігіне ақша қорларының
есепшоттағы ... ... ... есеп ... ... рөлін
атқарады. Жинақтап айтқанда, ақша массасының құрылымы едәуір күрделі және
ол қатардағы тұтынушының ойлағанындай тек қолдағы ... ақша мен ... ... ... ... ... ақша массасындағы үлесі өте төмен
(25%-тей), ал ... ... ... мен ұйымдар арасында дамыған
рыноктық экономикада бөлшек сауданың өзі де ... ... ... ... ... ... банктік ақша дәуірі басталады. ... ... ... ... және т. б. ... ... есеп ... банктік депозиттерді де билейді. Тауар мен қызметті төлеуде сатып
алушы чек пен несие карточкасы ... ... өз ... ... ... ... аудартады немесе қолма қол беруді бұйырады.
Ақша массасының ... ... ... алу ... ... ... ретінде
пайдаланылмайтын компоненттер де кіреді. Әңгіме коммерциялық ... ... ... салымдары, басқа да несие-қаржы ұйымдарының
қаржылары, ... ... ... қорлардағы акциялар
туралы болып отыр. Ақша айналымының аталған компоненттері "квази-ақша" деп
аталады. Ақша ... ... ең ... да және ең тез ... де осы ... П. ... квази-ақшаларды етімді активтер деп атады.
Өтімді (ликвидный) түсінігі ақша категориясын анықтау үшін ... ... ... ... ... ... дегенде оның оңай сатылуы және
құнын жоғалтпай ақша түріне айналуы мүмкіндігін ... ... ... ... түрі — ... ... ... мүліктерге алтын, бағалы металдар мен
тастар, мұнай, өнер шығармалары жатады. Өтімі төмендеу болатындарға ... ... ... ... ... ... деп
атайды) жатады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып ақша айналымы құрылымында мынадай
компоненттерді бөліп көрсетеді, оларды ақша ... М1 және М2 ... М1— ... ... басқаша «іскерлік ақша» деп те атайды. Бұл
қолма-қол ақша мен монеталарды, яғни ... тыс ... ... ... ... ... ... қамтиды. Олар ағымдағы есеп-
шоттағы депозиттер қызметтерін түгел атқарады және қолма-қол ақшаға жеңіл
айналады. М2— кең ... ... ол ... ... ... ... ... банктердің жедел жинақ есепшоттарындағы ... ... ... ... де қосып алады. Мерзімдік
салымдардың иелері ағымдағы салымдармен салыстырғавда жоғары ... ... ... олар ... керсетілген мерзімнен бұрын ала
алмайды. ... ... ... ... ... ... алу және
төлем қаржылары ретінде пайдалана алмайды, бірақ олар өз ... есеп ... ... М1 және ... айырмашылығы М2-де
квази-ақшалар бар, оларды іс үшін пайдалану қиын, қолма-қол аудару да оңай
шаруа ... ... ... уақытқа дейін ақша агрегаттары есептелмеді және
пайдаланылмады. Теориялық жағынан ол маркстік экономикалық теорияның квази-
ақша мен ... ... ... ... ... олар әр ... ... бағалы қағаздар мен несиелер деген қағидасына негізделді.
Алайда ақша, инвестиция рыногы (орта және ұзақ ... ... ... ... қағаздар рыногының арасында тығыз байланыс бар. ... ... ... мен ... қағаздары есеп айырысуға жеткілікті
салымшылар оларды өз қажеттеріне жарата алады. Бағалы қағазды ... ... ... ... ... ақша ... сияқты ағымдағы
есепшоттарда сақталады. Ақша агрегаттары күнделікті өмірде мемлекеттің ақша
саясатының нысанасы ретінде оң ... ... ... ... ... тұрақтылыққа қол жеткізуге
және экономикалық өсу үшін қолайлы жағдайлар ... ... ... ... ... ... бөлімдерінің бірі
болып табылады. Ақша-несие саясаты— бұл ақша айналысын реттеу мақсаты мен
мемлекеттің ақша-несие саласында ... өз ара ... ... ... қазақстандық экономикада ақша-несиелік ... ... ... бір ... ақша-несие саясатын жасау
кезінде ... және ... ... сонымен бірге оны іске асыру
механизмдерін жетілдіру қажеттіліктерімен анықталады.
Ұлттық банктің пайыздық саясаты ... ... ... ... ақша айналысын реттеудің маңызды құралы қызметін атқарады. Банктік
несиелер қунын реттеу арқылы ақша ... тез және ... әсер ... ... ... ... ... несие құнына әсер ету мүмкіндігі оның
соңғы сатыдағы кредитор қызметін қамтамасыз етеді.
Несие бойынша сыйақы ... ... ... бір құралы ретінде
нарықтық сыйақы ставкаларына әсер ету үшін пайдаланылады. Осы ... ... ... ... қайта қаржыландырудың ресми
ставкаларынан және оның іске асыратын ... ... тағы ... ... тұрады. Ресми сыйақы ставкалары несие бойынша сұраныс
пен ұсыныстан құралатын нарықтың ... ... ... ... Қазіргі кезде ресми сыйақы ставкаларының төмендеу ... ... ... ... ... және ... ... деп жиі айтылатынын атап ... жөн. ... ... ... ... инфляцияға қарсы қызметті орындауға қабілетті,
себебі ол жинақтарды ... ... ... ... ... және ... ... арқылы инвестициялық салымдарды шектейді.
Қазақстан Республикасындағы экономикалық реформалар жылдарында қайта
қаржыландыру ставкасын пайдалану қолайсыз ... Тек 1994 ... ... ... қана ... банк ... сынға қарамастан позитивті
ставканы белгілеуге көшті. Қайта қаржыландыру ставкасын 270 %— тен 300 ... ... ... ... ... ... ... кейін бір
айдан соң 340% ке жоғарлатылды. Ставкалардың ... мәні және оның ... ... ... ресурстар аукционында анықталды. Осындай
өзгерістердің нәтижесінде ... ... ... табыстылық пен
салыстырғанда несиелік ... ... ... ... Соның нәтижесінде шетел валюталарына деген сұраныс пен валюта
бағамының ... ... ... ... ... жоғарғы
ставкасын ұзақ мерзімге ұстап отыру тиімді болып табылды және ... ... 340% деп ... ... соң бір ... кейін, яғни
қыркүйек айынан бастап Ұлттық банк жылдың ... ... оның ... ... дейін төмендетті. Осындай шараны инфляция ... ... ... бағамының тұрақтануы байқалғаннан кейін іске асыру мүмкіндігі туды.
1995 жылы қайта қаржыландыру ставкасын одан әрі ... 45% ке ... осы ... ... айында оның деңгейін 52,5% ке дейін жоғарлатуға
өтті, соның нәтижесінде ... ... ... ... ... өсті.
Мемлекеттік қазыналық міндеттемелері, Ұлттық банктің ноталарының және
банкаралық ... ... ... ... ... олардың нарықтық
мөлшерімен сәйкес келіп ... 1994 -1995 ... ... нақты
нарықтық пайыздық ставкалар оң нәтиже, ал ... ... ... ... ... нәтиже берді.
1996 жылы ҚҰБ позитивті пайыздық ставканы белгілеуді жалға отырды. Тек
қана 1996 ... ... ... ... ... он рет өзгерді және
жылдың басымен салыстырғанда 24 пунктке, ломбарттық несиелер ... ... 31 ... ... ... ... позитивтілігін анықтайық. Дәстүрлі
анықтамаға сәйкес ол инфляция деңгейін ескеретін нарықтық пайыздық ... ... ...... ... ...... болған пайыздық ставка —
инфляция қарқыны. Инфляция кезінде несие бағасынан және ... ... ... ... ... ... капиталдану құнын сақтау
қызметі де кіреді.
Несиенің капиталдану құнын құнсызданудан сақтаудың пайыздық схемасының
альтернативті әдістемесі болатынын атап ... жөн. Бұл ... ... түсетін табысты көбейту міндеті екіге бөлінеді. Біріншісі ... ... ... екіншісі — табыс алу. Осындай әдістеме пайыздық
схема кезіндегі кездесетін мәселелерден ... ... ... ... ... ... схема бойынша пайыздарды алу ... ... ... қарағанда техникалық жағынан қолайлы. Сонымен қатар,
индекстеу кезектілік тәртіппен іске ... және ... ... ... ... интервалдың пайда болуына әкеледі. Бұл кезде нақтылық
жоғарылайды, ... ... ... ... тиімділігі төмендейді, яғни
төлеу уақыты басталғанша, инфляция оған ... ... бір ... ... ... ... ... ставканы анықтауға негізделген
пайыздық схема кезінде нақтылық төмен болады. Бұл жағдайда ... ... ... мөлшерде бағаламау арқылы кредитор немесе оны
артық бағалау арқылы қарыз алушы ұтылады. Индекстік әдіс арқылы мәселелерді
жартылай шешу ... ... ... ... Біздің ойымызша,
жоғары инфляция жағдайында экономикалық саясаттың бір міндеті оптималды
пайыздық ... ... ... ... Яғни бұл ... ... ... алуға және бір уақытта ставкалардың кері әсер етуінен
экономиканы ... ... ... ... деп ... ... Осы
құралдың іске асырылуын қайта ... ... ... ... ала ... қарастырайық. Егер Орталық банктің мақсаты-
несиелік институттардың несиелік патенциалын азайту болса, онда ол ... ... ... ... банк алға ... мақсатына қол
жеткізу үшін ақша нарығына тағы басқа әдістер мен де әсер етуі қажет ... ... ... ... ... жолымен және т.б.). ... ... ... кезде коммерциялақ банктер үшін қайта
қаржыландыру қымбаттайды, яғни бұл жағдай ... ... ... ... Бірақ кейбір ірі коммерциялық, банктердің орталық банктің пайыздық
ставкаларды жоғарлатуына қарамастан ... ... көп ... ... ... пайыздық маржаларын төмендетуге ... ... ... ... альтернативті әдісі орталық банкте
вексельдерді қайта есепке алу ... ... Осы ... тиімділігі бұл
операция кезінде кепіл талап етілмейді, ал ... ... ... ... ... вексельдерді қайта есепке алу экономиканың нақты
секторына қаржылық қолдау көрсету құралы ... де ... атап ... ... ҚРҰБ-де барлық вексельдер қайта есепке ... ... ... несиелерді алуға құқығы бар бірінші сыныпты эмитенттер ... ... ғана ... ... ... ... Мысалы
соңғы екі жылда Қазақстанда тек екі кәсіпорын ғана "Қазатомпром" ... ... ... вексельді қайта қаржыландыру жүйесі бойынша несиелер
алған. Осыған байланысты, ҚРҰБ-ң есептік ставкасы ақша-несие ... ... жөне ... ... ... ретіндеті өзінің
қызметтерін толық орындамай отыр.
Сонымен ... ... ... қаржыландыру жүйесінің дамымауы ҚРҰБ-ң
2002-2004 жылдар аралығындағы өзінің дамуында приоритет ретінде анықталған
инфляциялық таргеттеу саясатына өту ... ... ... ... ақша-несиелік трансмиссияның адекватты механизмі жоқ болуда.
Өнеркәсіптің қайта ... ... ірі және орта ... ... қаражаттарының ерекше тапшылығы байқалуда. Бұл ҚРҰБ-де
осындай кәсіпорындардың қаржылық тұрақтылығы және ... ... ... ... байланысты.
Біздің көзқарасымыз бойынша, қайта қаржыландыру жүйесінің жақсы
дамуының ... ... банк ... ... ... ... мониторингін тиімді ұйымдастыру болып табылады. Себебі, бұл
тәжірибе басқа елдердің Орталық ... ... ... бірі ... ... ҚРҰБ-де нақты сектордағы кәсіпорындардың
қаржылық жағдайының мониторинг жүйесін ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелері ескерілді.
Орталық банктің есептік ставкаларының өзгеруі ақша нарығындағы
жағдайларды ғана ... ... ... ... ... ... нарығына да
әсер етеді. Орталық банктің есептік ... өсуі ақша ... мен ... ... ... жоғарылауына негізделеді. Бұл
құнды қағаздарға деген сұранысты азайтады және олардың ұсынысын көбейтеді.
Құнды ... ... ... ... ... да ... себебі олар үшін
депозиттер неғұрлым тиімді болып саналады.
Сөйтіп, Орталық банктің есептік және қайта ... ... ... ... нарықтық құнын төмендетеді. Ал Орталық банктің
есептік ставкаларының төмендеуі, керісінше, несиелер мен ... ... ... ... ... ... жағдайларға кері процестерді
тудырады. Құнды қағаздарға сұраныс өседі, ұсыныс ... ... ... ... құны ... тәжірибеде. Орталық банктің және ... ... ... ... ... байланыс байқалады. Бұндай байланыстар
әртүрлі ... ... ... ... ... Орталық Банктің
ставкалары несиелер бойынша банктік ставкалардың ең ... ... ал ... мен ... -ең төменгі шегі белгіленеді.
Орталық банктің несиелері банктік ресурстар көзі болып табылады, ... ... ... әсер етуі ... ... таралады. Ақша-
несиелік реттеудің осы құралы ... ... ... реформалау
кезінде ерекше танымал болды, себебі ҚРҰБ-нын резервтері сыртқы ... тұру үшін ... ... ал ашық ... ... ... ... кезде ақша-несие саясатының жалпы бағыты ставка деңгейлерін
бақылау сақталуда бірақ осы ... мәні ... ... ... Бірақ,
пайыздық саясаттан толық бас тарту мүмкін емес өйткені осы ... ... ... ... зор, Мысалы, АҚШ ресми
ставкаларды белгілеуден бас тартқан ... бірі ... ... ... ... елдерінді ресми пайыздық ставка ... ... ... және ұлтты валюта бағамын реттеуші ретінде пайдаланылады.
Әлемдік тәжірибеде пайызды саясатқа жанама әсер ету ... ... ... ... ... ... ... ставкаларды
жанама ретте банктік резервтер көлеміне әсе ететін әдістер ... ... ... ... ... экономикасы дамыған елдерде макроэкономикалық ретті салаларында
жеткілікті мөлшері көп тәжірибе жинақталған. ... осы ... ... тәжірибесі толық пайдалану қажетті нәтижеге қол жеткізбейді.
Сондықтан макро экономикалық ... ... мен ... ... экономиканың дамуының нақты тарихи жағдайын ескеру қажет.
Қорытынды
Қазіргі кезде қаржы жүйесі терең өзгерістерге ұшырап, ... ... ... қайта құрудың басты міндеті оның Қазақстанның әлеуметтік-
экономикалық дамуын ... одан әрі ... ... ... ... табыстың үздіксіз өсуін қамтамасыз ету, өндірістің ... ... ... ... болып табылады.
Нарықтық қатынастарға кешу барысында қаржы жүйесінің рөлі мен ... ... ... ... ... ... ... жүмыс
істейтін секторларының біріне айналуы тиіс.
Қаржы және ең ... ... ... ... ішкі ... ... және оның
басты бөлігі — үлттық табысқа, макро және микроэкономика кәсіпорындарының,
фирмаларының және салаларының дамуына және ... ... ... ... ... ... жасайды.
Қоғамда істің жайы қаржы ахуалымен анықталады, соңдықтан тұрақтану мен
дамудың бағдарламасы бірінші кезекте ... ... ... жалпы экономикалық шараларды іске асыруды қарастыруы тиіс. Бұл
шаралардың ... ... ... ... ... ... ... қайта бағдарлау, ұлттық шаруашылығының
құрылымын жаңғырту ғылыми, техникалық прогресті ... ... ... ... шікі ... есебінен тұтыну
рыногын толықтыру проблемасын шешу шаралары тұр. Қаржы ... ... ... ... ... ... жұмсалатын
шығындарды азайту, шаруашылық жүргізудің барлық деңгейінде үнемдеу режімін
қатаңдандыру қажет: экономиканың ... ...... ... есепті дамыту, қаржы жүйесінің барлық буындарында
қаржылық өзара қарым-қатынастарды индикативтік ... ... ... ...... – Финансы Казахстана», 2003 г.
2. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С., ... ... 2003 ... ... ... Ф.н. ... Т.П.Табиеев.
«Экономикалық теория». Алматы, 1999 ж.
4. шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ү.С., Жүнісов Б.А., комягин Б.И. «Жалпы
экономикалық ... ...... 2002 ... (1 қап ... (1 ... (1 қой)
Т3 (5 құмыра)
А(2 гр алтын)
тау делдал жалпылама эквивалент

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның пайда болуы және мәні9 бет
Ақшаның пайда болуы және мәні туралы9 бет
Ақшаның пайда болуы және мәні. Қазақстан Республикасының ақша жүйесі33 бет
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметі жайлы16 бет
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері30 бет
Ақшаның қажеттілігі,пайда болуы және мәні16 бет
Шаруашылықты ұйымдастыру түрлері. Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері7 бет
Қазақстандағы ақшаның пайда болуы5 бет
Ақша, банк, несие жүйелері12 бет
Ақшаның мәні және шығу тегі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь