Басқару шешімдерін қабылдау және басқару есебі

1Кріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2 . 4

1. 1 Бухгалтерлік басқару есебінің пәні және
экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5 . 9

2. 2 Басқару шешімдерін қабылдау және
басқару есебінің заңнамалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ..10 . 14

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15


Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
Бухгалтерлік есепті реформалауда жасалған тұжырымдама міндеттернің бірі – ішкі ақпараттық жүйе арқылы кәсіпорында басқаруды жетілдіру болып табылады. Тиімді басқару принциптері мен есепті ұйымдастырудың жаңа амал-тәсілдерінің негізі ретінде Қазақстанда іс-әрекет етушіге неғұрлым жақын еуропалық құрылым алынды.
Нарықтық экономика ресурстың барлық материалдық, еңбек және қаржылық түрлерін ұтымды пайдалануды көздейді, олар кәсіпкерлік іс-әрекеттің күтілетін нәтижесін (табыстылығын) қамтамасыз етуі тиіс.
Басқарушы есеп кәсіпорынның қаржылық ақпараттарын ішкі пайдаланушыларға жеткізіп отыратын жүйе болса, ал қаржылық есеп жоғарыда айтылған қаржылық ақпаратты ішкі пайдаланушылармен қатар сыртқы пайдаланушыларға жеткізіп отыратын жүйе. Яғни, басқарушы есептің мәліметін кәсіпорын басшылары қандай да бір шешім қабылдау үшін пайдаланса, қаржылық есептің мәліметін бұлармен қоса жабдықтаушы кәсіпорындар, банк мекемелері, салық органдары және тағы басқалары да пайдаланады. Кез-келген ұйым үшін қаржылық есеп міндетті түрде жүргізілетін болса, басқарушы есептің жүргізілуі және оның тәртібі әрбір кәсіпорынның экономикалық саясатына байланысты. Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есепті реформалау ұдайы жүргізіледі. Есептің халықаралық жүйесіне көшу қолға алынды, осыған орай қазақстандық кәсіпорындардың тәжірибесіне қаржылық және басқарушылық есепті енгізу үшін нормативті құжаттар әзірленді.
Басқару есебі кәсіпорынның қолда бар ресурстарын пайдалануды меншік иесі тарапынан бақылауға бағытталған. Мұнда қорытындыларды, шығындарды және олардың тиімділігін білу маңызды.
Қазіргі уақытта басқару ресурстарын жүйелеу мен өндіріс шығындары проблемасы көкетесті, дегенмен әрбір қайта жасалған кәсіпорын көптеген жағдайларда мыналардың есебінен өндірістік емес шығындар болады:
• өндірістік құжаттарды толық пайдаланбау;
• айналымдық қаражаттың айналымдылығын өндірістік ресурстарға жоғары баға болуына байланысты азайту;
• негізінде кесімді белгіленетін сипаттағы еңбекақының қайтарымдылыққа (өндірістік) және т.б. сай келеді;
Кәсіпрындар іс-жүзінде жоспарлау мен өзіндік құнды калькуляциялау саласындағы мамандарды тартпайды, бұл шаруашылықөты тиімсіз жүргізуге, кейде банкротқа ұшырауға әкеледі. Бақылаусыздық пен жылдам ақша алу кезі өтеді, оның орнына шаруашылық жүргізудің өркениетті формасы келеді, ол меншік иелерін әуелі шығыстар мен кірістерді санауға, содан кейін ғана шешім шығаруға мәжбү етеді.
1. В.Л.Назарова, Жапбарханова М.С. «Басқару есебі» - Алматы, Экономикс, 200 .
2. К.К Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А. Құдайбергенов. Бухгалтерлік есеп принциптері.- Алматы:Экономикс, 2003.

3. В.Л.Назарова. Бухгалтерлік есеп. – Алматы:Экономика, 2005.

4. С.Б.Баймұханова. Бухгалтерлік есеп. – Алматы:ИздатМаркет, 2005.

5. Карпова Т.П. Управленческий учет: Учебник – М.:ЮНИТИ, 2002.

6. Макаров В.Г. Теоритические основы бухгалтерского учета. М:Финансы, 1978

7. Кондратьева Н.С. Основы бухгалтерского учета: Учебное пособие – М.:Финансы и статистика, 2000.

8. Әбдіманапов Ә.Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері.- Алматы:АЙАН, 2001.

9. Укашев Б.Е. , Әжібаева З.Н. Бухгалтерлік есеп теориясы. Алматы:- Ұлағат,1999.

10. Ержанов М.С. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов. – Алматы: Ержанов и К. 2003
        
        ЖОСПАР :
1Кріспе.....................................................................
.............................2 - 4
1. 1 Бухгалтерлік басқару есебінің пәні және
экономикалық
мәні...................................................................5
- 9
2. 2 Басқару шешімдерін қабылдау ... ... ... - ... Кіріспе
Бухгалтерлік есепті реформалауда жасалған тұжырымдама міндеттернің ... ішкі ... жүйе ... кәсіпорында басқаруды жетілдіру болып
табылады. Тиімді басқару принциптері мен есепті ұйымдастырудың жаңа амал-
тәсілдерінің ... ... ... іс-әрекет етушіге неғұрлым жақын
еуропалық құрылым алынды.
Нарықтық экономика ... ... ... ... және ... ұтымды пайдалануды көздейді, олар ... ... ... (табыстылығын) қамтамасыз етуі тиіс.
Басқарушы есеп кәсіпорынның қаржылық ақпараттарын ішкі пайдаланушыларға
жеткізіп отыратын жүйе ... ал ... есеп ... айтылған қаржылық
ақпаратты ішкі пайдаланушылармен қатар сыртқы пайдаланушыларға жеткізіп
отыратын жүйе. Яғни, басқарушы есептің мәліметін ... ... ... бір шешім қабылдау үшін пайдаланса, қаржылық есептің мәліметін бұлармен
қоса жабдықтаушы кәсіпорындар, банк мекемелері, ... ... және ... да ... ... ұйым үшін ... есеп ... түрде
жүргізілетін болса, басқарушы есептің жүргізілуі және оның ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында
бухгалтерлік есепті реформалау ұдайы ... ... ... көшу ... ... осыған орай қазақстандық ... ... және ... ... ... үшін нормативті
құжаттар әзірленді.
Басқару есебі кәсіпорынның қолда бар ресурстарын пайдалануды ... ... ... ... ... ... шығындарды және
олардың тиімділігін білу маңызды.
Қазіргі уақытта басқару ресурстарын ... мен ... ... көкетесті, дегенмен әрбір қайта жасалған кәсіпорын ... ... ... өндірістік емес шығындар болады:
• өндірістік құжаттарды толық пайдаланбау;
• айналымдық қаражаттың айналымдылығын өндірістік ресурстарға жоғары
баға ... ... ... ... ... ... сипаттағы еңбекақының қайтарымдылыққа
(өндірістік) және т.б. сай келеді;
Кәсіпрындар ... ... мен ... ... ... мамандарды тартпайды, бұл шаруашылықөты тиімсіз жүргізуге,
кейде банкротқа ұшырауға әкеледі. Бақылаусыздық пен ... ақша алу ... оның ... ... ... өркениетті формасы келеді, ол
меншік иелерін әуелі шығыстар мен кірістерді ... ... ... ... ... ... ... бөлімшелері мен қызметкерлерді ақпараттық қамтамасыз ету деңгейі
барлық кәсіпорынның өндірістік іс-әрекеті ... ... ... көп әсер ... ... ... басқару үшін қажетті ақпарат
басқару есебінің жүйесінде болады.
Басқарушылық есеп Қазіргі заманда ... ... үшін ... есепке үлкен мән беріледі. Қазақстан Республикасы Президенті
Н.Ә.назарбаев кәсіпкерлерге үндеуінде есепті, есеп ... ... ... ... маңыздылығына тоқталды. Ол өзінің бұл
үндеуінде қаржылық есеп беруді жасауды және ... ғана ... ... жоқ, сондай-ақ әр түрлі экономикалық шешімдерді қабылдай білуге
шақырды.
Қазақстан халықаралық есеп жүйесіне көшкеннен кейін жағдай ... ... ... басқарушылық есептің біртұтас жүйесіндегі әдістерді
интеграциялауға мүмкіндік алды. ... ... ... ... үшін менеджерлер мен басшыларға кәсіпорынның өндірістік әрі
қаржылық жағдайы туралы шындыққа жанасымды ... ... ... есеп ... ... ... элемент ретінде
бөліп қарастыруға мүмкіндік туды.
Американдық бухгалтер ассоциациясының берген ... ... ... ақпараттарды, есептеулерді және көрсеткіштер бағасын
сәйкестендіру процесі, бұл ақпараттар көрсеткіштерін өңдеу, негіздеу және
шешім қабылдауда ... Ал, ... ... ... ... ... ... және қызметті реттеуге көмектесетін
ақпараттарен қамтамасыз ету жүйесі. Оған басқарушы қызметкердің өз қызметін
орындауына аса қажетті анықтау, ... ... ... ... тапсыру және қабылдау жатады. Ол зерттеудің жүйесі мен ... ... ... ... ... әне оның сыртқы көрсеткіштерін ұсыну қаржылық есептің
айрықша құқы болып табылады.
Бухгалтерлік есеп қаржылық ақпараттың сипаты және ... ... оны әр ... категориядағы адамдарға, мысалы, кредит беретін
инвестицияны жүзеге асыруға немесе ... ... ... ... есеп ... ... процесс пен субьектіні басқаруды
байланыстырушы буын.
Басқарушы есептің ... ... мен оның ... ... ... шығыны; тұтас субьектінің және
оның құрылымдық бөлімшелерінің шаруашылық ... ... ... ... ... ішкі баға ... ... және іштегі есеп беру жатады. Басқарушылық есептің ең ... ... ... яғни ... ... бірліктердің өзіндік құнымен экономикалық есеп айырысу жүйесі.
Орындалған есеп айырысу базасында бір тапсырманы ... ... ... ... ... және олардың ішінен оңайлысын
іріктеп алып, ... ... ... ... ... керек. Шешім
қабылдау тәжірибесі баламалы нұсқаларды салыстырып бағалауды және олардың
ішінен оңтайлысын іріктеп алуды ұйғарады. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... нұсқалар бойынша алдағы кезеңде ... ... ... ... аса ... есеп ... мыналар шешім табады:
1) оперативтік тапсырмалар:
• заласыздық нүктелерін анықтау;
• өнім ... ... өнім ... ... қосымша тапсырыстардан бас тарту несмесе алу;
• бәсекелестік жағдайда баға белгілеу ... ... ... ... ... ... бар ... сипатындағы тапсырмалар:
1, 1.Бухгалтерлік басқару есебінің пәні және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... есебі – экономикалық субьектіні жоспарлау, бақылау және басқару
іс-әрекетін реттеу мен шешім ... ... ... ... ... отандық бухгалтерлік теория мен практикада «Басқару есебі»
ұғымын, салысмтырмалы түрде алғанда, жуықта ғана ... ... ... ... қаржылық, материалдық және еңбек ресурстарын
тиімді басқару жүйесі жатыр.
Нақ басқару есебі кәсіпорындағы міндетті ... ... ... методологияға негізделеді, оның үстіне ... ... ... қызметін бағалау және өнім мен өндірістің пайдалылығын ... ... ... шығындарды басқару есебіне аударылады.
Осылайша, басқару мақсатымен есептің ақпаратты өзгерту қажеттілігіне
байланысты нормативті есеп ... ... ... ... ... есебінің мазмұнын жалпылай алсақ, екі топқа: ... ... ... мен ... нәтижелеріне біріктенуге
болатын өндірісті басқарудың бүкіл ... ... ... ... ресурстар кәсіпорынның шаруашылық қызметі барысында адам
еңбегінің мақсатқа ... ... ету. Олар ... ... ... – еңбек құралдары (машиналар, жабдықтар, өндірістік
ғимараттар және т.б.), олардың жағдайымен пайдалану;
• материалдық емес ресурстар – мерзімнен ... ... ... ... пайдалану құқығы, патенттер, лицензиялар, тауарлық белгілер
және т.б.);
• материалдық ресурстар – ... ... ... ... ... ... ... керек – жарақтары;
• еңбек ресурстары – кәсіпорынның осы шақта бар ... ... ... ... ... ... пен ... ресурстарын пайдалану.
Шаруашылық процестер мен олардың нәтижелері, жинақтай алғанда,
кәсіпорынның ... ... ... ... ... түрлері жатады:
• қамтамасыз ету – дайындау;
• өндірістік;
• қаржылық - өткізушілік;
• ұйымдастырушылық;
Бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... есеп ... ... бөлінеді. Басқарушы есеп кәсіпорынның
қаржылық ақпараттарын ішкі пайдаланушыларға жеткізіп отыратын жүйе ... ... есеп ... ... ... ... ... қатар сыртқы пайдаланушыларға жеткізіп ... ... ... ... ... ... ... қандай да бір шешім
қабылдау үшін ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар, банк мекемелері, салық органдары және тағы
басқалары да ... ... ұйым үшін ... есеп ... ... ... ... есептің жүргізілуі және оның тәртібі әрбір
кәсіпорынның экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Есептің халықаралық
жүйесіне көшу қолға алынды, ... орай ... ... қаржылық және басқарушылық есепті енгізу үшін нормативті
құжаттар әзірленді.
Қазіргі ... ... және ... ... бес ... ... пайда болды:
• Заңды деңгей(Азаматтық кодекс,т.б.)
• Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... жүргізуші субьектінің есеп саясаты;
• Субьектінің алғашқы құжаттары;
Басқарушылық есеп—субьект ақпарат жүйесінің құрамдық бөлігі.
Басқарушылық есеп—бұл идентификация, ... ... ... ... және ... да бір ... ... ішкің есеп)
басқаруға қажетті ақпаратты тапсыру.
Бухгалтерлік басқару есебі – есеп процесі мен ... ... ... ... ... ... және оның жауапкершілік орталықтары деп
аталатын жекелей құрылымдық бөлімшелері (сегменттері) ... ... ісі ... ... ... – шығындарды, кірістер мен ұйымдағы бизнестің
осы сегментіне ... ... ... ... ... құрылымдық бөлімше. Бұл көрсеткіш басшылықтың ... ... ... заң ... дербес немесе ұйымның құрылымдық
бөлімшесі( бұлар бизнестің ұсақ сегменттері болуы мүмкін), алайда ... ... ... ... ... бөлімі, ҒЗИ (ғылыми зерттеу институты)
зертханасы және т.б.)
Басқару есебінде ... ... төрт түрі атап ... ... орталығы;
• кіріс орталығы;
• пайда орталығы;
• инвестиция орталығы;
Шығын орталығы - өндірістік ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... мақсатымен мөлшерлеу,
жоспарлау және өндіріс шығындарды есептеуді ... ... ... өндіріс жағдайында шығын орталығы ретінде ... ... ... ескеру қажет.
Әрбір шығын орталығы – жауапкершіліктің жеке өрісі, ... ... ... ... ... жоспарлау мен анықтауға
көмектеседі. Орталық бір типті машиналар мен ... ... ... Бұл ... ... ... үлкен қиындықсыз есептен шығару үшін біртекті
сипаттағы ... ... ... ... ... ірі шығын орталықтары
ұсақтан құралуы мүмкін. Әдетте, шығындар орталығының мөлшері үлкен болған
сайын, жауапкершілік деңгейі де ... ... екі ... жұмыс істей алады:
- берілген қаржы деңгейінен ең көп нәтиже алу;
- берілген нәтижеге жету үшін қажетті қаржыны ең аз ... ... ... орталығы басшыларына өндіріс бағасы мен ... ... ... ... ... ... – жауапкершілік орталығы, мұнда менеджер кірістерді алу
үшін жауап береді, бірақ шығындар үшін (мысалы, сауда ұйымның көтерме ... және ... ... бермейді, оның басшыларының іс-әрекеті алынған
кірістер негізінде бағаланады. Осы жағдайдағы ... ... ... ... ... ... ... шығарда нәтижелерді кесімді
белгілеу.
Пайда оралығы – бұл да жауапкершілік орталығы. Оның ... бір ... ... ... үшін де ... береді, тұтынылатын ресурстар
саны және күтілетін бүкіл мөлшері жөнінде шешім ... ... ...... ... ... Сондықтан басқару есебі
жауапкершілік орталығына кірер шығындардың құны, осы ... ... және ... ... қорытындылары шығарды түпкілікті
нәтижелер ... ... ... ... ...... сегменттері, бұлардың менеджерлері
өз бөлімшелерінің шығындары мен кірістерін бақылап қана қоймайды, ... ... ... ... ... тиімді
пайдалануды қадағалайды. Басқаруда ең үлкен өкілеттіліктері бар инвестиция
орталығының ... ... ... үшін кәсіпорын әкімшілігі
жекелеген жобалар бойынша бөлген қаражатты бөлу ең жоғары жауапкершілік
көтереді.
Басқару ... мәні – ... мен ... ... ... және ... болашақ даму мәселелерін үйлестіру
мен шұғыл басқару шешімдері үшін ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілік орталықтарына бөлу мен ... ... ... ... ... құрылымы деп атайды.
Менеджерлерге жүктелген жауапкершілік дәрежесіне ... ... ... ... ... деп сипатталуы мүмкін.
Орталықтанған ұйымдар функционалды принциптер ... ... ... ... ... және ... құрылған және олардың
басқау есебі ... ... ... ... ... ... шын ... консервативті болып табылады, ең көп шамада
мәжбүрлікті көздейді және өз қызметкерлеріне ... ... ... ... ... мен ... орталықтары бар
болуымен сипатталады. Шығын орталықтарының менеджерлерімен салыстырғанда
олардың басшыларының мол ... мен ... бар, ... ... ... ... ... бөлігін қабылдай
алады.
Дегенмен орталықтандырылмаған жүйенің табысты ... ... ... екі ... ... ... ... жоғары мамандандырылған басқару құрамының бар болуы;
- тұтастай ұйымның және оның жеке ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық құрылым түріне ... ... ... үшін ... әдетте, жоғары басшылықта
болады.
Өндірістік есептің мақсаты—өнімнің ... ... ... ... ... өндірістік есептен алынған ақпаратты менеджерлер
сату бағасын белгілеу, қорларды бағалау, пайданы ... және т.б. ... Сол ... ... есеп—бұл басқарушылық есеп қосу қаржылық
есептің бір бөлігі.
Кәсіпорынды басқаруға қажетті барлық ақпаратты бухгалтерлер дайындайды,
осыған байланыстырылған кәсіби қызмет ... деп ... ... ... ... жұмысы, субьектінің қаржылық жағдайын ... ... ... қызметін бақылауға байланысмтының барлығы қатысты болады.
Басқарушылық есептің обьектісі—бұл шаруашылық жүргізуші субьектінің
және оның бөлімшелерінің қызмет ... мен ... баға ... және ішкі есеп ... ... пәні—обьектілерінің жиынтығы және өндірісті
басқарудың толық кезеңді процесіндегі оқиғалар.
Басқарушылық ... ... ... ... ... ... және ... пен оның құрылымдық бөлімшелерінің
шаруашылық қызмет нәтижелері мен шығындары туралы деректерді бағалау; ... ... ... ... ... ... үшін ақпарат беру.
Басқарушылық есептің принциптері—субьектінің үздіксіз ... ... мен ... ... ... ... ... тұтас субьект
және оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметтік нәтижелері мен ... және ... ... және ... ... ... ... тапсыру
процесінде оларды сабақтасырып жиі пайдалану; субьект ішіндегі коммуникация
жүйесін ұйымдастыру, ақпараттардың ... және ... және ... ... ... кезеңдігі; субьект
қызметінің нәтижелері мен шығындарын сметалық басқару.
Басқарушылық есептің пәніне өндірістік ... ... ... ... ... жатады. Пән мазмұнында оның үш топқа
бөлуге болатын көп обьектілері бар:
1. Өндірістік ресурстар
2. ... ... және ... ... ... топ
2.2.Басқару шешімдерін қабылдау
Ақпаратты басқару есебінің негізінде ... ... ... ... міндеттерінің біріне дұрыс басқару шешімдерін қабылдау
үшін ... ... мен ... ... аса ... ... және қорытындылау жатады.
Басқару шешімдерін қабылдау баламалы нұсқалардың ішінен ең оңтайлысын
іріктеп, оларды ... ... ... ... ... өзгермелі және тұрақты шығындар, ресурстарды
сатып алу және пайдалану туралы ... ... ... ... Егер ... анық ақпарат болмаса, онда олардың қызметі залал
келтіруі, тіпті күйретуші салдарға ұрындыруы мүмкін. ... бұл ... ... ... ... қанша бірлік өндіру; қанша жұмысшыны жалдау;
жарнамаға қанша шығын жұмсау? Алайда жаңа зауыт немесе құрал-сайман ... ... ұзақ ... шешімге де шығындар, өндіріс көлемі мен табыс
қатынасы туралы талданған ақпарат керек.
Ұзақ мерзімді және ... ... ... ... ... – оның ... ... оңай шаруа емес, ал екіншісі жиі
өзгертіледі. Қысқа ... ... ... ... жиі ... ал
олардың кейбіреуі кешірек жүзеге асырылуы мүмкін. ... ... ... ... ... номенклатурасын жылдам өзгертуге ... ... ... ... қаржы жұмсалымы) бағытын өзгерту туралы шешімге
келсек, оны қысқа мерзімнің ішінде өзгерту оңай болмайды ... ... одан арғы ... мен ... ... ... ... қатысты).
Өнім шығару туралы қысқа мерзімді оңтайлы шешім қабылдау үшін мынаны
білу қажет: өткізу бағасын түсіру мен көп сату ... ... ... ... ұлғайтып отырумен және тағы басқа байланысты ... ... ... ... үшін сатудың қандай көлемі керек. Осы және басқа
сауалдарға стаудан, шығындардан және таза табыстан ... ... ... мен ... ... ... арасындағы байланысты қарастыруды
қажет ететін өндірістің ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұл байланыстардың үлгісін (моделін) құрастыру үшін
заласыздық талдауы фирма қақтығысатын нақты ... ... ... да бір ... ... ... оны бір ... мүмкін еместей
көрінеді. Заласыздықты талдаудағы мақсат белгілі бір өндіру ... ... ... ... ... оның ... нәтижесі қандай болатынын
анықтау. Бұл ... ... ... мен ... үшін аса ... бұл ақпараттың негізінде шығарылымның қатерлі деңгейін тіркеп
отыруға ... ... ... ең көп ... болатын деңгейі немесе табыс
та, залал да ... ... ... ... ... ... табыс пен аз уақыттың
ішіндегі, яғни өндіріс ресурстарының тұрақты ... ... ... ... бір ... шектелген фирмалардың өнім шығаратын уақыт
аралығындағы ... ... ... негізделген. Мұндай талдау
мыналарды анықтау қажет болғанда жүзеге асырылады:
• өткізу бағасын түсірудің табысқа ... ... ... бұйымды өткізу көлемін ұлғайтудың табысқа тигізетін ықпалы қандай;
... ... ... ... ... ... ... орнын толтыру үшін сату көлемі қандай болу керек.
Заласыздықты талдау кәсіпорын өз ... ... ... ... және оның табысы нөлге тең болатын нүктені анықтайды. Бұл
ақпарат кәсіпорынның бәсекелестікке баға ... ... ... өз қызметінің қауіпсіз шегін белгілеуге, яғни бәсекелестік
жағдай мен өндіріс жағдайы өзгеру барысында ... өз ... ... ... мүмкіндік тудырады.
Мәселені шешу процесі кәсіпорын сол ... ... ... ... ... кәсіпорынның алдында тұрған мақсаттар мен ... ... ... қабылдау үшін ең алдымен барлық баламалы нұсқалар ... ... ... ... ... ... аса ... Кейде
есептеу барысында кәсіпорынның жіберіп алған пайдасы ескеріледі.
Бухгалтерлік басқару есебі ... ... ... ... ... ... әдістер мен тәсілдердің тұтас арсеналына
ие.
Кез-келген өнімді (жұмыс, ... ... ... бір ...... ... ... пайда болған өндіріс шығындарымен
байланысты міндеттердің артуы.
Ақшалай формадағы субьект шығынына өнімнің өзіндік құны жатады.
Өзіндік шығындарды ... ... үшін оның ... аса ... ... ... №7 ... қор
есебі» стандартына сәйкес шығын мыналарға жіктеледі:
1) пайда болу орны бойынша - ... цех , ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнын анықтау
үшін аса қажет;
2) өнім ... ... ... ... – оның ... құндарын
есептеу үшін керек;
3) шығын түрлері бойынша немесе өнімнің ... ... ... тәсілі
бойынша – экономикалық элементтер бойынша және ... ... ... элемент бойынша - өнім өндіру үшін қандай ... ... БЕС 7-ге ... мына ... ... материалдық шығындар;
- еңбекақы шығындары;
- аударым;
- құралдың тозуы;
- басқадай шығындар;
ә) калькуляция баптары бойынша - өнімнің жекелегн түрлерінің
өзіндік құнын ... үшін ... 7-ге ... оған ... ... еңбекақы;
- аударым;
- үстеме шығындар;
Басқарушылық есептің ақпаратын пайдалану барысында мыналар шешіледі:
1) оперативті міндеттер:
• өндірістің заласыздығын талдау;
• өнім ... мен ... ... және ... ... ... ... ескеріп, құрылымды анықтау;
• «сатып алу немесе өзімізде өндіру» міндеттерін шешу;
• баға белгілеу бойынша шешім қабылдау;
2) ұзақ мерзімді ... ... бар ... ... ... салу туралы шешім қабылдау;
• бизнесті қайта құрылымдау туралы шешу;
• жаңа өнім өндіру бойынша ... ... үшін ... алынған баламалы нұсқа бюджетті жасаудың бастапқы
нүктесі болып табылады.
Бухгалтерлік басқару есебінің әдістері мен ... ... ... мәселені шешуде дұрыс ұсыныс береді.
Бухгалтерлік басқару есебінің заңнамалық негіздері. Бухгалтерлік
есептің методологиялық негіздері, ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... ... реттеледі. Бес деңгейлі жүйе бөлініп
шығады: Заңнамалық; қаржылық есептің ... ... ... ... есеп ... мен ... ... құжаттар жүйесінің біріншілік заңнамалық деңгейіне мына
заңдар ... ҚР ... ... 1 және 2 ... ҚР-ның 1995 ж. 26 желтоқсандағы 2732 «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есеп беру туралы» Заңы (өзгерістер мен ... ... 2001 ж. 21 ... №209-ІІ бюджетке «Салықтар және ... ... ... ... ... кодексі (өзгерістер мен
толықтырулармен)
Нормативті құжаттар жүйесінің екінші деңгейі. Қаржылық есеп ... ... Олар ... ... жүргізу мен қаржылық
есеп жасаудың жалпы ережелері мен тәсілдері. Қазіргі уақытта ... ... ... ... 41 ... ... ... 2003 жылы 1 қаңтарынан бастап қаржылық есеп жасау ҚЕХС сай жүзеге
(«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы» Заңының 2-1 ... ... - ... ... ... акт
нұсқаулар, нұсқауларды ҚР Қаржы министрлігі мен ... ... ... ... Олар ... ... ... есептік
стандарттарды нақтылайды. Мысалы, 2002 жылы 18 қыркүйектегі 438 шоттарының
үлгі жоспары және оны қолдану жөніндегі ... ... ... ...... есеп ... қызмет құжаттары. Олар ұйымның есеп жүргізу ерекшеліктерін белгілейді.
Маңызды құжаттардың бірі болып кәсіпорынның есеп ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жүргізу Қазақстан Республикасының
заңнамасының талаптарына сәйкес ұйымның бухгалтерлік есепті ... ... есеп ... ... үшін ... ... ... шарттар,
ережелер мен практика.
Есеп саясатын құрайтындар:
1. Бухгалтерлік есептің әдістемесі.
1. ... ... ... және шаруашылық керек-жарақтарына
жатқызу белгілері(критерийлері)
2. Негізгі құрал-жабдықтардың амортизациясын есептеу әдістері;
3. Негізгі құрал-жабдықтарды есептеу мен қаржыландыру тәртібі;
4. ... емес ... ... амортизация есептеу тәртібі;
5. Материалдық-өндірістік қорлардың есептік топтарын жасау;
6. Материалдық құндылықтарды дайындау, алу, бағалау ... ... ... ... ... ... мен есептен шығару. Жанама шығындарды
бөлу әдістері. Болашақ кезеңдер шығындарын өтеу мерзімі. ... ... ... жұмыстың, көрсетілген қызметтің өзіндік
құнын калькуляциялау әдістері.
8. Өнім шығару, жұмыс көрсететін ... ... ... ... ... ... көрсетілген қызмет) өткізуден түскен
кірісті тану;
10. Бағалау резервтерін құру ... ... ... ... есепте көрсету;
12. Бағамдық айырманы есептеу тәсілі;
13. Резерв жасау;
14. Дивиденд есептеу;
2. Бухгалтерлік есепті жүргізу техникасы.
1. Шоттардың жұмыс жоспарын жасау;
2. Бухгалтерлік есеп ... ... Есеп ... ... ... ... ... Өндірістілік бақылау мен есептілікті ұйымдастыру;
5. Мүлік пен міндеттемелерді түгендеу ... саны мен ... ... ... ... Бас бухгалтердің құқықтары мен міндеттері;
2. Бухгалтерлік қызметтің басқа ... мен ... ... ... ... ... ... Жеке есептік топтар, бөлімшелер мен қызметкерлердің құрама мен
бірге бағыныштылығы;
5. Есеп ақпараты қызметкерлерінің ... ... ... есеп ... кәсіпорын басшысының бұйрығымен күнтізбелік
жыл басталғанға ... ... ... Жыл ішінде есеп саясатында
өзгерістер болмайды. Республикалық ... мен ... ... ... ... ... ... жағдайда, меншік иелері
ауысып немесе ... ... есеп ... ... ... ... ... жыл басталғанша дейін басшының бұйрығымен рәсімделуі және
кейінгі жылдың 1 қаңтарына дейін қолданылады.
Қазіргі жағдайлардыа бухгалтерлік есепті ... тек ... ... ғана ... Есеп жүргізудің жалпы ережелері орталықтанып,
белгіленеді; оларды нақтылау мен орындау тетігі әрбір кәсіпорында жасалады
және есеп саясатында ... ... ... ... ... басқару есебі
дамуына кейбір кедергілер кездесіп отырған жоқ. ... ... ... ... ... ... оның ... қалыптасуы мен дамуына
обьективті алғышарттар пісіп жетілді.
3.
Қорытынды:
Барлық ұйымдар мен ... өз ... ... бір ... Оларға жету үшін бухгалтерлік басқару есебі жөніндегі мамандар –
бухгалтер-талдаушылар ұсынатын қажетті ақпаратты білу керек. ... ...... ақпараттық жүйесінің бөлігі, ол басқаларға қарағанда
жуықты пайда болуы, дәстүрлі қаржылық ... ... ... бар, ... ... міндетті болып табылмайды. Ол үшін жалпы ... ... ... емес, оның мәліметтері сыртқы пайдаланушыларға
емес, мүдделері жеке-жекеленген және бұрыннан ... ... ... ішкі ... үшін ... айырмашылығы қаржылық есептің мәліметтерін ақпаратты сыртқы
пайдаланушылар қолданады, сондықтан олар стандартталған және ... ... ... ... мәні – ... мен ... ... толық процесіндегі жиынтығы.
Басқару есебінің обьектілері – ұйымның ... ... мен ... баға ... ... мен ішкі ... есебінің міндеті мыналар болып табылады: есеп, жоспарлау,
бақылау, ұйымның және оның ... ... ... ... мен нәтижелері туралы мәліметтерін талдау мен бағалау; қажетті
басқару шешімдерін шұғыл қабылдау үшін ақпарат ұсыну.
Талдауды ... үшін ... ... және ... жүйеде жиналатын
мәліметтер мынадай талаптарға сай болуы тиіс: атаулылық, оперативтілік, дер
кезінде, айқын сенімділік, релеванттық (ақпараттық сауал мен ... ... сай ... пайдалылық, мерзімнен бұрын, талдамалылығы,
түсініктілік, икемділік, бастамашылдық, үнемділік, ... ... ... ... ... ұйым ... үздіксіздігі,
жоспарлау мен есептеуде бірдей өлшем бірліктерін пайдалану; құрылымдық
бөлімшелер мен тұтастай ұйым ... ... мен ... ... ... жинау,өңдеу мен беру барысында ... және ... ... сабақтастығы мен көп мәрте қолданылатындығы; ұйым
ішіндегі қатынас жүйесін ұйымдастыру; ... ... және ... ... мерзімділік; шығындар мен ... ... ... ... ... ... міндетті
қызмет аясына сәйкес келеді. Бұларға мыналар ... жеке ... ... ... ... ... жасауға қатысу; жоспарды
орындау туралы шынайы есептер жасау мен ... және ... ... ... ... ұйымды басқару үшін ақпараттық
негіз жасау.
Сонымен қатар, ақпаратты басқару есебінің ... ... ... есебінің негізгі міндеттерінің біріне дұрыс басқару шешімдерін
қабылдау үшін кәсіпорын басқарушылары мен ... ... аса ... ... және ... жатады.
Басқару шешімдерін қабылдау баламалы нұсқалардың ішінен ең ... ... ... ... ... ... бағасы, өзгермелі және тұрақты шығындар, ресурстарды
сатып алу және ... ... ... ... ... тура
келеді. Егер оларда анық ақпарат болмаса, онда ... ... ... тіпті күйретуші салдарға ұрындыруы мүмкін.
Басқарушылық есептің жүйесінде ақпаратты мүдделі тұлғаларға дұрыс шешім
қабылдау үшін кәсіпорын ішінде әзірлеп, ұсынады. ... ... ... ... болғандықтан, деректерді алу (жинау) жүйесінде көп ... ... ... мен ... табыстар туралы толық ақпарат
аса қажет. Егер өткен ... және ... ... мен ... ... болса, онда шешім қабылдау үшін пайдалы ақпарат алуға ... ... ... ... ... ... анықтау үшін және
шығындарды анықтап, яғни басқару шешімдерін қабылдау үшін шығындарды жіктеп
тиімді шешім қабылдаймыз. Менің ... ... ... осы ... ... ... ... шешімдерін қабылдауда негіз болып табылатын
шығындардың жіктелімі туралы. Кәсіпорынға шығынсыз қызметті қамтамасыз ... және оны алға ... үшін осы ... ... ... ... керек.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. В.Л.Назарова, Жапбарханова М.С. «Басқару есебі» - Алматы, Экономикс,
200 .
2. К.К ... З.Н. ... Н.А. ... ... ... ... 2003.
3. В.Л.Назарова. Бухгалтерлік есеп. – Алматы:Экономика, 2005.
4. С.Б.Баймұханова. Бухгалтерлік есеп. – Алматы:ИздатМаркет, 2005.
5. ... Т.П. ... ... ...... 2002.
6. Макаров В.Г. Теоритические основы бухгалтерского ... ... ... Н.С. Основы бухгалтерского учета: Учебное пособие –
М.:Финансы и статистика, 2000.
8. Әбдіманапов Ә.Ә. ... есеп ... және ... ... ... Б.Е. , Әжібаева З.Н. Бухгалтерлік есеп теориясы. Алматы:-
Ұлағат,1999.
10. Ержанов М.С. ... ... ... и ... ...... ... и К. 2003

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқару шешімдерін қабылдау теориясы22 бет
Ақша қаражаттарының есебі,талдауы32 бет
Басқару есебі туралы жалпы ұғым62 бет
Басқару шешімдері19 бет
Бухгалтерлік есеп және ақпараттар жүйесі26 бет
Бұрғылау қондырғының жалпы құрылысы. Берілген тораптың құрылысын негіздеу және есептері22 бет
Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасы65 бет
Менеджмент туралы ақпарат165 бет
Тұлғаның өмірлік жолда дамуының психологиялық механизімдері7 бет
Шешімдерді қабылдау және жоспарлау үшін шығындардың жіктелуі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь