Трансформаторлар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I. Трансформатор
1.1 Трансформатор ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Трансформаторлардың қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.3 Трансформатордың құрылысы және жұмыс істеу принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
II. Техникалық қауіпсіздік: Бастан күн өту және талықсу кезінде көрсетілетін алғашқы жәрдем
2.1 Күн өту және ыстық өту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.2 Бастан күн өткенде және ыстық өткенде алғашқы көмек ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.3 Күннен дұрыс қорғанайық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.4 Естен тану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
Әр түрлі құралдар мен қондырғылар тұтынатын кернеу өте кең диапазонда өзгереді. Тіпті бір электр қондырғысы әр түрлі кернеу пайдалануы мүмкін. Қуаттың тұрақты дерлік мәнінде айнымалы ток кернеуінің ток күшімен қатар өзгеруін айнымалы токтың трансформациясы дейді. Айнымалы токтың трансформациясын жүзеге асыратын құрал трансформатор деп аталады. Ол электромагниттік индукция құбылысының негізінде жұмыс істейді. Бұл құралды орыс ғалымы П . Н . Яблочков (1878 ж.) ойлап тапқан, кейін оны (1882 ж.) И . Ф . Усагин жетілдірді.
Трансформатор деп, бір кернеудегі айнымалы токты жиілігі сондай, бірақ кернеуі басқа айнымалы токқа айналдыратын статикалық электромагниттік аппаратты айтады.
Трансформаторлар электр энергиясын аса қашыққа жеткізуде және сол энергияны тутынушылардың арасына бөлшектеп таратуда өте кең практикалық қолдау тапты.
Электр энергиясының тұтынылатын орны көп. Ал оның өндірілетін орындары көп емес, отын және гидроресурс көзіне жақын орындар. Электр энергиясын жинап сақтау қолдан келмейді. Оны шығарып алысымен бірден тұтынып, іске жарату керек. Сондықтан электр энергиясын алысқа жеткізу қажеттігі туады.
Көптеген жағдайда бiр ток көзiнен әртүрлi кернеуге арналған құралдарды қоректендiру қажет болады. Мысалы, теледидарды 220 В-тық ток көзiне қосқан кезде оның iшiндегi қыздыру шамдарына 6,3 В, транзисторларға 1-2 В, ал электронды-сәулелендiру түтiкшесiне 15000 В кернеу беру қажет. Кернеудi осылай қажетiмiзше көтерiп, немесе төмендету үшiн трансформаторлар деп аталатын құралдар пайдаланылады.
Трансформаторлардың электр энергиясын тасымалдаудағы рөлi ерекше. Электр энергиясын қашық аралықтарға тасымалдау күрделi ғылыми-техникалық мәселе болып табылады. Бұл жердегi негiзгi мәселе энергия шығынымен байланысты. Өткiзгiштердiң қызуынан болатын энергия шығыны Джоуль-Ленц заңына сәйкес тiзбектегi ток күшiнiң квадратына пропорционал, яғни Q=I2Rt. Олай болса, тасымалдау кезiндегi бос шығынды азайту үшiн тасымалданатын қуатты кемiтпестен, ток күшiн мүмкiндiгiнше азайту қажет. Оның бiрден-бiр жолы кернеудiң шамасын аса жоғары, жүздеген мың вольтқа көтеру. Жоғарғы вольтты электр тасымалдау жүйелерiнiң болуы осымен байланысты. Электр энергиясын өндiретiн жерде кернеудi трансформаторлардың көмегiмен 400-500 мың вольтқа дейiн жоғарылатады да, тасымалдап жеткiзген соң энергияны тұтынатын жерде керiсiнше өндiрiстiк 220 вольтқа дейiн кемiтедi.
1. Өндірістік электроника негіздері және электроника
Автор: Китаев В.Е, Шляпинтох Л.С; 205-214 бет;
2. Электр машиналары
Автор: М. Исаханов, Ш. Өмірзақов; 3-7 бет;
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................................................3
I. Трансформатор
1.1
Трансформатор...............................................................
.....................................................5
1.2 ... ... ... және ... ... ... ... Бастан күн өту және талықсу кезінде
көрсетілетін алғашқы ... Күн өту және ... ... күн ... және ... өткенде алғашқы
көмек.............................................11
2.3 ... ... ... ... құралдар мен қондырғылар тұтынатын кернеу өте кең диапазонда
өзгереді. Тіпті бір электр қондырғысы әр ... ... ... ... ... дерлік мәнінде айнымалы ток кернеуінің ток ... ... ... ... ... ... Айнымалы токтың
трансформациясын жүзеге асыратын ... ... деп ... Ол
электромагниттік индукция құбылысының негізінде жұмыс істейді. Бұл құралды
орыс ғалымы П . Н . ... (1878 ж.) ... ... кейін оны (1882 ж.) И
. Ф . Усагин жетілдірді.
Трансформатор деп, бір ... ... ... ... ... ... ... айнымалы токқа айналдыратын статикалық электромагниттік
аппаратты айтады.
Трансформаторлар электр энергиясын аса ... ... және сол ... арасына бөлшектеп таратуда өте кең практикалық қолдау тапты.
Электр энергиясының ... орны көп. Ал оның ... ... ... отын және ... көзіне жақын орындар. Электр энергиясын жинап
сақтау ... ... Оны ... ... ... ... іске жарату
керек. Сондықтан электр энергиясын алысқа жеткізу қажеттігі туады.
Көптеген жағдайда бiр ток ... ... ... арналған құралдарды
қоректендiру қажет болады. Мысалы, теледидарды 220 ... ток ... ... оның ... ... ... 6,3 В, транзисторларға 1-2 В, ал
электронды-сәулелендiру түтiкшесiне 15000 В ... беру ... ... ... ... немесе төмендету үшiн трансформаторлар деп
аталатын құралдар пайдаланылады.
Трансформаторлардың электр энергиясын тасымалдаудағы рөлi ерекше. ... ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл жердегi негiзгi мәселе энергия шығынымен байланысты.
Өткiзгiштердiң қызуынан ... ... ... ... заңына сәйкес
тiзбектегi ток күшiнiң квадратына ... яғни Q=I2Rt. Олай ... ... бос шығынды азайту үшiн тасымалданатын ... ток ... ... ... ... Оның бiрден-бiр жолы
кернеудiң шамасын аса жоғары, жүздеген мың вольтқа көтеру. Жоғарғы вольтты
электр тасымалдау жүйелерiнiң болуы ... ... ... энергиясын
өндiретiн жерде кернеудi трансформаторлардың көмегiмен 400-500 мың вольтқа
дейiн жоғарылатады да, тасымалдап жеткiзген соң энергияны ... ... ... 220 ... ... ... техника және бизнес колледжі
«Тараз техника және бизнес колледжі» мекемесі (бұрынғы «Тараз экономика
және ... ... ... 2004 ... 2-ші ... ... қызметі Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңына сәйкес,
нормативтік ... және ... ... ... ... №8564-
1919-У-е №2009 жылдың 2-ші наурызында тіркелген ... ... ... ... ... куәлігіне және мекеме жарғысына сәйкес
жүзеге ... ... ... жері: Тараз қаласы, Сулейменов көшесі,22 үй.
Колледжге Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы басшысының 2009 ... ... №496/2 ... ... және кәсіптік, орта білімнен
кейінгі білім беру ... ... АБ ... № 0048121 мерзімі
шектелмеген мемлекеттік лицензия берген. Осы лицензияның 0081177 ... ... ... 0518000 Есеп және аудит (салалар бойынша)
- 0516000 ... ... ... 1306000 ... және ... 1302000 Автоматтандыру және басқару (бейіні бойынша)
- 1301000 Электронды құралдар мен ... 1304000 ... ... және бағдарламамен қамтамасыз ету турлері
бойынша
- 1206000 Жол қозғалысын ұйымдастыру
- 0201000 ... 0519000 ... ... ... ... ... ... құқығындағы ғимараттың жалпы ауданы 1996,3 ш.м. құрайды. Колледжде
бастапқы медициналық санитарлық көмек көрсететін ... ... ... Ж-ЛП № 00417Н, ... жыл) және 25 ... ... ... Трансформатор
Трансформатор деп,бір кернеудегі айнымалы токты жиілігі сондай, бірақ
кернеуі басқа айнымалы ... ... ... ... ... жеткізетін линиялардағы проводтардың көлденең қимасы ток күшіне
байланысты ... ... құны да және ... ... ... осыған байла- нысты болады.
Егер жеткізілетін қуатты сол қалпында қалдырып, кернеуді бірнеше ... ... есе ток күші ... ... ... ... аз провод
қолдануға мүмкіншілік туады. Бұл жағдай линиялар жүргізгенде түсті ... және ... ... ... қуат ... азайтуға мүмкіншілік береді.
Проводтардың көлденең қимасы және олардағы қуаттың шығыны мына формулалар
бойынша анықталады:
болғандықтан
мұндағы q - ... ... ... ;
- ток ... ;
- ток ...
- электр тарату линиясындағы кернеу,;
- жеткізілетін қуат;
- электр тарату линиясындағы қуат шығыны bm;
r - ... ... ;
- ... ... ... ... қуат өзгерілген жағдайда проводтың көлденең қимасы мен
линиядағы қуаттың шығыны кернеуге кері пропорционал ... ... ... ... 11-18 кв (кей ... 30-35 ... синхронды генераторлар өндіреді. Мұндай кернеу тұтынушылардың
тікелей қолдануына келмейтін өте жоғары болғанымен, ... ... ... ... ... жеткіліксіз.
Кернеуді ұлғайту үшін жоғарылатқыш трансформаторлар қоллданылады.
Екінші жағынан, электр энергиясының қабылдағыштарын (қыздырғыш лампалары,
электр ... және т.б.), ... ... ... ... мақсатында анағұрлым төмен кернеулерге (110-380 в)
арнап шығарылады. Оның ... ... ... ток ... бөліктердің
изоляциясын барынша күшейтуді ... ... ... ... ... конструкциясы өте күрделініп кетеді. Сондықтан электр
энергиясын ... ... ... ... ... ... ... соның салдарынан тұтынушыларға энергия төмендеткіш
трансформаторлар арқылы ... ... ... оны ... ... оны тұтынатын жерге дейін
жеткізілгенде, әлденеше рет (3-4рет) трансформацияланады. Оның ... ... ... бір ... және ... ... Соның салдарынан линияларда орнатылған трансформаторлардың
қуаты, электр станцияларындағы электр энергиясын өндіретін ... ... есе ... артық болады.
1- суретте трансформатордың принциптік схемасы көрсетілген. Көрнекті ... оның ... ... өзекшенің әр түрлі стерженінде орнатылған.
Шынында, әрбір обмотка екі стерженьде ... ... да, екі ... ... сол жақ ... ал ... жартылары өзекшенің оң
жақ стерженінде орналасады. ... ... ... ... өзара магниттік байланысы барынша тәуір болып ... ... ... ... ... қатыспайтын магнит ағынының
шашырауы азаяды.
1- сурет. Трансформатордың принциптік схемасы:
1- бірінші реттік обмотка, 2- болат өзекше, 3- ... ... ... энергиясы көзінің желісіне жалғанған обмотка бірінші ... ... да, ... тұтынушыға жеткізетін обмотка екінші реттік обмотка
деп аталады.
Әдетте бірінші реттік ... мен ... ... ... ... ... бірінші реттік кернеу екінші реттік кернеуден аз болса, ... ... деп, ал егер ... ... ... ... көп
болса, трансформатор төмендеткіш деп аталады. ... ... етіп те, ... етіп те ... ... ... бөлшектері болмауына қарамастан, трансформаторлар электр
машиналар қатарына ... ... заң ... ... бір ... ... энергиясын,
кернеуі екінші шамадағы электр энергиясына айналдырады.
Трансформатор – кернеудің ... ... ... ... ... реттеуге арналған электр құрылғы. Трансформаторлар ... ... ... ... мен ... басқа
салаларында, кең қолданыс тапты.
Олардың бір-бірінен қызметі мен ... ... ... ... оларға алғашқы бір құрылғының әр түрлері деп қарап,солардың
мысалдары ... ... ... ... ... ... күштік трансформаторлары елеулі орын алады. Олардың
көмегінсіз электрэнергиясын тасымалдау, тарату және ... ... ... ... ... ... ... вольттан артпайды.
Мұндай кернеумен электрэнергиясын жүздеген километр қашықтыққа жеткізу
мүмкін емес, себебі оның ... ... ... желісінде (ЭТЖ) ток
күшінің квадратына тура пропорциялық электр шығыны ретінде жоғалады.
ЭТЖ ... ... ... ... төмендетуді бір мезгілде
кернеуді жоғарылата отырып, ток ... ... ... іске асыруға болады.
Осы жағдайда берілетін электр қуаты S = UI ... ... да, оның ... ... ... ... қазіргі өркендеген
кезеңінде электр қуаты миллион вольттық ... ... ... тасымалданады. Мұндай жоғары кернеуді тек трансформаторлардың
көмегі арқылы ғана алуға болады.
Басқа тұрғыдан алып қарағанда, ... мың ... ... ... ... ... ... тұрғысынан ақылға сыймайды.
Күштік және тұрмыстық жабдықтардың жұмысы үшін көп жағдайларда 380 және 220
вольтты кернеу пайдаланады, ондай кернеуді трансформаторлар ... ... ... және төмендету – трансформатордың тамаша қасиеті. Егер
желіге трансформатордың орам саны көп орамасын қосса ... ... орам саны аз ... ... ... ... кернеуді жоғарылатады.
Трансформатордың құрылысы және жұмыс істеу принципі
Трансформатордың жұмысы электромагниттік ... ... ... ... ... ... обмоткасын айнымалы ток көзінің
тізбегіне жалғасақ, онда (екінші реттік обмотка ажыратулы тұрғанда) ... ... ток (бос ... ... ... ол ток ... ... магнит ағынын қоздырады. Бұл магнит ағыны
трансформатордың ... ... ... ... қиып ... де, ... э.қ. күшті индукциялайтын болады. Егер екінші ... ... ... бір ... ... жалғасақ, онда индукцияланған э.қ.
күштің әсерінен бұл обмотка арқылы және энергия қабылдағыш арқылы ... ... ... ... бірінші реттік обмоткадағы токта
ұлғаяды. Сөйтіп, электр энергиясы трансформациялана отырып, бірінші ... ... ... ... беріледі; бірақ екінші реттік желіге
жалғанған энергия қабылдағыштың ... ... ... ... және ... ... ... магниттік байланысын жақсарту
үшін, оларды бір болат магнитопроводқа орнатады.
Құйынды токтарға кететін ... ... ... ... изоляциямен (қызуға төзгіш ... ... ... ... пластиналардан (қалыңдығы 0,5 не 0,35 мм) жасалады.
Трансформаторлық болат ыстық тапталған болуы да сұйықтай ... ... ... ... ... ... ... бағыттағы магнит
өтімділігі мейлінше төмен төмен болады. Сондықтан ... ... ... магнитопроводтарды, магнить ағындыры болаттың прокатталу
бағытымен тұйықталатындай етіп жасайды. ... ... ... арналған материал ретінде суықтай тапталған болат лента
қолданылады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... магнитопроводтардың жартысы ұзындықтары әр түрлі ... ... ... ... болып келеді де пакет түрінде бірінің үстіне
бірі қапталып ... ... ... формаларда пакеттерді престейді
де (магнитопроводтың жоғарғы жағын және ... ... ... ... ... ... үшін оны ... Желім құрамын
сіңдіргеннен кейін (жеке қаңылтырларды біріне-бірін ... ... ... ... ... өңдейді (түйістіретін шеттерін
фрезерлейді) де трансформатор құрастыруға жібереді.
Трансформатор құрастырған кезде әуелі обмоткаларды магнитопроводка ... , ... ... ... екі бөлігін (жоғарғы және төменгі
бөлігін) ... ... ... Одан ... магнитопроводтың түйісетін
жері арнайы желімдегіш құрамы бар затпен жабылады.
Қуаты үлкен ... ... ... болаттан жасайды.
Жинастырылған магнитопроводтағы магнит сызықтарының бағыты ... ... ... келетіндей етіп суықтай тапталған ... ... ... болаттың магнит өтімділігі барлық бағытта бірдей
болады және ... аз ... ... формасы
қаңылтыр болатты штамптау арқылы жасалған Ш – және П – тәрізді пластиналар
болып келеді.
Магнитопроводтың ... ... және онда ... ... ... ... және ... болып келеді. Бір ... ... ... ... обмотка орналасқан
екі стерьженнен тұрады. (2 а-сурет). Бұл стерженьдер екі ... ... ... ... ... Бір ... ... магнитопроводы бір стерженьнен тұрады.(2 б-сурет).
Трансформатордың обмоткалары түгелдей сол стерженьге кигізіледі. ... ... ярмо ... ... ... ... обмотка бір жағынан
өзекше арқылы механикалық бүлінуден сақталады. Суықтай тапталған болаттан
жасалған ленталық магнитопроводта, ... ... ... ... ... (2 в- сурет) немесе бронялы (2 г-сурет) бола алады.
(2- сурет) Бір ... ... ... а -
стерженьдік, б - бронялық, в - ... ... г - ... ... ... ... қазіргі кезде көбінесе стерженьді етіп
жасалады, өйткені бұлардың ... ... ... ... ... ... ... оңайырақ болады. Аз қуатты
трансформаторлардың обмоткаларындағы кернеу аз, сондықтан оларды өзекшеден
изоляциялау ісі ... ... ... аз ... ... ... магнитопроводты етіп жасайды, өйткені
онда екі ... бар бір ... ал ... ... екі
комплект болады.
Бронялы магнитопродтағы магнит ағыны, стерженьнен шыға бере тең екі бөлікке
тарамдалу үшін ярмо арқылы ... ... ... ... екі
есе кіші болады, соның салдарынан ярмоның қимасын стержень қимасынан екі
есе кіші болатындай етіп ... ... ... ... ... стерженьнің
қимасынан артық болатындай жуандатылған ярмодан жасайды.Осының ... ... ... ... болаттың шығынын төмендетуге және
трансформаторлардың желіден ... ... ... ... ... ... ... көбінесе магнитопровод стерженіне концентрлі
кигізілетін ... ... ... катушкалар түрінде жасайды. Мұндай
формалы обмоткалар трансформатор істеп ... ... ... ... радиалды
электродинамикалық күштерге қарсы тұрады. Кей жағдайларда ... және т.б. ... ... ... ... ... ... обмоткаларды көлднең қимасы дөңгелек, изоляцияланған мыс немесе
алюминий проводтардан жасайды. Ал ірі токтар жағдайында ... ... ... бір немесе бірнеше параллель етіп оралған проводтар қолданылады.
Цилиндр тәрізді обмоткалардың орналасуы 3- ... ... ... обмоткасы НН магнитопроводтың стерженіне жақын орналастырылады,
өйткені жоғары ... ... ВН ... оны ... оңай. Төменгі кернеу обмоткасы магнитопроводтан кез келген
изоляциялағыш материалдан ... ... ... ... астар,
рейка, шайба арқылы изоляцияланады. Жоғары ... ... да ... ... ... ... обмотка жағдайында магнитопроводтың көлденең қимасын дөңгелек
формалы етіп жасаған қолайлы болар еді, ... бұл ... ... ... ... ... толтырылмаған қуыстар ... ... ... аз болса, соғұрлым обмотка орамдарының
ұзындығы аз болады, демек, магнитопроводтың ... ... ... ... ... ... ... аз болады. Алайда көлденең
қимасы дөңгелек магнитопроводтар жасалмайды. Көлденең қимасы ... ... үшін ... ... көп ... ... ені әр түрлі болат
пластиналардан жинастыру керек ... ... ... ... саны 9-10 ... аспайтын көлденең қимасы сатылы
магнитопроводтар болады. Өзекше қимасындағы ... саны ... бір ... ... ... ... 3- суретте магнитопровод
көлденең қимасының үш сатысы көрсетілген.
3 – сурет. Қуатты трасформатор обмоткасының өзекшеде орналасуы.
Қуатты трансформаторлардың ... ... ... ету үшін ... , болат қаңылтырлардың жазықтығына параллель және
перпендикуляр суытқыш ... ... ... каналдар әрі обмоткаларда
да жасалады.
Қуаты аз трансформаторларда магнитопроводтың көлденең қимасы тік ... ... ... да тік ... катушка формалы етіп
жасайды. Трансформаторлардың магнитопроводтарын түйістіру немесе бір-біріне
айқастыру ... ... ... ... ... құрастырғанда
магнитопроводты әуелі жеке тілме қаңылтырларын ... ... ... ... құрайды да, сонан соң оларды бірге құрастырады.
Бұлай жинастырғанда трансформаторды монтаждау және бөлшектеу ... ... ... оның пластиналары стержень пластиналарымен дәл келіп
орналаспайды, соның нәтижесінде түйіскен жерлерде ярмо ... ... ... ... ... ... ... бұлай
тұйықталуы құйынды токтардың ұлғаюына әкеп соғады да, ... ... ... ... тыс ... жіберуі мүмкін. Сондықтан түйіскен
жерлердің бәрінде магниттік кедергіні арттыратын изоляциялағыш астар жасау
қажет.
Айқастыра жинастырғанда болат ... ... ... ... әр жерде болатындай етіп орналастырылады да, магнитопровод
тұтасымен жинастырылады. Бұлай жинастырғанда ... ... ... ... түседі, бірақ магниттік кедергі едәуір азаяды, өйткені
пластиналар біріне-бірі тығыз ... ... ... оның ... ... қуаты вольт-амперлер (ва)
есебімен немесе киловольт-амперлер (ква) есебімен, толық ... ... ... реттік және екінші реттік обмоткалардағы ... ... (в) ... ... (кв) ... және ... ... (а) есебімен көрсетіледі.
Трансформатордың номинал қуаты деп, оның екінші обмоткасының толық ... ... қуат ... қуат ... ... яғни вольт-амперлер
арқылы немесе киловольт-амперлер арқылы өлшенеді.
Ваттар және киловаттар арқылы ... ... ... яғни ... ... жылулық, химиялық, жарық және т.б. ... ... ... ... ... кез ... ... аппараттың барлық
бөліктеріндегі және обмоткаларындағы проводтардың қималары, токтың актив
құраушысы, яғни ... ... ... ... проводтан өтетін толық токпен
анықталады, олай болса, толық қуатпен де анықталады.
Қуаты аз трансформаторлардың меншікті ... сууы ... ... сондықтан
ауаның табиғи суытуы олар үшін әбден жеткілікті болып табылады.
Қуаты ірі трансформаторларды ... ... етіп ... ... ... майы ... ... толтырылған металл бактарға орналастырады.
Трансформатор қабырғаларының табиғи сууы бәріненде кең өріс алған.
Суытушы беттерді ұлғайту үшін бактың ... ... ... ... ... ... ... май пайдалану процесінде қоршаған ауамен кездесіп,
таттанады, дымқылданадыв және ... ... ... оның ... ... ... пайдалануын қамтамасыз ету үшін, ондағы майдың
температурасын өлшеп отыру керек, оны ұдайы ... ... ... тазарту немесе жылы маймен алмастыру керек.
Температураның өзгеруі, трансформатордағы май ... ... ... ... ... май ... ... қаңылтырдан жасалған цилиндрлік ыдыс болып келетін май ұлғайтқыш,
бактың қақпағынан жоғары орнатылады да, онымен ... ... ... ... ... май ... тек ұлғайтқышта ғана өзгереді.
Соның нәтижесінде ауамен кездесетін майдың беті азаяды, сөйтіп, май едәуір
мөлшерде ... және ... ... ... қауіпсіздік
Бастан күн өту және талықсу кезінде көрсетілетін алғашқы жәрдем
Күн өту және ыстық өту - организмге қызу өтуден ... ... ... ... ... ... тамырлары ауруымен және эндокринді
аурулармен ауырған адамдарға қызу өткіш келеді. Әсіресе, шақырайған ... ... күн ... өту ... ... ... ... және күн көзінде көп жүруден болады.
Әсіресе ыстыққа ... ... ауыр дене ... ... ... ... ... адамдарға күн жиі өтеді. ... ... ... ... қара-қоңыр түсті киім немесе ауа өткізбейтін
және тердің булануына бөгет ... киім де ... ... өтуіне
себепші болады. Жабық бөлмеде де жоғары температурада және ... ... ... да ... ... ... ... ыстық ұруы
мүмкін.
Сырқаттың жеңіл дәрежелі түрінде:
- әлсіздік;
- бас ... ... ... дем алу мен ... соғуының жиілеуі;
- дененің терлеуі.
Сырқаттың орташа дәрежелі түрінде:
- ... ... ... ... ... ... және құсу;
- құлақтың бітуі;
- қорғаншақты қозғалыс;
- дем алу мен ... ... ... кей кездері - талып қалу.
Сырқаттың ауыр дәрежелі түрінде:
- ... ... ... ... ой-сананың бұзылуы;
- сандырақтау;
- елестеушілік;
- ... дем алу және ... ... ... - 1 ... 120-140 рет:
- дене қызуының көтерілуі (41-42°);
- зәрдің мөлшерінің азаюы.
Күн өту және ... өту ... ... ... ... бас сүйек
ішіндегі қан қысымының жоғарлауы, ... және т.б. ... ... күн ... және ... ... ... көмек
Бастан күн өткенде немесе ыстық өткенде ең ... ... күн ... әсер ... ... ету керек. Егер адам бөлме ішінде өзін жайсыз
сезінсе, таза ауаға ... егер ... ...... көлеңкеге
апарыңыз немесе ауа кіріп тұратын, салқын бөлмеге кіргізіңіз. Оны ... ... ... ... ... ... үстіне салқын суға дымқылданған матаны ... ... ... дымқыл орамал немесе мұз салынған пакетті ... ... ... ... (18-20 ... мен ... жақсы
көмектеседі. Бастан күн өткенде және ... ... ... және ... ... (суық емес!) су беру қажет. Дәрі-дәрмекті тек дәрігердің
нұсқаулығымен ішкен жөн.
Егер ... адам ... ... ал қолы мен ... суық болса, спирт
немесе сірке суымен (олардың ... ... ... ... тері
бүгілетін жерлерін (тізе асты, шап арасын, қолтықтың астын) ысқылау қажет.
Балаларды спирт және сірке ... ... ... ... ... таңып қалса, мұсатырлы спирт иіскетіңіз немесе ... су ... Есін ... жағдайда, дереу жедел жәрдем шақырыңыз
немесе ауруханаға жеткізіңіз.
Егер адамның тамыр ... ... және демі ... ... ... ... дем ... немесе жүрегіне жанама массаж жасаңыз.
Бала, жасөспірім немесе жүрек-қан тамырлары ауруларымен ... ... күн өтсе ... ... өтсе ... шақыру міндетті.
Алғашқы жәрдем көрсетіліп, адам есін жиған соң, оны ... ... ... ... оған бірнеше күн үйде жату керек болады.
Егер жағажайда, қыдырып жүріп немесе ыстық ... ұзақ ... ... соң
басыңыз айналып, ауырып, әлсіздік сезінсеңіз, бұл күн ... ... ... ... ... ... мүмкін. Дереу сол арадан шығып, көлеңкеге
барыңыз ... ... ... ... ... ... Егер мүмкіндік
болса, дененің үстіңгі бөлшегін салқын ... ... ... жуыңыз,
жата тұрыңыз. Міндетті түрде 1-2 стақан су ішіңіз, біраз ... ... және ... ... ... қорғанайық
Бастан күн өту мен ыстық өтудің ... алу үшін күн ... аса ... ... далаға, жағажайға шықпау, ауа кірмейтін, ыстық ... және адам толы ... ... ... өту мен ыстық өтуге көбіне артық салмағы бар ... қан ... ... ... ... ... ... адамдар,
кішкентай балалар бейім екенін ұмытпаңыз.
Ұзақ уақыт күн астында тұрған көлікке отырмас бұрын, барлық есіктерін ашып,
ішіне ауа кіруін ... ... ... ... ... ... ... тастап кетпеңіз. Күн астында ешқашан ұйықтамаңыз – егер ... бара ... ... ... табиғи маталардан тігілген ашық түсті киімдер киюге тырысыңыз және
бас киім ... ... ... су ішіп, ішімдіктен аулақ болыңыз.
Естен тану
Естен тану ( ... ... ... ... ... ... ... ми-
қан айналысы бұзылып, жауап реакциясы әлсірейді. Тыныс алу ... ... ... ... ... тану — ... күюдің, қансыраудың, қатерлі басқалай дерттің,
организмде қажетті су ... ... ... аса ... реакцияның салдарынан болатын адам өміріне қауіпті құбылыс.
Сондай-ақ ... тану ... ... көп қан кету де ... ... ... ... Әлсіздік,тамыр соғысының жиіленуі (минутіне 100-ден ... ... ... тер ... ... тартып, мұздап,дененің тершуі;
- Қан қысымының күрт төмендетіп кетуі;
- Ақыл-естің ауысуы; әлсіздік немесе ... ... тану ... болдырмау немесе одан тез айықтырып алу үшін не істеу
қажет?Естен танудың ... ... ... ... ... ... байқала
бастағанда:
- Сырқат адамды аяқ жағы басынан биігірек болатындай етіп ... ... ... басы қатты зақымданған болса, оны жартылай отырған қалыпта
жатқызған жөн.
- Қандай да болмасын қан кетуді ... Егер ... адам ... ... оны ... ... Егер сырқат адам су іше алатындай халде болса, онда оған бірнеше тамшы
су, ... ... ... ... ал ... су жетіспеушілігінің
белгілері байқалса, сусынды көбірек беріп және регидрат сусынын ішкізіңіз;
- Жарақат болса, онда жараға ем-доп жасап, ... ... Егер ... ... ... ... ... батып, мазасызданса, оған
аспирин немесе дерт ауыртпалығын жеңілдететін (байыз таптыратын) басқаь
дәрі-дәрмек беріңіз, ... ... ... ... ... тигізетін
кодеин тәрізді қоспалар болмауы керек.
- ... ... ... ... адамды демеп, көңілін көтеріңіз.
Сырқат адам ес-түссіз жатқан жағдайда:
- ... бір ... ... ... және ... қарай сәл кегжитіңкіреп
темен қаратып жатқызыңыз (жоғарыдағы суретке ... егер ... ... ... ... бара жатса, саусағыңызбен оның тілін тартып шығарыңыз.
- Егер ол құсып ... ... ... ішін ... ... тазалаңыз.
Құсық өкпесіне кетіп қалмауы үшін басы ... ... ... ... ... ... ... сәл шалқайтылып және қырынан
салынған);
- Есін ... оның ... ... апармаңыз;
- Егер осы сәтте маңайындағы адамдардың біреуі болмаса біреуі күре тамыр
арқылы ерітіндіні жиі ... ... ... ... ... ... Сырқат адамға тезірек дәрігерлік көмек ... ... ... ... ... ... ... индукция
құбылысына негiзделген. Бiрiншi реттi орамдар ... ... ток ... ... ... айнымалы магнит ағыны пайда болады. Бұл
магнит ағыны өз ... ... ... орамдарды да тесiп ... осы ... ... ... ... Егер ... ... тұтынушыларға қосылған болса, онда бұл тiзбектен де ... ... Ал бұл ... ток өзекшеде қайтадан өзiнiң айнымалы магнит ағынын
туғызады. Екiншi орамдардың туғызған магнит ағыны ... ... ... ... бұл өз ... бiрiншi реттi орамдардағы өздiк индукция
ЭҚК-iнiң кемуiне алып келедi. Өздiк индукция ЭҚК-iнiң ... ... ... ток арта ... да, қоректендiрушi кернеудiң мәнi өздiк
индукция ЭҚК-iне теңескенде жүйеде тепе-теңдiк орнайды.
Тұрақты токқа қарағанда айнымалы токтың ... ... мен ток ... ... ... ... өте кең ауқымда түрлендіруге болады.
Электр тогы генераторларда - ... ... да бір ... ... ... ... ... Генераторларға
жататындар: ... ... ... ... және күн ... ... энергияны шығынсыз дерлік түрлендіру мүмкін болмаса, онда электр ... ... да дәл ... кең ... ... болар еді. Электр
станцияларындағы қуатты ... ... ... ... ... ... іс жүзінде көбінесе онша үлкен емес кернеулер керек.
Айнымалы токты, кернеуді бірнеше есе арттырып немесе кемітіп, ал қуатты ... ... ... трансформатордың көмегімен іске асырылады.
Электр энергиясының тұтынылатын орны көп. Ал оның ... ... ... отын және ... ... ... орындар. Электр энергиясын жинап
сақтау қолдан келмейді. Оны шығарып алысымен ... ... іске ... ... ... ... алысқа жеткізу қажеттігі туады.
Көптеген жағдайда бiр ток көзiнен әртүрлi кернеуге арналған құралдарды
қоректендiру қажет болады. ... ... 220 ... ток ... қосқан
кезде оның iшiндегi қыздыру шамдарына 6,3 В, транзисторларға 1-2 В, ал
электронды-сәулелендiру түтiкшесiне 15000 В кернеу беру ... ... ... ... ... төмендету үшiн трансформаторлар деп
аталатын құралдар пайдаланылады.
Қуаттың тұрақты дерлік мәнінде айнымалы ток кернеуінің ток ... ... ... ... ... ... ... рет 1878 жылы орыс ғалымы П.Н.Яблочков ойлап тапқан,
кейін оны 1882 жылы И.Ф. Усагин жетілдірді.
Трансформатор тұйық ... ... ... оған сым орамнан тұратын екі
катушка кигізіледі. Орамалардың біреуі (бірінші реттік ... ... ... ... ... реттік орама (жүктеме) электр энергиясын
тұтынатын аспаптар мен құрылғыларға ... ... ... ... . ... к- ... коэффициенті деп аталады. Егер к>1 ... ... ал к

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Трансформаторлар және автотрансформаторлар. Холл эффектісі5 бет
Трансформаторлар туралы12 бет
Төменгі жиілікті трансформаторлар және дроссельдер3 бет
" МРЭК" АҚ 110 кВ " Старый город" қосалқы станциясын қайта құрылымдау34 бет
35 / 10 кВ «Cунaлe» қocaлқы cтaнцияcын қaйтa құpу62 бет
«Новый» 110/10 кВ қосалқы станциясын жобалау54 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
«Құлсары» 110/35/10 кВ қосалқы станциясын қайта құру73 бет
Айнымалы токтар4 бет
Алмагүл 35/10 кВ-тық қосалқы станциясын қайта құру50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь