Биологиядан жалпы әдістемелік құралдарға талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Негізгі бөлім:

I. Биология пәнінде қолданылатын жалпы әдістемелік құралдарға сипаттама

1.1 Биология сабақтарында оқушылардың дағдыларын қалыптастыруда әдістемелік құралдарды қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Биологиядан сабақ өткізудегі виртуалды электрондық оқулықтардың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

II. Биология сабағында әртүрлі әдістемелік құралдарды қолдану әдістемесі

2.1 Биология сабақтарында қосымша ақпарат көздерін пайдалану ... ... ... ...12
2.2 Биология сабақтарында әдістемелік құралдардың қолдану жолдары ... ... ...18

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
Зерттеу өзектілігі: Биолоияны оқыту әдістемесі - биологияны не үшін оқыту қажет, қалай оқыту керек, биологияны оқыту процесінде балаларды қалай тәрбиелеуге болады деген сұрақтарға жауап беретін ғылым ретінде пайда болған. Биологияны оқыту әдістемесі – мектеп пәнінің ерекшелігіне байланысты оқыту және тәрбиелеу процесінің жүйесі туралы ғылым.
Биология оқу пәні ретінде оқыту әдістері мен формаларының ерекшелігімен өзге пәндерден айырмашылығы бар. Бұнда нақтылы объекттер мен күрделі табиғат құбылыстары, және табиғаттың дамуы зерттеледі.
Оқушылар ойын дамытуда биологиядан жүргізілетін мектептік курстың маңызы зор.Биологияның басқа оқу пәндерінен ерекшелігі,ол қарапайымнан күрделіге өту жолын байқап отыруға,бөлік пен бүтіннің құрылысы мен қызметінің өзара байланыстылығы және өзара тәуелділігін айқындауға, табиғаттағы құбылыстардың аса күрделі байланыстылық себептерін түсінуге мүмкіндік береді [1].
Кез келген басқа оқу пәндері тәрізді биология курсын меңгерген кезде оқушы әр түрлі ойлау процестерін атқарады: бақылап салыстырады, анализ жасайды, қорытындылайды, өздері бақылаған құбылыстардың себебі мен салдарын белгілейді.
Мектептегі биология пәнімен биология ғылымының арасында үлкен айырмашылық бар. Бұлардың мақсаттарымен көлемі, құрылымы және баяндау әдістерімен формалары өзгеше.
Биология ғылымының мақсаты - зерттеу арқылы табиғат туралы жаңалықтар, жаңа білім алу.
Мектеп биологиясының мақсаты - оқушыларды даяр ғылыми фактілермен,заңдылықтармен таныстыру.
Мектепте биологияны оқытуға белгілі ғана уақыт бөлінген, сондықтан оқушыларды нақты ғылыми негіздермен таныстырады және ғылыми проблемаларды артық информациясыз түсіндіреді.
Жаңа технологиялар арқылы жас ұрпаққа сапалы білім мен ұлағатты тәрбие беру, өміріне жолдама алуына барлық жағдай жасау үшін білім беру ісін әлеуметтендірудің маңызы зор.
Оқытудың жаңа ақпараттық- коммуникациялық технологияларын меңгеру – қазіргі заман талабы. ХХІ ғасыр – ақпараттық технология ғасыры.Қазіргі қоғамдағы білім жүйесін дамытуда ақпараттық – коммуникациялық технологиялардың маңызы зор. Білім беруді ақпараттандыру және пәндерді ғылыми – технологиялық негізде оқыту мақсаттары алға қойылуда.
[1] А.Мырзабаев.Биологияны оқыту әдістемесі. Қарағанды.
[2] А.М.Розенштейн, Н.А Пугал. Исползование средств обучения на уроках биологий, М, «Просвещение», 1989г.
[3] А.Мозговая,Каркасные букеты, Изд.дом.,Ниола 21-й век.
[4] Булашбаева А. Жаңа технологиялар әдістері. Биология және салауаттылық негізі. 2006. №6, 39-40б.
[5] Бозбаева Г. Әдіс тәсілдерінің тиімділігі. Биология және салауаттылық негіздері. 2006. №5, 48-51б.
[6] В.М.Душенков, К.В.Макаров, Летняя полевая практика по зоологии беспозвоночных.
[7] В.Ф.Шалаев, В.Б.Богорад, А.И.Никишов, Е.Т.Бравкина, Методика обучения зологии. Пособие для учитей. М, Просвешение, 1972
[8] Верзилин Н.К. «Основы методики преподования ботаники». Москва, 1956.
[9] Жылыбаев Ж. О. Педагогические условия формировние здорового образа жини учащеихся иннавационных школ. Автореферат канд. дисс. Астана 2004.
[10] Исманбетова М. Молульді оқыту. Биология және салауаттылық негіздері. 2006. №3, 30-34б.
[11] Кенесбаев С.М. Жоғарғы педагогикалық білім беруге болашақ мұғалімдерді жаңа ақпараттық технологияны пайдасына білуге даярлаудың педагогикалық негіздері. Автореферат канд. дисс., түркістан 2006.
[12] Куанбаев Б. Оқытудың педагогикалық жүйесін технологиялық негізде жетілдірудің дидактикалық негіздері. Автореферат канд. дисс., 2006ж.
[13] Колеченко А.А. Энциклопедия педагогических технологий. - М.: Изд-во КАРО, 2002.
[14] М.Козлов, Е. Нинбург, Ваша коллекция, Сбор и изготовление зоологических коллекций, М., «Просвещение», 1971 г.
[15] Меңжанова А.К. Педагогикалық пәндерді оқыту әдістемесі.1996ж. 160б.
[16] Мягкова А.И., Сивоглазов З.И. «Планирования учебного процесса по общей биологий». ВШ, Москва. 1990.
[17] Н.М.Верзилин, Общая методика преподавание биологий .
[18] Р.Әлімқұлова. «Жалпы биологиядан кейбір тақырыптарынан методикалық талдау, өңдеу». Алматы, 1969.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік университеті
Жаратылыстану – география факультеті
«Биология және экология» ... ... ... ... ... жұмыс)
5B011300 -БИОЛОГИЯ
Тексерген: аға
оқытушы Ихласова Ж.М
Дайындаған: 01304
топ студенті Укиева М.И
Орал – 2015
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................................3
Негізгі бөлім:
I. Биология пәнінде ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың дағдыларын қалыптастыруда әдістемелік
құралдарды
қолдану.....................................................................
..........5
1.2 Биологиядан сабақ өткізудегі виртуалды ... ... ... сабағында әртүрлі әдістемелік құралдарды қолдану әдістемесі
2.1 Биология сабақтарында қосымша ақпарат көздерін пайдалану ………..….12
2.2 ... ... ... ... ... әдебиеттер
тізімі......................................................................
.......23
Кіріспе
Зерттеу өзектілігі: Биолоияны оқыту әдістемесі - биологияны не үшін
оқыту қажет, қалай оқыту керек, ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарға жауап беретін ғылым ... ... ... ... ... – мектеп пәнінің ерекшелігіне
байланысты оқыту және тәрбиелеу процесінің жүйесі туралы ... оқу пәні ... ... әдістері мен формаларының
ерекшелігімен өзге пәндерден айырмашылығы бар. Бұнда нақтылы объекттер мен
күрделі ... ... және ... ... ... ойын ... биологиядан жүргізілетін мектептік курстың
маңызы зор.Биологияның басқа оқу пәндерінен ерекшелігі,ол ... өту ... ... отыруға,бөлік пен бүтіннің құрылысы ... ... ... және ... ... ... ... аса күрделі байланыстылық себептерін түсінуге
мүмкіндік береді [1].
Кез келген басқа оқу ... ... ... ... ... кезде
оқушы әр түрлі ойлау процестерін атқарады: бақылап салыстырады, ... ... ... ... ... себебі мен салдарын
белгілейді.
Мектептегі биология пәнімен ... ... ... ... бар. ... мақсаттарымен көлемі, құрылымы және баяндау
әдістерімен формалары өзгеше.
Биология ғылымының мақсаты - зерттеу ... ... ... ... ... алу.
Мектеп биологиясының мақсаты - оқушыларды даяр ... ... ... ... ... ғана ... бөлінген, сондықтан
оқушыларды нақты ғылыми негіздермен таныстырады және ғылыми проблемаларды
артық информациясыз түсіндіреді.
Жаңа технологиялар ... жас ... ... ... мен ... ... ... жолдама алуына барлық жағдай жасау үшін ... беру ... ... ... жаңа ... коммуникациялық технологияларын меңгеру –
қазіргі заман талабы. ХХІ ғасыр – ... ... ... ... ... ... ақпараттық – коммуникациялық
технологиялардың маңызы зор. Білім ... ... және ...... ... ... мақсаттары алға қойылуда.
Ақпараттандыру технологиясының дамуы кезеңінде осы заманға сай білімді, әрі
білікті ... ... ... ... ... міндеті болып табылады.
Қоғамдағы ақпараттандыру процестерінің қарқынды дамуы жан-жақты, ... ... жеке ... ... ... ... ... ерекшілігі – тек біліммен қаруландырып қана қоймай, өздігінен
білім алуды дамыта отырып, үздіксіз өз ... ... ... ... беру ... ... ... жүзеге асыру мұғалiмдерден өз
мінез-құлықтарын, ... ... ... ... ... ақпараттық құзырлылығы мен ақпараттық мәдениетiн қалыпастыру
қазiргi таңда үздiксiз педагогикалық бiлiм беру жүйесiндегi ең ... ... ... отыр ... ... ... ... қолданылатын әдістемелік
құралдар және олардың маңызы туралы түсінік ... ... ... ... қолданылатын әдістемелік құралдар және
олардың маңызы;
✓ биология ... ... ... ... ... қалыптастыру әдістері туралы мағлұмат беру.
Зерттеу құрылымы: кіріспеден, екі ... және ... ... ... тізімінен тұрады.
1. Биология пәнінде қолданылатын жалпы әдістемелік құралдарға сипаттама.
1.1 Биология сабақтарында оқушылардың дағдыларын қалыптастыруда ... ... ... ... жас ұрпаққа сапалы білім мен ... ... ... ... ... ... жағдай жасау үшін ... беру ... ... ... жаңа ... – коммуникациялық технологияларын меңгеру –
қазіргі заман талабы. ХХІ ғасыр – ... ... ... ... ... ... ... – коммуникациялық
технологиялардың маңызы зор. ... ... ... және ...... ... оқыту мақсаттары алға қойылуда.
Ақпараттандыру технологиясының дамуы кезеңінде осы ... сай ... ... ... ... ... оқытушының басты міндеті болып табылады.
Қоғамдағы ақпараттандыру процестерінің қарқынды дамуы ... ... ... жеке тұлға қалыптастыруды талап етеді.Қазіргі білім
жүйесінің ерекшілігі – тек біліммен ... қана ... ... алуды дамыта отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне қажеттілік тудыру.
Бiлiм беру саласында инновациялық ... ... ... ... өз
мінез-құлықтарын, ұстанымдарын, мүмкіндіктерін түрлендiрудi талап
етеді.Оқушылардың ... ... мен ... ... қазiргi таңда үздiксiз педагогикалық бiлiм беру жүйесiндегi ең
көкейтестi мәселелердiң бiрiне айналып отыр [3].
Биология сабақтарында ақпараттық — ... ... ... ... өз ... жұмысы;
• аз уақытта көп білім алып, уақытты үнемдеу;
• білім-білік дағдыларын тест тапсырмалары арқылы тексеру;
... ... ... кезінде физикалық құбылыстарды түсіндіру
арқылы жүзеге асыру;
• қашықтықтан білім алу мүмкіндігінің туындауы;
• қажетті ақпаратты жедел ... алу ... ... ... іс-әрекет, қимылды қажет ететін пәндер мен ... ... ... көзбен көріп, қолмен ұстап сезіну немесе құлақ пен есту
мүмкіндіктері ... ... ... ... әр түрлі
тәжірибе нәтижелерін көріп, сезіну ... ... ой – ... ... де ықпалы зор.
Оқытушы сабағында ақпараттық – ... ... ... оның ... ... ... ... біледі. Ақпараттық —
коммуникациялық технологияны пайдалану оқытудың ... ... бірі ... ... ... ... заман ағымына сай
күнделікті ... ... ... ... ... тақта қолдану
айтарлықтай нәтиже беруде.Білім берудің кез-келген саласында «Электрондық
оқулықтарды» пайдалану ... ... ... ... ... логикалық ойлау жүйесін қалыптасыруға, шығармашылықпен жұмыс
жасауына жағдай жасайды. Осы ... ... ... ... ... ... ... интерактивті оқыту құралдарымен электрондық
оқу құралдарын жатқызуға болады. Электрондық оқулықпен ... ... ... ... үздіксіз және толық деңгейде бақылау, сонымен қатар
ақпараттық ізденіс қабілетін дамыту. Электрондық оқулық ... ... ... ... ... кеңейтуіне мүмкіндік береді. Әрбір
оқушы қалаған тақырыптары бойынша тапсырмалар орындап, тестке жауап беріп,
зертханалық жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... дыбыс және музыка тыңдауға
болады. Бұл әрине мұғалімнің тақтаға ... ... ... әрі ... Оқу ... ... игерудегі электрондық
құралдардың атқаратын рөлі зор. ... ... ... ... ... пәнге деген қызығушылығының артқандығы байқалады.
Сондай-ақ мұғалімдер өздеріне ... ... ... ... ... ала ... ... оқулық оқушыға оқу материалын
меңгеруге, өзін-өзі бағалауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... тест ... арқылы пән курсы бойынша оқушы толық
ақпарат алып өз білімін тексере алады ... ... ... ... ... қолданылады: жаңа
материалдарды түсіндіргенде, бекіткенде, қайталағанда, білімін, іскерлігін
және дағдыларын бақылағанда. Оқытушыға оқушылардың әрқайсысының жұмыстарын
бақылауға, ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізуге болады. Сабақтан тыс уақытта оқытушы компьютер жадына
сақталған оқушылардың жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... сол арқылы бағалай алады.
Презентация үғымы өзінің толық мағынасында лат.«praesento» ... ... ... ... өзін ... баяндама, жобаны, ессп
беруді қорғау, ... ... ... өнім мен ... ... ... сұрауларды және басқа да көптеген дүниені ұсыну. ... ... ... мен ... ... пен ... ... ұсыну —
бұл әрдайым презентация.
Слайд деп – көзге көрінетін күрделі ... ... Оның ... мәтін, кестелер, графикалык ... ... ... үзінділері, бейнеклиптер мен гиперсілтемелер кіреді. Әрбір
слайд ескерту парағымен бірге келеді. Бүл параққа түсініктеме ... ... ... де, ... ... де ... ... Бұл мәтін
презентацияның басты, керекті ... және оған ... ... ... ... ... ... қолдану кезінде мұғалімге келесі мәселелерді
шешуге тура ... ... оқу ... ... ... ... (тақырыпты беруде АКТ-ны қолдану әдістерін анықтау,
сабақтың нәтижесін талдау, келесі оқу ... ... ... шамадан тыс жүктелуін және уақытты тиімсіз
өткізуді болдырмайтындай етіп жұмысты ұйымдастыру);
•оқыту ... ... ... оқушылардың білімдерін және
ұсынылған бағдарлама бойынша біліктері мен дағдыларын нығайту және бекіту).
АКТ-ны биология сабағында қолдану ... ... ... ... үшін ... ... қолданған тиімді? Ол ... не ... ... ... ... үшін ... ... есте сақтау қабілетін дамыту;
•сыни тұрғыдан талданған ақпараттар негізінде саналы шешім қабылдауға
үйрету;
•ақпаратты өз бетінше табу, талдау, ... ... ... ... ... оның ... қазіргі заманғы АКТ-дың көмегімен
жүзеге асыруды қалыптастыру;
•оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... және оны негіздеу, жоспарлау және осы мақсаттарға жету ... ... ... ... ... сабағында қолдану арқылы ... ... ... үшін:
•сабақты түрлендіріп өткізу;
•сабақта ақпарат құралдарын пайдалану;
•оқушының өз бетімен шығармашылық бағытта жұмыс істеуге үйрету.
Өзімнің іс-тәжірибемнен мысал келтірсем , биология ... ... ... ... ... кезінде жаңа материалды өтуде презентацияны қолдану;
•Жаңа сабақты өту кезінде электронды оқулық, интернет материалдарының
бірнеше фрагменттерін қолдануға;
•Зертханалық жұмыстарда;
•Түрлі тапсырмалар мен тест ... ... ... ... жаңа ... ... презентацияны
қолдану арқылы оқушының сабаққа деген қызығушылығын, танымдық қабілетінің
артуын , ... ... ... яғни ... ... ... ... мәселесін айтқым келіп отыр.
Биология сабағында мультимедиалық презентацияларды сабақтың барлық
кезеңдерінде:
•пән бойынша ... ... ... ... білімді жүйелеу,
•өзін-өзі бақылау дағдыларын құру, толық немесе нақты бір пәнге оқыту
қабілетін ... ... ... ... ... ... көмек
көрсету кезінде қолдануға болады.
Әр сабақта компютерлік технология арқылы барынша толық жұмыс істеу
оқытушыдан ... ... өте ... ұйымдастырушылықты қажет
етеді.
1.2 Биологиядан сабақ өткізудегі виртуалды ... ... ... ... ... ... мен саналы тәрбие беруде, көздеген
мақсаттарына жететін,тұлға ... ... ... ... ... күннен де жарқын және нұрлы болуына әсер ететін адамзат өмірінің
алға жетелейтін бір бөлшегі ол ... ... ... кілтін саналы да
сапалы білім алған танымдылығы жоғары құзіретті, бәсекеге ... ... ғана аша ... ... оқушы ертеңгі дамыған тұлға. Сондықтан
білімді ұрпақ тәрбиелеуде мұғалімдердің сіңірген еңбегі ұшан ... ... оның ... ... ... ең ... ... қалай және нені оқыту керек деген басты мәселе болып тұр. ... ... ... ... ... ... ... алып сол
мемлекеттердің қатарына ену басты мақсатымыз болып тұр.Мұғалімдердің
қазіргі кездегі ... ... ... әдіс-тәсілдер арқылы сабақ өтіп
оқушыларға алған білімдерін өмірде қолдана алатындай ... ... ... ... ... беру ... ... тарапынан басты
назар аударылып, жан-жақты жағдай жасалынуда [5].
Оқушылардың биологияға деген ... ... үшін ... ... ... зор. Зертханалық сабақ кезінде оқушылар бұрын
сабақта алған білімдерін практикада өз ... ... ... кезінде
ұштастырып, білім деңгейін кеңейте алады. Сондықтан ... ... ... ... өтікізілетін зертханалық сабақтар өз мәнінде
өткізіліп, оқушылардың ойлау қабілетін арттыру, білімге деген құштарлығын
ұштау ... деп ... ... ... ... ... – өсіп келе ... тіршілікті, өмірді аса үлкен зор құндылық деп ... ...... оқу ... бір ... ... ұқсас. Зертханалық жұмыстар оқу бағдарламасына енгізіліп, курс
бөлімін немесе тақырыпты оқығаннан кейін ... Бұл ... ... ... терең меңгеріп, жасалған жұмыстың нәтижесін дұрыс
түсінуіне мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... 10 адамнан болуы керек, олар жеке-жеке немесе жұппен орындайды.
Жұмыстың тақырыбы, мақсаты, ... ... ... ... дәптерлеріне көшіріліп, қорытындыланады.
Міндеттері:
– «Биология» пәнінен ... ... ... әдістемелік
ерешеліктерін сипаттау;
– «Биология» пәнінен зертханалық сабақтарды өткізудің тиімді әдістерін
жалпылау;
– «Биология» пәнінен зертханалық сабақтар үлгілерін әзірлеу.
Оқушылар талапқа сай ... ... әр ... ... ... осы ... қанағаттандырғанда ғана олардың тұрақты
білім мен білік дағдылары тәрбиеленеді және оны орындау қарқыны өседі.
Мұғалімнің мақсаты: биология ... ... ... ... Дұрыс ұйымдастырылған зертханалық сабақтың оқушы үшін
тиімділігі төмендегідей:
1. Оқушы тақырыпқа байланысты ... ... ... ... ... ... ... Алған білімін іс жүзінде қолдану іскерлігі мен ... ... ... арқылы алған біліміндегі маңызды
құбылыстардың қасиеті мен құрылысы туралы ... ... ... ... Зертханалық жұмыс істеу тәсілдерімен әдістерін игереді.
5. Сабақта танысқан өсімдіктердің ішкі құрылысын, дене бөліктерін
толық ажыратуға дағдыланады.
6. ... ... ... ... ... ... ... қызығушылығы артады.
7. Зертханалық жұмыс кезінде пайдаланатын құрал –жабдықтармен жұмыс
жасау тәртібімен танысып, үйренеді.
8. Зерханалық ... ... ... ... ұйымшылдыққа
тәрбиеленеді және әсемдік тәрбие беріледі.
9. Бақылау сұрақтарына жауап береді.
Зертханалық сабақтардың жүру барысы:
1. Әрбір зертханалық ... ... ... Керекті құрал–жабдықтар.
3. Жұмыстың барысы. Зертханалық аспаптармен ... ... ... ... пайдалану керектігі, жұмыстың барысынан қысқаша
түсінік береді.
4. Зерттеуге алынған препаратты, онымен қалай жұмыс ... ... ... ... жасау тәсілдерін айтады.
6. Оқушылар арнайы зертханалық жұмысты қорытындылау дәптеріне жұмыстың
жүру ... ... ... ... ... ... ... түрлері:
- Білімді берудің негізгі көзі – көрсету. ... зат пен ... ... ... ... ... – бағыттап түсіндіру.
- Білімнің негізгі көзі – байқауда. Бұл ... ... ... объектіні не процесті көріп қабылдауға бағыттайды.
Оқушы өзінің жауабында нені байқағанын айтады. Кейде өсімдік ... ... не ... ... ... ... ... ойлау технологиясының негізіндегі зертханалық ... ... ... ... қол ... жүйелі тапсырма беруге ұмтылады;
- оқушыны басқа жақтарынан таниды;
- өзін жетекші, ... ... ... өзі білмейтін ақпараттарға тап болады;
- оқушының жұмысын бағалайды.
Қазіргі оқыту процесінде модульді оқыту технологиясы ... ... өз ... көрсетуде. Бұл технологияның ерекшеліктері:
- құрылымның үш бөлімнен тұруы (кіріспе, сөйлеу, қорытынды);
- өзін – өзі бағалау;
- топтық жұмыстағы белсенділік;
- ... ... ... ... ... ... жүруі;
- еркін тәрбиеге баулу.
Биология пәнінің басты міндеттерінің бірі – ... ... ... ... ... ... қалыптастыру. Себебі пәннің мазмұны
тіршіліктің пайда болуы, дамуы және мәні заңдары негізінде берік моральды,
өмірдің мәні мен мақсатын ... ... ... ... ... ... төзе алатын ұрпақ тәрбиелеу. Тек биология пәнінен зертханалық
сабақтарды ұйымдастыру арқылы ғана, дұрыс ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде терең де дәйекті
түрде адамның табиғаттағы ... ашып ... ... ... ... ... өз ... сауаттылықпен қарауды жолға қоюға
болады.Сонымен қатар биология сабағында зертханалық жұмыстар жасау ... ... ... ... ... ойын ... сонымен қатар,
өз бетінше іздеп жаңа білімді игеруге ықпал жасайды [6].
2. Биология сабағында әртүрлі әдістемелік құралдарды қолдану әдістемесі.
2.1 ... ... ... ақпарат көздерін пайдалану.
Қосымша ақпарат көздерін қолдану әдістерінің бірі «Айналмақ»осы әдісті
биология пәндерінде оқушының білімін ... ... ... ... ... жаңа тақырыпты бекіту, меңгерту кезінде пайдаланған ... ... ғана ... түрі ... мұнда оқушылардың
білімі тест, ... ... ... ... ... бойынша және
терминдерді тексеру сыныптағы ... ... бір ... ... ... ... ... ойлауын дамыту кезінде қолдануға мүмкіндік
береді.
Сыныпты 4-топқа бөліп, топ басшылары сайланады да, ... ... ... ... ... отырған оқушы бір-бірінен көшіріп
алмау үшін және ... ... ... әр ... нұсқада деңгейлеп
беріледі.Әр тапсырманы орындауға 7-мин, оның ... топ ... ... ... ... ... ... кейін бір мезгілде
орындарынан тұрып сағат тілі бағытымен топтар орын ауыстырады да ... ... ... ... Осындай бағытпен оқушы 5-түрлі тапсырма
орындап 5-баға алады. ... ... топ ... ... ... ... құрастырған кезде бағдарламада көрсетілген «Оқушылардың
білім мен біліктілігіне қойылатын негізгі талаптар» ... ... ... ... ... ... іріктеп алынады. Енді іріктелген
дидактикалық материалды қолдану мақсатына қарай карточка жасаймыз.
Тест: ашық тест, жабық тест, ... тест т.б. ... ... ... да ... ... ... атауларды білдіретін сөз қалдырылған сөйлем жазылады.
(қалдырылған орынға тиісті сөзді тауып жазады).
2)Биологиялық диктант сұрақ түрінде ... ... ... ... ... пәнінде «Асқорыту жүйесі» ... ... -1 топ, 2-топ ... ... 3-топ тірек сызбалар, 4-топ
суретпен жұмыс,5-топ терминдерден тұратын тапсырмаларды ... ... ... ... ... ... орнында қалады да оқушылар
дәптер, қаламымен орындарын ауыстыра отырып 5-түрлі тексеруден ... ... ... ... бұл ... ... қолданамыз?
1.Осы тақырып туралы алдын ала түсінік беремін.
2.Үйде қосымша материалдар қарау, ... ... ... топқа бөліп, ойын шартымен таныстырылады.
Ойын: 4-кезеннен тұрады
1-кезең жеке жұмыс.
2- кезең жұптық ... ... топ ... ... ... жалғастыру.
4- кезең топтық шешімді қабылдау.
Әр топтағы оқушыны шартты түрде ... ... ... оқи ... әр ... қандай тапсырма орындау керектігі
айтылады.Мысалы: А- мәтінді оқи ... тест ... ... оқи ... ... ... С- мәтіндегі суреттердің құрылысы мен қызметін
талдайды, Д- негізгі түсініктермен, терминдермен жұмыс жасайды.
1-кезең жеке ... ... 3-4 ... ... ... ... ... берілген тапсырманы орындайды. Бұл тапсырманы дайындауға 15
минут ... ... ... жұмыс. 1-топтағы оқушылар өзіне серіктес ... А-В, С-Д. ... ... ... Бірақ, бұл кезеңнің мақсаты
топша ішіндегі жұптардың ортақ шешімге келуіне және бірін-бірі ... 5 ... ... ... ... ... Алдыңғы топтар уақытша
таралып жаңадан «әріптік бірлік» қағидасы бойынша құрылған ... ... ... ... ... Әрбір жаңа топтың қатысушылары өзінің мәселені
шешу жолдарын ұсынып, өзге ... ... ... ... ... ... таңдалады. (10 мин.).
4-кезең. Топтық шешім қабылдау. Әр топтан ... ... ... қорғайды. (10 мин).
Мұндай әдістен күтілетін нәтиже:
1)Оқушылардың логикалық тұрғыда ойланып, оны сабақта қаралған
мәселенің негізгісін анықтауға дағдыланады.
2)Биологиялық терминдерді дұрыс түсініп, мәнін аша ... ... ... ... ... ... тез ... жәрдемін
тигізеді.
4)Жұмыстың бұл формасы, ақпаратты белсенді меңгеруге бағытталған
біріккен іс-әрекет дағдысын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
5)Интерактивті ... ... ... ... тек қана бақылаушы болып
қатыспай, қиын мәселелерді де өз бетінше шеше отырып шығармашылық
қабілеттері дамиды .
АКТ меңгерудегі мұғалімнің ... мен ... оқып ... ... тәжірибеде қолдану
4)ИОТ дамыту және нәтижесін көру.
ИОТ бойынша қосымша ақпаратты оқушылар мына ... ... ... ... ... тақта
4)Оқулық
5)Компьютерлік техника
Биологияның пәндерін оқытудың оқушыларға тиянақты жемісті білім беру
мен оқытып - тәрбиелеу жұмыстарының нәтижелі болуы мұғалімнің ... ... бір ... іс - ... ... ... ... барысындағы мұғалімнің негізгі ... ... ... түрде, бірізділік пен биологиялық түсініктерді,
ғылыми көз қарасты, өздігінен ойлау процесі мен ... ... ... біртұтастығын үздіксіз дамыту болып табылады.
“Система” - дегеніміз грек тілінде белгілі бір ... ... ... іс ... ... ... ... білдіреді
екен. Жүйе бір – бірімен байланыстағы бөліктердің дамуының заңдылықтарының
орналасу тәртібі.
Ал “методика” ... ... ... ... оқытудың
присптерінің біртұтастығы, оның элементтерінің өзара қарым – ... ... ... ... ... ... ... формаларын
ұйымдастыру қолданылады. Оқыту формалары дегеніміз - оқушылардың оқып ... ... ... ... ... оқу ... ... әр түрлі
жағдайларды, іс - әрекеттің пайдалануы.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... негізін қалаған, іс жүзінде қолдану технологиясы жасаған А.Я
Коменский. ... ... ... ... сай ... ... тақырыптың негізінде мазмұндап , оқушыларға білім және
тәрбие қалыптастырады. Әрбір оқушы сабаққа ... ... ... ... арттыру мақсатында оқытудың әр ... ... ... қолданады.Мектептегі биология пәндерін оқыту
барысында оқытудың ... ... ... ... ... ... ... өткізілетін топ серуендер (экскурсия), сабақтан
тыс, үйде орындалатын жұмыстар, ... ... ... ... ... ... тыс ... табиғат үйірмесінде орындалатын
жұмыстар[8].
Сабақ кезінде мұғалім ... ... әдіс – ... қолданады.
Сапалы сабақ өткізудің талаптары өте күрделі.
Сабақты оқытудың дидактикалық принциптері толық қамтамасыз ... ... ... іс – ... озық жетістіктерін
пайдаланады.
2. Оқушылардың танымдық іс - әректтерімен пәнге қызығушылығын арттыру.
3. Пән арқылы ... ... ... ... ... ... білімдерінің негізінде, оқушылардың білім
деңгейін одан әрі дамыту.
5. Әрбір сабақта оқушылардың ойлау әрекетін дамыту.
6. Мұғалімнің ... ... ... ... ... ... ... т.б.
Сабақтың негізгі мақсаттары білім беру, тәрбиелеу және дамыту. Білім
беру мақсатын орындау үшін төмендегідей дидактикалық мәселелерді қамтыған
жөн.
Сабақтың білімдік ... ... ... қамтамасыз ету.
Сабақты жаңа технологиялық әдістермен өткізу.
Сабақтардың құрлымымен оны ұйымдастыруда шығармашылық таныта білу.
Сабақ барысында ұжымдық және жекеше ізденіс ... ... ... ... ... игеру деңгейін анықтау, бағалау.
Биология пәнінен оқытудың әдістері және олардың жүйеленуі.
Жалпыға ... ... ... оқу ... ... білім мен тәрбие
беру үшін, пәннің мазмұны мен құрылымы және ... ... ... ... мен ... ... басқа, мұғалімнің
қолданатын оқыту әдістерінің үлкен маңызы бар. ... жас ... мен ... ... ... ... әдісін дұрыс таңдап
алғанда ғана, оқушыларға сапалы білім беруге, тәрбие қалыптастыруға болады.
1963 жылғы философиялық сөздікте “ метод” ... ... ... бір алға ... мақсатқа жетудің тәсілі, реттелген іс- әрекет деп
түсіндірілген. Демек “іс әрекетті” дидактикалық ... ... ... ... ... беру мен ... жолындағы
мұғалімнің алдына қойған мақсатына жету үшін жасайтын, пайдаланылатын
тәсілдері деп қарастырамыз.
Оқыту әдісі ...... ... ... мен тәрбие беру
тәсілдері және оқушылардың білімді ... ... іс ...... ... Екі ... бір – біріне тығыз байланыстығы, бір мақсатқа жету
үшін жасалатын әрекеттер жиынтығы. Оқыту, ... беру көзі мен ... ... ... оқу ... көрсетілген тақырыптар бойынша
анықталады [15].
Биология пән ретінде ... ... ... ... ... ... ... белгілі және олардың кейбір ... ... ... ... Оқушылардың білім қалыптастыру кезіндегі іс- әрекеттің сипаты.
2. Мұғалімнің білім берудегі іс - әрекетінің сипаты.
1. Білім алу көзі.
Әдістерді жүйелеуде осы үш ... ... ... ... ... беру ежелден келе жатқан білім беру жүйесі. Осы орайда ... ... ... ... үшеу екендігі белгілі: ал сөздік әдіс,
көрнекілік әдіс және ... ... ... ... талабына сай білім
берудің жаңа әдістері де оқу – тәрбие ... ... ... ... және ... техникалық жүйелер
Көрнекілік әдісін педагогиканың көрнекілік принциптерімен шатастырмау
керек. Бұл екі ... ... ... бір – ... тығыз байланыста.
Көрнекіліктер биология сабақтарының барлығында қолданылады, бірақ бұл
сабақтарды көрнекілік ... ... ... түсінік емес.
Сөздік әдістерін қолдануда алуан ... ... ... ... ... ... дәлелдеу үшін қолданады. Мысалы: өсімдіктер
мен жануарлар туралы әңгімелеуде, табиғи объектілерді қолдануға, суреттерін
көрсетуге ... ... - ақ ... өмір ... ... жаңалықтарын
баяндау кезінде суреттер, таблицалар т.б. ... Бұл ... ... алу ... ... ... ... лекциясы немесе
түсіндіруі,ал қолданылған көрнекілігі қосымша материял ретінде сабақтың
мазмұнын әсерлеу үшін ... ... ... ... ... ... пайдаланылған
көрнекіліктің сипаты өзгереді жасалған тәжрибелер, ... ... ... ... ...... ... алу
көзі, мұғалімнің сөзі екінші ретте көмекші құрал ретінде көрініс алады.
Көрнекіліктер мен объектілерді демонстрациялау барысында ... ... ... ... ... ... қортындылар мен тұжырымдар
жасап, жаңа білім алады.
Көрнекілік әдісін қолдану, оқушылардың жаңа мазмұнды қабылдау және
ойлау қабілетін дамытады.
Биология ... ... ... 2 топқа бөлінеді.
1. Табиғи түріндегі (Табиғи тірі объектілер және препраттар)
2. Бейнелеу құралдары ( ... ... ... ... ... ... пәнді оқытудың тиімділігі
өте жоғары. Оқушылар ... мен ... ... ... ... ... тіршіліктану пәндерін оқытуда өсімдіктерді
демонстрациялауға ... мол ... ... ... ... ... т.б. дайындауға болады.
Өсімдіктану пәнінен «Жапырақтардың түр өзгерісі» тақырыбында, суды ... ... үшін ... ... ... беймделуін олардың
түк қабаттары мен шаңданған қабаттарын, жапырақ ... ... ... ... ... ... ... тірі объектілерден
беймделуді көреді, мысалы: Монстера (Бразиляның ылғалды тропик ... ... ... Алое (Оңтүстік африканың Калахари ... ... ... ... ... сексеуілдің
жапырақтарынан, жантақтың теңге жапырақтарынан, т.б. ... ... ... ... ... пәндерінің барлық сабақтарында
қолданылады. Мысалы, Жалпы биология пәнінінде ... ... ... ... ... ... жасушасы
цитоплазмасындағы плазмолиз бен деплазмолизді бақылап, оқушылар жұмыс
дәптерлеріне тәжрибені қою ... ... ... ... ... ... микроскоппен жұмыс істеу икем дағдылары ... да ... ... ... мақсаты оқушылардың өз бетінше білім
алуын көздейді. Олардың сана ... ... ... ... өз бетінше білімін іс - әрекетте, практикада ... ... бұл ... ... ұйымдастыруы мен
бағыттауның нәтижесінде оқушылардың ойлау ... ... ... және ... жұмыстардың күрделі байланысы болып табылады.
Практикалық ... ... ... рецепторлары мен
анализаторларын белсендіреді, еңбекке баулыйды. Оқу тәрбиелеу ... ... ... жұмыстарды орындау өте құнды. Оқушылар бұрынғы алған
блімдерін іс – жүзінде практикалық тапсырманы ... ... ... ... ... ... жағдай ғана практикалық жұмыстар
білім көзі ... ... ... ... ... ... ... танып білу және анықтау;
- Құбылысты бақылап есепке ... ... ... ... ... ... мәселе мен сұрақты практикалық
жұмыстың көрсеткіші мен оқушылар дәлелдеулері керек. Көрнекілік ... әдіс ... ... бақылауының айырмашылығы жер мен
көктей. Практикалық бақылау кезінде оқушылар өз ... ... ... ... ... т.б. Осындай құбылыстардың нәтижесінде
оқушылар құбылысты дәлелдейтін ... ... ... ... ... ... ... қолдану жолдары.
Оқыту құралдары – оқыту міндеттері мен мақсаттарына ... ... ... ... әсер ... әртүрлі заттар,
құбылыстар, деректер және ... ... ... ... ... үшін оған ... ... туғызу қажет, ол дегеніміз
оқытудың материялдық базасын ұйымдастыру ... ... оқу ... және тірі ... ... ... ... өте тығыз байланысты және
оқыту мен тәрбие міндеттерін кешенді түрде ... ... ... ... ... Оқытудың негізгі түрі сабақ болғандықтан, ол негізінен
сыныпта өтеді.
Биология кабинеті – ... ... ... ... үшін
арнайы жабдықталған бөлме. ... ... ... ... кабинеті де соған сай болуы тиіс. Пән мұғалімі үшін кабинет, тек
қана сабақ өткізуге арналған ... тек ... орны ... ол ... және ... ... табиғаттың бір мүйісі болуы
тиіс. Онда зертханалық, ... ... ... ... ... ... бақылау, сыныптан тыс шаралар жүргізіледі.
Биология кабинетінің оқыту құралдарымен жабдықталуы ұстаз бен оқушының
біріккен әрекетінің қаншалықты жетістікте болатынын ... ... ... ... және ... оқыту?» керек екенін біле тұра, қолыңда
құрал жабдық болмаса мұғалім «жалаң қолмен» өз ... ... ... етіп,
жоғары тиімділікте жүзеге асыра алмайды. Әйткенмен кабинеттің толық, дұрыс
жабдықталуына қарамай, оның құрал ... ... ... ... ... ... әдебиеттерде негізгі көңіл, мұғалімнің жаңа
материалдарды хабарлау үрдісі кезінде ... ... ... ... ... ... ... барысында оқыту құралдарымен
оқушылардың оқу әрекетін ұйымдастырған кезде, білім мен біліктілікті игеру
еңбегі бала үшін ... ... ... ... ... ... көпшілік жағдайда оқушылар тек енжарлы түрде
тыңдаушы және пайымдаушы ... ал егер ... ... білім көздерімен,
мысалы, кабинетте бар құралдармен өзіндік жұмыс жүргізілсе оқыту үрдісінің
пәрменділігі жоғары болады.
Кабинетті ... оның ... даму ... құрудан бастаған
орынды. Жоспардағы алғашқы зертханалық жұмыстар және тәжірибелер жүргізу
үшін материалдар ... ... ... ... кезінде
жиналады және жиналған материалдар жіктеліп, осы материалдарды сабақта
пайдалану үшін ... ... ... ... карточкалар,
тапсырмалар, сұрақтар) жасалады.
Биология кабинетін ұйымдастыруда ... ... ... ... оның
эстетикалық және гигиеналық жоғары талапқа жауап беруі. Себебі, кабинет
базасында үнемі оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... мәселе мектеп
биологиясының барлық ... ... ... үш ... ... ... және табиғатты қорғау, систематика. ... ... ... ... осы ... қамтыса орынды болады. Эволюциялық
даму жалпы планетамыздың жалпы ... ... егер ... ... ... Күннің жүйесінің пайда болуынан ... ... ... ... әлем ... ... ... дүние танымы
дамиды.
Оқыту мен тәрбиелеудің материалдық базасын жасау және ... ... ... ... жағдайда білім мен біліктілікті
игеруге және биология ғылымына деген танымдық қызығушылықтың ... ... ... үш ... ... ... болады: табиғи нысандар,
нақты нысандарды алмастырушы көрнекі белгілер /бейнелеуші/, сөздік немесе
вербальды құралдар.
Осындай үш түрге бөлу таным теориясы ... және ... ... ... ... ... нақты нысандармен, нақтылы жағдайда
тікелей практикалық әрекет жасау жүретін ... ... ... жетекші болып саналады. ... ... ... ... нақты заттармен емес, түсініктер мен қабылдаулардың бейнелі
түйсінуі арқылы міндеттерді шешу ... ... ...... ойлау.
Үшінші, жоғары кезеңде ойлау әрекетінің жетекші рөлі болып, абстракциялық –
теориялық ... ... ... ... ... оқу ... ... және биология мазмұнының басқаша ... ... ... ...... тікелей сабақ үстінде немесе
топсеруен кезінде пайдаланатын және қарым –қатынаста ... ... ... тірі ... нысандар б) өңделген табиғи нысандар болып екі ... ... ... ... ... ...... аквариум, террариум және тірі табиғат мүйісіндегі өсімдіктер
мен жануарлар жатады [12].
Табиғи оқыту құралдарын сабақта ... ... ... ... ... ... ... ойға шыңдалуына жәрдемдеседі.
Мұндай құралдардың көмегімен оқушылар заттың ... ... ... бақылап толық мәлімет ала отырып, олардың эстетикалық ұнату қабілеті
де қалыптасады.
Өңделген табиғи нысандарға:
... пәні ...... шөп, практикалық сабақтарға
арналған өсімдіктердің бүтіндей (демонстрациялы) және жеке мүшелерінің
(таратпа) оқу құралы ... ... ... ... ... пәні ... ... коллекциясы, жануарлардың
дамуы бойынша ылғалды ... ... ... ... қаңқасы мен тұлпы (демонстрациялы), жануарлардың жеке
бөлімдері (таратпа) және сүйек, балық қабыршақтары, құс ... ... ... адам ... мен ... пәні ... адам
қаңқасы (демонстрациялы), жеке сүйектер, микропепараттар.
Оқылатын нысандардың нақты қасиеттері тек қана көру ... ғана ... ... есту және ... сезу ... де ... ... оқыту құралдарына таблицалар және әр курс бойынша сызба-
нұсқалар,мысалға; жасуша ... ... ... ... айналымы
жөніндегі суреттер, фотосуреттер, үрдістер мен нысандардың ... ДНҚ ... ... ... ... ... жануарлардың нақ
пішіндері жатады.Көрнекіліктің ерекше тобы ... ... ... құралдары есептеледі.
Сөздік немесе вербальды құралдар – олар кітаптар, оның ішінде оқулық,
мұғалімнің ... кино ... ... ... ... ... ... істеуді қамтамасыз ететін бағдарламалық құралдар
(бейнекадрлар, нобайлар) тестілер мен ... ... ... ... ... суреттерді тікелей бақылауын қамтамасыз ету бақылаулар
мен практикалық әрекеттер түрінде болады[10].
Қорытынды
Оқыту әдісі дегеніміз – мұғалімнің оқушыларға білім мен ... ... және ... ... ... ... іс әрекеттері деп
айтуға болады. Екі жақтың бір – ... ... ... бір ... үшін ... ... ... Оқыту, білім беру көзі ... ... ... ... оқу ... ... тақырыптар
бойынша анықталады.
Биология пән ретінде оқыту барысында алуан түрлі ... ... ... ... және ... ... ерекшеліктеріне
байланысты төмендегідей топтастыруға болады.
1. Оқушылардың білім ... ... іс- ... ... Мұғалімнің білім берудегі іс - әрекетінің сипаты.
3. Білім алу ... ... осы үш ... ... ... табылады. Дәстүрлі
сабақ беру ежелден келе жатқан білім беру ... ...... ... мен ... сәйкес оқыту
әрекетінің пәрменділігінің көтерілуіне әсер ... ... ... ... және ... бағдарламалары. Биологияны оқытудың
сапасын арттыру үшін оған ... ... ... қажет, ол дегеніміз
оқытудың материялдық базасын ұйымдастыру биология кабинеті, оқу тәрбие
алаңы және тірі ... ... ... бір-бірімен өте тығыз байланысты және
оқыту мен тәрбие міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... Оқытудың негізгі түрі сабақ болғандықтан, ол негізінен
сыныпта өтеді.
Әр әдістің өзіне тән қолдану ... бар. ... ... ... білім алу көзі ... сөзі ... ... ... ... ... - ... лекция түрінде білім береді,
ал ... іс- ... ... ... өтіп ... соң, ... немесе жазбаша есеп беру барысында алған білімдері мен түсініктері
қорытындыланады, бекітеді.
Көрнекілік әдісін пайдаланған кезде ... сөзі ... ... алады
да, оқушылардың алатын білім көзі мұғалімнің ... мен ... ... ... ... ... ... фактіларін ой
елегінен өткізіп, белгілі бір қорытындыға ... жаңа ... ... ... оқушылардың бақылаған, көрген құбылыстары білім көзі ... әдіс ... ... сөзі ... беру үшін ... жұмыстың мақсатымен таныстыру үшін қажет. Оқушылардың алатын
білім ... ... ... ... ... ... ... нұсқауымен білім алу үшін кітаппен
жұмыс жүргізіледі. Оқушылар білімді кітаптың мазмұнынан ... ... ... түрлі әдістерді қолдану барысында да жүргізіледі,мұғалімнің
қандайда бір әдістерді қолдануының ... ... ... ... ... қатыстыру . Оқушылар сабақтарда баяндамалар, түсініктемелер,
тәжірибелер, практикалық жұмыстар жасайды.
Әдістердің ... ... ... ... өз ... ойлау
деңгейін дамыту жағын қамтамасыз етіуі ... ... ... ... іс - ... ... үшін ... жауап әрекеттеріне сараптама
жасау керек. Бұл ... ... ... ... ... алу арқылы
жүзеге асады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
[1] А.Мырзабаев.Биологияны оқыту әдістемесі. Қарағанды.
[2] А.М.Розенштейн, Н.А Пугал. Исползование средств обучения на
уроках ... М, ... ... ... ... Изд.дом.,Ниола 21-й век.
[4] Булашбаева А. Жаңа технологиялар әдістері. Биология және
салауаттылық негізі. 2006. №6, 39-40б.
[5] Бозбаева Г. Әдіс тәсілдерінің тиімділігі. ... ... ... 2006. №5, 48-51б.
[6] В.М.Душенков, К.В.Макаров, Летняя полевая практика по зоологии
беспозвоночных.
[7] В.Ф.Шалаев, В.Б.Богорад, А.И.Никишов, Е.Т.Бравкина, Методика
обучения зологии. Пособие для ... М, ... ... ... Н.К. ... ... ... ботаники». Москва,
1956.
[9] Жылыбаев Ж. О. Педагогические условия формировние здорового образа
жини учащеихся иннавационных школ. ... ... ... ... Исманбетова М. Молульді оқыту. Биология және салауаттылық
негіздері. 2006. №3, ... ... С.М. ... педагогикалық білім беруге болашақ
мұғалімдерді жаңа ақпараттық технологияны пайдасына білуге даярлаудың
педагогикалық негіздері. Автореферат канд. дисс., түркістан 2006.
[12] Куанбаев Б. ... ... ... ... ... дидактикалық негіздері. Автореферат канд. дисс., 2006ж.
[13] Колеченко А.А. Энциклопедия педагогических технологий. - М.: Изд-
во КАРО, 2002.
[14] М.Козлов, Е. Нинбург, Ваша ... Сбор и ... ... М., «Просвещение», 1971 г.
[15] Меңжанова А.К. Педагогикалық пәндерді оқыту әдістемесі.1996ж.
160б.
[16] Мягкова А.И., ... З.И. ... ... ... по
общей биологий». ВШ, Москва. 1990.
[17] Н.М.Верзилин, Общая ... ... ... ... ... ... биологиядан кейбір ... ... ... Алматы, ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
N (Азоттың) және P(Фосфордың) биологиялық ролі, медицинада қолданылатын қосылыстар4 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
«Биологиялық кітаптар»8 бет
«Биологиялық экология»30 бет
«Циклопропанкарбон қышқылының биологиялық активті жаңа туындыларын синтездеу»49 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Іле-Алатауы кейбір мүктерінен биологиялық белсенді заттарды алудың сызба-нұсқасын жасау және анализдеу56 бет
Ішімдік ол биологиялық у6 бет
Агроландшафттың биологиялық және технологиялық жер саласындағы салыстырмалылығы3 бет
Адам тіршілігінің табиғи-биологиялық алғышарты10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь