Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінің алдын алу және жеңудің жолдары

Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігін алдын алу және жеңу жолдары
Бастауыш сынып оқушылар үлгермеушілігінің жеңудің себептері және оларға сипаттама
Оқушының оқу үлгеріміне әсер етуші жағдайлар
Бастауыш сынып оқушылардың үлгермеушілігін алдын алу және жеңудің жалпы бағыттары және әдіс.тәсілдері
Үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс түрлері
Үлгермейтін оқушылардың оқуға қалыпты көзқарасын қалыптастыру жөніндегі жұмыс жүйесі
ҚОРЫТЫНДЫ
Қосымша
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Отандық білім беру жүйесін реформалаудың заңнамалық тұжырымдамалық негіздері болатын Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы; Қазақстан Республикасының білім беруді 2010 жылға дейін дамытудың мемлекеттік бағдарламасында, Қазақстан Республикасында 2015 жылға дейінгі білім беруді дамытудың тұжырымдамасында; Қазақстан Республикасының 12 жылдық жалпы орта білім беру тұжырымдамасында; Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты жолдауында оқу-тәрбие процесінің сапасына, оның соңғы нәтижелеріне жаңа, күрделі талаптар қойылған. Өзгермелі әлеуметтік және экономикалық жағдайда өмір сүруге дайын ғана емес, айналасындағы шынайы өмірге белсенді қатысатының байқатып, оны жақсартуға ықпал ете алатын, бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру». Қазақстан қоғамының өзекті мәселелерінің бірі ретінде қарастырылады. Осыған байланысты жеке тұлғаға қойылатын мынадай талаптар алдыңғы қатарға шығады: креативтілік, белсенділік, төзімділік, әлеуметтілік, жауапкершілік, ой-өрісінің кеңдігі, жоғары кәсіби деңгейлі сауаттылық, танымдық әрекетке қызығушылығының басымдылығы.
Бастауыш мектеп-бұл оқушы тұлғасы мен санасының дамуы қуатты жүретін, ерекше құнды қайталанбас кезең. Сондықтан да, бастауыш білім -үздіксіз білім берудің алғашқы басқышы, қиын да, қадірлі жұмыс.
Бастауыш мектеп балаға белгілі бір білім ғана беріп қоймай, оны жалпы дамыту, яғни сөйлеу, оқу, қоршаған ортаға дұрыс көзқараста болу, жағдайларды объективті түрде бақылап, талдау жасауға үйрету, ойын дұрыс айтуға, салыстыра білуге, дәлелдеуге, сөйлеу мәдениетіне үйретеді.
Қазіргі психология және педагогика ғылымы еш нәрсеге бейімі жоқ, қабілетсіз адам болмайды деп дәлелдейді.
Барлық бастауыш сынып мұғалімдері үлгермеушілік мәселесімен кездеседі.
Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігін алдын алу және жеңу мәселесі әр қашанда оқыту әдістемелерінің өзекті проблемасы ретінде құрастырылған.
Біздің зерттеу жұмысымыз үшін оқушылар үлгермеушілігін алдын алу және жеңудің теориялық және әдіснамалық негіздерін қалаған ғалымдар Б.Г.Ананьев, Ю.К.Бабанский, Д.Н.Богоявленский, Н.А.Менчинская, А.А.Бодаев, Л.И.Божович, В.В.Давыдов, Д.Б,Эльконин, Л.В.Занков, А.Н.Леонтьев, А.А.Люблинская, И.А.Зимняя, Ш.А.Амонашвили, В.Ф.Шаталов, Б.Б.Коссов, В.С.Мухина, Г.Г.Кравцов, Е.Е.Кравцова, Л.Ф.Обухова және т.б. еңбектері ерекше маңызға ие.
Республикамыздың педагог-ғалымдары Р.Г.Ламберг, Н.Д.Хмель, Қараев, Ш.Т.Таубаев, Б.Т.Барсай, А.А.Бейсенбаева, Б.А.Тұрғынбаева, М.Мұхамедин, Д.Ж.Кішібаева, Ж.Т.Билялова, М.З.Жанбөбекова, Ф.Саметова т.б. еңбектерінде бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігін жеңудің кейбір мәселелері құрастырылған.
1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы // Егеменді Қазақстан, 2007, 27 шілде.
2. Қазақстан Республикасында білім беруді 2010 жылға дейін дамытудың мемлекеттік бағдарламасы.- Астана, 2003.-11 б.
3. Қазақстан Республикасында 2015 жылға дейінгі білім беруді дамытудың тұжырымдамасы // Егеменді Қазақстан, 2003, 26 желтоқсан.
4. Қазақстан Республикасының 12 жылдық жалпы білім беру тұжырымдамасы // «12 жылдық білім беру» ғылыми-әдістемелік басылым. - Алматы, 2006, №1.-Б. 6-11.
5. Назарбаев Н.Ә. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан. Қазақстан халқына жолдауы //Егеменді Қазақстан, 2007. 1 наурыз.
6. Немов Р.С. Психология. В 3 кн. Кн. 2. Психология образования. -М.:Гуммзд.центр ВЛАДОС, 1998. - С. 361-363.
7. Антонова Г.П., Антонова И.П. Обучаемость и внушаемость младших школьников // Вопросы психологии, 1991, №4. - С. 42-50.
8. Жарықбаев Қ.Б. Психология. Алматы: Ғылым, 2004.
9. Бап-Баба С. Психология. -Алматы, 1998.
10. Бабаев С.Б., Оңалбек Н.И. Жалпы педагогика. - Алматы: Заң мектебі, 2005.-220 б.
11. Гуткина Н.И. Психологическая готовность к школе. -М.: Просвещение, 1996. - С. 80-86.
12. Коменский Я.А. Великая дидактика //В кн. Я.А.Коменский, Дж. Локк, Ж.Ж.Руссо, И.Г.Песталоцци. Педагогическое наследие. — М.: Педагогика, 1989. -416 с.
13. Ушынский К.Д. Соч. в III т. Т.1.-М., 1948.-С 178-181.
14. Сухомлинский В А. Балаларға жүрек жылуы. - Алматы: Мектеп, 1986.
15. Ыбырай Алтынсарын тағлымы / Құраст. М.Жармұхамедов. - Алматы. Жазушы, 1991. С-384 б.
16. Байтұрсынов А.Б. Начальная школа //В кн. «Антология педагогической мысли Казахстана». —Алматы: Рауан, 1995. — С. 80-85.
17. Жұмабаев М. Педагогика. -Алматы: Ана тілі, 1992. -106 б.
18. Аймауытұлы Ж. Психология. -Алматы: Рауан, 1995.-312 б.
19. Выготский Л.С. Педагогическая психология //Психология классические труды. - М., 1996.-320 с.
20. Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения. —М.: Педагогика, 1986. -С. 132-162.
21. Психологические проблемы неуспеваемости школьников /Подред. Н.А.Менчинской. - М.: Педагогика, 1981. -266 с.
22. Талызина Н.Ф. Формирование познавательной деятельности младших школьников. —М.: Просвещение, 1988.-211 с.
23. Зимняя И.А. Педагогикалық психология. —Алматы: «ТSТ- Сотрапи», 2005.-Б. 214-279.
24. Эльконин Д.Б. Кіші мектеп жасында оқу іс-әрекетін қалыптастырудың психологиялық мәселелері // Психология. Адамзат ойларының қазынасы /Құраст. Ә.Н.Нысанбаев. - Алматы: «Томас» баспа үйі, 2005.- Б.45-65.
25. Божович Л.И. Избранные психологические труды /Под.ред. Д.И.Фельдштейна. - М.: Педагогика, 1995.- 360 с.
26. Леонтьев А.А. Педагогическое общение. - Нальчик, 1996.- 290 с.
27. Тәжібаев Т.Т. //В Кн. «Антология педагогической мысли Казахстана. Сост.: Жарыкбаев К.Б., Калиев С.К- Алматы: Рауан, 1995.-С. 115-125.
28. Жарыкбаев КБ. Актуальные проблемы национальной педагогики и психологии в Казахстане и перспективы их развития // Вестник КазГУ. Серия: педагогические науки.- Алматы, 1998, № 1.-С. 27-29.
29. Бап-Баба С Психология.- Алматы: Рауан, 1998.- 212 б.
30. Мұқанов М.М. Жас ерекшеліктері және педагогикалық психология.-Алматы: Мектеп, 1988.- 220 б.
31. Немов Р.С. Формирование личности в младшем школьном возрасте / В Кн.: «Психология».В 3 Кн. Кн. 2.- М.: Гуманит.изд. Центр ВЛАДОС, 2005.- С. 208-221.
32. Мир детства: младший школьник //Под.ред. А.Г.Хрипковой. — М.: Просвещение, 1988. -С. 35-88.
33. Люблинская А.А. Учителю о психологии младшего школьника.- М.: Просвещение, 1987.-115 с.
34. Фридман Л.М. Формирование мотивации учения.- М.: Просвещение, 1989.-220 с.
35. Запорожец А.В. Психическое развитие ребенка // Избр. Психологич. Труды: В2т.-М.: Педагогика, 1986 Т. I- С. 115-128.
36. Кальмыкова З.И. Обучаемость и принципы построения методов ее диагностики //Проблемы диагностики умственного развития учащихся. - М.: Педагогика, 1985.- С. 95-115.
37. Хмель Н.Д. Жалпы білім беретін мектептегі педагогикалық процесс. — Алматы: Ғылым, 2002.-134 с.
38. Өтепбергенова З. Оқушылардың оқу үлгерімін жоғарылату //Психологияны мектепте және ЖОО-да оқыту, 2006, № 4. -Б. 2-4.
39. Қайырова Ж.А. Бастауыш сынып оқушыларында кездесетін қиындық түрлері және оларды шешу жолдары //Психология в школе, 2006, №1. -Б. 12-20.
40. Мухина В.С. Шестилетний ребенок в школе.- М.: Просвещение, 1986.-175 с.
41. Мухина В.С. Возрастная психология.- М.: Приор-издат, 1997.- 280 с.
42. Jean Madsen. Private and Public School Partnerships Sharing lessons about decentralization.- Falmer Press, London-Washington, D.C. 1996 y. p100-101.
43.Cllive R. Hollin Contemporary Psychology Taylor £ Francis Ltd 4. John St. London WCTN 2 ET, 1995 p97-98.
44. Малдыбаева О.А., Сұлтанбекова A.A. Оқушылардың үлгерімі жайында // Ұлағат, 2005, № 3.-R21-23.
45. Исембаева С. Оқушыларға психологиялық күш түсірмей оқыту-топтарға болу әдісі //Психологияны мектепте және ЖОО-да оқыту, 2006, №1. -Б. 6-7.
46. Шалимов В.Ф., Новикова Г.Р. Всем ли трудным детям поможет класс коррекционно-развивающего обучения? //Образование в современной школе, 2000, №11-12. –С. 70-73.
47. Ильясоеа Б. Оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту //Психологияны мектепте және ЖОО-да оқыту, 2007, №1. -Б. 2-3.
48. Эльконин Д.Б. Психология обучения младшего школьника. -М: Педагогика, 1994.- 360 с.
49. Выготский Л.С. Психология классические труды. -М., 1996.- С.224-232.
50. Блонский П.П. Память и мышление //Избр.пед. и психологич. Соч.: 2.т. -М, 1979. -С. 100-108.
51. Педагогикалық және жас ерекшелігі психологиясы /Крутецкий В.А. редакциясымен. —Алматы: Мектеп, 1986.- 330 с.
52. Байтабанова А. Бастауыш мектепте оқушылардың оқу дағдысын қалыптастыру жолдары //Бастауыш білім, 2004, №4. -б. 6-7.
53. Овчарова Р.В. Практическая психология образования. -М.: Академия, 2003. - 252 с.
54. Ушинский К.Д. Собр.соч.- М.: Педагогика, 2003. Т. 1.- С.273-277.
55. Уатаева Г., Нухриддинова Ж., Нұржанова Ш. Үлгерімді жақсарту бағытындағы жұмыс //Қазақстан мектебі, 2007, № 9.- Б. 21-25.
56. Выготский Л.С. Детская психология // Собр.соч. В 6 т.- М: Педагогика, 1984.T. 4.-С. 150-195.
57. Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения. —М.: Педагогика, 1986. -С. 132-162.
58. Алметов Н.Ш., Нуртанова Ж. Учет национально-психологыческих особенностей как условие предупреждения и преодоления неуспеваемости младших школъников // Қазақстан мектебі, 2008, № 4.-Б. 35-38.
59. Бөлеев Қ. Болашақ мұғалімдерді ұлттық тәрбиеге дайындау.- Алматы:
Нұрлы Әлем, 1998.- 200 б.
60. Әлімбаев М. Халық ғажайып тәлімгер.- Алматы: Рауан, 1994.-144 б.
61. Калыбекова А.А., Алметов Н.Ш., Сулейменова А.А. О возможностях народной педагогики в развытии инновационной деятельности.
        
        Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінің алдын алу және жеңудің
жолдары
Отандық білім беру жүйесін реформалаудың заңнамалық тұжырымдамалық
негіздері болатын ... ... ... туралы» Заңы; Қазақстан
Республикасының білім беруді 2010 ... ... ... ... ... Республикасында 2015 жылға дейінгі білім беруді
дамытудың тұжырымдамасында; Қазақстан Республикасының 12 жылдық жалпы ... беру ... ... Республикасының Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты жолдауында оқу-тәрбие
процесінің сапасына, оның ... ... ... ... ... Өзгермелі әлеуметтік және экономикалық жағдайда өмір сүруге дайын
ғана емес, айналасындағы шынайы өмірге ... ... ... ... ... ете алатын, бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... бірі ... қарастырылады. Осыған
байланысты жеке тұлғаға қойылатын мынадай талаптар алдыңғы қатарға шығады:
креативтілік, белсенділік, төзімділік, әлеуметтілік, ... ... ... ... ... деңгейлі сауаттылық, танымдық әрекетке
қызығушылығының басымдылығы.
Бастауыш мектеп-бұл оқушы тұлғасы мен санасының дамуы ... ... ... ... ... ... да, ... білім -үздіксіз
білім берудің алғашқы басқышы, қиын да, қадірлі жұмыс.
Бастауыш мектеп балаға белгілі бір ... ғана ... ... оны ... яғни сөйлеу, оқу, қоршаған ... ... ... ... ... ... ... талдау жасауға үйрету, ойын дұрыс
айтуға, салыстыра ... ... ... ... ... психология және педагогика ғылымы еш нәрсеге бейімі жоқ,
қабілетсіз адам болмайды деп дәлелдейді.
Барлық ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының үлгермеушілігін алдын алу және жеңу
мәселесі әр қашанда ... ... ... ... ... ... жұмысымыз үшін оқушылар үлгермеушілігін алдын алу және
жеңудің теориялық және әдіснамалық ... ... ... ... ... Н.А.Менчинская, А.А.Бодаев, Л.И.Божович,
В.В.Давыдов, Д.Б,Эльконин, Л.В.Занков, А.Н.Леонтьев, А.А.Люблинская,
И.А.Зимняя, ... ... ... ... ... Л.Ф.Обухова және т.б. еңбектері ерекше маңызға
ие.
Республикамыздың ... ... ... ... ... ... ... М.Мұхамедин,
Д.Ж.Кішібаева, Ж.Т.Билялова, М.З.Жанбөбекова, Ф.Саметова т.б. ... ... ... ... жеңудің кейбір мәселелері
құрастырылған.
Бастауыш сыныптарда мұғалімдердің ... ... ... алу және жеңуде халық педагогикасы ... ... зор ... ... Сонымен қатар, соңғы
жылдары оқу тәрбие процесінде халық ... ... ... бойынша жүргізілу мен бірқатар зерттеу жұмыстары да ... ... ... ішінде Р.К.Дюсембинова, Т.Б.Бөлеев,
Т.Ә.Қоныратбаева, К.Ж.Қожахметова, ... ... ... атап ... ... ... ... мен теориялық мәнділігі:
- «үлгермеушілік» ұғымының мазмұны нақтыланып, үлгермеушіліктің алдын
алу және жеңудің білім беру жүйесі дамуының қазіргі кезеңдегі ... ... ... сынып оқушыларының үлгермеушілігінің психологиялық-
педагогикалық себептерін анықтау және ... алу ... оның ... ... жеңудің бағыттары мен әдіс-тәсілдері айқындалды;
- халық дидактикасы құралдарының бастауыш сынып ... ... алу және жеңу ... ... этнопедагогика элементтері негізінде бастауыш сынып оқушыларының
үлгермеушілігін алдын алу және ... ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының үлгермеушілігін алдын алу және ... ... ... тиімділігін арттыруға мүмкіндік
туғызады. Мектептің бастауыш сатысы мұғалімдер үшін ... ... ... алдын алу және жеңудің этнопедагогикалық
технологиясы» атты арнайы семинар бағдарламасы жасалынды және ... ... ... ... алдын
алу және жеңу жолдары
Қазіргі кезеңдегі жалпы білім беретін мектептердегі оқыту процесінің
сапасы және деңгейінің айқын ... бірі - ... ... үлгермеушілік мәселесін «мәңгі проблема» деп ... ... ... ... оқушылардың үлгерімінің әр түрлілігі, кейбір
оқушылардың үлгермеушілігімен сөзсіз кездеседі.
Психология және педагогика ... осы ... ... ... оның алдын алу және жеңу мәселелері бойынша үлкен теориялық
және практикалық материалдар жинақтағанымен, өкінішке орай ... өз ... ... ... ... ... мәселесі бойынша философиялық, психологиялық, педагогикалық,
әдістемелік әдебиеттерді, бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... ... беруге мүмкіндік береді:
Үлгермеушілік - бұл оқушының оқуда жоғары ... ... ... оқуға
ажыратылған уақыт ағымында мектептік оқу бағдарламаларында ... ... мен ... ... ... ... үлгермеушілігі оқу пәндері бойынша білімдер, дағдылар мен
іскерліктерді меңгерудегі үлкен олқылықтар, өз оқу ... ... ... оқу жұмысы қарқынының төмендігі, ... ... ... ... сынып оқушыларының үлгермеушілігін үш категорияға бөлуге
болады:
- жалпы және ... ... ... ... ұзақ ... ... ... барлық пәндерден үлгермейді);
- оқу пәндері бойынша ... ... ... ... ... ... ұлы ... Л.Н.Толстой және К.Д.Ушинский оқушылардың
үлгермеушілігін алдын алу және жеңу ... ... ... ... Ясная поляна мектебіндегі тәжірибесі бастауыш мектеп
оқушылары үлгермеушілігін ... алу және ... ... әдістемесінің
үлгісі болып табылады. Сонымен қатар К.Д.Ушинскийдің ... бұл ... ... ... аударылған.
В.А.Сухомлинскийдің «Жас мектеп директорымен сырласу» еңбегінде балалар
өздерінің дене ... ... ... ие болу ... ... үшін ... ... қарай да бір-бірінен өзгешеліктерге ... атап ... ... ... есі, ... ... ... тек қана
тереңдігімен, тұрақтылығымен, қарқынымен ғана емес сапа ... ... ... атап өтеді.
Әлсіз үлгеретін балаларға В.А.Сухомлинский ерекше көңіл бөледі. Ол
үлгермеушіліктің ... ... ... деп ... ... ... ... зейін мен естің тұрақсыздығы;
- ойлаудың селқостығы;
- ... ... ... ... ... көңіл-күй саласының дамымағандығы.
Қазақтың ұлы ағартушысы Ы.Алтынсарин шығармаларында педагогикалық,
гуманистік ... яғни ... ... ... мұғалім мен оқушы
арасындағы ынтымақты көрініс тапқаны байқалады.
Қазақ ұлттық мектебінің қалыптасуы мен дамуына ... үлес ... ... ... үлгерім мәселелеріне де ерекше мән
берген. ... ... ... ... ... Жұмабаевтың
«Педагогика» оқу құралында, Жүсіпбек Аймауытовтың «Психология» еңбегінде
оқушылардың ... ... алу және ... ... ... ... жұмысымыз үшін жоғарыда аталған кеңестік және ресей
психолог ғалымдары, сонымен қатар отандық белгілі ... ... ... ... т.б. ... ... ... проблемасының психологиялық негіздері ерекше маңызға
ие.
Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінде темперамент маңызды рөл
атқарады.
Жүйке жүйесінің қасиеттері мен темперамент ... ... ... жасау
мүмкін емес. Ұстаздың әрекетті ... ... кері ... шығару тәсілдерін, аталмыш қызмет үшін оңтайлы тұлғалық қасиеттердің
тірегін табуға көмектесуі ... ... ... ... ... баяу қозғалатын балаларға қызмет қарқынын арттыруға жәрдем
береді, сабақта балаға өз ... ... ... ... бере ... шаршауын басады. Тежелуге бейім балаларға мұғалім тарапынан қамқорлық
көрсетілуі балалардың өз ... ... ... ... ... дамытуға мүмкіндік береді. Бала сабақ үстінде жауап
беру кезінде және басқа да жағдайларда сасқалақтап қалуды қояды. ... ... ... ... ... ескертіп отырғаны дұрыс. Сонда
балалар ойларын жинақтап, дегбірін басады да, табысты жауап береді.
Тұтастай алғанда, ... ... ... ... даму ... ... жылы қарым-қатынас орнату болып табылады. Мұндай
қатынастың нәтижелері ... ... - өзі ... ... қарауға,
өзіндік қайталанбастығын және әркімнің жеке дара ... бар ... ... береді.
Жұмыс істеу қабілетінің тұрақтылығына ... ... ... ... үлес ... ... ... сабырлы, белсенді балалар (сангвиниктер) әдетте
жоғары белсенді болады. Олар шапшаң және ... тез ... ... қатысады, сұрақ қойғанда жауап беру үшін қолын созады, қызметтің
жаңа түріне жеңіл ауысып, көп уақыт ... ... ... ... жүйесінің күшті, мазасыз, инертті түріне ие балалар ... гөрі ... (тез ... ... ... ... ... Олар сабырсыз, күйгелек, өзін-өзі ұстай алмайтын
тынымсыз болып, ... жаңа ... ... ... ... ... бала қызықса, жеңіл және ынтызарлықпен жұмыс істейді, ал егер оған
бірдеңе ұнамаса, ол бірден «өшеді». Бұл ... ... ... қабілеті
тұрақсыз.
Жүйке жүйесінің күшті, сабырлы, инертті түріне ие ... ... баяу ... ... қиын және ұзақ ... Көңіл
бөлсе, олар ұзақ және тынымсыз жұмыс істейді, бірақ бірден дағдылана
алмайды.
Жүйке ... ... ... ... ... төмен,
олардың үні сабақта да, қоңырауда да естілмейді. Олар қол созып ... өте ... ... баяу ... ... қиыншылық олардың
көңілін бөледі, елеңдемей жұмыс істей алмайды, тез шаршайды. Демек, жұмыс
істеу қабілетінің динамикасы бұл ... ... ... ... қоя отырып, мұғалімдер оны тығырыққа тіреп
қойғандай болады. Сол тығырықтан шығар жолды балалар жаман ... ал бұл өз ... ... ... ... пен ... деген
сенімнің жоғалуына, мектептік невроздардың пайда болуына және мектепке кері
қатынастың қалыптасуына ұласады.
Оқушылардың оқуға қызығушылығын қалыптастырмаған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... тіпті мектепке баруға құлшыныс
күрт төмендейді. Әсіресе, бұл жүйке жүйесі әлсіз балаларда ... ... ... ... ... ... ілесе алмай, қызығушылықты тез
жоғалтады, қатты шаршайды. Бұл ... ... жиі ... ... да
көрініс табадьі.
Мұғалімдер жұмыс істеу қабілеті төмен, аз қабілетті, тез шаршайтын және
оқуда қиыншылықтар кешеніне ие балаға айрықша ... ... жөн. ... ... мектептерде мұндай оқушыларға көңіл бөлмеудің кері салдары
тым күшті. Әрине, әрбір сыныпта ойлау қабілеті жоғары балалардың ... ... ... ... үлгерім бойынша жіктелуі бірінші
сыныптан бастау алады.
Күн тәртібінің маңызды элементі үй ... ... ... ... ... бір не екі сағатқа созылуы мүмкін. Бұл өзіндік
жұмыстың қалыптаспауының, ал ата-аналардың жұмыстарды ... ... ... ... көп рет қайталап көшіруін, оны ... ... ... ... ... Осы орайда олар бастауыш
сынып оқушылары атқаратын жұмыстың ең көп ... ... 30 ... одан да аз ... ... Балаға көңіл бөліп,
сергуі, жұмыс ... ... ... ... үшін 15 ... ... ... үшін түнгі ұйқы да маңызды. Баланың жасы неғұрлым кіші болған
сайын соғұрлым ол ... ... ... ... ... ... 1,5
сағаттық демалысты қосқанда тәулігіне 11,5 сағат ұйықтауы қажет. Баланың
ұйықтауға кіріскен ... ... да бір ... ... ... еркі ... байланысты емес, ұдайы бірдей болуы керек.
Осылайша бастауыш ... ... ... себептері
денсаулыққа, жоғары жүйке қызметінің ерекшеліктері, көңіл, жады, елестету,
ойлау ерекшеліктеріне, күн тәртібін ... ... мен ... - ... ... ... деп тұжырым жасауға болады.
Жекеленген әрбір баланың әртүрлі дәрежеде біліну ... бұл ... ... аталатын ерекше қасиетті құрайды. Оқу - үлгерімнің табысты болуына
септігін ... ... ... ... ... факторлардың үйлесімділігі бастауыш сыныптарда ғана емес,
мектепте өткізген бүкіл оқу жылдарында баланың үлгерімін жоғарылатуға негіз
қалайды. Осы ... ... ... болу ... туындайды.
Психолог қиын балалармен қалай жұмыс жүргізу керектігі жөнінде кеңес беріп,
кәсіби түзету жұмыстарын ... ... ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық қызметтер құрылған. Оларда қиын
оқушылар ... Ал ... ... ... ... ашылуда.
Баланы түзету сыныбына немесе ... ... ... ... ... арқылы, куәгерлерсіз келешекте қиыншылықтармен күресуде
бала үшін мұндай кеңестердің қаншалықты қажеттігін түсіндіру керек. ... не ... ... жатқанда, баланың толыққанды ... ... Онда ... не ... не ... ... ... қиындықтар байқалатыны анық көрсетілуі қажет.
Бастауыш сынып оқушылар үлгермеушілігінің жеңудің себептері
және оларға сипаттама
Алты-жеті жасар бала мектеп табалдырығын ... ... ... ... ойын әлі маңызды орын алғанымен осы уақыттан бастап, ол
біртіндеп басымдылығын жоғалта бастайды. Бастауыш ... ... ... оның мінез-құлық түрткілерін елеулі түрде өзгертетін, оның
танымдық және адамгершілік ... ... жаңа ... ... ... ... ... оқушылары бастан кешіретін негізгі үш түрлі қиындық жиі
байқалады:
Олардың біріншісі жаңа ... ... ... (дер ... ... тұру керек, сабақты жіберуге болмайды, барлық сабақтарда тыныш отыру
талап ... үй ... ... ... және т.б.) ... ... ... әдеттен тыс шаршау, оқу жұмысын бұзу т.б. сәттерді жіберіп
қою пайда ... Жеті ... ... ... ... жағынан қажетті дағдыларды қалыптастыруға даяр. Бала бұл
жаста өзінің жаңа ... ... ... ... ... оны ... Мұғалімдер ата-аналармен балалардың қабілетін дамыту мақсатында
балалардың оқуына белсенді ... ... ... ... ... ... үшін ата-аналар мен мұғалімдер әрқашан қарым-қатынаста
болуы қажет. Тек қана мұғалім мен ... бала ... ... ... ... де ... жеткізуі, олардың орындалуын әрдайым
тексеріп, балалардың жеке-дара ерекшеліктерін есепке ала отырып, ... ... Жеке дара ... ... көрсетуіміздің себебі, әрбір
баланың өзіне тән темпераменті, ... ... ... ... соған сәйкес қарым-қатынас орнатса, бала да жаңа рөлге неғұрлым
тез икемделеді.
Бірінші сынып оқушылары бастан ... ... ... түрі
мұғаліммен, сыныптағы жолдастарымен, отбасында болатын қарым-қатынастардың
сипатынан туындайды. Балаларға ... жылы ... ... ... бола ... ... қайткенмен де беделді де қатал тәлімгер болып
табылады. Белгілі бір мінез-құлық ережелерін ... одан ... ... да тоқтатып отырады. Ол үнемі балалардың еңбегіне баға
береді.
Бала өзінен өзі дамымайды, ол ... бір ... ... ... оның ең алғашқы қоршаған ортасы - ... ... ... ата-аналардың балаларға деген қарым-қатынасы үш түрлі болады:
махаббат (еркелету, жақсы көру); үстемдік (өздерін ... ... ... бұйырып, айтқанын жасатқысы келу); уайымшылдық (балаларын ... ... ... ... ... ... бала оның ... қандай
да бір именшектік жасамай тұра ... ... ... ... біреулері тым тұйық, ал екіншілері босаңдау бола бастайды (олар
үйінде тіпті ... ... ... Бірінші сынып оқушысы көбінесе ... ... ... ... ... таныса алмай, өзін жалғыз
сезінеді.
Тәжірибелі ұстаз барлық балаға бірдей талап қояды, бірақ әр ... ... ... ... ... ... мұқият бақылайды.
Бұл олардың мінез-құлықтарының ... көз ... ... ... психологиялық қасиеттерін түсінуге көмектеседі, Балаларды ... ... ... ғана оларға әсер етудің белгілі бір нақтылы
әдісін таңдап алуға болады. Бұл ... ... ... ... ... сабақ үстінде тыныш, ұстамды болу ... ... ... ... сақтауға, мүғалімнің ескертулерін орындауға
тәрбиелеу болып табылады.
Мұғалім ... ... ... қарап, бәріне бірдей талап қоятын
болғанда, нашар оқитындарды еңбексүйгіштіктері үшін ... ... ... тым көп ... ... үшін басу ... ... ғана
сыныптағы оқушылардың өзара қарым-қатынасы ойдағыдай ... Бұл ... ... ... жағынан жақсы жағдай жасайды.
Қиындықтардың үшінші түрін бірінші сыныптағы ... ... ... ... ... сезіне бастайды. Алғашқыда олар сабақ басталардан
көп бұрын мектепке қуана барды, кез келген жаттығуларға ықыласпен ... ... ... ... олардың білімді игеруге ... ... ... ... ... сыныпта оқу үрдісі әдетте балалар
белгілі бір даяр білім мен анықтамалар алып, оларды есте сақтап, ... ... етіп ... Әдетте, бұл білімге деген
қажеттілік арнайы қарастырылмаған. Әрине, мұндай жағдайларда ... ... ... ... тар, таным дербестігі айтарлықтай шектеулі болады.
Осыған ... ... оқу ... ... ... нашар
қалыптасады. Мектептің сыртқы атрибуттарына үйрену дәрежесіне қарай балада
оқуға деген ... ... өше ... да осының нәтижесінде селқостық
пен немқұрайлылыққа салынады.
Балалар алдына шешілу жолдары мен құралдарын белсенді ... ... ... ... беру ... ... оқушыларын әуел бастан - ақ
ақыл-ой ізденісі ... ... ... ... ... ... ... негізінде іс-әрекеттің табылған әдістерін негіздеу қажеттігін
ашады. Осындай белсенді ойлау іс-әрекеттің арқасында балалар ... ... ... ... ... ... заман мектебі тұлғаның жеке дара психофизиологиялық және
интеллектуалдық мүмкіндіктерін ескере ... ... ... ... оқу ... ... ... Бала үшін неғұрлым ыңғайлы жағдаймен
қамтамасыз ететін (тиісті мазмұны жинақталғанда, дидактикалық ... ... ... ... мүмкін болғанда) оқу үрдісін жеке даралаудың
неғұрлым тиімді нысанына, негізінде ... ... ... ... ... ... топтау арқылы
саралап оқыту жатады.
Шынымен де қазіргі оқу үрдісі мектепке жаңа келген ... көп ... ... ... ... қорқу мен үрейлену пайда болады.
Төменде бастауыш сынып оқушыларының мектептен. үрейленуі мен - қорқынышының
түрлері және ... ... ... ... ... ... ... үлгеріміне әсер етуші жағдайларды
графикалық түрде көрсетеміз ... оқу ... әсер ... ... ... ... мен олардың мағыналарына зейін ... ... ... ... ... ... ... меңгеруге,
ойлауды, сөйлеу мүмкіндіктерін дамытуға септігін тигізеді. Егер мұғалім
оқушылардың көңілін сөздердің формаларына аудартпаса, олар ... ... ... ... естерінде аз сақтайды.
Қызығушылықпен бе, қызығушылықсыз ба, орындалып жатқан әрбір оқу ... ... ... және қуатты жұмсауды ... ... ... ... ойын ... ермекке айналдырудың қажет
еместігін, оның эжептеуір тер төгілуін талап ... ... ... ... ... ... ... ойлау процестерінің белсенділігі, жаттауға
дағдылану, жұмысқа саналы қатынас, ерік күші - мұның бәрі ... ... ... ... ... ... ... өздігінше әрекет етуі танымдық ... ... ... ... бірі ... ... оқу жұмысы деген не? Бұл оқушылардың ... ... ... ... бір ... ... ... орындауы.
Оны жүзеге асыру үшін мұғалімнің нақты және анық нұсқауы қажет.
Сонымен, психологиялық-педагогикалық зерттеулер ... ... ... ... себептерін анықтады. Үлгерімі төмен
оқушылармен жұмыстың тиімділігі ең алдын ала осы ... ... ... ... ... ... нақтылы себептерді дұрыс анықтау
негізінде балаға педагогикалық әсер ету жолдарын таңдауға байланысты.
Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... бағыттары және әдіс-тәсілдері
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың ... ... ... ... басты мақсаты: жеке тұлға мен қоғамның
қажеттіліктерін ... үшін ... даму ... ... көп ... ... берудің ұлттық жүйесін жаңартуды
көздейді. Жоғарыда айтылған мақсаттың орындалуына Қазақстанда ... ... үлес ... Бұл ... алға қойған міндеттері — халықтың
барлық жіктерінің сапалы білімге қол жеткізуін қамтамасыз ету, ... ... одан әрі ... ... ... берудің ұлттық
жүйесінің жұмыс ... ... ... ... патриотизмге,
төзушілікке, биік мәдениетке, адамның ... мен ... ... ... ... ... дамыту, отандық дәстүрлерді,
әлемдік тәжірибе және ... даму ... ... ... ... мен ... ... 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшу
мақсатын алға қоя отырып оқытудың жаңа технологияларының ... ... сын ... ойлау бағдарламасы бойынша «Оқушылардың үлгерімін
жақсарду бағытындағы жұмыс түрлері» деп ... ... ... ... өткізуде ұжыммен бірлесе отырып оқушылардың үлгерімін
жақсарту арқылы білім сапасын көтеру ... ... Оған ... ... ... ... мен кезеңдері басты көмек
болды.
Біздің алғашқы ойымыздың қорытындысы мынадай болып шықты; кез келген
оқушы үшін ... ... ... ... ... ... Ал ... білімді қабылдау деңгейі әр түрлі, ... ең ... ... ... қатар үлгерімі жоғары оқушы бар. Осы кез келген білім
деңгейіндегі оқушылардың ... ... ... жасағанды талап ететіндігін
ой-пікіріміздің ортақ мәселесі деп алуымызға болады.
Психологтың ойынша, оқушының үлгермеу себептері мыналар:
- ... ... ... педагогпен байланысының жоқтығы;
- отбасындағы сәтсіздік;
- балаға талап қою бірлігінің жоқтығы;
- отбасында бала ... ... ... ... ... дұрыс қарым-қатынас жасамау (мінез-құлқы, жеке тұлға болып
қальштасуына, ... тыс ... ... ... ... ... ... дайындығының жоқтығы;
- баланың жалпы дамуының жетілмеуінен, аурушаңдығынан.
Үлгерімін жақсарту бағытындағы жұмыстарға мыналар жатады:
1. Отбасында бала тәрбиесіндегі жағдайдың жақсы жолға өзгеруі.
2. ... ... ... ... Оқу – ... ... ата-аналарды белсенді түрде араластыру.
4. Баланың дұрыс күн тәртібін ұйымдастыруын бақылау.
5. Баланың жағымды және жағымсыз қасиеттерін тәрбиелеуде ата-анаға жеке
кеңес және ... ... ... ... ... ... ... көтеру.
7. Сыныпта ізгілендіру қарым-қатынасын алға қоя отырып шағын топтарда
қолайлы жағдай жасау.
8. Балаға жеке тұлға болып қалыптасуына көмектесу.
9. ... ... ... ... және ... ... көрсету.
10. Жеке жұмыс барысында интеллектуалдық, адамгершілік, еркіндік, көңіл-
күй сезімдерін қалыптастыру.
11. ... ... ... туу ... анықтау.
12. Оқушының қызығуын, бейімділігін негізге ала отырып дамыту.
Мұндай жұмыс түрлері оқушыға ... ... ... ... ... оқитын оқушы төмен үлгерімді оқушыға ... ... ... бөлісіп, көмек жасай отырып өзімен қатар санаса,
мұғалім оған ықпал жасаса, онда төмен оқушы саны болмас еді. ... ... ... деп ... ... тұлға ретінде қалыптастыруға психологпен,
әлеуметтанушымен, медбикемен жұмыс ұйымдастыру керек.
Әлеуметтік педагогтардың ойынша, үлгерімі жақсы оқушының ... ... ... ... ... ... үшін ... жұмыс
түрлерін жүргізу қажет: 1) жеке әңгімелесу; 2) ата-анамен ... ... ... ... ... арттыру.
Үлгерімі және әлеуметтік жағдайда төмен оқушымен ... ... ... ... ... мына ... ... бөлгені
жөн. Яғни, баланың жеке басын мадақтау арқылы ортада өзін ... ... ... керек.
Сынып жетекшісі ойы да ата-аналар пікіріне сәйкес ... ... ... ... үшін пән ... ... ... қажет. Әр оқушының оқу үлгерімін ... үшін ... ... Міне, осы ойлар ортаға салынды.
Осындай кеңестің қорытындысы ... 1 ... ... ... яғни ... үлгерімінің төмен болуының себептері мен
олармен жүргізілетін жұмыс түрлері айқындалды.
Екінші кезеңде ... ... ... ... ... екі ... үлгерімін жақсарту барысында оқушы мен оқушылар
арасындағы қарым-қатынас, кейінгі екі ... ... ... ... мен ... арасындагы қарым-қатынас, үшінші екі топқа үлгерімін
жақсарту барысында оқушы мен сыыып жетекші арасындағы ... ... ... ... жақсарту барысында оқушы мен ата-ана арасындағы байланыс
бойынша сұрақтар мен ... ... Осы ... ... ... мен шеберліктерін байқатып, тапсырмалар бойынша үлгерімін
жақсарту барысында оқушымен жүргізілетін ... ... өз ... ашып ... ... ... әр топ ... тиімді шешімдерін шығара отырып
үлгерімін жақсарту барысында жүргізілетін жұмыс түрлерін ... ... ... екі ... ... ... Осы екі ... мұғалімдер өздері
әр топтан қажетті пікірін алып, қайталамай отырып, ... ... ... ... ... Төмендегі сызба - кестеде мағлұматтар беріліп отыр
/1-кесте/.
1-кесте
Үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс түрлері
|топтар|Оқушының үлгерімін төмен ... ... ... |
| ... ... | |
|1 |2 |3 |
|1 топ ... жағдайы төмен |Ата-ана баланың жағдайын жасауға |
| | ... ... Өзі ... ... | ... ... ГДН ... алып ата- |
| | ... ... айыру. Ішкіліктен |
| | ... ... ... жасау. Мектеп |
| | ... ... алу. |
|2 топ ... мен ... |Мектепте ата-ананы қызықтыратын іс- |
| ... ... ... ұйымдастыру. Ата-анамен жиі |
| | ... болу ... |
| | ... |
| | ... ... рет ... сабаққа |
| | ... ... ... ... өз |
| | ... жете ... ... төмендеу|
| | ... ... ... |
| | ... ... ашып ... |
| | ... ... |
|3 топ ... нашарлығы |Денсаулық-зор байлық. Ендеше |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... деңгейіне кедергі |
| | ... ... бала ... | |әр ... өз ... ... |
| | ... жетік білуі қажет. |
| | ... ... ... ... |
| | ... денсаулық куәлігімен |
| | ... ... ауру ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ала пән ... ... |
| | ... ... |
|4 топ ... пен ... ... ... және ... |
| |қалыптасуы ... ... ... Бұл ... |
| | ... ... жиі ... | ... ... ... тарапынан |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... пен |
| | ... ... ... |
| | ... алдын алып тез жою үшін |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... оқуға, оқығанын жазбаша түрде |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... шешуге бала |
| | ... ... ... |
| | ... бала бойында болдырмас |
| | ... ... ... ... баға |
| | ... ... ... нанның тәтті |
| | ... ... ... ... ... қадағалауының |Ата-ана қадағалауының төмендігі |
| ... ... оқу ... ... |
| | ... ... ... мен ... |
| | ... жиі ... ... |
| | ... ... ... |
|6 топ ... себепсіз босатуы |Ата-ана қадағалауының аздығы, мұғалім |
| | |мен ... ... |
| | ... төмендігі баланың |
| | ... ... ... жол |
| | ... Сол себепті мұғалім баланың |
| | ... қалу ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... және ... ... осы |
| | ... |
| | ... түсіріп отыруы керек. |
|7 топ |Қоғамдық ортадағы кері ... ... және үй |
| ... ... ... ... отыру. |
| | |Жас ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... Бос ... |
| | ... не ... ... жол бермеу,|
| | ... ... тыс ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... келу жақтарын |
| | ... ... ... ... ... жақсы бала, төмен бала, орташа
бала деп бөлмей, әрқайсысының білім алуға ынтасын көтеру шартты нәрсе.
Үлгермейтін ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Төртінші |
|Жұмыс | | | ... ... | | | | |
| | | | | |
| | | | | ... | | | | ... ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... оңай ... бар ... | ... ... ... ... ... | ... ... | ... | |
| ... ... | |
| |на | | | |
| ... | | | ... ... |Мұғалім-әреке|Мұғалім |Оқушы ... ...... ... |жетекшілік |бетімен |
| ... ... ... ... ... |
| ... |оқушы ... ... |
| | ... ... | |
| | ... |кезеңдерінде | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... | ... өз ... |Көп күшті |Азғантай |Көп мөлшердегі | ... ... ... |күш ... ... қажет | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... |кезіндегі | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... | | | ... ... ... ... | ... | |, ... ... ... ... | ... | ... беру, |пікірінің болуы | |
| | ... ашу | | ... ... ... ... жұмыс жүйесін зерттеу
мақсаттары: нашар үлгеретін және үлгермейтін оқушылардың ... ... ... және ... ... ... әкімшіліктің іс-әрекетін талдау. Тексеру жоспары мына
төмендегілерді ... ... ... ... ... ... ... кәсіби
біліктілігін көтеруі.
2. Нашар үлгеретін оқушылардың білім, білік, дағдыларының жағдайы:
- мұғалімдермен әңгімелесу (нашар үлгеретін ... саны ... жеке ... ... ... жүргізуі, үлгермеушілікті
болдырмау жұмысының әдістері мен түрлері);
- бірінші жарты жылдық барысындағы мұғалімнің қойған бағаларын ... ... ... ... ... жұмыстарын, оқушылардың
дәптерлерін, журналдағы, күнделіктердегі бағаларды талдау);
- ... ... ... ... ... жөніндегі
жұмысының түрлері (сыныптағы және үй жұмыстарының ... ... ... алу);
- қатемен жұмыс жүйесі және оқушылардың жадынамаларымен саналы түрде
жұмыс істей ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеті.
3. Нашар үлгеретін оқушылармен ... ... ... ... ... Оқушылардың үлгермеушілігін болдырмауға бағытталған
шаралар жүйесі.
Сұрау кезінде:
- сыныпта достық қарым-қатынастар жағдайы жасала ма?
- ... ... ... беру кезінде оқушыларға көмекші құралдар
қолдануға рұқсат етіле ме?
- жауап жоспары беріле ме, үйден ... ... ... рұқсат
етіледі ме?
- тақырыптың негізгі бөлімдеріне ерекше мән беріле ме?
- ... ... ... ... ... ... ... оқушының жауабын көтермелеу тәсілі қолданылады ма?
- ... жету ... ... ма? Жаңа ... ... ... ... үлгерушілерге жаңа тақырыпты баяндау жылдамдығы қиындық
туғызбай ма?
- жаңа ... ... ... ерекше айтылып көрсетіле ме?
- мұғалім нашар үлгеретін оқушылардың жаңа тақырыпты түсіну ... ... ... ... ... ... ... қолданыла ма?
- нашар үлгеретін оқушылар әңгімеге тартыла ма? Жаттығу кезінде:
- өз бетімен ... ... ... ... таңдалынды ма?
- нашар үлгеретіндерге өз бетімен жұмыс кезінде жедел көмек көсетілді
ме?
- оқушылардың жұмыс ... ... ... өз ... ... ... оқушылар өзін тексеруге дағдыланған ба?
Үй тапсырмасын түсіндіру кезінде:
- үй ... ... ... ... үй ... ... ... енгізілген бе?
- мұғалім үй тапсырмасын нақты, жете ... ме, ... ... ... ... ... үлгеретін оқушылар үшін жеке тапсырмалар қарастырылған ба?
ҚОРЫТЫНДЫ
Бастауыш мектеп - бұл ... ... мен ... ... ... жүретін,
ерекше құнды, қайталанбас кезең. Сондықтан да, бастауыш ... ... ... ... қиын да, ... жұмыс. Бастауыш мектеп
балаға белгілі бір ... ғана ... ... оны ... ... яғни сөйлеу,
оқу, қоршаған ортаға дұрыс көзқараста ... ... ... ... талдау жасауға үйрету, ойын ... ... ... білуге,
дәлелдеуге, сөйлеу мәдениетіне үйретеді. Дамыта оқытудың да басты мақсаты
баланы оқыта отырып, жалпы ... ... ... ... ... ... ... негізінде даму мәселесінде басты рөлді ең
алдымен, оқушының өз бетімен әрекеті, белсенділігі атқарады.
Себебі, ... ... ... ... ... мұғалімнің білімі, тәжірибелік
шеберлігі мол болсын, бірақ бала тарапынан өзіндік ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Зерттеу мәселесі бойынша философиялық, психологиялық, ... ... ... сынып мұғалімдерінің өзіндік тәжірибесін
талдау мынадай қорытынды жасауға мүмкіндік береді:
1. Үлгермеушілік - бұл оқушының оқуда жоғары дәрежеде ... ... ... ... ағымында мектептік оқу бағдарламаларында көзделген
білімдер, ... мен ... ... ... ... ... таңда мектепте оқытудың сапасы және деңгейінің ең айқын
белгілерінің бірі- бұл оқушының үлгерімі. Бірақ ... ... ... алу және ... ... жолдарын, әдіс-тәсілдерін анықтау мен
қолдану тәжірибесі жинақталғанымен, ... ... ... ... ... қалуда. Әсіресе, оқушылар қабылдайтын ақпарат ағымының
үздіксіз артуы, ... оқу ... ... білім беру
мазмұнының үздіксіз жаңаруы мен қиындық дәрежесінің ... ... ... тағы да ... Оның ... алу және жеңудің
маңыздылығын арттырады.
3. Оқушылардың ... оқу ... ... білімдер,
дағдылар мен іскерліктерді меңгерудегі ... ... өз оқу ... ... ... оқу жұмысы қарқынының төмендігі, ақыл-
ой операцияларының жеткіліксіз дамуымен сипатталады.
4. Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігін үш ... ... ... және терең үлгермеушілік (және оқушы ұзақ уақыт ағымда көп
немесе барлық пәндерден үлгермейді);
- оқу ... ... ... ... ... ... ... үлгермеушілік.
5. Оқушылар үлгермеушілігінің педагогикалық негізгі себептеріне мыналар
жатады:
- қолайсыз тұрмыстық жағдайлар;
- мектепке даярлықтың жамандығы және білімдердегі елеулі кемшіліктер;
- ... ... ... ... ... оқу ... болмауы;
- оқытудағы кемшіліктер.
6. Бастауыш сынып оқушылары үлгермеушілігін ... алу және ... ... оқушылардың оқу жұмыстары үшін санитария нормалары және ... ... ... ... оқу ... және демалыс
тәртібіне қойылатын физиологиялық-гинетикалық талаптарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... деңгейін көтеру,
үйдегі оқу тапсырмаларын орындау сапасын жақсарту бағытында ынтымақтастық
орнату;
- оқу жүктемесінің ... ... ету, ... және ... ... ... ... процесін ұйымдастыру және жоспарлаудың дер кезінде және
нақтылығын қамтамасыз ету, оның нәтижелерін бақылау және ... ... ... педагогикалық жұмыстың белгілі бір жүйесін
құру (оқушылар алдында ... ... оқу ... қою; ... ... әр ... оқу ... жүйелі түрде
қызығушылық туғызу; ақыл-ой әрекеттерін және оқу ... ... ... өтілген материалдарды үнемі пысықтау; оқытуды
дербестендіру; дамыта оқыту технологиясын, ... ... ... оқу ... көп ... ... ету; ... келе-келе қиындату; теориялық білімдерді ... ... ... психологиялық, педагогикалық, әдістемелік еңбектерді,
бастауыш сыныптардың ... ... ... ... ... қорыту, кіші мектеп жасындағы оқушылардың үлгермеушілігін
алдын алу және жеңудің нәтижелілігі халық ... ... және ... ... ... байланысты екендігін айқындауға
мүмкіндік береді.
8. Бастауыш сынып оқушыларының үлгірмеушілігін ... алу және ... ... жасалынған этнопедагогикалық технологиясы балалардың оқу-
танымдық іс-әрекетіндегі кемшіліктердің болмауына ... ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдеріне
негізделеді. Халықтық дидактика құралдары танымдық мотивтерді қалыптастыру,
жаңа білімдерді меңгеру, оқудағы ... ... өз ... ... ... ... ... тигізіп оқушылар үлгермеушілігін
алдын алу және жеңуге мүмкіншілік береді.
9. Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігін алдын алу және ... ... ... этнопедагогикалық технологиясының тіимділігі
тәжірибедік-эксперименттік жұмыс ... ... ... ... ... ... алу және ... халық
педагогикасы құралдарынан пайдалану мәселесі өте ... ... ... бұл ... ... ... тапты деуге болмайды.
Зерттеудің ... ... ... ... мәселелерді одан әрі
жетілдіруді қажет ... ... ... ... ... ... бастауыш сынып
оқушыларының оқу мәдениетін қалыптастыру;
- оқушылар үлгерімі мәселесін шешуде мектеп пен ... ... ... ... ... ... отбасылық дәстүрлерінің оқушылар үлгерімі мәселесін ... ... - ... ... Ендеше қоғам талабына сәйкес мұғалімнің
негізгі мақсаты - оқушының білім сапасын көтеру. Ол үшін мұғалімнің алдында
сабақ сапасын ... ... ... ... ... ... ... қабілетін дамыту міндеттері тұр.
Демек, мұғалім бір ғана ... ... ... ... озық
іс-тәжірибелерді пайдалана білуге, оқушы қызығушылығын ... ... ... ... күш ... ... беруге болады деп ойлаймын.
Сөйтіп, бастауыш сынып оқушылары үлгермеушілігін алдын алу және жеңуге
негіз болатын оның ... ... ... ... оқушылардың оқу жұмыстары үшін санитария нормалары және оқу
кабинеттеріне ... ... ... оқу еңбегі және демалыс
тәртібіне ... ... ... ... ... жасау.
- отбасымен байланыста балалардың мектепке даярлық деңгейін көтеру,
үйдегі оқу тапсырмаларын орындау сапасын жақсарту ... ... оқу ... ... ... ету, ... және ... шеберлігін арттыру;
- оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру және жоспарлаудың дер кезінде және
нақтылығын қамтамасыз ету, оның ... ... және ... ... оқушылармен педагогикалық жұмыстың белгілі бір жүйесін
құру (оқушылар алдында нақтылы, түсінікті оқу ... қою; ... ... әр қандай оқу тапсырмаларына ... ... ... ... әрекеттерін және оқу еңбегін ұйымдастыру
дағдыларын қалыптастыру; өтілген материалдарды үнемі ... ... ... оқыту технологиясын, ұжымдық оқыту тәсілдерін
қолдану; оқу тапсырмаларының көп ... ... ету; ... ... ... ... білімдерді практикамен
ұштастыру т.б.).
Қосымша А.
Оқушылар үлгермеушілігін диагностикалау үшін ... ... оқу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... |дайындығы төмен| |
| ... ... | |
| | ... | ... ... ... әр ... жеке тоқталып өтеміз және
ұсыныстар ... ... ... оқу үлгермеушілігінің себептері
|Инфантильді ... және ... ... |Гиперактивті |
|оқушылар ... ... ... |
| | ... төмен | |
|- ... | |- ... |- ... |
|пішіндердің | ... ... ... | ... | |
|- жазу | |- ... |- ... ... | ... ... ... | ... ... | ... | ... | |
| | ... | |
|- ... | |- ... | ... | ... | ... | ... ... | ... Бір | ... | ... ... | | | ... әріп жазу | | | ... д-т, г- қ, | | | ... | | | ... | |- ... | ... | ... мен | ... | ... | ... ... | ... | ... ... бір | | | ... екі ... | | ... | | | |
1. ... - организмнің дамуы тежелуінен ересек адамда балаға тән
физиологиялық және ... және ... ... сақталып
қалуы.
Негізгі қиындықтар: инфантильді оқушылардың жалпы іс-әрекетке ... ... ... тапсырманы елемейді, оны орындауға тырыспайды,
тапсырмаға ... жоқ ... ... ... сөйлесіп, мұғалімнің
сөзін бөледі, орнынан тұрып сыныпта жүреді. Мұндай ... тек ... ... ... ... ... Ал, оқу іс-әрекетінің
мазмұны инфантильді балалар үшін ... ... ... оған ... ... ... даму деңгейі төмен.
2. Дисгариф, дислексия - оқу және жазу дағдыларының ... ... ... ... шешуде мұғалімдерге келесі ұсыныстар
беріледі:
а) корректуралық сынақ (проба);
ә) оқу жылдамдығы кестесі;
б) жазу ... ... ... ... ... ... ... арттыруға бағытталған тапсырмалар.
а) Шульте кестесі. Кеңістікте бейімделуін, зейіндерін жаттықтырады.
|9 |5 |11 |23 |20 ... |25 |17 |19 |13 ... |21 |7 |3 |1 ... |12 |6 |24 |1 ... |15 |10 |2 |8 ... кестесі бойынша берілетін тапсырмалар:
1. Цифрларды өсу ретімен тауып, атау;
2. Кему ретімен ... Тақ және жұп ... өсу және кему ... атау;
4. Жұптасып, топпен жұмыс істеуге үйрету. Цифрларды кезектесіп ... Есте ... ... және ... ... ... ... және ұшпайтындар» ойыны. Ойын шарты.
Қатысушыларға келесі сөздер оқылады: қарлығаш, орман, құс, жаз, ... ... ... бүлдірген, маса. Қатысушылар «ұшатын» сөздерді
естігенде шапалақ соғады. Содан соң жүргізуші ... ... ... ... ... ... сөздерді атаңыз;
- бұл сөздердің ортақ қасиетін атаңыз;
- сол сөздермен шағын әңгіме құрастырыңыз.
в) Оқушылардың көру және есте ... ... ... үшін «Кодтау»
тапсырмасы.
Үлгі бойынша кестені кодтау керек.
1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 | |: |+ |· |- |= |> |( |< |) | |
1 |9 |5 |7 |3 |2 |6 |8 |4 |2 |8 |6 |4 |2 |3 |8 |1 |5 |9 |8 |2 |6 |7 |3 | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
3 |5 |7 |8 |6 |1 |4 |9 |2 |5 |8 |9 |6 |3 |7 |4 |5 |6 |9 |1 |7 |3 |4 |6 | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
4. ... ... ... қарым-қатынас жасауда мұғалімдерге берілетін
ұсыныстар (Н.Н.Заваденко, Т.Ю.Успенская негізінде):
- Гиперактивті балалардың алаңдаушылығын ескере отырып, ... ... ... Мүмкіндігінше шамданған мінезін елемеу, жақсы іс-әрекетін мақтау;
- Сабақта оқушының көңілін алаң ... ... ... ... ... ... орнын дұрыс таңдау әсер береді. Мысалы, сыныптың
ортасында, тақтаға қарама-қарсы;
- Сабақта ұсынған тапсырмаларды тақтаға жазу;
- Бір ... ... ... ... ... ... ... шағын бөліктерге бөліп, оны рет-ретімен ұсыну
және әр бөліктің орындалуын қатаң қадағалап, ұсыныстар беру;
- Жалпы оқу ... ... ... - ... ... ... (дене
еңбегі, дене шынықтыру жаттығулары).
III. Ой-толғаныс:
1. Семинарға қатысқан мұғалімдерғе алғыс айту;
2. Қатысушылардың семинар бойынша ... ... ... ... ... ... «Білім туралы» Заңы // ... 2007, 27 ... ... ... ... беруді 2010 жылға дейін дамытудың
мемлекеттік ... ... 2003.-11 ... ... Республикасында 2015 жылға дейінгі білім беруді ... // ... ... 2003, 26 ... ... ... 12 жылдық жалпы білім беру тұжырымдамасы //
«12 жылдық білім беру» ... ... - ... 2006, ... ... Н.Ә. Жаңа ... жаңа ... Қазақстан халқына жолдауы
//Егеменді Қазақстан, 2007. 1 наурыз.
6. Немов Р.С. ... В 3 кн. Кн. 2. ... ... ... 1998. - С. ... ... Г.П., ... И.П. Обучаемость и внушаемость ... // ... ... 1991, №4. - С. 42-50.
8. Жарықбаев Қ.Б. Психология. Алматы: ... ... ... С. ... ... 1998.
10. Бабаев С.Б., Оңалбек Н.И. Жалпы педагогика. - ... Заң ... ... ... Н.И. ... ... к ... -М.:
Просвещение, 1996. - С. 80-86.
12. Коменский Я.А. ... ... //В кн. ... Дж. ... ... ... наследие. — М.: Педагогика,
1989. -416 с.
13. Ушынский К.Д. Соч. в III т. ... 1948.-С ... ... В А. Балаларға жүрек жылуы. - Алматы: Мектеп, 1986.
15. ... ... ... / ... ... - ... Жазушы,
1991. С-384 б.
16. Байтұрсынов А.Б. Начальная ... //В кн. ... ... ... —Алматы: Рауан, 1995. — С. 80-85.
17. Жұмабаев М. Педагогика. -Алматы: Ана тілі, 1992. -106 б.
18. Аймауытұлы Ж. Психология. -Алматы: ... ... ... ... Л.С. ... ... ... классические
труды. - М., 1996.-320 с.
20. Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения. —М.: Педагогика, 1986. -С.
132-162.
21. ... ... ... ... ... - М.: ... 1981. -266 с.
22. Талызина Н.Ф. Формирование ... ... ... —М.: ... ... ... ... И.А. Педагогикалық психология. —Алматы: «ТSТ- Сотрапи», 2005.-Б.
214-279.
24. Эльконин Д.Б. Кіші ... ... оқу ... ... мәселелері // Психология. Адамзат ойларының ... ... - ... «Томас» баспа үйі, 2005.- Б.45-65.
25. Божович Л.И. Избранные ... ... ... ... М.: Педагогика, 1995.- 360 с.
26. Леонтьев А.А. Педагогическое общение. - Нальчик, 1996.- 290 с.
27. Тәжібаев Т.Т. //В Кн. ... ... ... ... ... К.Б., Калиев С.К- Алматы: Рауан, 1995.-С. 115-125.
28. Жарыкбаев КБ. Актуальные проблемы национальной педагогики и психологии
в ... и ... их ... // ... ... Серия:
педагогические науки.- Алматы, 1998, № 1.-С. 27-29.
29. Бап-Баба С Психология.- Алматы: Рауан, 1998.- 212 ... ... М.М. Жас ... және ... ... 1988.- 220 б.
31. Немов Р.С. Формирование личности в младшем школьном возрасте / В ... 3 Кн. Кн. 2.- М.: ... ... ... 2005.- С. ... Мир ... младший школьник //Под.ред. А.Г.Хрипковой. — М.:
Просвещение, 1988. -С. 35-88.
33. ... А.А. ... о ... ... ... М.:
Просвещение, 1987.-115 с.
34. Фридман Л.М. Формирование мотивации учения.- М.: Просвещение, 1989.-220
с.
35. Запорожец А.В. Психическое ... ... // ... ... ... Педагогика, 1986 Т. I- С. 115-128.
36. Кальмыкова З.И. ... и ... ... ... ее
диагностики //Проблемы диагностики умственного развития учащихся. - М.:
Педагогика, 1985.- С. 95-115.
37. Хмель Н.Д. ... ... ... ... ... ... ... Ғылым, 2002.-134 с.
38. Өтепбергенова З. Оқушылардың оқу үлгерімін жоғарылату //Психологияны
мектепте және ЖОО-да оқыту, 2006, № 4. -Б. ... ... Ж.А. ... сынып оқушыларында кездесетін қиындық түрлері
және оларды шешу ... ... в ... 2006, №1. -Б. ... Мухина В.С. Шестилетний ребенок в школе.- М.: Просвещение, 1986.-175 с.
41. Мухина В.С. Возрастная психология.- М.: Приор-издат, 1997.- 280 ... Jean Madsen. Private and Public School ... Sharing ... decentralization.- Falmer Press, London-Washington, D.C. 1996 y.
p100-101.
43.Cllive R. Hollin Contemporary Psychology Taylor £ Francis Ltd 4. ... London WCTN 2 ET, 1995 ... ... О.А., ... A.A. ... ... жайында //
Ұлағат, 2005, № 3.-R21-23.
45. Исембаева С. ... ... күш ... ... ... //Психологияны мектепте және ЖОО-да оқыту, 2006, №1. -Б. 6-7.
46. Шалимов В.Ф., ... Г.Р. Всем ли ... ... поможет класс
коррекционно-развивающего обучения? //Образование в современной школе,
2000, №11-12. –С. 70-73.
47. Ильясоеа Б. ... ... ... қабілеттерін дамыту
//Психологияны мектепте және ЖОО-да оқыту, 2007, №1. -Б. ... ... Д.Б. ... обучения младшего школьника. -М: Педагогика,
1994.- 360 ... ... Л.С. ... ... ... -М., 1996.- ... ... П.П. Память и мышление //Избр.пед. и психологич. Соч.: ... 1979. -С. ... ... және жас ... ... ... В.А.
редакциясымен. —Алматы: Мектеп, 1986.- 330 с.
52. Байтабанова А. Бастауыш мектепте оқушылардың оқу дағдысын қалыптастыру
жолдары //Бастауыш ... 2004, №4. -б. ... ... Р.В. ... ... ... -М.: Академия, 2003.
- 252 с.
54. Ушинский К.Д. Собр.соч.- М.: ... 2003. Т. 1.- ... ... Г., ... Ж., ... Ш. Үлгерімді жақсарту
бағытындағы жұмыс //Қазақстан мектебі, 2007, № 9.- Б. ... ... Л.С. ... ... // ... В 6 т.- М: ... 4.-С. ... Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения. —М.: ... ... ... ... Н.Ш., Нуртанова Ж. Учет ... как ... ... и преодоления неуспеваемости
младших школъников // Қазақстан мектебі, 2008, № 4.-Б. 35-38.
59. Бөлеев Қ. Болашақ ... ... ... дайындау.- Алматы:
Нұрлы Әлем, 1998.- 200 б.
60. Әлімбаев М. Халық ғажайып ... ... ... ... ... ... А.А., Алметов Н.Ш., Сулейменова А.А. О возможностях народной
педагогики в ... ... ... ... ... ... қызметі
Қоршаған орта
Оқу-әдістемелік құралдар
Оқушының оқу үлгерімі
Оқытудағы ақпараттық технологиялар жүйесі
Ынта – жігер, талабы
Денсаулығы
Педагогикалық-психологиялық ахуал
Оқушылардың пәнге ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнері мен дүниетану пәндерін кіріктіре оқыту негізінде бастауыш сынып оқушыларына эстетикалық тәрбие беру220 бет
«бастауыш сынып оқушыларына экологиялық тәрбие беру»29 бет
Адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған эксперимент жұмысының мазмұны мен нәтижесі7 бет
Ақпараттық технологиялар туралы жалпы түсініктер22 бет
Ақпараттық-коммуникациялық технологияны бастауыш сыныптарда дамыту9 бет
Баланың сөйлеу тілінің дамуында жаңылпаш пен жұмбақ қолдану24 бет
Бастауыш мектеп оқушыларын оқыту процесінде бағалауды психологиялық ерекшеліктері63 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу мотивациясын экспериментальды зерттеу45 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының психологиялық ерекшеліктері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь