Ұзақ және қысқа мерзімді инвестициялар

І. Кіріспе бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.1 Инвестициялардың ұғымы және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктердің және тәуелді серіктестіктердің инвестициясының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Қысқа мерзімді инвестициялардың ағымдағы құнын анықтау ... ... ... 14
2.2 Ұзақ мерзімді инвестициялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21

3.1 Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
3.2 Инвестиция тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
Инвестициялар деп өнеркәсіптің, құрылыстың, ауыл шаруашылығының және экономиканың баска да салаларының кәсіпорындарына капитал түрінде салынып, жұмсалатын шығындардың жиынтығын айтамыз. Инвестициялық кызметтің мақсаты — түпкі нәтижесінде кәсіпкерліктен табыс немесе процент алу болып табылады.
Инвестицияның кезі болып жаңадан қалыптасқан (құрылған) құн немесе таза табыстың жинақталған бөлігі саналады. Кәсіпкерлер (кәсіпорындар) оны өзінің табысының (таратылған) қаражаттарының есебінен жұмылдырады. Негізгі капиталды жаңартуға арналған инвестиция көзі болып кәсіпорынның меншігінде қалған табысы саналады. Бағалы қағаздардың көп түрлілігі инвестицияны жіктеудің көптеген критерийлерін алдын ала айқындайды.
Қаржылық инвестиция езінің пайдалану мерзіміне қарай, қысқа және ұзақ мерзімді болып бөлінеді.
Инвестиция өзінің арналымы немесе алынған мақсаты бойынша: қаржылық және нақты болып бөлінеді.
Нақты инвестициялар — бұл кәсіпорынның негізгі капиталын және материалдық-өндірістік қорын есіруге салынатын салымдар.
Қаржылық инвестициялар — бұл субъектінің табыс алу мақсатында пайдаланатын активі (мысалға, пайыздар, роялтилер, дивидеңдтер және жалға ақысы), инвестицияланған капиталдың өсімі немесе алынатын басқа да олжалар (мысалға, коммерциялық мәміленің нәтижесі). Сондай-ақ, қаржылық инвестицияға пайдаланбай тұрған жылжымайтын мүліктер де жатады. Қаржылық инвестицияның бір түрі болып бағалы (құнды) қағаздар да саналады. Барлық бағалы (құнды) қағаздар екі топқа бөлінеді — ақшалай және күрделі (капиталды) болып. Ақшалай бағалы қағаздарды алған кезде акшалай қарыздарды алғандағыдай етіп рәсімделеді. Бұл борыштық бағалы қағаздар. Оларға: вексельдер, депозиттер және жинақ сертификаттар және т.б. жатады. Осы бағалы қағаздар бойынша табыс бір мәртелік сипатқа ие болады және олар өзінің номиналдық (атаулы) құнынан темен бағаға сатып алудың есебінен қалыптасады. Ақшалай бағалы қағаздар, әдетте, қысқа мерзімге (бір жылдан аспайтын уақытқа) беріледі.
Капиталды бағалы қағаздар кәсіпорынды дамыту үшін, оның капиталын (қорын) құрастыру немесе ұлғайту мақсатында шығарылады.
        
        Мазмұны
І. Кіріспе
бөлім.......................................................................
.................................3
1.1 Инвестициялардың ұғымы және
жіктелуі...................................................5
1.2 Бірлесіп бақыланатын шаруашылық ... және ... ... ... ... ... ... инвестициялардың ағымдағы құнын
анықтау............14
2.2 Ұзақ мерзімді
инвестициялар...............................................................
.........21
3.1 Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар
есебі.......................................26
3.2 ... ... ... ... ... және оның жіктелуі
Инвестициялар деп өнеркәсіптің, құрылыстың, ауыл шаруашылығының және
экономиканың баска да салаларының кәсіпорындарына капитал түрінде ... ... ... айтамыз. Инвестициялық кызметтің мақсаты —
түпкі нәтижесінде кәсіпкерліктен табыс немесе процент алу болып табылады.
Инвестицияның кезі болып жаңадан қалыптасқан (құрылған) құн ... ... ... ... ... Кәсіпкерлер (кәсіпорындар) оны өзінің
табысының (таратылған) қаражаттарының есебінен жұмылдырады. Негізгі
капиталды жаңартуға ... ... көзі ... ... ... табысы саналады. Бағалы қағаздардың көп түрлілігі инвестицияны
жіктеудің көптеген критерийлерін алдын ала айқындайды.
Қаржылық ... ... ... ... ... қысқа және ұзақ
мерзімді болып бөлінеді.
Инвестиция өзінің арналымы немесе алынған мақсаты бойынша: ... ... ... ... инвестициялар — бұл кәсіпорынның негізгі капиталын және материалдық-
өндірістік қорын есіруге салынатын салымдар.
Қаржылық инвестициялар — бұл ... ... алу ... ... ... ... роялтилер, дивидеңдтер және жалға
ақысы), инвестицияланған ... ... ... ... ... да ... коммерциялық мәміленің нәтижесі). ... ... ... ... ... ... де ... Қаржылық
инвестицияның бір түрі болып бағалы (құнды) ... да ... ... ... ... екі ... бөлінеді — ақшалай және күрделі
(капиталды) болып. Ақшалай бағалы қағаздарды алған кезде акшалай ... етіп ... Бұл ... ... ... ... депозиттер және жинақ сертификаттар және т.б. ... ... ... ... ... бір ... сипатқа ие болады және олар
өзінің номиналдық ... ... ... бағаға сатып алудың есебінен
қалыптасады. Ақшалай бағалы қағаздар, әдетте, қысқа ... (бір ... ... ... ... ... ... дамыту үшін, оның капиталын (қорын)
құрастыру немесе ұлғайту мақсатында шығарылады.
Бағалы қағаздар құқығы ... ... ... ... ... үшін олар ... ... бағалы қағазды ұсынушыға — құқықтарын орындау үшін, бірақ олардың
иелерін теңестіруді (идентификациялауды) талап етпейді, ... ... ... ... бағалы қағазды куәландыратын құқығын басқа
адамға қарапайым жолымен қолына береді.
— атаулы бағалы ...... бір ... атына жазылады. Бағалы
қағаздарда куәландырылған құқықтары ондағы қойылған талапты жеңілдету үшін
белгіленген тәртіппен басқа ... ... ... ... ... ... беретін адам соған сәйкес келетін талаптардың орындалуы емес,
ондағы тиесілі талаптың занды еместігіне жауап береді.
- ... ... ... - ол ең ... иемденушінің атына немесе оның
бұйрығы бойынша жазылады. Бұл онда керсетілген құқықтар қағазға түсірілген
тәртіпке ... ... ... етіп — ... жазып
береді. Индоссамент өзінде құқықтың болғанына ғана емес, ... ... ... ... да ... ... Бағалы қағаздардан алынатын табысқа
қатысты оларды борыштық және инвестициялық етіп белуге болады.
Борыштық бағалы қағаздар пайыздарды ... ... және ... ... ... ... сәйкес жабуды эмитент өз міндетіне алады.
Бұл кімнің эмитенті екендігіне ... оған ... ... ... бағалы қағаздар эмитент активтерінің бір бөлігін иемденуге
құқық береді, оларға ... ... ... ... ... ... эмитентгік сипаты бойынша: мемлекеттік (Үкімет пен Ұлттық
Банктің борышкерлік міндеттемелері), муниципалдық ... ... ... ... және ... ... субъектілердің жарғылық капиталын қалыптастыру немесе қаржылық-
шаруашылық қызметін ... үшін ... ... ... максатымен
қолданыстағы заңға сәйкес шығарылатын) болып белінеді.
Мәмілеге байланысты шығарылатын бағалы ... ... ... және ... (коммерциялық векселдер, чектер, коносаменттер,
кепілдік міндеттемелер, т.б.) болып бөлінді.
Фондылық бағалы қағаздар көптеп шығарылуымен (эмиссиясымен) ... олар қор ... ... ... ... ... ... бағытқа ие: олар негізінен сауда
операциялары бойынша есеп айырысуға және ... орын ... ... ... ... айналыс ерекшеліктеріне байланысты бағалы қағаздарды нарықтық
(айналыстағы) және нарықтық емес ... ... етіп бөлу ... ... бағалы қағаздар биржалык немесе биржалық емес айналым
шеңберінде нарыкта екінші рет еркін сатылуы және сатып алынуы ... ... ... эмитентке мерзімінен бұрын ұсынылмайды.
Нарықтық емес бағалы қағаздар бір қолдан екінші қолға ... көше ... ... рет айналысқа түспейді. Бұндай бағалы қағаздар қатарына ... ... ... деген шарт қойылса, онда оларды тек ... ғана ... ... ... ... шектеулі бағалы қағаздар да
бөлініп көрсетілуі мүмкін. Мысалға, жабық АҚ акциялары сатып алу және ... ... ... ... ... жатады.
Бағалы қағаздар әрекет ететін орыны бойынша ақша ... ... және ... ... қағаздары болып бөлінеді.
Ақша нарығы дегеніміз — қысқа мерзімді ... ... ... мен
сатылуын көрсетеді және ол қаржылық нарықтың бір бөлігі. ... ... ... ... ету ... — бір күннен бастап бір жылға дейін
болуы мүмкін. Айналыстағы бағалы қағаздар, ... ... ... ... жүреді, өйткені қарыз берушілердің телем қабілетгілігі
жоғары болса ғана шығарылады. Ақша нарығының бағалы қағаздарына: қазыналық
векселдер, ... ... ... қағаздар жатады.
Бағалы қағаздар нарықтық капиталдар ретінде бір жылдан астам мерзімге
ұсынылады. Бұл борышкерлік, сондай-ақ инвестициялық ... ... ... ... ... ролі ... негізгі (акциялар мен
облигациялар), ... ... ... ... т.б.) ... ... қағаздардың алыну мен сатылу құқығын куәландыратын шартты
бағалы қағаздар болып белінеді (варранттар, опциондар, қаржылық фьючерстер,
сатып алу құқығының артықшылығы).
Бағалы ... ... ... ... ... мен ... ... да белгілері бойынша (құжатты және құжатсыз, кері қайтарылатын және
кайтарылмайтын, тұракты деңгейде және әр ... ... ... әкелетін)
жіктелуі мүмкін.
Инвестор бағалы қағаздар нарығында жұмыс істей ... ... ... принципін ұстануы тиіс: инвестор
қаржылық активтердің әр түрлісін алуға ... ... Бұл ... азайту үшін қажет. Мысалы, инвестор өзінің барлық акшаларын
бір компанияның акцияларына салды делік. Бұл жағдайда ол ... ... ... ... ... ... Егер кәсіпорын қаражаттары бірнеше
компаниялардың акцияларына ... ... онда ... табысы
неғұрлым аз ауытқитын біршама компаниялардың акциясына тәуелді болады. ... әр ... ... ... ... ... ол ... (фондылық) портфел деп аталатын бағалы қағаздардың
жиынтығымен байланысты болады.
Қоржындық ... ... ... ... ... қағаздар: акциялар, облигациялар, бағалы қағаздардың шартты түрлері
әрекет етеді. Қоржынның бір бөлігі акша түрінде ұсынылуы мүмкін. Қоржындағы
езінің ... ... ол ... ... ... ... ... және тап
сондай тәуекелділіктің де сол және басқа да деңгейіне ие. ... ... ... ... де, ... де инвестор өзгерте алады.
Қоржынды құрастыру кезінде инвестор келесі факторларды есепке алуы ... ... ... ... ... ... қағаздар типін.
Инвестор инвестициялық мақсатына тәуелді ... бір ... ... ... ... ... ... бірінші тип —
өсім қоржыны, екінші тип — табыс қоржыны.
Қоржынның бірінші типінің ... ... ... ... ... алу ... ... бағалы қағаздардың бағамдық ... ... алу ... ... Бұл ... ... ... бөлігін
акция құрайды. Күтілетін капитал өсімімен және тәуекелділіктің ара
қатынасына байланысты қоржындық ... ... тағы да ... ... атап айтқанда: агрессивті, консервативті және орташа есімін бөліп
көрсетуге болады. Агрессивті өсім қоржындары капиталдың ... ... Бұл ... ... тәуекелділікпен байланысты екенін көрсетеді,
бірақ эмитент-кәсіпорындардың қолайлы дамуы кезінде ол үлкен табыс әкелуі
мүмкін. Қоржынның бұл құрылымы, ... тез ... жас ... ... мүмкін. Консервативтік қоржынның есімі ... ... ... және ... ... ... ... бұндай
қоржынның тәуекелділігі де аса үлкен болмайды. Қоржынның орташа есімінде
агрессивті ... да, ... ... ... ... болады. Оның құрамына сенімді кәсіпорындармен қоса ... жас ... да ... ... ... ... ... табыска және тәуекеддің орташа деңгейін ... ... ... ... /ими/дивиденттер мен проценттер есебінен табыс алу
болып табьшады. Қоржынның бұл типі тәуекел кезінде алдын ала ... ... ... ... және онда тәуекедціліктін деңгейі нольге
тең болады. Қоржындардың аталган типін ... ... ... ... ... ... алынады. Оның құрамына енетін қорлардың
инструменттеріне байланысты олар: конверттелетін, нарықтық ақшалай және
облигациялар болып ... ... ... ... ... және облигацияларынан тұрады. Мұндай қоржын оны
күрайтын бағалы қағаздардың есебінен нарық коньюктурасы мүмкіндік ... онда ... жай ... езі де, ... ... ... ... жағдайда, қоржын инвестициясы тек тәуекелділік төмен болған кезіңде
ғана табыспен қамтамасыз етіледі.
Ақша нарығының қоржындары (портфелі) капиталды толық ... ... Оның ... ақшалай қаражат пен тез сатылатын ... ... де ... ... ... төмендеу бағамын керсетсе, онда ол шетелдік
валютаға айырбасталуы мүмкін. Сөйтіп, салынған капитал нольдік тәуекедділік
кезінде өз ... ... ... ... ... ... және ... тәуекелділік кезінде орташа табыс
әкеледі.
Қоржындардың өсуіне қоржынға енген құрылымдардың өзгерісі мен ... ... ... ... тұракты құрамға және кұрылымға ие.
Қоржын қызмет етуінін уақытына байланысты мерзімі ... және ... ... бөлінеді.
Мерзімі шектелген қоржын тек табыс табуға талпыныс жасап қана қоймай,
алдына ала ... ... ... шегінде табыс алуды кездейді. Ал
мерзімі шектелмеген қоржынның ... ... ... толықтырылатын, қайтарып алынатын және тұрақты қоржындар
ажыратылып керсетіледі. ... ... ... ... ... ... емес, сыртқы қаражат көздерінің есебінен өсуі
(толықтырылуы) мүмкін. ... ... ... ... ... бір ... ... алуға жол береді. Тұрақты қоржыңдарда
бастапқы салынған қаражаттар қоржынның барлық ... ... ... келемін
сақтайды.
Инвестиция — экономиканы дамудың тұрақты және ... ... ... ... ... енгізуді,
инфрақұлымды дамытуды кездейтін басты фактор.
Инвестицияны дамытуда кәсіпорындарды қаржыландыратын және ұзақ мерзімге
несие беретін мамандандырылған ... ... мен ... ... ... инвестициялық қорлар ерекше роль
атқарады. Сейтіп, қорлар ... ... ... ... ... ... құйылуына жағдай жасайды.
Қаржылық инвестициялар инвесторлар үшін ішкі және сыртқы ... ... бір ... ... ... ескерген жөн.
Бұл тәуекелділік ... ... және ... ... есеп пен бақылау жұмысын ұйымдастыруымен, валютаның бағамдық
пайыз мөлшерлемесінің өзгерістерімен, орта мерзімді және ... ... ... ... және т.б. осы сиякты мәселелерімен
байланысты болып келеді. Сонымен қатар, табиғат зілзалаларымен және ... ... ... ... абзал. Қаржылық
инвестициялар техникалық-экономикалық есептеулер жасалган соң және ... ... ... зерделеуден өткізгеннен кейін барып,
жүзеге асырылады. Осы жағдайда ғана нарықтық қарым-қатынастар жағдайындағы
тәуекелділіктер ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан қолдауға бағытталған. Республикада инвестициялық
жобаларды жүзеге асырудың тиімділігіне бағытталған жеңілдіктер ... ... ... ... инвестициялардың мақсаты-жаңа технологияларды, алдыңғы
қатарлы техниканы және ... ... ішкі ... ... ... толтыру және қолайлы қызмет көрсету; отандық ... ... ... және ... ... ... ... алмастырушы өндірістерді дамыту, Қазақстан Республикасының
шикізат көздерін тиімді және кешенді пайдалану; қазіргі заманғы менеджмент
пен маркетинггің ... ... жаңа ... ... ... ... ... оқу жүйесін енгізу, олардың біліктілік деңгейін
көтеру; ... ... ... қамтамасыз ету; қоршаған табиғат ортасын
жақсарту болып табылады.
Қазақстан Республикасының ... ... және оны одан ... шетеддік инвесторлардың атқарар ролі зор. Шетелдік инвестицияларға
табыс алу мақсатында кәсіпкерлік ... ... ... салып
отырған мүліктік кұндылықтар және оған қоса олардың ... ... ... ... да ... ... ... Республикасының заңды тұлғаларының
жарлық капиталына қатыса отырып, ондағы ... ... ... және ... қорғауына болады.
Шетелдік инвесторлар заңға қайшы келмейтін кез ... ... ... ... ... ... және олардың шетелдік филиалдарын
ашуға, мүліктік құқын сатып алуға, қарыз, несие беруге т.б. қызметтермен
шұғылдануына ... ... ... ... ... ... өз ... пайдалануга құқылы, Қазақстан аймағында қайта қаржыландыру үшін,
тауарлар алуға және басқа да мақсаттар үшін, яғни Қазақстан ... ... ... кез ... қызметпен айналысуына болады.
1.2 Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктердің, еншілестердің
және тәуелді серіктестіктердің инвестициясының есебі
Заңды тұлға басқа кәсіпорындардың ... ... ... ... ... қаржылық салымдарын жүзеге асыруы мүмкін. Салынған қаржылық
салымдардың ... ... ... не ... не қаржылық немесе
субъектінің басқа да саясатына едәуір әсер ететін ... ... де ... ... ... 50% және одан да көп ... немесе 50%
және одан да көп дауыс беру құқы бар ... ... онда ... ... ... оның бақылауында болатын және еншілес
серіктестігі болып табылады.
Егер де ... ... ... ... астам болса, бірақ оның дауыс
беруге құқы бар акциясы 50%-тен аспаса, онда ол ... ... оның ... әсер ... болатын және тәуелді серіктестік болып
табылады.
Егер де ... ... ... 20% ... ... онда ол ... ... тұлға болып табылады.
Инвестициянын есебі 14 "Инвестициялар" бөлімшесінің шоттарында
жүргізіледі, оның ... ... ... шоттар кіреді: 141 "Еншілес
серіктестіктерге салынған инвестициялар", 142 "Тәуелді серіктестіктерге
салынған инвестициялар", 143 ... ... ... ... 144 ... ... бөлімнің шоттары еншілес, тәуелді серіктестіктер мен ... ... ... акциялары мен жарналарындағы
инвестициялардың нақты бары мен ... ... ... ... ... ... ... және күрделі болып келеді. Талдамалы
(аналитикалық) есеп инвесгацияланған кәсіпорындар мен ... ... ... ... алу ... ... № 14 ... шаруашылық
серіктестіктерінің инвестициялык есебі" деп аталатын стандарты бойынша
реттеледі.
Тәуелді шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... етуінде болады және ол еншілес
шаруашылық серіктестігі де, бірлесіп бақыланатын занды ... да ... ... ... ... ... ... етеді, оның тек 20%-тен
астам ғана дауыс беруші акциясы болса да. Тәуелді серіктестіктер ... ... ... үшін мына екі ... ... ... үлестік қатысу әдісі;
* кұндық әдіс (немесе құн әдісі).
Үлестік қатысу әдісі -инвестицияларды иеленген мезетте сатып алу ... ... ... ... серіктестіктерінің таза
активтеріндегі өзгерістерде инвестордың үлесі мойындалуына байланысты
олардың ... ... ... ... алу ... ... шаруашылық
серіктестігінің таза кірісінде (шығысында) инвестор үлесінің өзгеруі
қаржылық-шаруашылық қызмет туралы есептегі табысқа (шығынға) ... ... ... жинақталған таза табысының жалпы
сомасынан тиісті дивиденттер инвестициялардың ... ... ... де ... ... ... баланстық құны тәуелді
шаруашылық серіктестіктеріндегі алған ... тең ... ... ... онда
бұндай зияндар келешекте есепке алынбайды. Инвестиция ... құны ... ... ... ... ... ... бағалануына
байланысты инвестордың үлесінің өзгеруі инвестициялардың баланстық құнын
көтереді (кемітеді) және ол меншік капиталының ... ... ... ... шаруашьшық серіктестігінің таза табысында үлестік
қатысын қайта жаңғырту үшін таза табыс пен таза шығындар тең болуы керек.
Егер де тәуелді серіктестіктің ... ... ... онда ... құны да ... ... ... өсуі меншік капиталындағы
төленбеген қосымша капиталда көрініс табады, ал егер де ол азайса, онда ... ... ... азайтады.
Мысал. "Шығыс" ААҚ қоғамы "Темір" ААҚ-ның 33% және "Цемент" ААҚ-ның 28 %
акциясын сатып алған, сол сатып алынған акцияға сәйкес ... ... ... ... және 4600 мың тенге құраған.
"Шығыс" ААҚ сатып алғаннан кейін, бір жылдан соң, ... ААҚ ... ... ... 300 мың ... ... бағалауды жүргізген.
Бірінші жылдың қорытындысы бойынша "Темір" ААҚ 9900 мың тенге зиян шексе,
ал ... ААҚ 5000 таза ... ... 2000 ... ... ... еткен. Ал келесі жылы "Темір" ААҚ кейбір негізгі құралдарының бағасын
410 мың тенгеге түсірген, ал ... ААҚ ... 500 мың ... ... қорытындысы бойынша "Темір" ААҚ 1000 мың тенге таза табыс
тауып, 200 мың тенгеге дивидендті жария ... ал ... ААҚ - 1500 ... ... зиян ... әдісі — инвестицияны алу кезінде сатып алу құны бойынша көрсетілетін
есептік өдіс. Инвестордың қаржьшық-шаруашылық қызметінің ... ... ... ... тәуелді шаруашылық серіктестігінің жинақталған
жалпы таза табысының сомасынан ... ... ... алынғаннан
кейін барып мойындалады.
Инвестиция сатып алу құны бойынша есептелінеді, егер де ... ... сату ... алса ... ... кәсіпорын қатаң
ұзак мерзімді шектеулі жағдайында әрекет ететін ... бұл ... ... беру ... біршама төмендетеді. Мұндай шектеулерді тудыратын
себептерінің қатарына: реттеуші органның бақылауында болса, ... ... ... ... ... араласса кәсіпорын өз
қызметін, дивидендтерді (табыстарды) аударуға шек қойылған елдерде жүргізуі
мүмкін. Сондай-ақ, ... ... ... ... шаруашылық
қызметін жүзеге асыру туралы келісімдерде қарастырылған дивидендтерді
төлеуге ... ... енуі және ... да ... болуы мүмкін.
Егер де дивиденд инвестицияны алғанға дейін алынса, онда ол ... ... ... және ... ... сол сомаға азаяды.
Енді біз жоғарыда келтірілген мысалға қайтып ораламыз. ... ... ... жыддың) наурызында "Темір" ААҚ — 3500000 теңгеге, ал "Цемент"
ААҚ 5000000 теңгеге өз акцияларын сатқан.
Еншілес шаруашылық ... ... ... ... ...... серіктестіктің бақылауында болатын
серіктестік. Бұндай бақылау қаржыландыратын объектінің 50% астам ... ... ... емденсе жүзеге асуы мүмкін. Еншілес серіктестіктің
көрсеткіштері негізгі серіктестіктің қаржылық есеп беруінде, біріктірілген
(консолидалынған) есеп ... ... ... онда ... ... ... сондықтан олар мына екі ... ... ... ... ... ... ұзақ ... инвестицияны есептеу әдісі.
Негізгі серіктестік өзінің еншілес серіктестігіне инвестициясын беліп,
біріктірілген (консолидалынған) ... ... ... ол ... ... және ... еншілес серіктестіктерді өзіне енгізеді,
тек ондағы мына жағдайларды қоспағанда:
* егер де ... ... ... ... сату ... ... онда олар оның уақытша бақылауында;
* егер де еншілес серіктестік ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... бірақ бұл соңғы жағдай негізгі ... ... ... ... ... ... ... есебіне енбей
қалған жағдайда қаржылық инвестициясының ... ... ... (8- ... ... шаруашылық серіктестіктің инвестициясының есебі.
Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктің инвестицияны жүзеге ... ... ... ... бір ... онда бірлескен бақылау қызметін
бекіткен ... ... ... ... ... езінің қатысу үлесі
бойынша топшылаған келісім-шартын жасайды.
Бірлесіп бақыланатын заңды тұлғалар активтерді бірігіп алады, ... ... және ... табысты анықтайды. Олардың әркайсысы ... ... ... ... өз қызметін қаржыландыру үшін капиталдарды тарта
алады. Бұл кезде бірлескен ... ... ... ... ... олжадан ез үлесін алуға құқылы. Бірлесіп бақыланатын
занды тұлға басқа да бірлескен қызметтерді келесі нысанда ... ... ... ... ... ... ... активтер.
Бірлесіп бақыяайтын өндіріс — занды тұлғаны құрмай тұрып, ... ... ... мақсатына жету үшін активтерді пайдалануын
топшылайды.
Әрбір ... ... ... ... ... ... тиесілі
шығындарын алады және олар алдын-ала енімді сатудан алынған ... ... ... қояды. Осы процесстің барысында пайдаланған
негізгі құралдардың, ... ... және т.б. ... әр ... өз балансында ескереді.
Бірлесіп бақылайтын активтер — жалпы мақсат үшін алынған немесе салынған
активтерді қатысушылар бірлесіп иелік етуді ... Бұл ... ... қызметі үшін салынған активті барлық ... ... ... ... ... олардың кәсіпорын экономикасына
қосқан үлесі арқылы анықталады. Әрбір қатысушы өзінің қосқан ... ... ... ... беруге құқылы.
 
1. Әлемдiк экономиканың үрдiстерiн талдау және Қазақстан экономикасының
бәсекелестiк қабiлетiн арттыру проблемалары
1.1. Әлемдiк экономиканың даму үрдiстерiн ... ... ... ... ... әлемдiк жүйесi
өзгерiске ұшырап, монополистiк немесе трансұлттық капитализмнiң ... ие ... ... ... ... ... өсуiмен, трансұлттық
компаниялардың пайда болуымен, шетелдiк инвестициялардың елеулi ... және ... ... ... ... ... қоры және Дүниежүзiлiк банк сияқты институттар пайда болды.
Егер елуiншi жылдары әлемдiк экономика дүние жүзiндегi барлық елдердiң
ұлттық экономикасының ... ... ал ... ... трансұлттық белгiлерi бойынша ұйымдастыру үрдiсi көрiнiс
бере бастады.
Тоқсаныншы жылдарға қарай тауарлар мен қызметтер ... ... ... ... ... барлық елдерi бойынша шашыраңқы орналасты.
Қаржы-өнеркәсiп ... ... ... ие ... ... үшiн бұл ... маңызы аса зор. Дамыған және дамушы
елдер арасындағы шеткерi аймақтар шикiзат жеткiзуге, ал орталық оны өңдеп,
шетке ... ... ... ... ... ... ... жағдайында дамушы елдер өндiрiстiк процесс
тiзбегiне тартылып, қосылған құны ... ... ... ... ... ... тауарларды өндiрумен айналысады.
Әлемде индустриялық саясат жүргiзудiң мол ... ... ... ғана ... бiр ... тәуелдiлiк проблемасын
ойдағыдай шешiп, өз өнеркәсiбiн әртараптандыра алғанын атап өтуге ... ... ... үшiн ... саясатты қолдану
түрлi елдердiң тарихи өткен кезеңiнде импортты алмастыруға және экспортқа
бағдарланған саясаты ... ... ... ... ... осындай
саясат қолданылған Латын Америкасы (Мексика және ... және ... ... Корея және Сингапур) елдерiне ... ... ... ... ... ... өркендеуге қол жеткiзуге болатындығы
туралы негiзгi қорытынды жасауға болады.
Тарихи өткен ... ... ... ... де, ... Азия елдерi де
импорттың орнын басу және ... ... ... өткен. Шығыс
Азия елдерiнiң белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ... саясатына көшуі, ал Латын Америкасының импорт
алмастыруға ерекше көңiл аударуы осы елдердiң ерекшелiгi болып ... ... ... ... ... ... саясаттың
табысты болуы түсiнiктi, себебi өзiнiң iшкi ... ... ... ... ... ... даму процесiн тоқтатпау үшiн сыртқы
рыноктарды игере бастауға мәжбүр болады. ... ... ... ... ... отырып, нақты бәсекелестікке емес, жасалған әкiмшiлiк
және тарифтiк ... ... ... ... атап ... Бұл ... нығайып алғаннан кейiн жаңғыртудың және ... ... өз ... ... ... ... одан әрi
сақтап қалу мақсатында мемлекет арқылы өз мүдделерiн барынша қорғап қалуға
бағыттады. Осының салдарынан ресурстар тиiмдi ... ... ... ... ұтылып жатты.
Жалпы алғанда жаңа ғаламдық экономикалық жағдайды қалыптастыратын
әлемдiк экономикадағы ... ... ... ... ... ... ... экономикадан сервистiк-технологиялық
экономикаға өту;
ғаламдану;
экономиканы ырықтандыру;
ғаламдық бәсекенiң ... және ... ... ғасырдың соңғы ширегiнде экономикалық дамыған елдер
индустриялық даму сатысынан аса жоғары сервистiк-технологиялық ... Бұл ... ЖIӨ ... ... ... көрсету секторында қалыптасады.
Мұндай қызметтердiң айқын байқалатын ғылыми және инновациялық негiзi бар.
Экономикасы дамыған елдерде зияткерлiк ресурстар және ... ... ал ... өндiрiс, әсiресе еңбектi көп қажет ететiн
өндiрiстер бiртiндеп әлемнiң экономикалық даму ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасы құрылымын әртараптандыру проблемалары
Тәуелсiздiк алғаннан кейiн Қазақстан жаhандық экономикада әлемдiк тауар
рыноктарына мұнай, газ, ... ... ... ... ... және ... мен уран өнiмдерiн шығаратын ел ... ... ... өнiмдерiнен астық экспортының келешегi бар.
Қазақстанда пайдалы қазбалардың iрi ... ... оның ... ... ... ... ол қазiргi ... ... ... ... ... және ... ... экспортының қарқынды дамуы
экономикаға экономикалық дағдарыстан шығып, соңғы үш жылда ... ... ... ... ... мүмкiндiк бердi.
Өнеркәсiптiң шикiзат салаларына шетелдiк инвестицияларды тарту және
қаржы ... ... ... ... ... ... ... жүргiзiлуiне байланысты Қазақстан
экономикасының дамуында ... ... елде өмiр cүру ... және ұзақ ... кезеңде индустриялық сервистiк-технологиялық
даму сатысына өтуге мүмкiндiк беретiн қаржы ... ... ... Қазақстанды әлемдiк қоғамдастық нарықтық экономикадағы
мемлекет ретiнде мойындап отырғанын атап өту керек, ол ТМД елдерiнiң ... ... ... ел рейтингiне ие болды.
Дүниежүзiлiк Банк Қазақстанды әлемдегi инвестиция салуға ең тартымды 20
елдiң қатарына қосты. Тәуелсiздiк жылдары Қазақстан экономикасына 21 ... АҚШ ... ... ... ... ... үлгiге сәйкес Қазақстан
бәсекелестiкке және әлемнiң барлық елдерiмен ... ... ... ... ... ... ... және жұмыс күшiн
экспорттауға бағдарланған ашық экономикалы ел ретiнде қалыптасады.
2001-2002 жылдары iшiнде ЖIӨ-нiң орташа жылдық өсу ... 11,5 ... 2010 жылы ЖIӨ екi есе ... үшiн оның ... ... өсу қарқыны
7,2 % болуы керек.
Стратегиялық ... iске ... ... ел экономикасының жақсы
қарқын алғанын атап өту ... Орта ... ... ... дамуды
жалғастыру және сонымен қатар экономика мен әлеуметтiк ... ... ... керек.
Сонымен қатар Қазақстан отын және минерал шикiзатының iрi ... ... ... ретiнде өндiрiстiң өңдеушi салаларына
инвестициялар үшiн тартымсыз. Бұл шикiзат ресурстарына жағдаяттың өзгеруiне
қатысты ел экономикасын осал әрi ... ... ... көрсеткендей, шикiзат ресурстарына бай кейбiр дамушы
елдер тұрақты экономикалық дамуға қол жеткiзбей, шикiзаттың әлемдiк тауар
рыноктарында жағдаяттың ... тым ... ... қала ... шикiзат секторларынан едәуiр табысқа иe болып, мемлекет
пен жекe сектор экономиканың жаңа ... ... ... ... ... қоры ... ... тапшы елдер ілдебайлап күн ... ... ... жаңа ... ... үнемi әрекет
жасайды. Алайда ұзақ мерзiмдi келешекте шикiзат қоры сарқылады, бұл ... кен ... ... ... ... ... даму
тұрғысынан алғанда елеулi проблемалар туғызады.
Экономиканың шикiзат секторынан алынатын iрi кiрiстерден шектен тыс
толығу қаупiн ... ... және ... ... күрт ... болжау негiзiнде Қазақстанда Ұлттық қор құрылды, онда мұнай мен
түстi металдарға әлемдiк баға ... ... ... ... ... түсетiн кiрiстер жинақталады.
Бұл шара, сондай-ақ қазақстандық қаржы жүйесiне түсетiн валюта ... және ... ... және ... ... ... тежейтiн
теңгенiң айырбас бағамын қамтамасыз етуге мүмкiндiк бередi.
Құрылымдық-институционалдық реформалар саласындағы жетiстiктердi, қаржы
секторы сенiмдiлiгiнiң артуын және елдiң ... ... ... ... айта отырып, өнеркәсiптiң өңдеушi ... ... ... ... ... салалар тиiсiнше дамымай
отырғанын атап өту керек.
Өңдеушi өнеркәсiпте металлургия өнеркәсiбi ғана ... ... ... ... ... ... кейбiр өнiмдерi осыған ұқсас шетелдiк
өнiмдермен iшкi рынокта ғана бәсекеге түсе ... ал ... ... ... ... ... тiкелей және жанама субсидиялардың есебiнен
ғана ұсталып отыр. Бұл ... ... ЖЖМ, ... ... ... ... тұрғыдан негiзделмеген тарифтiң белгiленуiнен, кедендiк
қорғау баждарын белгiлеуден көрiнiс беруде. 2003 жылға дейiн ... ... ... тоқыма, тiгiн, былғары аяқ киiм, резина және
пластмасса ... ... ... ... ... ... алдында
жол берiлген бұрынғы берешектерiн төлеу өсiмi ... ... ... ... ... аяқ киiм ... салаларының өзi
өндiрген өнiмдi өткiзуге 2002 жылға ... ҚҚС ... ... бойынша
салынды.
Қазақстанның қазiргi таңдағы экономикасында мынадай проблемалар ... ... ... ... ... ... ... салааралық және өңiраралық ... ... ... ... төмендiгi;
iшкi рынокта (шағын экономика) тауарлар мен қызметтерге деген тұтыну
сұранысының мардымсыздығы;
өндiрiстiк және ... ... ... дәрежеде
дамымауы;
мұнай-газ және кен-металлургиялық ... ... ... ... ... тез ... ... техникалық және технологиялық ... ... мен ... ... ... ... ... қаржының аз бөлiнуi;
отандық ғылымның нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... ... жеткiзудiң ықпалды
тетiктерiнiң болмауы, соның салдарынан тұтастай алғанда инновациялық
ұсыныстар деңгейiнiң ... ... және ... ... ... мен қайта даярлаудың қазiргi
заманғы жүйесiнiң болмауы;
экономиканың өңдеушi секторларына инвестициялар ... ... ... үшiн ... ... болмауы;
менеджменттiң экономиканы ғаламдану үрдiстерiне және ... ... ... ... ... сәйкес келмеуi.
ЖIӨ-нiң 1 долларына электр энергиясының жұмсалу деңгейi бойынша, сондай-
ақ экономика салаларындағы еңбек өнiмдiлiгi бойынша ... ... ... 7-10 еседен астам артта қалып отырмыз.
Қазақстан кәсiпорындарының негiзгi қорлары құлдырау алдында. 2001
жылдың ... ... ... тозу ... орта ... 29,7 ... ... салаларда негiзгi құралдардың нақты тозуы 50 % және одан
астам деңгейге жақындауда.
Қазiргi уақытта қолданылып жүрген ... ... ... пайда
есебiнен негiзгi құралдарды жаңартуға қаржы ресурстарын жинақтау ... ... ... ... ... ынталылық туғызбайды және
оны жаңартуда белгiлi бiр дәрежеде тежеушi болып отыр.
Негiзгi құралдарды ... ... 1999 жылы - 8 %, 2000 ж. 13,8 ... ... өсуге мұнай және табиғи газ ... ... ... қол ... құралдар құрылымында аса тозғандары - машиналар және жабдықтар.
Олардың тозу дәрежесi 2000 жылы 42,1 % ... ... ... - 41 ... 36,5 % ... ... және металдарды өндiрумен байланысты емес салаларда
жабдықтың тозу дәрежесi соңғы үш ... 45 %-тен 62 %-ке ... ... ... ... толықтай тозған ... және ... ... үлес ... 12 %-ке ... ... шығарылу жылына қарай және моральдық тұрғыдан алғанда
ескiруiне, ел экономикасының бәсекеге түсу қабiлетiнiң ... ... Егер ... ... 1 долларын өндiруге 2,8 киловатт сағат
жұмсалатын болса, Ұлыбритания, ... ... және ... ... ... ... 0,22-0,3; АҚШ, Франция, Түркия, Кореяда - 0,4-0,6, Канада мен
Қытайда - 0,8-1,2 киловатт сағатты құрайды.
1-кесте
Өндіріске жұмсалатын электр ... ... ... 1 долларына
шаққанда кВт/сағ)
|  |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 |2000 ... ... |4,35 |3,88 |3,66 |3,28 |3,09 |3,13 ... |2,36 |1,63 |1,85 |1,54 |2,18 |2,51 ... |4,01 |2,80 |2,35 |2,20 |2,82 |2,81 ... |8,24 |7,87 |7,13 |7,07 |10,56 |... ... |0,83 |0,83 |0,78 |0,71 |0,94 |0,70 ... |2,55 |2,02 |1,95 |2,98 |4,37 |3,38 ... |5,24 |4,11 |3,55 |4,13 |5,59 |... ... ... да ... ... |0,30 |0,29 |0,26 |0,25 |0,25 |0,23 ... |0,22 |0,23 |0,26 |0,26 |0,26 |0,27 ... |0,22 |0,20 |0,22 |0,22 |... |... ... |0,96 |0,94 |0,91 |0,92 |0,88 |0,82 ... |1,44 |1,32 |1,26 |1,17 |1,21 |1,22 ... ... |0,42 |0,44 |0,52 |0,75 |0,66 |0,58 ... |0,45 |0,44 |0,45 |0,44 |0,42 |0,30 ... |0,51 |0,52 |0,54 |0,54 |0,59 |0,56 ... |0,32 |0,33 |0,36 |0,35 |0,36 |0,38 ... |0,19 |0,21 |0,24 |0,27 |0,24 |0,22 ... ... ТМД ... ... ... ... материалдары,
2000-2002;
2) "International Financial Statistics" Халықаралық Валюта Қорының
статистикалық жинақтары, ... ... ... бар, ... ... ... ... байланысты операцияларға бара алмайды.
Ашық экономикалы шағын ел болғандықтан, Қазақстан әлемдiк бағаларға
әсер ете алмайды, ... ... сол ... ... тиiс. ... ел өз ... пәрмендi ықпал ету құралдарының ... ғана ... ... Осыған байланысты экономиканың сыртқы
факторларға дәрменсiздiгiн азайту үшiн елде ... ... құру аса ... ... айналуда.
Өткiзуден түсетiн табыстың 1 теңгесiне жұмсалатын шығындардың
көрсеткiшi ... және ... ... ... тиiмдiлiгiн
бағалаудың индикаторы болып табылады. Бұл көрсеткiш өткiзiлген өнiмнiң
(жұмыстардың, қызметтердiң) өзiндiк құнының ... ... ... ... ... Бұл ... аз болған сайын кәсiпорынның табысы
жоғары болады.
Қазақстан экономикасында 2002 жылы мұнай және табиғи газ өндiру ... ... ... (0,48), ... өнiмдерiн өндiруде (0,58), түстi
металдар өндiруде (0,55) өндiрiлген капитал мен адам ... ... ... орын ... ... ... 1 ... жұмсалған
шығындардың төмен деңгейi ауыл шаруашылығында (0,91), химия ... ... ... газ және су ... мен ... (0,86), құрылыста
(0,85), сусындарды қоса алғанда тағам өнiмдерiн өндiруде (0,8) байқалды.
Салық шегерiмдерiн, өнiм ... және ... ... ... ... ... салалардың кәсіпорындары залалда қалады.
Жұмысшылардың санын қысқартатын жаңа технологияларды қолдану, өнiмнiң
материал және ... ... ... ... ... ... ... табылады.
2-кесте
2002 жылы өткізілген өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы шығындар деңгейі
... ... ... |
| ... ... көрсетулердің)|өнімнің 1 |
| ... ... ... ... ... |
| ... құны | ... |
| | | ... |
| | | ... ... |млн. ... ... ... |1970993,6 ... |0,61 ... ... |75337,2 |0,91 ... аулау, орман | | | ... | | | ... ... ... ... |0,45 ... | | | ... мұнай және |383218,9 ... |0,39 ... газ ... | | ... өнеркәсіп|526538,1 |773500,9 |0,68 ... ... ... |0,76 ... | | | ... усындар | | | ... ... ... | | ... |104989 ... |0,80 ... | | | ... ... | | | ... | | | ... бұйымдарын|19064,5 |32775,4 |0,58 ... | | | ... ... |35920,8 |58423,5 |0,61 ... | | | ... |10071,5 |12170,8 |0,83 ... ... | | ... өнеркәсібі |14138,2 |16582,6 |0,85 ... да ... |21016,9 |27411,1 |0,77 ... ... | | | ... ... | | | ... ... |75957 ... |0,62 ... | | | ... | | | ... ... |130453 |238586 |0,55 ... | | | ... және |19565,6 |24029 |0,81 ... ... | | | ... ... ... |0,86 ... | | | ... су ... ен| | | ... | | | ... ... ... |0,85 ... және |314160,6 ... |0,66 ... | | | ... ... |2758,6 |5790,5 |0,48 ... ... ... Республикасының Статиcтика жөніндегі агенттігі
2. Стратегияның мақсаты, мiндеттерi және оны ... ... ... саясат дегенiмiз мемлекеттiң бәсекеге түсуге ... ... ... ... қалыптастыру үшiн кәсіпкерлікке қолайлы
жағдайлар ... және ... ... ... ... кешенiн
бiлдiредi.
Индустриялық-инновациялық дамудың мемлекеттiк стратегиясы 2010 жылға
дейiнгi кезеңге арналған стратегиялық жоспарда ... ... ... ... етуi, ... одан ... жылдары қазақстандық
экономиканың сервистiк-технологиялық бағыттылығын қалыптастыру негiздерiн
құруы тиіс.
Стратегияның басты мақсаты ... ... бас ... ... ... салаларын әртараптандыру жолымен елдiң тұрақты ... ... ұзақ ... жоспарда сервистiк-технологиялық экономикаға өту
үшiн ... ... ... ... ... және ... ... саласында бәсекеге түсуге
қабiлеттi және ... ... ... жұмыстар және қызмет
көрсетулер өндiрiсi мемлекеттiк индустриялық-инновациялық саясаттың басты
нысанасы болып табылады.
Бәсекеге түсу қабiлетi ... ... ... ... ... ... ... бiлдiредi. Басқаша айтқанда, өңдеушi
өнеркәсiптiң өнiмi осындай әлемдiк стандарттарға сәйкес келуi керек және
баға бойынша бәсекелесуге қабiлеттi болуы ... ... ... ... ... салалық және
секторлық стратегиялары бойынша жүзеге асырылады.
Стратегияның ... ... ... жылдық өсу қарқынын 8-8,4 % ... ету, 2000 ... ... 2015 жылы ... ... 3 есе ... және ЖIӨ ... сыйымдылығын 2 есе төмендету;
өңдеушi өнеркәсiптiң негiзгi қорларының өнiмдiлiгiн арттыру;
кәсіпкерлiк ахуалды, құрылымды қалыптастыру және жеке ... әрi ... ... ... қоғамдық
институттарды ұстау, қосылған құнға барынша қол жеткiзе отырып, ... ... құн ... ... игеру;
ғылымды көп қажет ететiн және ... ... ... ... ... ... экспорттық әлеуетiн қосылған құны жоғары тауарлар мен
қызметтердiң мүддесiне ... ... ... ... ... ... және инновациялық процестерге қосылу
арқылы ... ... ... және ... ... ... болып табылады.
Стратегия мынадай қағидаттарға негiзделедi:
жеке сектормен серiктестiк;
инвестициялық және инновациялық ұсыныстардың өнеркәсiптің шикiзаттық
емес салаларында өндiрiлетiн ... мен ... ... ... бағытталуы;
өнеркәсiптi жаңғыртуға, оларға қолдау көрсету жөнiндегi рәсiмдердiң
жариялылығы мен ... ... ... iске ... ... және өзге қолдау көрсету;
қосылған құн тiзбегiн дамытуды қамтамасыз ететiн салаларға мемлекеттiк
қолдау көрсету шараларының кешендi сипаты;
тең бәсекелестiк жағдайларды және ... ... ... қамтамасыз ету;
қандай да болсын жеке сипаттағы жеңiлдiктерден және преференциялардан
бас тарту;
индустриялық саясаттың бәсекелестiк ... ... ... ... және ... ... түбегейлi
сапалық өзгерiстер болғанда, ол әртараптандырылған кезде алға ... мен ... шешу ... тұрақты экономикалық дамуға қол
жеткiзуге мүмкiндiк бередi.
3. Индустриялық-инновациялық саясаттың басымдықтарын анықтау
Барлық әлеуеттi бәсекеге қабiлеттi, оның iшiнде экономиканың шикiзаттық
емес бағытындағы ... ... ... ... ... өндiрiстер
индустриялық-инновациялық саясаттың басымдықтары болып табылады. Ұзақ
мерзiмдi стратегиялық ... шешу ... ... көп ... ... ... технологиялық өндiрiстердi дамыту үшiн жағдайлар жасауға ерекше
көңiл бөлу қажет.
Бұл көзқарас экономиканың ... ... ... үшiн ... ... ... техникалық және ұйымдық жағынан жетiлдiруге және
экспорттық бағыттағы ... жаңа ... ... ... ... ... жеке ... туындауы тиiс, ал екiншi деңгейдегi
банктер және құрылатын инвестициялық мемлекеттiк даму ... ... жеке ... әрiптестiктiк қарым-қатынаста ықтимал iске асыру
мақсатында арнайы әдiстемелер негiзiнде оларға талдау жасайды. Нарықтық
экономикалы елдердiң, оның ... ... ... ... ... жеке ... қаржы және инвестициялық қолдау көрсетуге
жұмсауға тыйым салады. Осыған сәйкес ... жеке ... ... ... ... ... жемқорлықтың көрiнiсi ретiнде
бағаланады. Тәжiрибе осындай көзқарастың дұрыстығын көрсеттi.
Әдетте, мемлекет нақты компанияларға тiкелей ... ... ... және ... ... тиiс, ... ... бәсекелестiк
қабiлетiн арттыру мәселелерiнде, жеке кәсiпорындарды жаңғыртуға,
инновациялық процестерге қатысуға және осы ... ... ... және
бәсекелестiк әлеуетiн құруға және жақсартуға ұмтылуға ұйытқы әрi бастамашы
болуы мүмкiн және болуы тиiс.
3.1. Индустриялық-инновациялық саясаттың басымдықтарын анықтау ... ... ... ... экономикалы мемлекет
экономикада құрылымдық өзгерiстердi жүзеге ... жеке ... ... ... ... ... неғұрлым сәттi
мысалдары Жапонияда, Оңтүстiк Кореяда, Малайзияда және соңғы отыз жылда
өздерiнiң экономикалық даму ... iрi ... ... ... да ... ... ... дамудың стратегиялық бағыттарын дамыту
саласында жеке сектормен ынтымақтасу ... ... ... ... ... ... саясатқа
қатысты барлық көзқарастар кең ауқымды үш санатқа: ... ... ... ... және рыноктың орнын басуға
ұштастырылуы мүмкiн екендiгін көрсеттi.
Инвестицияларды үйлестiру жөнiндегi бастамалар
Жеткiлiктi дамымаған рынок жағдайында фирмалардың ... ... ... жаңа және ... ... өнiмге сұраныстың көлемiн
бағалауға мүмкiндiгi болмайды. ... ... ... өз ... ... олар ... ... бiрлесiп жүзеге
асыру кезiнде ғана компанияларға пайда түсiредi.
Инвестицияларды үйлестiрудiң осы ... ... ... және ... ... бiр ... ... көздейдi, оған көптеген дамушы
елдердiң қолы жетпейдi.
Іскерлік ынтымақтастықты дамыту жөнiндегi бастамалар
Іскерлiк ... ... ... ... ... шеңберiнде
бастамалар кәсiпкерлермен мынадай бағыттарда ... ... ... ... ... алушылардың мамандандырылған санаттары жаңа нарықтық орындарды
қалыптастырады және өнiм стандарттары бойынша ақпарат көзi болып табылады;
жабдықтарды жеткiзушiлер олармен бiрге ... ... ... ... өндiрiстiң жаңа идеялары мен әдiстерiнiң пайда
болуына ықпал етедi, ал бәсекелестер жаңа идеялардың ... көзi ... ... ... жабдықтар мен ресурстарды, қызметтер
көрсетудi жеткiзушiлер топтары, салалық қауымдастықтар, ... және ... ... ... ... ... да
мамандандырылған ұйымдар сол бiр аймақтың шеңберiнде бiрлесiп ... ... ... дамымаған елдерге рынокты тереңдетудiң және
iскерлiк ынтымақтастықты дамытудың ... ... ... ... ... (өзiнiң табиғаты жағынан ол мемлекеттiк немесе жеке ... ... ... мүмкiн.
Рынокты алмастыру
Бұл көзқарас үкiметтiң рынокты толық ығыстырып ... ... ... өсуге серпiн беру үшiн мемлекеттер нарықтық
бағалауды ақпаратпен және ... ... ... ... ырқына бой ұрады. Мұндай әрекет жемiстi бола бермейдi.
Филиппиннiң ... соңы мен ... ... ... ... ... ... күшті ықпал еткен кезде не болуы
мүмкiн екенiн көрсеттi.
Өзiнiң ... үшiн ел ... ... ... үшiн жаңа мүмкiндiктер
туғызу ... 1979 жылы ... ... $5 ... сомаға "ipi
индустриялық жобалардың" жаңа Стратегиясы туралы хабарлады (олардың барлығы
капиталды көп қажет ететін ауыр өнеркәсiпте жүзеге ... Бiр ... ... ... ... ... осы ... қайтадан
экономикалық және қаржы сараптамасын жүргiзуге келiстi. Көп кешiкпей бұл
процеске саяси және ... ... өз ... ... 1987 ... ... алғашында ұсынылған жалпы құны $ 4 миллиард болатын ($ 5
миллиардтан) он бiр ... ... ... асырылмайтын жоба ретiнде
тоқтатылды. Тұтастай алғанда жалпы құны $ 800 ... ... төрт ... ... әкелдi.
Әлемдiк тәжiрибенi ескере отырып, ... iске ... ... ... және iскерлiк ынтымақтастықты дамыту жөнiндегi
бастамаларға баса көңiл аударылатын болады. Қаржылық қолдау ... ... ... ғана даму ... ... ... ... ретте жеке сектор, оның iшiнде екiншi ... ... ... өз мойындарына алатын болады.
Мемлекет қосылған құнның технологиялық және экономикалық тiзбегiн (ҚҚТ)
дәйектiлiкпен дамыту арқылы бәсекеге ... өнiм ... ... ... жүйесiн құруға бағытталған жобаларға Даму институттары
арқылы қатысатын болады. Бұл бәсекеге қабiлеттi өнiмнiң барлық ... ... ... өнiм үшiн ... iстейтiн көп салалы кәсiпорындарды
құруға мүмкiндiк бередi.
Қазiргi әлемдiк практикада экономика салаларын ҚҚТ ретінде қарастыруға
негiзделген дамыту ... ... және ... әдiсi ... ... ... әдiстiң мәнi әрбiр саланы түпкi өнiмнiң құнын ретiмен қосып
отыратын ... ... ... ... ... ... саяды.
ҚҚТ арқылы салаларға талдау ... ... ... ... немесе онда басым күштерге байланысты ҚҚТ-ның екi негiзгi түрiн
бөлiп көрсетедi. Осыған байланысты ҚҚТ құрылымдық ... ... тiк ... тiзбектер болып бөлiнедi.
ҚҚТ көлбеу құрылымдарындағы экономикалық белсендiлiк, әдетте, ... ... ... ... бiр ... ... шикiзат
өндiредi, оны ұқсатады, өз бетiмен қосалқы бөлшектер ... және ... ... ... ... көптеген шаруашылық жүргiзушi
субъектілерi бойынша бiрдей етiп бөлiнген: компаниялардың ... ... ... ... жинақтаушы бөлшектерiн ... ... ... ... ... ... ҚҚТ тік ... болады, ал сатып
алушылар басым жерлерде көлбеу құрылымды болады.
Тұтастай алғанда, кiм ҚҚТ-ға барынша әсер ... ең ... ... ... ... саласының қазiргi ҚҚТ автомобильдiң қосалқы бөлшектерi мен
бөлшектерiн шығарушылардан, автомобильдi ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Бұл ретте
машиналар жинайтын кәсiпорындар тiзбекке негiзiнен ең жоғары қосылған құнды
алу нысанында барынша зор ықпал етедi.
Киiм тiгу ҚҚТ ... ... ... айқын мысалы болып табылады. Ол
дизайнерлiк фирмалардан, көтерме бағамен ... ... ... тоқу ... ... ... мен өңдеушiлерден
және киiм тiгу фабрикаларынан тұрады. Осы ... ... ... ... ... сатушылар төтенше роль атқарады. Олар ең ... ... ... сол ... ненi ... керектiгiн анықтайды.
Кейбiр елдерде халық табысының өсуi, тауар өндiрушiлерге ... және ... да ... ... ... құнды
орналастыруға елеулi әсер етедi. Мысалы, Гонконгте ... ... және киiм мен аяқ киiм ... ... ... бәсекелестiк
артықшылығын жоғалтып алғанына қарамастан, ел ҚҚТ-дан ... ... ... АҚШ-қа киiм мен аяқ киiм ... ... ... ... ... мен ... ... бар. Егер АҚШ үкiметi
квоталарды жойса, қытай компаниялары өнiмдi тiкелей жеткiзумен айналысар
едi.
Өндiрiстiк және сатып алушылық ҚҚТ ... ... ҚҚТ ... ... компьютерлер, авиация құрылысы,
электр машиналары)
2. ... алу ҚҚТ ... аяқ ... ... үй ... ... ... құрамында кендi өндiрумен, оны
байытумен, бастапқы және қайталама металл, ... ... ... күмiс,
сирек жер металдары) шығарумен айналысатын өндiрiс орындары бар "Қазақмыс"
ААҚ және "Қазмырыш" ААҚ ... тiк ... ... ... болып
табылады. Алайда ҚҚТ осымен үзiлiп қалады. Бұдан кейiн өнiмдi өңдеу ... ... ... ... ... ... ресми
түрде қатыспайды, бұл олар алатын қосылған құнды едәуiр азайтады.
"Қазақстантрактор" ААҚ ұтымсыз өндiрiстiң ... ... ... ... ... ... тракторлар құрастыру үшiн негiзгi тораптарды басқа
кәсiпорындардан сатып алу қағидаты бойынша ұйымдастырылған. Бұл ... ... ... ... мен бөлшектердi өзiнiң бәсекелестерiнен сатып
алады. Сайып келгенде, трактордың түпкiлiктi бағасы бәсекелестерiнiкiнен
үнемi ... ... ... ... iске ... үшiн ... бәсекелес
өндірістердi, оның iшiнде әлемдiк рыноктардың даму ... мен ... ... ... ... ... ҚҚТ-не құратын экспортқа
бағдарланған өндiрiстердi айқындау мақсатында экономика салаларының даму
деңгейiне кезең-кезеңмен талдау жасап тұру қажет.
Сонымен бiрге Қазақстан салалық ... ... ... табу ... және ... ... ... күшейтуi қажет. Бұл мiндет
әлемдiк экономикаға, оның iшiнде тiптi шикiзат ... ... ... тура ... қиындай түседi.
ҚҚТ бүкiл тiзбегiн қайтадан қалпына келтiрудi көтермелеудiң қажеттiлiгi
бола қоймас, тек қосылған құны ... ... ... ... ... ... және ... құны барынша жоғары экономикалық
белсендiлiктерге одан әрi қадам басуға мүмкiндiк беретiн элементтердi ... ... ... ... қолдау қазiргiдей ҚҚТ жекелеген
элементтерi бойынша iшiнара емес, оның ... ... ... ... түрде көрсетiлуi тиiс. Басқаша айтқанда, қолдау жеке ... ... ... емес, тiптi әртүрлi салалардағы, бiрақ бiрыңғай
ҚҚТ шеңберiнде өзара ... ... ... ... ... ... ... керек. Мемлекеттiң үйлестiрушi және
жоспарлаушы қызметi осымен тұжырымдалмақ.
Экономика ... және ... ... ҚҚТ ... ескере
отырып талдау жасау үшiн Маркетингтiк-талдама зерттеулерiнiң орталығы
құрылатын болады. Орталықты құруға ... ... және ... терең
зерделеу саласындағы консалтингтiк қызмет көрсетудiң отандық нарығының
туындауы мен қалыптасуының ... ... ... ... ... шамадан тыс жоғары екенi және жеке сектордың әлемдiк деңгейде
жүзеге асырылатын рынокты талдау зерттеулерiне зәрулiктi ... ... ... ... ... ... құра ... осы саланың қарқынды
дамуына едәуiр ... ... ... ... көрсетудiң отандық
рыногының өсуi және қалыптасуы ... ... ... ... етуi ... болады және ол 3-тен 5 жылға дейiн орта мерзiмдi
перспективада ... ... ... жаңғыртудың басым бағыттарын анықтау үшiн отын-
энергетикалық ... (ОЭК) және ... ... да ... салаларының
инвестициялық және өндiрiстiк әлеуетiн пайдалану
Iрi инвестициялық жобалар өзiнде шоғырланған және өнiмнiң әрбiр өзгерту
сатысында қосылған құны ... ... ... технологиялық тұрғыдан
бiрнеше қайтара өзгертуге болатын өнiмдер ... ... ... ... ... ... ... қабiлеттi және экспортқа бағдарланған
өндiрiстердi дамыту мен қалыптастыру алаңына немесе базасына ... ... ... ... мұнай экспорттаушы елдердi дерлiк өз ... ... ... ... ... осы ... бiраз
тәжiрибе жинақталған.
Мұнай және мұнай өнiмдерiне конъюнктура өзгерiстерiнiң әсерiн төмендету
мақсатында аса iрi ... ... ... ... он ... ... алынатын табысты қайта бөлу есебiнен экономиканың өндiрiстiк
құрылымын жетiлдiру жөнiндегi шараларды iске асыруда. Осымен бiр мезгiлде
дамыған елдер ... кiрiс алу ... ... ... ... жұмысы жүргiзiлуде.
Қазақстанда мұнай-газ өнеркәсiбiне жылдан жылға көбейiп келе ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Осыған байланысты, Каспий теңiзiнiң қазақстандық секторын (КТҚС) игеру
индустрияны ... ... ... ... бiрi болып
табылады, онда күнiлгерi бағалау бойынша көмiрсутектердiң ... қоры ... ... ... ол ... отырғандай, Қазақстанда көмiрсутектер
өндiрудiң неғұрлым елеулi өсiмiн ... ... ... кен ... ... өндiру жылына 150-200
млн. тоннаға жетiп, 25-30 жыл бойы осы деңгейде тұруы мүмкiн.
Каспий теңiзiнiң солтүстiк ... ... кен ... ... ... ... ... - шамамен 60% көлемiнде болуымен сипатталады.
Қашаған кен орнының мұнайында ғана алынатын газдың қоры Қарашығанақ кен
орнының ... ғана ... ... деп ... ... ... орта және ұзақ мерзiмдi перспективасында
ОЭК-iнiң дамуы КТҚС-ның дамуымен айқындалатын болады, өйткенi 2006 ... ... кен ... ... өсуi ... ... өңiрi ... өндiрудiң өсуiне, магистральдық, оның iшiнде
экспорттық мұнай және газ құбырларын, жүктердi сақтау және ... ... ... порттары мен порт құрылыстарын, мұнай құятын және газ толтыратын
темiр жол ... ... ... ... және
телекоммуникациялық инфрақұрылымда жаңа қуаттарды ... ... ... ... ... ... көлемде әсер ететiн
инвестициялық және өндiрiстiк белсендiлiктiң қуатты өсуiн бастан кешiретiн
болады.
Каспийде көмiрсутегiн ... ... ... индустриясы үшiн
отандық шикiзат базасының қалыптасуына ... ... Iрi ... ... Қашаған кен орнының өнеркәсiп аймағының маңында iлеспе табиғи
газды ... ... ... кешенiн салу жоспарлануда. Кешен мұнай-
химия өнiмдерiнiң сұйық және бастапқы компоненттерiнiң ауқымды ... ... ... ... ... ... ... ацетилен, бензол, ксилол
және басқаларын, олардың негiзiнде пластикалық массалар мен эластомерлер
алуға мүмкiндiк бередi.
Алдағы он бес ... ... ... ... ... инвесторлар 80
млрд. AҚШ долларынан астам қаржы салуға ниет бiлдiруде. Бұл қаражат iске
қосылатын ... ... ... ... өндiрiстiк,
инфрақұрылымдық және әлеуметтiк объектiлер салуға жұмсалатын болады.
Аталған инвестициялық жұмсалымдар тауарлар мен қызметтер ... ... ... ... олардың бiр бөлiгi Қазақстан жағдайы үшiн
уақытша сипатта болады, ал басқа бөлiгi мұнай ... ... ... де
сыртқы және iшкi рыноктарда қажет болатын өндiрiстер ... ... ... ... ... дамыту демалыс және ойын-
сауық индустриясын құру үшiн, ... ... - ... тасымалдаудағы
көлiк шығыстарын азайту үшiн, машина жасау зауыттары баржалар, ... және ... ... жабдық пен тұрмыстық техниканың мол
ассортиментiн шығару және т.б үшiн алғышарт жасайды.
ҚҚТ дамыту ... ... ... ... ... ... ... мен газды ұқсатуды кеңейте түсу iс жүзiнде экономиканың барлық
салалары мен тұрмыста пайдаланылатын полимерлiк бұйымдардың ... ... ... ... ... Осы бағытта ҚҚТ-ны дамыту көп ... ... ... ... жасайды.
ҚҚТ-ны дамыту үшiн металлургия өнеркәсiбiнде жақсы перспективалар бар.
Қазақстанда Д.Менделеевтiң ... ... 100-ге жуық ... ... ... ... бар КСРО ... оның 74 элементi
өнiмiнiң алуан түрiне пайдаланылады. Қазақстанның түстi металлургия өнiмi
ғылымды көп ... ... және ... ... ... - ... қару-жарақ, электр техникасын жасауда пайдаланылды.
Қазақстанда түстi, асыл және сирек кездесетiн жер ... ... ... ... және қоры аз ... руда ... шлактар мен қайта өңдеу қалдықтарынан алу жөнiндегi ғылыми-
инновациялық әзiрлемелердi түстi металлургия кәсiпорындарында енгiзудiң осы
саласында да зор ... ... мен ... бар. ... мен руда үйiндiлерiн ұқсату жөнiндегi жаңа технологияларды енгiзу
орта мерзiмдi перспективада қосылған құны ... өнiм ... ... iрi ... ... ... ... химия және
жиhаз өнеркәсiбiнiң өнiмдерiне және т.б. сұраныс тудырады. Осының бәрiн
мұнай мен газды және ... ... ... түсу ... ... ... әрi болашақта бұл өнiм әлемдiк рынокта өз орнын табады.
Қазақстан әлемдегi iрi астық өндiрушiлердiң бiрi болып табылады. Астық
өңдеу процесiн ... көп ... ... құрудың негiзгi базасы болуы
мүмкiн. Осындай тiзбектi дамытудың бағыттары ... ... ... ... де, ... ... мал шаруашылығы, ет пен сүт ... ... да ... ҚҚТ-ға, сондай-ақ элеваторлар да, ауыл
шаруашылығы техникасы мен ... ... ... ... да, ... ... ... фармацевтикалық бұйымдарды,
биотехнология өнiмдерi мен басқаларын шығару жөнiндегi кәсiпорындар да
кiредi.
Экономика құрылымын және ... ... ... бағытын
әртараптандырудың аталған бағыттары әлеуеттi тұрғыдан ... ... ... Алайда ұсынылып отырған жобаларды iске асыруға мемлекеттiк қолдау
көрсету жөнiндегi түпкiлiктi шешiмдi ҚҚT әдiсi бойынша ... ... ... ... ... дамыту мүмкiн болатын бәсекелестiк
артықшылықтарды егжей-тегжейлi талдаудан кейiн ғана қабылдау қажет.
ҚҚТ әдiсi ... ... ... ... ... ... ... әрi дамуын көздейтiн бiрлескен өндiрiстердi ұйымдастыруға орай ТҰК
өңiрлiк өкiлдерiмен экономикалық ынтымақтастықты қамтамасыз ету ... ... көп ... ... және ... технологиялы өндiрiстер құру
саласындағы әлеуеттi басымдықтар
Қазiргi экономикалық дамудың негiзгi сипаттамаларының бiрi озық ғылыми-
технологиялық әзiрлемелердiң негiзiнде белгiлi бiр уақыт кезеңiнде жасалған
технологияларды ... ... ... ... оның ... ... ... Технологиялық құрылымдардың ауысуы сәтiнде алдындағы
кезеңде көш басында болған елдер ... ... және ... iстеген қызметкерлердiң бiлiктiлiгiнен айырылуына тап болады.
Жаңа өндiрiстiк-технологиялық жүйенi ... ... ... ... ... ... ... салаларынан сырғып бара жатқан
капиталды тарту орталықтарына айналады.
Стратегия индустриядан кейiнгi ... ... ... ... және ... ... ... ол болашақта қағидатты бәсекелестiк артықшылықтарды ... ... ... мыналар болуы тиiс:
1. Жоғары технологиялы өндiрiстер қалыптастыруға, оның iшiнде шетелдiк
те, салааралық та ... ... ... жүйесiн жасауға
жәрдемдесу.
2. Жоғары ғылыми-технологиялық әлеуетi бар ғылыми-техникалық ... ... мен ... ... бар ... қазiргi заманғы
ғылыми және инновациялық инфрақұрылымды жасап, оның ... ... ... ... ... ... орталықтар, ғылыми-
технологиялық аймақтар және c.c.) қолдау.
3. Индустриядан кейiнгi экономика тұрғысынан алғанда озық ... ... ... ... ... пайдалану.
Қазақстан қазiрдiң өзiнде мына салалардағы ... ... көп ... ететiн өндiрiстердi дамыту үшiн белгiлi бiр ғылыми базаға
ие, оның iшiнде:
биотехнологиялар (ауыл шаруашылығы ... жаңа ... ... ... бактериялар штамдары және басқалары);
ядролық технологиялар;
ғарыштық технологиялар;
жаңа материалдар, химиялық өнiмдер және басқаларды жасау.
4. Қазiргi ... ... ... ... мен ... технологиялар;
ақпараттық технологиялар салаларында зерттеулер жүргiзу үшiн қажетті
жағдайлар жасау.
5. ... және ... ... мен ... ... ынталандыруға, ғылым мен инновациялар салаларына
инвестициялар тартуға, ... пен ... ... ... ... ... ... заң шығару базасын жетiлдiру.
4. Мемлекеттiк даму институттары
Стратегияның маңызды мiндеттерiнiң бiрi Мақсатты ... ... ... iске ... ... белсендiлiктi
реттеу мен ынталандыру болып табылады, бұл индустриялық-инновациялық
дамудың қазiргi мемлекеттiк басқару ... ... ... және ... ... ... ... қажет етедi.
Стратегияда айқындалған мақсаттарға қол жеткiзу үшiн жаңа ... ... құру және ... ... атап айтқанда: Қазақстанның
инвестициялық қорын, Қазақстан Даму ... ... ... Экспортты
сақтандыру корпорациясын нығайту қажет.
Тұтастай алғанда, даму ... ... ... iстеуi
орталықсыздандыру, мамандандыру, бәсекелестiк және ашықтық қағидаттарына
негiзделетiн бiрыңғай жүйенi қалыптастыруға тиiс.
Орталықсыздандыру қағидаты жеке ... ... ... ... қоса алғанда) көздерiнiң сан түрлi болуын бiлдiредi. Iс
жүзiнде бұл мемлекеттiң қаржы және ақпараттық ресурстарды бiр ғана ... ... ... ... ... ... ... жүйелi қателердi болдырмауға;
бәсекелестiктiң негiзiн салуға, соның нәтижесi ретiнде қолдау ... ... ашық ... ... сектордың бастамашылықтарын неғұрлым терең талдауды жүзеге асыруға
мүмкiндiк бередi. Мысалы, егер перспективалы жоба даму институттарының
бiрiнде ... ... онда оны ... ... алу ... қағидаты даму институттарының қызметтiң ... ... ... ... ... бiлдiредi. Мысалы,
Қазақстан Даму Банкi жобаларды банктiк кредиттеу ... ... қоры - ... ... ... ... ... арқылы;
Инновациялық қор - гранттар, оның iшiнде ғалымдар мен ғылыми мекемелерге
гранттар беру және капиталға үлестiк қатысу арқылы жобаларды ... ... ... даму ... мамандану шеңберiнде
операциялармен және қызмет түрлерiмен ғана айналысатынын бiлдiрмейдi. Олар
өздерi үшiн ... ... ... басқа операцияларды да (қызмет
түрлерiн) жүзеге асыра ... Бұл үшiн ... емес ... мен ... ... асырудың лимиттерi белгiлендi.
Бәсекелестік қағидаты даму институттарының қызметiн бәсекелестiк
негiзде ... ... ... ... ... ... дамудың осы кезеңiнде жоқ нарық институттарға елiктеуге
бейiлдi екенiмен байланысты. Институттардың қызметi ... ... ... ... отырып, әуел бастан ... ... яғни ... ... құру ... ... ... да бiр институттың қызметi нәтижелерiн салмақтауға мүмкiндiк бередi.
Ашықтық қағидаты менеджерлердiң есептiлiгi мен жауапкершiлiгiн, қаржы
ресурстарын мақсатты әрi ... ... үшiн ... бақылауды қамтамасыз
ететiн дамудың мемлекеттiк институттарын корпорациялық ... ... ... ... Мемлекет даму институттарының алдына қойылған
мiндеттердi тиiсiнше iске асыру ... ... ... ... да бiр
қысымнан қорғауды қамтамасыз етуi тиiс. Осы ... ... ... ... ... ... (мiнсiз iскерлiк беделi бар шетелдiк жоғарғы
бiлiктi менеджерлердi ... ... ... корпоративтiк басқарудың
қазiргi заманғы құралдары белсендi пайдаланылатын болады.
4.1. Қазақстанның инвестициялық қоры
Қазақстанның инвестициялық ... (ҚИҚ) ... ... да, ... де ... жарғылық капиталына үлестiк және бақылаусыз
қатысу арқылы жеке сектордың экономиканың шикiзаттық емес ... ... ... ... ... табылады.
ҚИҚ құру қажеттiлiгi қор рыногының дамымауымен, отандық компаниялардың
капиталдану төмендiгiне, отандық рынокта ... ... ... ... ағымына ықпал ететiн барабар нарықтық тетiктердiң болмауымен
байланысты болып отыр. ҚИҚ құру қаржы секторы үшiн ... ... ... деңгейiне көшу қажеттiлiгiне белгi болып табылады. Банктермен ... да ... ... ҚИҚ ... жаңа ... пен ... ... үшiн белсендi серпiлiс болады.
Жеке инвестициялық қорлардың пайда болуымен мемлекеттiк қаржы институты
ретiндегi ҚИҚ рөлi ... ... ... ... 3-5 бiрдей жеке
инвестициялық қорлардың пайда болуымен жекешелендiрiлетiн ... ... ... ... ... ҚҚТ ... ... кешендi
талдау жасалып, тiзбенiң неғұрлым маңызды элементтерi анықталғаннан ... ... ... Егер ҚҚТ ... тұжырымдары ҚҚТ-да бiрқатар
өндiрiс құру қажеттiгiн көрсететiн болса, онда ... ... ... құру ... ... ҚҚТ ... бойынша талдау
технологиялық әрi жоба үшiн маңызды өзге де сипатта жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... кезектегi өлшемдерiнiң бiрi олардың
коммерциялық қайтарымдылығы болып табылады.
Бағалаудың басқа ... ... ... ... ... ... ... бағыттылығы болады. Талдау мәнi экономиканың шикiзат
секторына жатпайтын жеке сектордың барлық ... ... ... ... ... үшiн, жеке ... ... жағдайда ҚИҚ жарғылық капиталға (акцияларды сатып алуда) бақылау
пакетiн алмай қатысу ... ... ... ... болады.
Сонымен қатар мемлекеттiк пакеттiң жобасы iске ... ... ... нақты ереже белгiленуi тиiс.
Бұл ҚИҚ-қа жаңа өндiрiстер, оның iшiнде жоғары технологиялы өндiрiстер
құруда ғана емес, сондай-ақ ... ... ... дамытуда да ықпал ету
мүмкiндiгiн бередi.
ҚИҚ Қазақстанның Даму ... ... ... ... iстеуi тиiс.
Бұл екi институт банк желiсi бойынша жобаларды ... және ... ... ... ... толықтыруы тиiс.
Таяу және орта мерзiмдi ... ... ... ... ҚИҚ ... ... ... мәселе қаралатын болады. Ынтымақтастық
шетелдiк мамандарды тарту бағытымен қатар ҚИҚ жарғылық капиталына қатысу
бағытында да жүзеге асырылатын болады.
4.2. Қазақстанның Даму ... Даму ... ... ... ұзақ мерзiмдi және орташа
мерзiмдi төмен проценттi банк кредиттерiн, оның iшiнде ... ... ... ... ... ... институттар беретiн заемдар мен
кредиттер бойынша кепiлдi мiндеттемелер беру ... жеке ... ... ... ... ... бөлiгiнде) қаржылай
қолдау көрсету болып табылады.
Қазақстанның Даму Банкiнiң қызмет етуi қаржы жүйесiнiң банк жүйесiндегi
айтарлықтай ... және ... ... ... ... экономикадағы ұзақ мерзiмдi және төмен проценттi
кредиттердi берудi қамтамасыз ете алмауымен белгiленедi.
Осындай қаржылай қолдау көрсету туралы ... ҚҚТ ... ... талдау жасалып, тiзбенiң неғұрлым маңызды элементтерi анықталғаннан
кейiн жүзеге асырылатын ... ҚҚТ ... ... талдау технологиялық
және жоба үшiн өзге де маңызды сипаттарда жүзеге асырылуы тиiс. Бұл ретте
жобаларды бағалаудың ... ... ... бiрi олардың
коммерциялық қайтарымдылығы болып табылады.
Таяу арада жарғылық капиталды ... ... ... ... атап ... лизингтiк ұйымдарды құру мүмкiндiгiн көздейтiн
Қазақстанның Даму Банкi институционалдық тұрғыда ... ... ... ... Даму Банкiне Қазақстан Республикасынан тысқары
жерлерде жобаларды қаржыландыру құқығы берiлуi мүмкiн.
4.3. Инновациялық қор
Инновациялық қор тiптi ... ... ... ... ... бола ... ... экономиканың еншiлес функциясын
ынталандыруға тиiс. Бұл ... ... ... электроника,
биотехнологиялар және басқалары сияқты жоғары технологиялық салаларын құру
мен дамыту үшiн ерекше маңызды. Осыған ... қор ... ... ... ... инновациялық белсендiлiктiң артуына,
жоғары технологиялы және ғылымды көп қажет ететiн ... ... ... ... ... құру ... ... тиiмдi және нарықтық
тетiктерiнiң болмауына қатысты кеңес өкiметiнен кейiнгi кеңiстiктiктiң
барлық ... тән ... ... ... ... ... екi жағы бар. ... бұл әзiрленген инновацияларды
енгiзудiң қажеттiлiгi. Екiншiден, жаңа инновацияларды әзiрлеу ... ... ... мен ... ... ... шешу үшiн ... қордың негiзгi күш-жiгерi жеке
сектор тарапынан Қазақстандағы венчурлiк қаржыландыруды ынталандыру мен
дамытуға және ... ... ... ... тиiс.
Инновациялық қор өз қызметiнiң бастапқы кезеңiнде отандық және шетелдiк
серiктестермен ... ... ... ... ... ... ... қорларды құратын болады.
Инновациялық қор отандық еншiлес капиталдың құралуы және өсуi бойынша
еншiлес ... ... ... ... ... өз
белсендiлiгiн инновациялық инфрақұрылымды нығайтуға және қолданбалы ғылыми
зерттеулердi қаржыландыруға бағыттайтын болады.
Қордың негiзгi ... ... ... ... ... ... ... және т.б) құруға қатысу;
отандық және әлемдiк деңгейдегi iрi ... ... ... қорларды құру;
құрылатын және жұмыс істеп тұрған ... ... ... ... және ... көп ... ... өнiм
өндiру, жаңа технологияларды әзiрлеу мақсатында қатысу;
коммерциялық тиiмдiлiгi мен экономиканы технологиялық дамыту тұрғысынан
әлеуеттi перспективалы болып табылатын жаңа ... ... ... ... ... ... ғылыми зерттеулер мен
тәжiрибе-конструкторлық жұмыстарды гранттар беру арқылы қаржыландыру болып
табылады.
Инновациялық қордың ... бөлу ... ... ... ... отырып, тәуелсiз ғылыми-техникалық сараптама жүргiзiлгеннен кейiн
ғана жүзеге асырылуы тиiс. Қаржыландыру үшiн ... ... ... және ... Даму ... ... ... аясындағы жобаларға
тұтас алғанда сәйкес келуi тиiс.
Елдегi венчурлiк институттардың кенже ... ... ... iске ... ... ... ... қызметтi көтермелеу
және реттеу үшiн барабар заңнамалық база әзiрленiп, қабылданатын болады.
Ғылыми ... ... ... жаңа ... ... бiрдей мәнi бар және қолданбалы ғылыми зерттеулерге ғана арнайы
басымдық беру ... ... ... ... ... ... ... өзге,
еңбек пен капиталдың өнiмдiлiгiн арттыру, демек экономиканың бәсекелестiгiн
арттыру, дербес ғылыми-техникалық әлеует ... және ... ... емес.
Сондықтан да iргелi ғылыми зерттеулердi қаржыландыру мемлекеттiк
бюджеттен жүзеге асырылатын ... қор өз ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын болады.
6. Инвестициялық саясат
Мемлекеттiк инвестициялық саясаттың индустриялық-инновациялық дамуға
қатысты мақсаты қаржыландыру көзiн, жеке сектордың мемлекеттiң араласуынсыз
шамасы ... ... ... қолдау мен тартудың тиiстi
тетiктерiн айқындау болып табылады.
Мемлекеттiк инвестициялық саясатты жүргiзу ... емес ... ... жеке инвестицияларды ынталандыру және мемлекеттiк
инвестицияларды жүзеге асыру жөнiндегi шаралар кешенiнiң үйлесiмi болады.
Стратегия аясында ... ... ... барлық мүмкiн
болатын тетiктерiн пайдалану көзделiп отыр.
6.1. Жеке ... үшiн ... ... ... ... ... фармацевтика, қағаз және өнеркәсiптiң басқа
да бiрқатар өңдеушi салаларын ... және ... ... мен ... ... ... ... соңғы үш жылда жыл сайын 68-ден 130 млн.
AҚШ доллары, ал мұнай өндiру саласында 1773-тен 2300 млн. AҚШ ... ... ... ... ... ... |1999 жыл |2000 жыл |2001 жыл ... ... ... ... |12,2 |155,4 |6,4 ... |млн. ... ... |
|Барлығы ... ... |0,61 ... ... |75337,2 |0,91 ... ... орман | | | ... | | | ... ... |530423,3 ... |0,45 ... | | | ... ... және ... ... |0,39 ... газ ... | | ... ... ... |0,68 ... ... ... |0,76 ... | | | ... ... | | | ... емекі өндіру| | | ... |104989 ... |0,80 ... | | | ... ... | | | ... | | | ... бұйымдарын|19064,5 |32775,4 |0,58 ... | | | ... ... |35920,8 |58423,5 |0,61 ... | | | ... |10071,5 |12170,8 |0,83 ... ... | | ... ... |14138,2 |16582,6 |0,85 ... да металл |21016,9 |27411,1 |0,77 ... ... | | | ... ... | | | ... ... |75957 ... |0,62 ... | | | ... | | | ... металдар |130453 |238586 |0,55 ... | | | ... және |19565,6 |24029 |0,81 ... ... | | | ... ... |185563,2 |0,86 ... | | | ... су ... ен| | | ... | | | ... ... ... |0,85 ... және ... ... |0,66 ... | | | ... ... |2758,6 |5790,5 |0,48 ... көзі: Қазақстан Республикасының Статиcтика жөніндегі агенттігі
Инвестициялық және құрылыс қызметтерінің негізгі көрсеткіштері
млрд. теңге
  |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... ... - ... |148,6 |119,0 |139,8 |263,9
|368,9 |595,7 |943,4 |1100,0 |1327,9 |1703,7 |2421,0 |2810,3 | |олардан
тауар өндіруші саласы бойынша |110,6 |91,5 |104,6 |157,9 |257,1 ... |604,2 |648,3 |722,6 |878,2 |  | ... ... іске қосу ... |106,2 |116,6 |114,8 |133,6 |163,6 |331,3 |385,4 |411,9 ... |1422,5 |1210,2 | |олардан тауар өндіруші саласы бойынша |81,7 |89,9
|82,4 |97,2 |106,6 |229,6 |251,7 |208,1 |314,3 |389,6 |697,8 |  | ... ... ... ... КҮШ ... ... ... басымдықтарды тандап алу, 2008-2030 жылдарға
арналған міндеттерді белгілеу және келесі жылдың ... ... ... - аса ... ... ... ала ... болжау мүмкін емес,
бұл жолда қандай қиындықтардың тосып тұрғаны да беймәлім. Алайда осынау
ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... жанып, іске жұмылдырары анық, ал бұл бізге жетіспей жүрген
қасиет.
Бүгінгі ұрпақтың ... ... ... ... ... ... ... де неғайбыл. Ендеше оның нақтылығы мен
дұрыстығын бағамдау - ... ... ... ... ... бен ... баға бере ... оны әлем жұртшылығы
саралайтын болады.
Осынау ұзын-сонар жолда ... ... зор ішкі және ... ... тұр. Өз ... инвестиция стратегиясын әзірлеуге қауқары жетпеген
көптеген елдер әлемге аян. Өз жоспарларын іске асыра алмаған мемлекеттер
болғанының ... одан да көп. ... ... ... саяси
ерік-жігері мен қабілетінің әлсіздігі оларды мұратына жеткізбеді.
Егер күн сайын елжарлығымызды еңсеріп, бойымыздағы барша күш-қуатымызды
басты бағыттарға жұмылдыра алмасақ, ... пен ... ... ... ... ... ... біздің де сондай күйге ұшырауымыз
ықтимал.
Күнбе-күнгі қам-қаракет пен ағымдағы істердің ыңғайына ... ... ... ... ... ... тіпті кейде керексіз жүмыстарға
ауысып, ауырын, алайда ... ... ... маңыздысын кейінге
ысыру - ежелгі сіңісті дертіміз. Сондықтан да күн сайын алдымызда тұрған
басымдықтарды бажайлау, әр кун ... ... ... ... ... аз да ... қамын ойлау, содан кейін әр кеш сайын уақытымызды
қаншама тиімді пайдаланғанымызды бағамдап отыру абзал.
Жыл соңына ... ... 7 ... әрқайсысы бойынша оларды іске
асырудың үш жылдық және жылдық нақтылы жоспарлары әзірленіп, олар кейіннен
даму жоспарлары мен бюджеттердің негізіне ... ... ... ... ... ... сәйкес келтіріледі.
Биылдың өзінен бастап Президенттің, Үкіметтің, Парламенттің және
жергілікті ... ... ... ... ... іске ... ... әрбір министрінің қолында стратегиялық жұмыс
жоспары болады, әрі ол өз ведомствосының, сол ... ... ... орындау жөніндегі қызметі жайында тоқсан сайын есеп ... ... мен ... ... ... алдында не
істегеніміз, нені істемегеніміз және неліктен істемегеніміз жайында ... ... жыл ... ... мен ... ... мақсаттарға
қарай ілгерілей түсуіміз үшін келесі жылға жаңа міндеттер қойып отырамын.
Алдымызда тұрған қиындықтардың көптігіне қарап, бұл ... ... ... ... де ... Бәз ... біздің
мұратымыз бен стратегиямызды бос сөзге балар. Енді біреулері ... оның ... ... ... Барысы болуға қабілетсіз
дер.
Қазақтың халық мақалы "Шапшаң жүргенге шаң жұқпас" дейді. Сондықтан да
бізге - уақыт ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктердің, еншілестердің және тәуелді серіктестіктердің инвестициясының есебі25 бет
Инвестициялардың жіктелуі және ұғымы40 бет
Ипотекалық несиелеу нарығы7 бет
Кәсіпорын капиталын ұлғайту үшін инвестицияларды тарту есебі62 бет
Шағын және орта бизнестегі салықтардың экономикалық мәні9 бет
Қазақстан Республикасының төлем балансындағы капитал қозғалысының есебі5 бет
Қаржылық инвестициялардың есебі жайлы34 бет
Қысқа және ұзақ мерзімді активтердің есебі мен талдауы85 бет
Ұзақ және қысқа мерзімді активтердің есебі және талдауы103 бет
Инвестициялық жобаларды дайындау және экономикалық дәлелдеу67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь