Жауғаш батыр

Абылай ханның тұсында
Өмірбаяны
Жауғаш батыр ерліктері
Жауғаш батыр туралы жыр
Шайқастары
Абылай ханның тұсында қол бастап, ел қорғаған, қаптаған жауға ұран салып, дара шапқан батырлар аз болмаған. Сондай батырлардың бірі – қоралас Жауғаш батыр. Жауғаш батырдың өз тұсындағы басқа батырлардан ерекшелігі - ол биліктің күшін, найзаның ұшын асырған асқан батыр болумен бірге ақылы нұрлы,пайымы терең мәмілегер, сарабал саясаткер еді. Абылай хан Жауғаштың осы қасиеттерін жоғары бағалап, оны ашық ұрысқа сала бермей,хандықтың ішкі және сыртқы саясатын жүзеге асырушы мәмілегер, елші қызметін сеніп тапсырған. Сонымен қатар ол хан кеңесшісі ретінде де мемлекет ісіне араласып, хандықтың басты тұлғаларының бірі ретінде ел үшін игілікті істердің басында жүрген.Сондықтан да Жауғаш батырдың өмірі, айналысы, заманы туралы тарих шындығын тану мен талдап, бағалаудың мәдени-әлеуметтік маңызы аса жоғары. Бұл орайда жеке ,негізсіз, дәйексіз пікірлерге бой ұруға бармай, дерек көздерінде сақталған тарихи оқиғалардың жүйесі мен желісінен жаңылмай ой тарату аса маңызды. Жауғаш батырдың өмірі, айналасы, заманы туралы сонда ғана шынайы қорытынды жасауға болады.
Жауғаш батыр – қазақ халқының біртуар ұлы азаматы,тарихи тұлға. Тарихи деректерге, ел аузындағы аңыздарға қарағанда, Жауғаш батыр 1738 жылы қазіргі Алматы облысының Қаскелең ауданындағы Жауғашты ауылының қасында Ақсу өзенінің бойында «Батыр – туған» (қазіргі Елтай селосы) деп аталатын жерде өмірге келген. Небәрі 49 жыл өмір сүрген. 1787 жылы Сарғау- Тоқташ деп аталатын жерде ( қазіргі Жамбыл обылысы, Мерке ауданы мен Қырғыз Республикасының Жайыл ауданының шекарасындағы жер ) ауырып өз ажалынан қайтыс болған.
Жауғаш батыр Абылай ханның қасында болып, 30 жыл адал қызмет еткен. Ол бас уәзір дәрежесіне кейін көтеріліп, қазақ халқын басын біріктіруге, үш жүздің басын қосып, бір хандық құруға, 1771жылы Абылайды бүкіл қазақ халқының ханы етіп көтеруге зор еңбек сіңірген. Жауғаш тек батырлығымен, қол бастап женіңпас атанумен, соғыс ережесін жақсы білетіндігімен ғана көзге түсіп қоймаған. Оның басқа да, айталық, мінез – құлқымен, адалдығымен, парасаттылығымен, тапқырлығы және сясаткерлігімен, сөзге жүйрік шешендігімен де көзге түскендігіне ел арасындағы аңызға айналған қызықты әңгімелер куә.
1) Әлмұхамедұлы Ә. «Жауғаш батыр»
2)Әбділдаұлы Б. «Жауғаш батыр – Абылай ханның елшісі»
3)Әпсемет Арғынбай «Жауғаш батыр»
4)Ахметжанов Қ.С. «Жараған темір кигендер»
5)Уәлиханов Ш.Ш. «Абылай туралы жыр»
6)Дәдебаев Ж. «Жауғаш»
        
        Абылай ханның тұсында қол бастап, ел қорғаған, қаптаған жауға ұран
салып, дара шапқан батырлар аз болмаған. Сондай батырлардың бірі – қоралас
Жауғаш батыр. ... ... өз ... басқа батырлардан ерекшелігі -
ол биліктің күшін, найзаның ұшын асырған асқан батыр болумен бірге ... ... ... ... саясаткер еді. Абылай хан Жауғаштың
осы қасиеттерін жоғары бағалап, оны ашық ұрысқа сала бермей,хандықтың ішкі
және сыртқы ... ... ... ... елші ... сеніп
тапсырған. Сонымен қатар ол хан кеңесшісі ретінде де мемлекет ісіне
араласып, хандықтың басты ... бірі ... ел үшін ... ... ... да ... батырдың өмірі, айналысы,
заманы туралы тарих шындығын тану мен талдап, ... ... аса ... Бұл ... жеке ... ... пікірлерге бой ұруға
бармай, дерек көздерінде сақталған тарихи оқиғалардың жүйесі мен желісінен
жаңылмай ой тарату аса ... ... ... ... ... заманы
туралы сонда ғана шынайы қорытынды жасауға болады.
Жауғаш батыр – қазақ халқының біртуар ұлы азаматы,тарихи тұлға. Тарихи
деректерге, ел аузындағы ... ... ... батыр 1738 жылы
қазіргі Алматы облысының Қаскелең ауданындағы Жауғашты ауылының қасында
Ақсу өзенінің бойында «Батыр – туған» (қазіргі Елтай селосы) деп ... ... ... ... 49 жыл өмір сүрген. 1787 жылы Сарғау- Тоқташ
деп аталатын жерде ( қазіргі Жамбыл обылысы, Мерке ... мен ... ... ... шекарасындағы жер ) ауырып өз ажалынан
қайтыс болған.
Жауғаш батыр Абылай ханның қасында болып, 30 жыл адал ... ... ... ... дәрежесіне кейін көтеріліп, қазақ халқын басын біріктіруге, үш
жүздің басын ... бір ... ... ... ... ... ... ханы етіп көтеруге зор еңбек сіңірген. Жауғаш тек батырлығымен,
қол бастап женіңпас атанумен, соғыс ережесін жақсы ... ... ... ... Оның ... да, айталық, мінез – құлқымен,
адалдығымен, парасаттылығымен, тапқырлығы және сясаткерлігімен, сөзге
жүйрік шешендігімен де көзге түскендігіне ел арасындағы ... ... ... ... батырдың ерлік істері жайлы ел аузында айтылып жүрген қызықты
әңгімелер көп-ақ. Ол қарша бораған жау оғына қарсы арыстанша ... ... ... ерекше қаһар пайда болып, жау жағы безіп ... ... бір ... ... ... ... білетін ақылды қолбасшылығы.
Сондықтан да Жауғаш батыр қатынасқан соғыстар женіспен бітіп, оның мерейі
әр кезде де үстем болып отырған.
Сондай бір аңыз ... ... ... ... ... ... Жауғаштың қолбасшылығымен өткен бір
жорықтың кезінде қазақтар осы жерге ... ... ... Жер ... жақсы
білетін Жауғаш қалмақтын қосын бірден шаппай, шайқасты бір жұмаға кейінге
қалдырады. Бұл жағдайдын себебін сұрағанда ол қалмақтын қосы ... суы мен ... ... алға ... ... бір ... ... жаппай ауруға ұшырайтынын, өзінен - өзі қырылатындығын айтады. Міне
осылайша батыр соғыс кезінде табиғат жағдайын да сәтімен пайдалана біліпті.
Жауғаштың ... ... ... келуіне Алатаудың бауырында өткен
бір үлкен ас үстінде шыққан дау себеп болады. Асқа алыс – ... ... ... Ас ... ұрыс ... күші басым түскен топ қарсы жақтағы
бір кісіні Жауғаш отырған үйге қуып тығады. Жауғаш батыр араша түсіп, күш
көрсеткен топқа басу айтса, олар ... ... ... ; «Бұтаға
қорғалаған торғайдың да жаны қалады. Мені пана тұтып келген ... ... неге ... ... Неге ... ?» - деп, ашу ... ұрысқа
араласады. Ұрыс үстінде қарсы жақ көптігін пайдаланып, батырға тізесін
батырып жіберсе ... ... ... ... ... туған Бабалықтың тоғыз
ұлы миятыққа жарамай, Жауғашты жалғыз ... ... ... ... ... наза ... Астағы ұрыстың бір қыры ақын Әміт әлмұхаметұлының ... жилы ... ) ... туралы жырында баяндалған. Онда мынадай жолдар
бар;
Жүріпті жалғызсырап ... ... ... ... ... сыбағадан.
Айтылған Бабалының тоғыз ұлы
Батырды шеттетіпті
Туған жерінен, ағайындарынан ауа көшкен Жауғаш Абылай ... ... ... ... ... Хан ... жөн ... Жауғаш өзінің үйсін
екенін айтып, көшіп келе жатқан себебін жырмен баяндайды;
Туғаным жаман болған соң,
Көптен қашып ... ... ... ... ... келемін.
Жауғаш – қазақ жері мен елін қорғауда Жоңғар хандығымен болған тікетірес
соғыстарда Абылай хан бастаған атақты бабаларымыз ... ... ... ... ... ... Саурық,
Саңырақтардың қатарынан орын алған батыр. Хан ордасының ішкі, сыртқы
саясатыр жүргізуде бас ... ... ... Ол ... ... ел ... дау –дамайларды шешіп қана қоймай,
халықаралық саяси келісімдерді, әсіресе,Ресей, Қытай және Орта ... ... ... мәселелерін шешуде қыруар еңбек сіңірген. Бұл
орайда ауызша және жазбаша әдебиеттерде айтылып жүрген әңгімелердің өзі –
түбегейлі ғылыми ... ... ... үлкен мәселе. Белек Сотонаевтың
«Қызыл қырғыз тарихы» атты 1984 жылы ... ... ... ... ... ... 1775-1776жылғы қазақ –қырғыз арасындағы жаугершілік жағдайға
байланысты келтірілген деректеріне сүйенсек, « Қырғызбенен қазақ арасы
Санбарақ ... соң ... ... қырғыздың көкірегі өсіп, қазақтың
малын бұрынғыдан да бетер ұрлап, тонап, ... ... ... ... ... Чокар, Уман, Жаманақ( Садыр ханның күшейіп тұрғанын
пайдаланып ), секілділері қазақтын тынышын алған. Қазақтар Әулиеата
қаласына жиналып кеңеседі де, ... ... күн ... ... жердегі қоралас руынан Жауғаш батырды Абылайға жіберген. Бүкіл үш
жүздің жақсыларының ... ... ... ... ... жібереміз және ол
адам қандай болу керектігін ойланғанда, олардың бұл сапарға Жауғаш лайық
деп шешуінің өзі де ... кім ... ... ... ... ... барып, елдің жағдайын түсіндіру, қиын-қыстау жағдайда отырған
халықтың тілегін нұсқа жеткізу әрбір би, болыс, батырдың ... ... ... ... ... ... ... келіп паналағаннан кейін болған
қақтығыстарда қазақтың бірнеше батырлары Цин жағы батырлардыңбірнешеуін
кепілдікте ұстай отырып, Жауғаш бастаған бір – ... ... ... ... Онда Абылайдың қазақ ішінде жасырынып жүрген Әмірсананы ұстап
беруі туралы талап айтылған еді. Жауғаш бұл хабарды ... ... ... ... қашып келіп, бұтақты паналаған бейшара құс
секілді. Оны ұстау қиын емес. Ұлы императордан оның қанын ... ... ... ... ... жеткізу үшін, Жауғаш Цин жағына қайта
барады.
Абылайдың сәлемін тыңдап болған әскербасы Дардана қазақтарға ренішін
білдіреді;»Әмірсананыұстамайынша, қазақтарға бір күн де ... ... ... ... ... ... отыр. Ол әртүрлі
сылтаумен Әмірсананың өмірін сақтап қалғысы келеді. Оның біздің
әскеріміздің жорығын кешіктіргісі келіп отырғаны айдан анық. ... ... ... ... ... ... ... отырғанын түсінетін емес», -
Дардананың ашулы сөзіне орай елшілер былай деп уәж айтады;»Әмірсананы ... қалу ... ... ... оны құтқаруға күш салады. Егер Абылайға
Әмірсананы ұстап беру туралы қатал әмір берілсе, онда ол батылы ... ... ала ма, он бес күн ... ... біз Әмірсананы сіздің
қолыңызға тапсырамыз. Сізді алдауға батылымыз бармайды». Осы сөзден кейін
Дардана Жауғашты Абылайға қайта жібереді. Бұл 1775 жылдың ... ... ... Қыс ... келе ... ... ... іздеп жорыққа шығудан
тежеліп, әскерін еліне қайтарды.
Орталық Азиядағы халықаралық қатынастарды зерттеп, көп еңбек жазған
В.С.Кузнецов «Әмірсана» атты монографиялық жұмысында Жауғаштың ... ... мен ... ... ... сапармен екі рет барып
келгені көрсетеді.
Дардананың Әмірсананы қолына беруді талап етіп, ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Ол сөзінің
жүйелігімен, ойының тереңдігімен қытай қолбасыларын айтқанына сендіріп,
олардың өз ұсынысына орай іс-қимыл жасауына қол жеткізеді. Бұл ... са яси ... ... ... елі үшін ... ... тиімді
саяси жетістік еді.
18 ғасырдың орта шенінде қырғыз-қазақ ... ... ... ... ... Садыр, Атеке жырық қазіргі Оңтүстік Қазақстан –
Шымкент, Жамбыл, Алматы облыстарының біраз жерін шауып алады. Жауғаш бес-
алты нөкерімен ... ... ... ... осы ... ... Бұхар
жырау «Абылай» туралы қисасында Жауғаштың Абылайға жолыққан кезін былай
суреттейді; «Алла жар болсын, Хан ... ... ... ... Хан Абылай;
«Жол болсын,Жауғашжан»,-деп жылы жүзбен қарсы алады. ... ... ... ... ... жатқан жағдайды толық баяндап берген соң, Абылай
Жауғашқа кеңес береді, қырғыз батырларының ісіне ... ... ... ... ... ... ... бара тұр, бара тұр;
Сүмбіле тусын жылтиып,
Ат семірсін құнтиып,
Мен Садырға қылайын,
Баяғыдай болайын,
Пана бергін құдайым!- депті Жауғашты жолға салып,. ... тұр, күш ... Ұлы ... ... ... ... болуы керек. Бұл
оқиға шамамен 1773-1774 жылдары Сүмбіленің алдындағы қыс ... ... ... ... ... 1775 жылы қол жинап, Ташкент
қаласын өзіне қаратады да, 1776 ... ... сол ... өткізіп,
көктемінде Жауғашпен уәделескен бойынша қазіргі Мерке ауданының Қорағаты
өзенінің бойына келіп қосын тігеді. Осы ... ... ... ... бас етіп ... ... қайтсын, оларға айтқанымды
айта бар деп, былай деген екен;
Әй, Жауғашым, Жауғашым!
Оң ...... ...... де ... сендей құбаша ұл.
Мінгенде аты кері еді,
Есенқұл мен Ерсәдір
Қырғызда даңқы бір шыққан ер еді.
Бар, ... бара ... ... бойы – тар ... ... ... бойы – кең ... барып жайлайын.
Қазы менен қартаны
Қия кесіп шайнайын....
Жауғаш Садырға барып Абылай ханның айтқанын жеткізеді. ... ... кері ... береді. Сондағы Садырдың айтқаны;
Қоқи, елдеспеймін онымен,
Жауласамын ол құлмен,
Таластың бойы – тар жайлау,
Таласа барып жайламан.
Келестің бойы – кең ... ... ... ... ... ... ... қоқи!
Екі ел арасы бұзылып, Абылай хан қаһарына мінді. Үш жүзбен Сарбаздар
батырлар жиналады. Тарихи деректерге қарағанда, Абылайдың әскербасшысылары
болып мына батыр ... ... ... ... ... Еспенбет, Матай, Айтпанбет, Шөнкей, Бура Қабанбай,
Қанжығалы Бөгенбай.
Абылай хан қалмақтың Ежен ханын шабады. Жорық алдында Жауғаш көрген
түсін ... ... ... ... ... мұрындықты боз тайлақ етектеп
жүрген екен. Сонда хан түсті ертеңгі ... ... ... ... ... олжаға Жауғаштың ие болатынын айтады. Іленің бойында қалмақ
пен қазақ қатты ұрысады. Жауғаш қалың қырғында жаудың ту ... туын ... Туы ... ... берекесі кетіп, қатары бұзылады,
ақыры жеңіледі. Осы соғыста қалмақтың бір ару қызы олжаға түседі. ... көзі ... ... болса, қызға ие болып тұрған батыр бұған
көнбейді. Сонда Жауғаш Абылайдан таластың ... ... ... ... бір ... ... ... тыңдап болып, олжаға түскен қалмақ қызын
жаудың туын жалғыз шауып жыққан Жауғашқа береді.Қыздың аты ... ... ... ... төрт бала сүйеді.
Жауғаш Абылай ханның ордасында елге билік айтып, кеңес беріп жүрген
шақта қыздардың садыр деген бір батыры ... ... ... ... алып, Талас пен Сыр аралығындағы елді өз еліне бағынышты етпек
оймен қол жинап ... ... ... жетеді. Қытай императорының
Абылайға 1765 жылы шілде айында жолдаған хатында қырғыздардың қазақ жеріне
көп қолмен кіріп, қыруар адам ... ... ... мал ... ...... ... баяндалады.Хат мазұнына қарағанда, Абылай
бұған дейін императорға елші жіберіп, одан әскери көмек ... ... ... ... ... ... ... тартынады. Бірақ елшінің
құрамындағы 17 адамға түгел сый көрсетіп, құрмет білдіреді. Осы елшіліктің
басында Жауғаш та болған. Хан ... ... ... ... ... көшеді. Ол
алдымен Садырға қосылып, оған бағынышты болған ... ... одан ... өзін шабу туралы шешім жариялап, қол жинауға жарлық береді. Жауғаш
ханның жарлығын қабылдай отырып, қол жинауға мезгілдің жайсыздығын айтады
да, ... ... елші ... туралы ұсыныс жасайды. Бірақ хан алған
бетінен қайтпайды. Ханның бетін байқаған Жауғаш Садырдың билігін мойындап,
оған кіріптар болған үйсіндерге адам жіберіп, ... ... ... әрі хан ... ауыл ... ... табанына күміс, өкшесіне
алтын шеге қағып, хан түскен үйге келгенде, аяқтарын созып отыруы жайында
таптарыс береді. Ауыл жігіттері Жауғаштың ... ... хадв ... ... ... Хан ... ... ауылш жігіттері аяқтарын созып
отырады. Сонда Абылай хан Жауғашқа:
- Үйсін деген ел әңгі боладыболады екен ғой: ... ... ... ...... ... Жауғаш ханға былай деген екен:
-Хан ием, олай емес,. Біздің үйсін әлі әңгі емес. Бірақ бұрын бұлар хан
көрмеген, хануәзірінің ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан алдымен Садырды шабайық, содан кейін істің жайын
осыларға түсіндірейік.
Абылай хан ... ... ... ... қырғыз манаптарының Талас
пен Аса өзендерінен аса жүріп Бөген бойында отырған қоңыраттарды шауып,
олардың мал – мүлкін олжадан алып кеткені жырланады. ... бір ... ... ... ... ... ... найманды шапқаны
суруттеледі. Найманның шабылғаны туралы Ш. Уәлихановтың жазып қалдырған
еңбегінің ... аса ... ... ... ... ... Жалды Барақ қырғыздарға
тиіп, мол олжаға ие боады. ... ... ... ... ... ... ... әулие түтып ,
қастерлеп келе жатқан. Қошқар атаның мазарын
қорлаиды . Қырғыз ... ... ... алмай,Жалды Бараққа түн
жамылып шабуыл жасап, қолын қашырып, барлық ... ие ... ... ... ... ... ... алып, «Қазақ»
газетінің 1916 жылғы 24 мамырдағы санында жариялаған «Жаланаш ... ... осы ... ... ... пен ... батырларды әскерімен
бірге өлтіріп, «бастарын кесіп алып, бір бас – бір шымнан қалап, Шу
жағасында келдімұра ... ... ... ... ... сол ... ... Шымкенттегі қоныраттарды және шауып, еліне
қайтады.
Абылай хан бір жағы Шу, бір жағы Таласта қалың қолмен тұрып,
Садырбалаға елші ... Ел ... ... ... бұл жерде
басқа дерек көздеріне қарағанда, бұл жерде басқа деңгейде орындалады.
Садырбала ... оң ... ... ... ... ... ... сұрайды.
Мәулет мезгілі болғанда, Абылайға көрісуге барып, тарту-тарлғысы мен
қонақасын алып баратынын айтып, Садырбала уәде ... ... Елші ... Садырбала қалың қолын жинап алады. Мәулет мезгілі жақындағанда,
Садырбала жер қайысқан қолмен Абылайдың алдына ... ... ... ... ... ... ... самсап тұрған қалың
қолды көргенде, абыржып қалады.
Шиеленіскен жағдайдан білектің күші емес, білімнің күші, ақылдың
алғырлығы ғана алып шығуға тиісті. Осыны көзбен көріп, ... ... ... алып ... ... қана алып шығар деген ойға тоқтаған. Мұның
өзі де Абылай ... ... ... ... ... ... тыңдап, Садырбаланы тоқтатар бір ғана амал барын
айтады. Тұрған жерінде шеп құрып, алға от қарулы қоңырат мергендерін
шығаруды ұсынады. Ел аузындағы әңгімелерге ... дәл осы ... ... от ... ... басы толық құралмаған екен. Олардың басын
қосып, шеп құрғанға дейін Абылай хан Садырбаламен келіссөз жүргізіп, күн
сәске болғанға дейін уақыт ... Күн ... ... ... ... қолы дауылпазын соғып, сырнайлатып, соғысқа шығуға дайындалу
туралы дауыл көтереді. Бұл кезде Абылай хан да Жауғаштың ақылымен шеп
құрып, оған қоңырат ... ... ... ... ... ат ... Абылай хан әскерімен шептің ішіне кіріп мергендердің
тасасына шығады. Лап ... ... ... тап ... от қарудың
жаңбырша жауған оғына ұрынады. Мұндайды күтпеген Садырбаланың қолы селдей
қаптап келіп кейін серпіледі. Енді Садырбаланың өзіне қиын болады.
Берекесі кеткен қол кері ... ... ... хан ... қолды қумай,
тұрған орнында қала береді.
Абылай мен Садырбаланың соғысы бір ... те, бір ... те ... ... созылған. Далада жеңіліске ұшыраған Садыр бала Абылай ханмен
қамал салып соғысып, алдырмай, неше түрлі амал жасайды. Қарсыласының ... ... ... ... ... ... ... түсіреді.
Қамал далалық жағдайда асығыс жасалса да, тіке шапқан қолға алдырмайды. ... шеп ... оның ... үй ... , мал- мүлікті матап байлап,
қорған тұту, сөйтіп тіке келген қолды сол шептің тасасында оқты жаңбырдай
жаудырып қарсы алу – сол ... ... ... ... орын алған.
Жауғаштың арқадағы Абылайды іздеп келуінің бір себебі «Абылай ... ... ... ... ... Ақсу мен ... ... одан
төмен жатқан семіз найман менқоңыратты шапқанына Жауғаштың күйінгені жырда
былай суреттеледі:
Сен Сәдірге қылмасам ,
Көтіңнен ... ... ... ... ... бір кегім алмасам.......
Ел аузында сақталған әңгімелерге қарағанда, Жауғаш осы 15 жаста
болса керек.
Осы ... ... ... ... ... ... ... кезеңдері
мынандай болып шығады:
1738 жылы дүниеге келген; 15 жаста Абылай ханның тобына қосылған; 1748 –
1750 жылдар аралығында Абылайдың Ежен ... ... ... ... ... ... ... сұлуды олжаға алған; 1750 – 1755 жылдары қазақ
даласына бас сауғалап қашып келген жоңғар нояндарына қолдау көрсеткен.
Абылай ... ... ... ... ... жорықтарға қатысқан;
1756 жылы Цин үкіметі мен Абылай арасында екі рет ... ... ... ... ... ... ... шапқыншылығын Абылайға жеткізген;
1765 – 1769 жылдары Абылайдың тапсырмасымен қырғыз манаптарына ытымақ
туралы ұсыныспен бірнеше рет елші ... ... Цин ... ... ... салу туралы сұраныспен барған елшілік құрамында болған;
1770 жылы Абылайдың қырғыздарға жорығына қаиысқан, қырғыздарға ара түсіп,
ханның каһарын ... ... ... ... ... ... белгілі болатын өмір
кезеңдері осындай. Батыр баянды ғұмыр ... ... ... ... тыныштығы
мен тәуелсіздігі , амандығы болды. Сол мақсат жолында мұздай темір
құрсанып, қан майдан ұрысқа да шықты, даулы жерде ер ... ... ... ... ел ... халық бірлігі, мемлекет
тәуелсіздігі үшін төккен қаны да, айтқан сөзі де текке кеткен жоқ.
Жауғаштың ел мен елдік жолындағы естен кетпес ерлігі ... ... сөзі ... ... ... ... ... Әлмұхамедұлы Ә. «Жауғаш батыр»
2)Әбділдаұлы Б. «Жауғаш батыр – Абылай ханның елшісі»
3)Әпсемет Арғынбай «Жауғаш батыр»
4)Ахметжанов Қ.С. «Жараған темір кигендер»
5)Уәлиханов Ш.Ш. ... ... ... Ж. ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алаштың алдаспаны11 бет
Жоңғар шапқыншылығына қарсы күрескен батырлар19 бет
Атқа мінудің қазақи (шығыстық) және батысеуропалық үлгісі4 бет
Батыр Баян10 бет
Батыр сөзінің шығу тарихы6 бет
Ер Тарғын» жырындағы Тарғын батыр образы10 бет
Ер Шотан (1705-1786)2 бет
Жәнібек батырдың балалық шағы туралы17 бет
Иманжүсіп13 бет
Мағжан Жұмабаев шығармалары36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь