Қазақстандағы банктік жүйе

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

1.Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы
1.1.Қазақстандағы банк жүйесінің
қалыптасуы және дамуы ... ... ... ... ... . 4
1.2.Банктердің нарықтық экономикадағы
алатын орны мен рөлі ... ... ... .. 7

2. Қазақстан Республикасында банк ісін ұйымдастыру және реттеу
2.1.Банк қызметінің құрылуы мен тоқтатылуы ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2. Ұлттық банктің реттеу және қадағалау
қызметтері мен операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

3. Қазақстан Республикасының банк жүйеснің даму перспективалары
3.1. Қазақстан Республикасындағы 2007 жылғы
банк жүйесінің жағдайы ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... 26
3.2. Қ.Р. банк жүйесінің даму мәселелері
Банк жүйесінің маңызды элементі банктер болып табылады. Ежелгі ғасырлар тарихы кйінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны туралы ғана емес , сондай-ақ олардың қандай операцияларды орындағандығы туралы да толық мәләметтер қалдырмаған секілді.
Алғашқы банктер капитализмнің мануфактура тұсында және ең бастысы , Италияның жекелеген қалаларында Венеция , Генуе XIV – XV ғасырларда пайда болған. Олардың еңбектерінде банк тауар шаруашылығының арекше институты ретінде тауар шаруышылығының ерте кезеңінде , яғни тауар-ақша қатынастарының дамуына байланыссыз , ақша айналысын реттеу үшін пайда болған. XVI – XVII ғасырларда Венецияда , Генуеде , Миланда саудагер-клиенттер арасында қолма – қол ақшасыз есеп айырысулардың жүзеге асыру үшін жиробанктер құрылады. Жтробанктер өздерінің клйенттері арасындағы белгілі салмағы бар бағалы метелдардан жасалған ақша бірліктері арқылы есеп айырысулар жүргізді. Өздерінң бос ақша қаражаттарын жиробанктер мемлекеттке . қалаларға және артықшылығы бар компанияларға саудаға берді. Дегенмен де , деректерге сүйене отырып , банктердің пайда болуының екі мыңжылдық тарихы бар екендігін айтуға болады. Өкінішке орай , банк сөзінің өзі бізге оның мәнін ғана белгісіз етіп қоймай, алғашқы несиелік мекеме туралы біздің жорамалымыздың ақиқаттығына күмән тұғызады.
“Банк” сөзі “banco” деген ағылшын тілінен аударғанда “айырбас столы” дегенді білдіреді. Бұл айырбас столы таурлармен сауда жасалатын алаңдарда құрылады. Сауда мемлекеттер мен қалалардың , жекелеген тұлғалардың әр түрлі монеталарымен жасалған.
Менің түсінігмше , банк ұғымы айырбастаушылардың және олардың айырбас орындарының болуымен сипатталады. Алғашқы банктердің Италияда пайда болу себебі , оның сол уақыттарда дүнйежүзілік сауда орталығы болғандықтан ескеріп , әр елдің ақшалары мен тауарларының сол елге қарай ағылып , банкирлердің сауда операцияларына тікелей қатысуына байланысты түсіндіріледі.
Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы заңның бірнші бабына сәйкес , “банк осы заңға сай банктік қызметті жүзеге асыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға”.Сонымен қазіргі түсінікте “коммерциялық банк” бұл ерекшк өнім шығарумен айналысатын кәсіпорын немесе қолма-қол және қолма-қолсыз ақшада төлем айналысын реттеуді жүзеге асыратын ақша-несие институты болып табылады. Жалпы Қазақстан Республикасының банктік жүйесін дамыту және оны жоғары дәрежеге жеткізу дұрыстап жүргізу болып табылады. Мен бұл тақырып бойынша банктің қызметін , оның атқаратын міндеттерін және банктердің түрлерін қарастырып өтемін.
1. Ақша , несие , банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың жалпы редакциясы – Алматы :
экономика , 2001 ж.
2. Деньги , кредит , банки – под редакци , Лаврушина О.И. финансы и статисти –
ка : 1999 г..
3. Международные валютно – кредитные и финансовые отношения , под редак -
ци , Красавиной Л.Н. 1994 г..
4. Халықаралық экономикалық қатынастар , Мамыров Н.Қ. Мадиярова Д. М.
Қалдыбаева А.Е. , Алматы : экономика , 1998 ж. 177-бет.
5. Ақша , несие , банктер , валюта қатынастары. Алматы , экономика 2000 жыл
328-бет.
6. Қазақ Совет Энциклопедиясы. Бас редактор : Қаратаев М.Қ. , ал мүшелері
Арыстанбеков Х.А. , Ахмедсафин У.М. , Әбілханов Қ.С. Алматы :
1973 ж. 640-бет.
7. Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы заңы , Алматы : 1995
жылы шыққан.
8. Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің 2002 – 2004 жылға арналған
ақша-несие саясаты : Экономика , Алматы.
9. Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы заңы
2 – бөлімі 1995 жылы Алматыда шыққан.
10. Долан Э.Д. , Деньги банковское дело и денежно – кредитная политика -
Москва , Санк – Петербург , 1993 г.
11. Мақыш С.Б. , Коммерциялық банктердің операциялары – Алматы : Қазақ
университеті , 2002 ж.
12. Банки и банковские операций , под редакцию : Лапидуса М.Х. – 1996 г.
13. 1995 жылға арналған Қазақстандағы банк жүйесінің реформалау
бағдарламасы.
14. 1996 – 1998 жылдардағы Қазақстандағы банк жүйесін әрі қарай реформалау
бағдарламасы.
15. Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің 1997 жылғы 29 тамыздағы
№ 314 , ломбард туралы ережесі.
16. Фридман Ц.Л. Банки и кредит в дореволюционном Казахстане -
Алма – Ата , 1974 год.
17. Банки Казахстана Журнал №9. 2007 ж. 3-бет.
        
        Мазмұны
Кіріспе
.................................................................. 3
1.Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы
1.1.Қазақстандағы банк жүйесінің
қалыптасуы және дамуы ..................... 4
1.2.Банктердің нарықтық экономикадағы
алатын орны мен рөлі ... 7
2. ... ... банк ісін ... және ... қызметінің құрылуы мен тоқтатылуы ............................ 11
2.2. Ұлттық банктің реттеу және қадағалау
қызметтері мен операциялары............................... ... ... ... банк ... даму перспективалары
3.1. Қазақстан Республикасындағы 2007 жылғы
банк ... ... ... ... Қ.Р. банк ... даму ... ... маңызды элементі банктер ... ... ... тарихы кйінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны туралы ғана
емес , сондай-ақ олардың қандай операцияларды орындағандығы ... да ... ... ... ... ... ... тұсында және ең бастысы ,
Италияның жекелеген қалаларында Венеция , Генуе XIV – XV ғасырларда ... ... ... банк ... шаруашылығының арекше институты
ретінде тауар шаруышылығының ерте ... , яғни ... ... ... , ақша ... ... үшін ... XVI – XVII ғасырларда Венецияда , ... , ... ... ... ... – қол ақшасыз есеп айырысулардың жүзеге асыру ... ... ... ... ... арасындағы белгілі
салмағы бар бағалы метелдардан жасалған ақша бірліктері ... ... ... ... бос ақша ... ... мемлекеттке
. қалаларға және артықшылығы бар компанияларға саудаға ... ... де ... ... ... , ... ... болуының екі мыңжылдық тарихы
бар екендігін айтуға болады. Өкінішке орай , банк ... өзі ... ... ғана ... етіп ... ... несиелік мекеме туралы біздің
жорамалымыздың ақиқаттығына күмән тұғызады.
“Банк” сөзі “banco” деген ағылшын тілінен аударғанда ... ... ... Бұл ... ... ... сауда жасалатын алаңдарда
құрылады. Сауда мемлекеттер мен қалалардың , жекелеген тұлғалардың әр ... ... ... , банк ... ... және ... айырбас
орындарының болуымен сипатталады. Алғашқы банктердің Италияда пайда болу
себебі , оның сол ... ... ... ... ... , әр ... ақшалары мен тауарларының сол елге ... ... ... ... ... ... ... байланысты
түсіндіріледі.
Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет ... ... ... сәйкес , “банк осы заңға сай банктік қызметті жүзеге асыруға
құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын ... ... ... “коммерциялық банк” бұл ерекшк өнім шығарумен айналысатын
кәсіпорын немесе ... және ... ... ... ... ... ... ақша-несие институты болып табылады. ... ... ... ... дамыту және оны жоғары дәрежеге
жеткізу дұрыстап жүргізу болып табылады. Мен бұл ... ... ... , оның ... ... және ... ... қарастырып
өтемін. Сонымен банк бұл ... ... ... ... ... ұйым ... табылатын заңды тұлға және банк клиенттерінің
шоттары мен салымдары , ол ... ... ... туралы айтуға
болмайтын ақпараттар болып табылады екен.
1.Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы
1.1.Қазақстандағы банк ... ... және ... үкіметі кезінде Қазақстанның өзінің банктік жүйесі болған
жоқ себебі,республика аумағында КСРО-ның орталықтандырылған несие ... мен ... ... ... баиланысты банктік жүйенің та-
рихы КСРО мен революцияға дейінгі Ресй ... ... ... ... банктік жүйесіне: Мемлекеттік банк, акционерлік
банктер, қалалық банктер, ипотекалық несие банктері мен ... да ... ... ... ... өз қызметін 1860 жылы бастады барлық
несие ... ... ... ... ... Ол ... қағаз ақша
шығарудың монополиялық құқығына ие болды. Сөитіп, 1914 жылы ... ... бұл іске ... ... ... ... мен ... шоттардың жартысынан көбін және есптік – қарыздық
операциялардың 1/3 ... ... ... ... ... ... банктеріне қарағанда, Ресейдің Мемлекеттік банкі тек ... ... ... ... ... сауданы, қор жинаушыларды да
несиелендірді. 1914 ... ... ол 10 ... 124 бөлім мен
мемлекеттік қазынашылықтың 791 ... ... ... ... ... ... (47 банк 743 филиалымен) қарыз
капитал нарығында басымдық жағдайға ие ... , 1924 жылы ... ... ... Орта және ұсақ ... ... ... үшін
мынадаи ұсақ несиелік мекемелер қызмет атқарды: өзара несие беру ... ... ... ... (343). Ипотекалық несие ... ... жер ... мен ... жер ... 10
акционерлік жер банктері, 36 ... ... ... мен ипотекалық
несиенің басқа да банктерінен құрылды.Несиелік мекемелердің ішінен, ... ... ... ... ... ... копперация
кеңінен таңылды. Ол қарыз – жинақ кассалары мен несиелік ... жылы ... ... ... банк ісін ұйымдастыруда
мемлекеттік монополия қағидасы іске асырылды. Елде ... ... ... жеке ... және ... да банктерді ұлтшылдандыру
нәтижесінде, бәрі бір ... ... ... және ... ... Банктік жүйесінің бір құрамдас ... ... ... ... ... Кеңес үкіметінің алғашқы жылдарында мемлекеттік ... ... ... және ... мемлекеттік – капиталйстік, соның
ішінде шетел капиталының қатысуымен де мемлекеттік емес несиелік мекемелер
құрылды. 1922 жылы ... мен ... ... ... ... ... және ... – жинақ серіктестіктері мен
олардың одағы ұйымдастырыла бастады. 1924 жылы ауыл ... ... ... ... беру мен есеп ... ... несиелік операцияларды жүргізу рұқсат етілд. 1926 жылы 1 ... КСРО – да 16 185 ... ... еді, ... ... – несиелік және қарыздық жинақ, сондаи – ақ 12424 – ауыл ... ... 1922 ... бері ... ... несиелендіру
үшін өзара несиелендіру қоғамы, сонымен бірге, Оңтүстік – ... ... ... ... банк және ... ... қатысуымен Ресеилік
коммерциялық банк құрылды. Экономикалық социалистік ... ... ... және жеке ... ... өз маңызын жоғалтты және
қызметін тоқтатты. Ауыл ... ... ... ... ... оны 1931 жылы ... ... сауда және өнеркәсіп
саласынан ығыстыру өзара несиелендіру ... ... ... ... Басқа несиелік органдар қызметтері мемлекеттік салалық банктерге:
Промбанк, Цекомбанк, Всекомбанк, Орталық ауыл шаруашылық банк жәәне 1922 ... ... ... құрылған басқа да банктерге көшеді. КСРО – да 1930 ... ... ... ... ... нәтижесінде жаңа қағидаларда
салалық банктер ұйымдастырылды. Капитал жұмсалымдарды қаржыландыру және
несиелндіруге байланысты 4 ... ... ... ... және ... несиелендіру банкі өнеркәсіп және электр шаруашылығының
күрделі құрылысын ... ... ... ... ... ... ... жылы КСРО Құрылыс банкі болып қаита ұйымдастырылды.Социалйстік жер
бөлінісін ... ... ... ауыл ... ... ... ... мен республикалық ауыл шаруашылық банктердің орнына
(1959 жылы оның қызметтері КСРО ... мен ... банк ... ... құрылысын күрделі қаржыландыру
банкі (Всекомбанк) жалпы Ресеилік кооперативтік банк ... ... ... өз ... тоқтатты, ал оның активтері мен пассивтері ... ... КСРО ... банкіне берілді) құрылған.Коммуналдық және
тұрғын үй құрылысын қаржыландыру банкі Цекомбанк 1959 жылы ... ... ... КСРО ... банк пен ... ... ... сапалық банктер саналы қаржыландыру және ұзақ ... ... Ал КСРО ... ... шарушылығының барлық
салаларын қысқа мерзімді несиенлендіру шоғырландырылады. КСРО Мембанкінің
барлық несие жүйесінің орталық және ... ... ... ролі одан ... ... ... ... мен ұйымдардың есеп айырысу мен ... КСРО ... ... ... ... ... ... барлық банктердің республикалық мекмелері
ұйымдастырылатын.Бұның ... банк ... ... принціпі
банктердің жоғары билік органдарына бағынуы, қандай да бір ... ... жол ... сақталды. Сонымен қатар, тәжірибеде
берілген банктерде ақша аналымын ... ... ... асырылды,
соның ішінді, әр бір кәсіпорын, ұйым немесе мекеме тек бір ... ғана ... ... ... шот ... ... ... олар өз чвкерекоақшалай
қаражаттарын сақтады, ... және қома – қол ... ... ол ... барлық
қолма – қол емес есеп айырысу ... ... ... ... мамандандырылуы банк жүесінің жұмысын шатастырып жіберді, оны
монополиядан босатқан жоқ, несиелік механизмге түбегейлі өзгеріс ... ... ... және көп ... ... ... ие болды,
алғашқы бөлімнің әлсіреу ... ... ... ... өсуі ... ... КСРО Мембанкінің ролі әлде қайда әлсіреп
кетті, ол ... ... ... ... ете ... Осы жағдайдан
шіғудің бір жолы банктік реформаны жүргізу, яғни банк жүесін батыстағы
үлгідегідей екі ... ... ... ... ... ... ... Банктік
құрылымды қата құру банк ісіндегі КСРО Мембанкі монополиясын жоюы керек
еді. 1988 ... ... КСРО ...... , ... және
инвестициялық банктердің қызметін атқаратын әмбебап несиелік мекеме болды.
КСРО ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпте,
көлік және басқа да шаруашылық салаларына инвестициялық қызмет көрсетуді
жүзеге асырды. ... ... ... ... КСРО Сыртқы сауда
банкі валютадағы және валютамен жасалатын операцияларға қызмет көрсетті. 70
– жыл бойы КСРО – ның ... ... оның ... ... қатаң
орталықтандыру мен шоғырландыру, несиелік банктік ықпал ету ... ... ұсақ – ... ... сондай – ақ шаруашылық
органдардың ... де ... ... басым болды. Қалыптасқан
ақша – несиелік қарым – қатынастар тәжірибиесі, паида ... келе ... ... ... сай ... ... социалистік тұрғыдан
сараптау барысында ғасырлар боиы қалыптасқан ... ... ... ... ... түрде жойылып отырды. Утопиялық идиологиялық
концепция негізінде үлкен көріксіз КСРО Мембанкі ... бір ... ... ... ол өз ... ... ... түгелдеи басып алды
және бәсекелестіктің элементтерін, жарыс пен тәуекелдікті толығымен жоиды.
Өз тәелсіздігін ... ... 1990 ... ... ... ... экономика талптарына жауап беретін меншікті банктік жүйесін ... 1991 жылы ... ... банктік реформаның бастамасы болып
табылатын, “Қазақ КСР – дағы ... және ... ... ... ... Республикалық мемлекеттік банк облыстық басқармалары мен
бөлімшелері бар ... ... ... ... ... ... ... банкі акционерлік – коммерциялық Тұран
банкіне, Агроөнеркәсіп банк – ... ... ... ... ... Республикалық Жинақ банкіне ауысты. 1993 жылы
бұл банктер акционерлік банктер болып ... ... ал ... ... Республикасы Халықтық банк деген атқа ие болды. 1989
жылдың басынан бастап, ... ... ... ... ... паида бола бастады. Осы жылы Интеринвестбанк сияқты және тағы ... ... ... ... ... ... және ... принцип ... ... ... ... ... орны мен ... жүие – нарықтық экономиканың ең ... және ... ... ... және ... ... қарым – қатынастардың
дамуы тарихы тұрғыдан қатарлас жүрді және де олар бір – бірімен өзара ... ... ... ... ... барлық деңгеиіндегі
басқарумен тікелей баиланысты болады. Олар арқылы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылды. Осы
кезде банктер қаржылық делдал ретінде шаруашылық органдардың капиталдарын,
халықтық жинақтарын және ... ... ... босаған басқа да
бос ақша қаражаттарын тарта отырып, қарыз алушылардың уқытша паидалануына
береді, ақшалаи есеп ... ... және ... үшін ... ... ... көрсетеді, соның арқасында өндірістің тиімділігі мен
қоғамдық өнімнің аналысына ... ... ... Қаржылық делдалдар осылаи
қоғамға ақша капиталын салааралық, ауданаралық үлестіру ... ету ... ... ... ... ... атқарады. Банктер
нарықтық экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады. Өз қызметінің
үрдісіне, олар ақша нарығында ... ... жаңа ... мен
міндеттемелерді жасады. Клиенттердің салымдарын қабылдау ... ... ... жаңа міндетттеме жасаса , ал ... беру ... ... жаңа талп ... ... экономикада банктер монополистерге
аиналады және барлық қаржылық капитал арқылы нақты ... Олар ... ... ... , ... ... ... фазасының аясына ғана
кіреді. Несиелік жүие “ертегідеи күшке” ие бола отырып “нақты өндіріске ... ... ... ... Карл ... ... ... банкісі сияқты
мекеменің сауда мен ... ... ... ... ... ... орталығы , барлық экономиканың негізгі ... ... ... мақсаты мне міндеттері негізінен эономиканы жалпы
басқарудың мақсаттары және ... ... , ... де ... ... жүйелері ретінде экономиканы басқарудың жалпы
мақсатына жетуді қамтамасыз ететін , ... тән жеке ... ... ... ... ... ... рөлі оның өзінің қызметтерін
орындау үрдісінде және банк ісін ... ... ... ... табады. Экономиканы басқару процесінде банктер негізінен басқарудың
экономикалық қатынастарын көрсетеді , ал әр ... ... ең ... ... ... ... алады , ал экономикалық мүдде
өндірістің мақсаты , яғни оны қозғаушы ... ... ... ... ... осылай деп түсінуден келесі туындаиды , яғни олраға
қажеттіліктерді ... ... әсер ... ... ... ... әдістері мәселен , несиелеу арқылы , экономикалық
әр түрлі ... ... ... ... әр ... ... қолма – қолсыз есеп аиырысу арқылы экономиканың ... ... ... ... , ... ... ... қамтамасыз етеді. Банктер есеп айырысу операцияларын жургізудің
тәртібін бұзғаны үшін айыппұл , ... ... ... ... үшін өсім ... өз ... ... үшін жоғары паиыздарды алумен өзінің
мүддесін ғана емес , ... ... бұл ... ... да
қатысушыларының мүддесін қорғаиды.
Қаржылық – несиелік институттардың қаржылық делдалдар ретіндегі рөлі.
Дамыған елдердің экономикасында ертеде танылған екі ... ... ... Ал ... ... жүйені құру тек 1987 жылы СОКП ОК
және КСРО Министрлер ... № 821 ... ... (орталық
эмиссиялық банктің және мемлекеттік мамандандырылған ... ... ... республикалардың министрліктерінің
құқықтары берілді. Несие жүйесін жетілдіру бойынша ... ... іс ... ... , ол кертартпа болып қала берді. ... ... ... реформа нәтижесінде Мемлекеттік және Құрылыс банкісінің
мекемелері негізінде Өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... Жинақ кассалары жүйесінің негізінде Жинақ
банкісі, ал Сыртқы сауда банкі негізінде Сыртқы экономикалық банк ... ... ... мемлекеттің Орталық банкі болып жарияланды.
Құрылған мемлекеттік мамандандырылған банктер – Өнеркәсіп ... ... ... Тұрғынәлеуметтікбанкі, Жинақ банкі – бұрынғы кезеңнің
жүйесіне қатысты көптеген негативті белгілерге ие болды. Ол ... үш ... ... ... ... және ... сауда банкі іс-әрекет етті. Бұл
банктер халық шаруашылығында несиелік ресурстардың еркін ағылуын ... ... ... ... ... ...... Мемлекеттік банктің жалпы ақша айналымын басқарудың тиімді
әдістері болмады. Несиелік саясатта проценттік ставкалар ... ... ... ... олар ... ... ... жобаларды жүзеге асыру үшін
пайдаланатын несиелерге қосымша сұранысты қалыптастырды.
1988 жылы «Кооперация ... Заң ... ... ... ... ... ... олар банктік қызмет сферасында
нарықтық қатынастардың ... ... ... Осы ... Қазақстанның
банк жүйесінің дамуының бірінші кезеңі басталды. Кеңес Одағында ... ... ... ... » ... ... ... мақсаттарды анықтауда, несиелеу шарттары мен мерзімдерін,
проценттік ставкалар деңгейін белгілеуге ... ... Ол банк ... ... ... алынған пайданы пайдалануға, материалды –
техникалық базаның нығайтылуына және басқа да ... ... ... ... өз ... әкімшілік территориялық принцип
бойынша жүзеге асыру барысында кеңестік республикалардың ... ... ... ... немесе қала деңгейінде
банктердің өз мекемелері құрылды. Жетпіс жыл бойы ... банк ... ... ... банк ... ... ... және
шоғырландыру орын алып, әкімшілік басқару басым болды. Қалыптасқан ақша –
несие қатынастарының ... және ... ... ... жағдайларына сәйкес келмеді. Бұдан кейінгі жылдары ... ... ... және ... ... динамикалық дамуымен
ерекшеленеді.
Банктік жүйеде қоғамның барлық ақшалаи қорларды шоғырландырған ... ... ... ... , ... жинақ ақшалары
бар. Банктер осы қорлардың қалыптасуына белсенді қатысады , яғни ... ... ... ... , ақша ... ... және ... ұдайы өндірістік үрдіске әсер етті. Қазақстанның нарықтық
экономикаға ... ... ... жаңа ... ... ... мен мемлекетсіздендіру нәтижесінде жеке меншік , ... және ... ... , ... ... кең етек ... ... түрінің негізінде кәсіпорындар құрылуда , ... ... ... , ... ... , ... беруші ( арендатор )
және жеке еңбек қызметімен аиналысатын тұлғалар да осыған жатады. ... 1993 жылы 15 ... ... ... ... ... валютамыз
– төл теңгемізді еңгізді. Бірақ инфляция тоқтамады. Оның шіны 1994 ... ... 46 %-ға ... Ұлттық банк пен үкіметтің монетарлық шараларды
қабылдауының нәтижесінде шілде айында инфляция 25 %-ға , ... , ... жылы ... 13,5 %-ға , ... 10,9%-ға тең болды.
Инфляцияның төмендеуінің нәтижесі қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің
300-ден 250%-ға дейін төмендеуі мен несиелік ресурстар аукциондағы ... ... , яғни ... үшін ... , ... пен ... ... , нарыққа айналды.
Банктік реформа кәсіпорындарды жекшелендіру қата құруға және ... ... ... ... ... ... құруда өз үлесін алуы
керек. Бұл шіғынды және ... ... ... ... ... ... ... несиелеу мүмкіндігін кеңейтеді. Көп
шіғынды кәсіпорындардың өміршең кәсіпорындардан ... және ... ... даму ... берілүі арқылы қызмет көрсетілүі қалған
банктердегі нашар , әрекетсіз ... ... ... ... ... ... ... қорлардың рөлін жоғарылату және
сауықтыру банктерін құру жолымен жекешелеген ... ... ... етеді. сауықтыру банкінің рөлі жекешелендіру бағдарламасының
негізгі мақсаты болып табылатын , ... ... және көп ... ... ... ... қатысты арта түседі.
Инвестициялық қорлар жекешелендірілетін кәсіпорындардың саудасына қатысып ,
олардың ... ... ... ... ... , яғни ... құқық жеке тұлғаларға көшеді деген сөз. Банктік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді , жеке
сектордың дамуына жәрдемін тигізеді. Осы мерзімде ол шіғынды ... қата ... ... ... ... банктік реформаны құрудың барысында Қажетті ипотекалық банктер
маңызды көмек көрсетеді , яғни бұл ... ... ... , оған ... мүлікті кепілге ала отырып , ипотекалық
банктің ұзақ мезімді несиесін беру ... ... ... ... ... үшін ең ... заң базасын жасау керек.
2. Қазақстан Республикасында банк ісін ұйымдастыру және реттеу
2.1.Банк ... ... мен ... ұйымдастыру қиын процедураны білдіреді және ол ... ... ... ... ... банк Қазақстан Республикасының
аумағында банктерді құруға рұқсат береді және ... , ... ... алу ... ... ... банкбелгілеген мөлшердегі ... ... ... кезде Ұлттық банк атқарылатын банктік операциялардың
шеңберін ... ... ... мен заң актілерінде ... ... мен ... ... отырады.
Банкті құруға рұқсат алу үшін келесі құжаттар қажет :
- рұқсат беруге арыз ;
- ... ... ;
- ... 2 – 3 ... ... қамтитын іскерлік болжалды
жоспар ;
- құрылтаишылар ұсынатын банк ... ... мен ... ... ... ... мәліметтер ;
- құрылтайшылардың қаржылық тұрақтылығы жайлы аудиторлық қорытынды ;
- жарғылық қор шотына қаражат салғанын растаитын ... ... ... , ... ... ... банк және де олардың еншілік
банктерін құруға рұқсат алу үшін келесідей құжаттар қажет :
- ... ... ... үшін ... заңды мәртебесін растайтын ,
жарғы немесе басқа да құжат және ... екі ... ... ... ... аумағында шетелдік банк құруға ... ... ... ... ... органдарының рұқсаты , шетел
құрылтайшысы ... ... ... ... ... ... бірлескен банкке қатысуына қарсы еместігі жайлы ... ... жеке ... үшін : шетелдік беделді банктің ... ... ... ... және жеке ... банктің құрылтайшылары ретінде бола
бастады. Мемлекет тек ... ... ғана ... ... ... бола алады. Кез келген құрылтайшылардың , қатысушылардың , ... ... және ... банктерден басқалары үшін жарғылық қордың
35%-ан аспауы тиіс . ... ... ... беру ... арыз – ... ... ... , 3 аидан ... уқыт ... ... ... ... бас ... ... мынада : құрылтаишы құжатының жұмыс
істеп тұрған заңдарға сай келмеуі , ... ... ... , ... ... , ... және жетекші мүшелерінің
алдағы қызметтеріндегі заңға қаишы әректтердің болуы , алғашқы екі ... ... ... ... ... ... операциялар жүргізе
алмауы. Қазақстан Республикасының банктерін тіркейтін кітапта тіркелгеннен
бастап , банк заңды тұлға мәртебесін алады. Оған тіркеу ... және ... ... ... ... ... ... ашуға
арнайы рұқсатты талап етеді , бірақ кей жағдайларда олар құрылтаишыларды
тіркеүмен ғана ... ... – та жаңа банк құру ... тәртіппен реттеледі. өз қызметтерін
бастау үшін банк , штаттың билік органдарынан чартер – лицензия алуы қажет
немесе ақша ... ... ... ... алуы ... . ... , банктің капйталының мөлшері ( кіші және орта қалаларда 100-200 мың
доллар аралығында , ал ірі қалаларда әлде қаида ... ) ... ... нормаға сайкес болуы қажет. Сондаи-ақ , жергілікті тұрғындардың
жаңа ... ... ... , болашақта табыс алу мүмкіндігі , жетекшілер
құрамының өкілеттілігі , тағы ... ... ... ... ... ... ... Германия , АНглия , Швейцария , Жапония және басқа да
елдерге тән. Банктер және ... ... ... заңға сәйкес банкті
ашуға рұқсат ... бас ... ... , банктік операцияларды
жүргізуге ... ... ... ... ... қайтарылып алынуы
мүмкін :
- рұқсат күннен бастап , 6 ... аса ... ... банк өз қызметін
бастамаса ;
- Ұлттық банк ... ... ... , ... ... істеп отырған банктік заңдарды жүйелі түрде бұзу ,
Ұлттық банк белгілеген нормативтік актілерді бұзу жағдайлары анықталған
кезде;
- ... ... ... мен есеп ... ... ... ;
- осы заңмен және банк жарғысы , ... тыс ... ... берілетін рұқсатты қайта қайтарып алу , оның таратылуы
туралы шешімге саи келеді. Банк өз ... банк ... ... осы заңның 68, 69, 70,71 ... ... ... ... ... ... ... негізінде қызмет істейді.
Банк жарғысында төмендегідей мәліметтер болуы қажет :
- банк аты және оның орналасқан жері ;
- банкпен ... ... ... тізімі ;
- жарғы қорының мөлшері және банкпен құрылатын басқа да қорлардың тізімі
;
- банктің басқарма органдары , оны бақылау органы , ... ... ... және ... ату ... ... ... ;
- банкті тарату тәртібі.
Банктің қалыпты жұмыс істеуі үшін жарғылық , резервтік , сақтандыру
және басқа да қорлар құрылады.
Жарғылық қор ... ... ... ... ... болып
табылады да , ол акция шіғару немесе құрылтайшылардың салымдары есебінен
құрылады.
Алдын ала белгіленбеген ... мен ... жабу үшін ... қор ... ... ... жыл ... аударымдар есебінен
жарғылық капиталының сомасының 25% көлеміне дейінгі мөлшерде құрылады және
банктің басқкрмасының шешімі бойынша жұмсалады.
2.2. ... ... ... және ... ... мен операциялары.
Ұлттық банк мынадай негізгі қызметтерді атқарады:
- айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу ... ... ... ... ... және ... ... болып табылады, бағалы қағаздарды
эмиссиялайды;
- ҚР Үкіметінің мемлекеттік қағаздарына қызмет ... ... ... ... ... еншілес банктердің ашылуына және
филиалдары мен өкілеттіліктің ашылуына, сол сияқты банктік
операциялардың ... ... ... ... ... ... Белгіленген тәртіпте банктердің бағалы қағаздарының эмиссиялау
проспектісіне мемлекеттік бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... ... ... қызметін бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады және
пруденциалдық нормативтер белгілейді;
- ҚР-да несиелер бойынша сыйақы пайыз мөлшерлемесін реттеуді ... банк ... ... жүргізеді:
- бірінші кластық эмитенттермен шығарылатын алты ... ... ... қайта есепке алады;
- мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;
- депозиттік ... ... ... 1 ... жататын
борыштық бағалы қағаздарды сатып алады және сатады;
- депозиттік және сеп ... ... ... отырып, бағалы
қағаздарды, басқа да құндылықтарды сақтауға және ... ... ... ... жүзеге асырады;
- қажет кезінде банктерде және қаржы ұйымдарында ... ... ... ... ... ... ... қайшы келмейтін өз міндеттемелеріне сай келетін басқа да
банктік операцияларды жүзеге асырады.
Ұлттық банк ... ... ... ... ... лицензия береді.
Банкті ұиымдастыру қиын процедураны білдіреді және ол ... ... ... ... Ұлттық банк Қазақстан Республикасының
аумағында банктерді ... ... ... және ... , олардың
филиалдарын тіркеуге алу кітабын жүргізеді.
Рұқсат Ұлттық банк белгілеген ... ... ... ... кезде Ұлттық банк атқарылатын банктік ... ... ... ... мен заң ... ... ... ашылуы
мен тоқтатылуы реттеліп отырады.
Банкті құруға рұқсат алу үшін ... ... ... :
- ... ... арыз ;
- ... ... ;
- алдағы 2 – 3 жылдағы толық ақпараттарды қамтитын іскерлік болжамды
жоспар ;
- құрылтайшылар ұсынатын банк ... ( ... мен ... ) кәсіби жарамсыздығы жайлы мәліметтер ;
- құрылтайшылардың қаржылық тұрақтылығы жайлы аудиторлық қорытынды ;
- жарғылық қор шотына ... ... ... ... ... және жеке ... ... құрылтайшылары ретінде бола бастады.
Мемлекет тек Үкімет ... ғана ... ... және қатысушы бола
алады. Кез келген ... , ... , ... үлесі
мемлекеттен және еншілес банктерден басқалары үшін жарғылық қордың 35%-ан
аспауы тиіс . ... ... ... беру ... арыз – ... ... мерзімнен
бастап , 3 айдан аспайтын уақыт ішінде Ұлттық банкте қарастырылады.
Рұқсат беруден бас тартудың себептері мынада : ... ... ... тұрған заңдарға сай келмеуі , ... ... ... , ... ... , ... және жетекші
мүшелерінің алдағы қызметтеріндегі заңға қаишы әректтердің болуы , ... жыл ... ... меншікті қаражаттар есебінен активтік операциялар
жүргізе алмауы. Қазақстан Республикасының банктерін тіркейтін ... ... , банк ... тұлға мәртебесін алады. Оған тіркеу номері
және ... ... ... ... ... ... ... арнайы рұқсатты талап етеді , ... кей ... ... тіркеүмен ғана шектелуі мүмкін.
1. Ұлттық банктің атқаратын қызметтерінің
бағыттары
Қазақстан Ұлттық ...... ... ... өзінің қызметіне қарай Ұлттық банк берген ... ... ... ... ... ... барлық банктердің, банктік емес
қаржы мекемелерінің ... ... ... үшін ... ... ... атқаратын қызметтері:
✓ Қазақстан Республикасында мемлекеттік ақша ― несие саясатын жүргізу,
яғни Ұлттық Банк ... ақша ... ... ... ... проценттік мөлшердің деңгейін өзгенртумен шұғылданады. Егер ақша
― несиелік реттеу әдісімен инфляция ... ... ... ... ... ... несие салымдарын шектеуге және банк
операциялары бойынша проценттік мөлшерді өзгертуге құұығы бар. ... ақ алты айға ... ... ... бірінші кластық жай және
айналмалы вексельдерді, чектерді сатып алып және ... ... ... ... ... ... ... облигацияларды, депозиттік
сертификаттарды , дисконттық және өтеу ... 1 ... ... бағалы қағаздарды сатып алу және сатумен ... ... ... ... ... нормативін белгілеп,
айналымда жүретін төлем құралдарының түрлерін анықтайды.
... ... ... ... және ... Ол үшін Ұлттық Банк номиналдардың құрылымын, ... ... ... ... қажет мөлшерін анықтап, дайындығын
қамтамасыз етеді.
Ұлттық ... ... ― қол ақша ... тиын мен теңгенің қолма ― қол ақшасыз эквивалентін ... ... ... ... ... ... құқығы бар.
Сондай ― ақ, қолданылған ақша белгілерін айналымнан ... ... ... ... ... ... ... ... банк ісі ... ... Ол үшін ... ... ... ... жүйесін ұйымдастырып, бірінші
класты бағалы қағаздармен және басқа ... ... ... алты ай ... ... ... банк ― екінші деңгейдегі
банктер үшін соңғы сатыдағы несие беруші. Несиені ұлттық ... ... ... де, ... ― ақ ... етілген, ия болмаса
қамтамасыз етілмеген несиені Ұлттық банктің басқармасы белгілеген
тәртіппен және ... ... ... ... ... формалары мен тәртібін анықтап, қазақстандық теңгемен
жүргізілетін ... ... өз ... және тоқтаусыз жүруін
қамтамасыз ететін төлем жүйесінің қызметін ұйымдастырады.
... және ... ... ... ... ... атқарады. Бұл қызметті атқару үшін кепілшісі үкімет
болған республиканың ішкі және ... ... ... ... Қаржы
министрлігінің шоттары бойынша дебеттік қалдықты ... ... іс― ... ... ... министрлігімен келісілген шарт
негізінде мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... ісін ... ... ... ісін бақылау және қадағалау ... . ... ... ... ... ― ақ одан шет ... олардың филиалдарын ашуға рұқсат және банктік операциялар
жүргізуге лицензия береді. Барлық банктер, банк емес ... ... ... ... міндетті түрде орындауы үшін банк ісі, есптеу,
есептесу, валюта операцияларын жүргізу мәселелері ... ... ... , олардың орындалуын қадағалайды.
Банктердегі бухгалтерлік есеп ... ... және ... есептің мерзімін, формасын, тізімін , тәртібімін
және әдісін бекітіп, сондай ― ақ ... ... ... мен ... филиалдарының қызметін жергілікті жерде немесе
аудиторлық ұйымдарды шақырып бақылайды. Ұлттық банк өзінің ... ... үшін ... ... есебін жіәне басқа
құжаттарын тексереді.
... ... және ... ... қызметі. Оны
атқару үшін Ұлттық Банк шетел валютасының және шетел валютасындағы
бағалы қағаздардың ... ... және ... ... шетел
валютасымен жүргізілетін операцияларға қажетті кезде, оның ... ... ... ... ... үшін ... және ... валютасындағы бағалы
қағаздарды Қазақстанға аудару, әкелу, әкету және салып жіберу тәртібін
белгілеп, сондай ― ақ Қазақстан ... ... тыс ... ... шот ... ... ... жағдайын анықтап, шот ашуға рұқсат береді.
Ұлттық ... ... ... ... ... есеп ... шетелдермен валюта ― қаржылық және ...... ... ... ... ... ... есебін
жүргізеді;
... ... ... ... басқару қызметі. Оны атқару
үшін Ұлттық банк мемлекеттің алтын валюта қорларын қалыптастырып, олармн
операциялар жүргізеді. ... ... ... ... және асыл тастарға байланысты қатынастарды мемлекеттік реттеу”
туралы Заң күші бар жарлығына сай бағалы металдардың алғашқы ... ... ... құқымен қатынасып, қазақстандық және ... ... ... ... ... ... толтыру үшін бағалы
металдарды сатып алады. Оларды сақтауға қабылдап, қажет жағдайда заңға
сәйкес сатады.
Президенттің немесе ... ... ... ... ... ... үшін үкіметтік резервке алынған құндылықтарды қабылдайды. Алтын және
басқа да бағалы металл құймаларын, монеталарды, өңдеген және ... асыл ... ішкі және ... ... ... алу және ... жүргізеді.
3. Қазіргі кездегі Қазақстан Республикасының банк жүйесі
1990 ж. Қазақстан Республикасы өз егемендігін жариялағаннан ... ... ... сай ... ... банк жүйесін құруға
бетбұрыс жасады.
1990 ж. желтоқсанында қабылданған “ҚазКРО-ғы банктер және ... ...... заң ... ... ... ... кезеңдерін қамтиды. Бұл банктік реформа Ұлттық банктің 1995 ж.
арналған “Қазақстандағы банктік ... ... ... сәйкес
жүзеге асырылды. Нарық экономикасына өту жағдайында және ... ... ... ... қол ... ҚР банк
жүйесі маңызды роль атқарды.
Қазіргі таңда ҚР-ғы ... ... ... ... ... ... кезеңге бөледі:
1. Бірінші кезең. 1988 – 1991 жж. ... ... ... ... ... ... ... бір
бөлігін республикалардағы сол банктердің тиісті бөлімшелеріне
беру арқылы қайта ... ... ... банктер
құру, КСРО Мемлекеттік банкіне ... ... ... ... ... ... ... жасау кезеңі.
2. Екінші кезең. 1992 ж. аяғы 1993 ж. – ... ... ... ҚР ... ... ... бір қатар қызметтерін
орындауға біртіндеп кірісуі, коммерциялық ... ... ... және ... ... ... қалыптасуының бастапқы кезеңі.
3. Үшінші кезеңі. 1993 ж. қараша айынан бастап осы уақытқа
дейінгі, яғни ... ... ... ... Ұлттық банкінің ақша-несие аясының қызмет етуіне
толық жауапкершілік алу, бюджетпен банктермен ... ... ... ... ... реттеу жүйесін нығайту кезеңін білдіреді [8; 22-23].
Елімізде ... ... ... ... ... банк ... деңгейден тұрады:
І деңгей ҚР Ұлттық банкі – мемлекеттік орталық ... ... ... ... ... Өзге ... ... (Мемлекеттік даму банкісінен
басқасы) – екінші деңгейді сипаттайды, сондықтан да оларды іс ... ... ... ... ... ... ... деп атайды
[2; 4].
Банк - өзінің жарғысы бар, ... ... есеп және ... ... ... ... ... тұлға. Ол ақша қаражатын
тарту, орналастыру және ... ... ... ... ... ... Социалистік Республикасының территориясында жинақталған несие
ресурстары болып саналады. Мемлекеттік банк Республиканың ... және ... ... болып саналады. Қазақстан заңдарына сай Мемлекеттік банк деп
(Орталық Ұлттық банктен басқа) капиталы толығынан үкімет ... ... ... ... ... ... құрылтайшылардың акциясы
болғанда есептеледі. Коммерциялық банктер өздерінің ... ... ... ... қызмет істейді. Сонымен бірге
республика территориясында ... ... ... ... ... қызмет істеуі мүмкін. Егер банктің жарғылық капиталын
қалыптастырғанда ... ... емес ... ... ... ия ... мемлекеттік емес құрылымдары қатынасса, онда аралас
банктің түрлері деп есептеледі.
Аралас банктер мынадай ... ... ... мемлекеттік –
жеке, мемлекеттік – кооперативтік, жеке – кооперативтік [7; ... ... ... жылдардағы банк жүйесі туралы
мәліметтер мына кестеде берілген:
ҚР-ғы несие жүйесі туралы мәліметтер
|Несие жүйесінің |2000 ж. |2001 ж. |2002 ж. |2003 ж. ... ... ... ... ... ... деңгейдегі |48 |44 |38 |35 ... ... | | | | ... ... |  |  |  |  ... |1 |2 |2 |2 ... |1 |1 |- |- ... ... |16 |16 |17 |16 ... оның |9/7 |9/6 |9/6 |10/4 ... |12 |11 |11 |10 |
|- ... аса, | | | | ... ... ... | | | | ... | | | | ... кестеде көріп отырғанымыздай, банктеріміздің саны жылдан жылға азаюда.
90-шы жылдардың басында олардың саны 200-ден асты, сөйтіп банк ... ... ... саны 35-ке ... (06.2003 ж.) ... ... ... мемлекеттік банктер (мемлекеттің 100% қатысуымен
құрылған) саны – 2. Қазақстанның банктік секторында ... ... ... түсуде, олардың саны – 16, яғни жалпы банктер санының
жартысына жуғын алады [8; 31-32].
3.1. Қазақстан Республикасындағы 2007 ... ... ... ... 2007 ... 1 ... ... бойынша
2-ші деңгейлі 33 банк, оның ішінде Алматыда 31 ... 34 ... және 336 ... банк ... ... құрылымы ... ... ... ... ... ... оның ... : |33 |33 ... ... ... ... |14 |14 ... 100% ... қатысуымен |1 |1 ... ... ... ... саны |324 |350 ... деңгейлі банктердің шетелдегі өкілдіктері |22 |22 ... ... емес ... саны |23 |25 ... ... ... ... қорына | | ... ... саны |32 |32 ... 2-ші деңгейлі банктердің жиынтық есептік меншікті капитал
көлемі жыл басынан 426,5 млрд. тг. және 2007 жылы 1 ... 1595,1 ... ... ... ... 1-ші деңгейдің капиталы 44,2% өсіп – 1177,3
млрд. тг. құрады, 2-ші деңгейдің ... ... 22,5% өсіп – ... тг. ... ағымдағы жылдың басынан банктердің активтері 2328,0 млрд.
тг. өсті және ... ... ... ... ... ... ... | 01.01.07. ... ... ... және ... |(%) ... | | |
| ... |% |Млрд. |% | |
| |тг. | |тг. | | ... |145,2 |1,6 |203,9 |1,8 |40,4 ... ... |835,5 |9,4 |820,3 |7,3 |-1,8 ... ... |1231,2 |13,9 |837,3 |7,5 |-32,0 ... ... | | | | | ... ... |393,1 |4,4 |395 |3,5 |0,5 ... ... |408,8 |4,6 |278 |2,5 |-32,0 ... ... |5583,0 |63,0 |8282,6 |74,0 |48,4 ... инвестиция |97,1 |1,1 |186,6 |1,7 |92,2 ... ... және МЕА |93,0 |1,0 |127,6 |1,1 |37,2 ... ... |85,1 |1,0 |68,7 |0,6 |-19,3 ... ... |8872,0 |100 |11200,0 |100 |26,2 ... ... қарсы бағдарламасын жүзеге ... ... бірі – банк ... орнықтылығын қамтамасыз ету.
«Бес ауқымды іс» бағдарламасы аясындағы төрт ... ... ... ... ... ... және алғашқы бағыты – қаржы
секторының орнықтылығын ... ету, яғни ... ... ... төрт банкті қосымша қаржыландыру туралы ... ... ... Казкоммерцбанк пен Халық банкінің әрқайсысына 120 ... ал БТА ... мен ... ... акционерлік капиталына кіру
жөніндегі шешімге сай, БТА банкке 212 ... ... ... ... бөлінді.
Дағдарыс халқымызға үрей тудырмау үшін елбасы Әбішұлы Нұрсұлтан
Назарбайев банк ... әр ... ... атап кетті. Ол дегеніміз
мемлекеттің қлдауымен ұлттық компаниялар және даму ... ... ... ... ... ... іс-шаралар банк жүйесінің
тұрақтылығын ... ... ... 2007, 2008, 2009 ... дағдарысқа қарсы бағдарламасын
жүзеге асырудағы ... ... ... ... ... ету. Біз ... ... бүкіл әлемде банктер мемлекет
меншігіне түбегейлі өтіп жатыр, ал кейбір банктер тіпті ... ... ... банк ... ... бар. Бұл банк ... мен
мемлекеттің біріккен жетістігі.
Қазақстанның банк жүйесінің ағымдағы жағдайы мен әрі қарай дамуы
Бастапқы есеңгіреу мен оның салдарын ... ... ... ... проблема шешілді деген сөз емес. Ағымдағы жағдай ... сай, ... ... ... ... жаңа міндеттер туындап отырады.
Реттеуші ... ... ... ... бойынша
ликвидтіліктің әлемдік ... ... банк ... негізгі
көрсеткіштеріне қатты әсер ете қойған жоқ. Атап айтқанда, 2007 жылдың тамыз-
желтоқсан айларында банк секторының активтері 4,3 пайызға, ал жыл ... ... ... өсті. 2008 жылдың қаңтар-мамыр айларында активтердің өсімі 2,2
пайызды құрап, 11 938,0 ... ... ... ... ... деңгейлі
банктердің өз капиталдары бойынша да осындай жағдай қалыптасып отыр. 2007
жылдың тамыз-желтоқсан айларында банк жүйесінің өз ... ... ... ... ал жыл бойына – 52,5 пайызға дейін ... ... ... ... 6,4 ... ... 2008 ... маусымның 1-індегі
жағдай бойынша 1893,5 миллиард теңгеге жетіп отыр. Ликвидтіліктің ... ... ... ... ... ... ... әсіресе
алғашқы айларда. Дегенмен, «ес жиналғаннан» кейін, 2007 ... ... ... ... ... өсуі ... 2007 ... соңғы 5
айында депозиттердің өсімі 2 пайызды құраса, жылдық өсім 26 пайызды ... 2008 ... ... ... ... тағы 12,2 пайызға өсіп,
маусымның 1-індегі жағдай ... 4366,7 ... ... ... Банк
жүйесіндегі қиын жағдай басталғалы бері рейтингілік агенттіктер негізгі
назарларын сыртқы төлемдерге аудара ... ... ... «үңіліп
қарап», біздің ... ... ... ... ... ... ... назар аударды. Ликвидтілікпен байланысты
жағдайдың бақылауда екендігі және сыртқы төлемдермен ... ... ... ... ... ... ... несиелік қоржынның сапасына аударып отыр. Бұл - заемшылардың
несиенің уақытын өткізіп ... ... ... несиелер. Мұндай
проблемалар бар және Қаржылық бақылау агенттігі айтып отырған ... ... ... ... жоқ стандартты несиелердің үлесі төмендеп,
күдікті, үмітсіз несиелердің үлесі артып келеді. Бірақ мұның барлығы ... ... ... орын ... ... ... ... соңындағы жағдай
бойынша үмітсіз несиелердің пайызы жалпы несие қоржынының 2 пайыздан сәл
ғана астамын құрап ... ... та ... ... агенттігі банктерден
жұмыссыз тұрған несиелердің есебінен резервтер құруды талап етуде ... ... қор осы ... үшін ... Бұл ... ... ... және басқа да мемлекеттік органдардың назарында ... ... ... бір ... ... асырылу ықтималдығын жоққа
шығармаймын. Рейтингілік агенттіктер бұл саладағы жағдайдың да қалыпты
екенін ... ... өз ... басқа проблемаларға аударатын болар.
Мысалы, ликвидтілік жағдайы жақсы бірқатар банктер, рейтингілік агенттіктер
мен инвесторлардың олардан кіріс ... ... ... ... отыр.
Сондықтан да, банктер шешуі керек ... ... ... ... ... ... кіріс мәселесі біз үшін оңтайлы мәселе. Өткен жылдың ... ... ... ... ... жағдайдың оң жақтары
неде? Ол кездегі жағдай кенеттен орын алды, ... ... ... асты ... болып, біздің банк жүйемізге қатты соққы берді. Енді ондай
«күтпеген теріс жағдайларды» күтуге ... жоқ. ... ... ... ... ... ... тигізуі мүмкін бағыттарды біздің
білетіндігіміз - олар ... ... ... ... ... ... ... құбылыстарды жеңу үшін, банкирлер мен акционерлердің
қандай ... ... ... ... біз ... ... Және реттеуші
органдардың да қай мәселеге назар аудару ... ... Осы ... жағдай оңай емес, бірақ айқын, белгісіздіктен гөрі осы дұрыс.
Қорытынды
Жалпы мен бұл тақырып бойынша , банктердің ... ... ... ... сипатын анықтап шықтым. Мен бірінші тарау бойынша :
Қазақстанның банктік жүйесін , олардың ... ... ... және ... мен ролі ... атап шықтым.
Екінші тарауда , Қазақстанның 1991 жылдан бастап банктік реформа және
банктердің ... атап ... ... ... , банк ... ... оларды бақылау мен қадағалау туралы ... ... ... ... ... ... , жалпы ақша
қаржылары мен қорлардың жинақтау , ... беру , ... есеп ... ... ... бір түрін айналысқа жіберу , бағалы қағаздар шығару және
олармен операция жасау сияқты тағы ... ... ... ... ... бірі банк ... келеді. Товар ақша қатынастары
негізінде ... ... да , оның ... – экономикалық ролі қоғамдық
формацияның сипатымен анықталады. Банк ... ... ... ... және феодалдық қоғамдарда бой көрсетті. Орта ғасырда банк ісі
ең алдымен сауда - ... ... дами ... Ал ... мен өсімқорлар операцияларды стол басында отырып жүргізген.
Басты мақсаты ... ... ... және банк ... пен ... мол ақша ... ... тарта бастады. Олар қарызға
металл ақша ... , ... ... ... ... беруге және
клиенттің ағымдағы счетына ақша ... , ... ... ... ... ... қоғамға айналды. Банктер дамыған сайын кредит
беру мен төлемдерді төлеуде делдалдық жүргізетін мекемелердің ... ... ... бос ақша қаржыларын жинап , оны әртүрлі ... ... ... , ... ... ... орындаған кімдер? деген
сұрақ туады. Менің ... , олар ... ... және қолында
шоғырланған ақшалай қаражаттары бар шіркеу мекемелері ... ... ... белгілі гректің шіркеулері яғни ... ақша ... ... ... ... зор ақша байлықтарының қозғалыссыз
жатуға болмайтынын , оларды уақытша пайдалануға беріп , ... ... деп ... ... ... ... ... жүйесін реттеуші ұйым болып ,
заңға сәйкес Ұлттық орталық банк ... ... орын ... ... банк ... эмиссиялық және резервтік орталығы ретінде ақша –
несие және ... ... ... Оның ... ... ... ... емес , тек ақша – несие саясатын жүргізуге және ... ... ... ... бағытталады. Әлемдік тәжірбиеде көрсеткндей ,
Орталық банктің мемлекетпен біріктірілген кең ... ... ... ... ... ... ... етуін қамтамасыз етеді. Орталық
банктің ... ақша ... ... ... ... жалпы қолма – қол және қолма – қолсыз ақша ... ... ...... есеп ... , бұл ... ... ақшаларының
қозғалысын , яғни шаруашылық органдарының шоттары бойынша оларға төлемдер
бойынша міндеттемелерінің орындалу тәртібі жөніндегі ... ... ... аударылуын сипаттайды. Қолма – қолсыз есеп айырысудың ... алуы ... ақша ... ауқымын шектеумен айналыс шығындарын
азайтуға , шаруашылық мәмілелерді аяқтауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... : ... тапсырма , чектер ,
вексельдер , аккредитивтер , пластикалық ... , ... ... Есеп ... ... ... негізгі үш тобын бөліп
көрсетуге болады. ... мен ... ... ... ... , ... ... жүргізілетін есеп айырысу
, аударым операциялары.
Жалпы біздің елімізде , Ұлттық банк қатарында , Коммерциялық банктер
құрылады. Енді ... ... ... ... Бұл ... ... мен ... басқа қаржылық институттардан ерекшелейтін сипттама –
ақшаларды құру мен жою болып ... ... құру ... жүйенің
икемділігімен іске асады. Өзінің депозиттік және ... ... ... бос ақша ... шоғырландырып , оларды несие түрінде
ұсынады. Сонымен олар ... ... ақша ... ... , яғни жаңа ... ... ... Сонымен қатар ,
банктер өз қызметі үрдісінде ақшалардың бір ... ... Бұл ... өз ... ... – қол ... ақша алғанда және несиені өзшотының
ақшаны ... ... ... кезде болады. Банктің ... ... ... мен ...... ... құрудың негізгі критерийі болып табылады.банктердің ... ... ... ... мақсатында салымдарға тарту
жұмыстары депозиттік ... ... ... мен ...... ... ... облысына және банктердің активтік
операцияларына жатады. Осыған байланысты банктер несиелік ... , банк ... ... ... ... яғни ол ... ... мен қызметтері бар. Қарыздар мерзімі бойынша : қысқа ,
орта және ұзақ мерзімді болады. Қарызды беру қарыз ... есеп ... ... ... ... ... мақсаттық бағытына сәйкес
ашылатын жекелеген шоттар арқылы тауарлы – ... ... ... ... , келісім шартта белгіленген ... ... ... ... ... ... ашу үшін
жүзеге асырылды.
Жалпы мен ... ... ... ... ... бердім. Ең алғаш банктердің мәндерін түсіндіріп бердім және
олардың даму процесі ретінде қарастырып ... ... осы өз ... ... Ақша , несие , банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың жалпы редакциясы – ... ... , 2001 ... ... , ... , ... – под редакци , ... О.И. ... ... ... : 1999 ... ... ... – кредитные и финансовые отношения , под редак -
ци , ... Л.Н. 1994 ... ... ... ... , ... Н.Қ. ... Д. М.
Қалдыбаева А.Е. , Алматы : экономика , 1998 ж. ... Ақша , ... , ... , ... ... ... , экономика 2000 жыл
328-бет.
6. Қазақ Совет Энциклопедиясы. Бас редактор : Қаратаев М.Қ. , ал ... Х.А. , ... У.М. , ... Қ.С. ... ... ж. ... Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы заңы , Алматы : 1995
жылы шыққан.
8. ... ... ... ... 2002 – 2004 жылға арналған
ақша-несие саясаты : Экономика , Алматы.
9. Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ...... 1995 жылы Алматыда шыққан.
10. Долан Э.Д. , Деньги банковское дело и денежно – кредитная политика -
Москва , Санк – ... , 1993 ... ... С.Б. , ... банктердің операциялары – Алматы : Қазақ
университеті , 2002 ж.
12. Банки и банковские операций , под ... : ... М.Х. – 1996 ... 1995 ... арналған Қазақстандағы банк жүйесінің реформалау
бағдарламасы.
14. 1996 – 1998 жылдардағы Қазақстандағы банк жүйесін әрі қарай реформалау
бағдарламасы.
15. ... ... ... ... 1997 жылғы 29 тамыздағы
№ 314 , ломбард туралы ережесі.
16. ... Ц.Л. ... и ... в дореволюционном Казахстане -
Алма – Ата , 1974 год.
17. Банки Казахстана Журнал №9. 2007 ж. ... ... ... : ... , ... , үкімет ,
жеке тұлғалар, тікелеи инвестициялар жолымен акциялар , облигациялар
және тағы басқалар.
Ақша ... ... ... , ... , үкімет жеке тұлғалар. Нарықта акциялар ,
облигациялар және ... да ... ... сату ... ... ... институттар :
Банктер , сақтандыру компаниялары , зеинетақылық қорлар , инвестициылық
қорлар.
Қысқа мерзімді ... ... ... : ақшалаи нарық , ұзақ
мерзімді капиталдар нарығы , бағалы қағаздар нарығы.
Қысқа ... ... ... ... : ... ... , ... капиталдар нарығы , бағалы қағаздар нарығы.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік маркетингтің теориялық аспектілері. Қазақстандағы банк маркетингісі10 бет
Банктік менеджмент, құрылымы және оның қазақстандағы қажеттілігі67 бет
Банктік несиелендіру және оның Қазақстандағы дамуы74 бет
Қазақстандағы банктік жүйенің даму кезеңдері19 бет
Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы23 бет
Қазақстандағы банктік сақтандырудың қазіргі жағдайын талдау50 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Қазақстан Республикасының банк жүйесі туралы туралы ақпарат36 бет
Аймақтағы петроглифтерді зерттеу ісінің қалыптасуы мен дамуы16 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь