Сұраныстың бағалық икемдiлiгi

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 РЫНОК МЕХАНИЗМІНДЕГІ СҰРАНЫСТЫҢ РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.1 Сұраныс туралы жалпы түсiнiк ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Сұраныс көлемiнiң өзгеруi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

2 СҰРАНЫСТЫҢ БАҒАЛЫҚ ИКЕМДIЛIГI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

2.1 Сұраныстың баға икемдiлiгi және оның детерминанттары ... ... ... ... .10
2.2 Сұраныстың бағалық икемдiлiгiн анықтау және оның тiкелей, қиылысқан икемдiлiгi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
2.3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТҰТЫНУШЫЛАРДЫҢ БАҒА ӨЗГЕРУIНЕ СЕЗIМТАЛДЫҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Нарық механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi сұраныс пен ұсыныс болса, ал сол сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi. Нарықта сұраныс пен ұсыныс өндiрiлген өнiм көлемi мен олардың бағасын анықтайды, сондай-ақ нарықтың өзiн-өзi реттеп отыратын нарық тепе-теңдiгiн және соған сәйкес тепе-теңдiк бағаны қалыптастырады.
Нарықтық экономиканың ерекшелiгi де сол, онда сұраныс бiрiншi орында тұрады, ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып табылады.
Нарықта әрбiр тұлға тұтынушы болып табылады және олар өзiнiң табысына және ұнатымдылығына байланысты максималды түрде өзiн қанағаттандыратын нұсқаны iздейдi. Егер ол осы максималды шартты орындаса, онда ол өз сұранысын толық қанағаттандырды деп атаймыз.
Сұраныс теориясында үш түрлi икемдiлiк коэффициентi қолданылады. Оларға: сұраныстың бағалық икемдiлiк коэффициентi, сұраныстың табыстық икемдiлiгi және сұраныстың қиылысқан икемдiлiгi жатады. Осы сұраныс икемдiлiктерiнiң iшiнде сұраныстың бағалық икемдiлiгiң орны ерекше. Өйткенi рынок сұранысы бiрiншi кезекте тауардың сатылу бағасына тәуелдi болады.
Нарықты жағдайларды зерттегенде сұраныстың не себептi және қандай мөлшерде өзгергенiн зерттеу үшiн сұраныстың икемдiлiк коэффициентi қолданылады. Бұл абсалюттiк емес, салыстырмалылық коэффииент. Сондықтан, сұраныстың икемдiлiк коэффициентi зерттелгелi отырған сұраныс функциясының факторы бiр пайызға өзгерсе, онда сұраныстың қандай мөлшерге өзгеретiнiн көрсетедi.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi, осы көрсеткiш арқылы тұтынушылардың өмiр сүру деңгейiн көруге болады. Өйткенi тұтынушылардың өмiр сүру деңгейi төмендеу болса, онда олардың сұранысы бағаның өзгеруiне сезiмтал болады, яғни сұранысы икемдi болып келедi.
1. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003. – 219 б.
2. Есипова В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – СПб:. “Питер”, 1999. – 464с.
3. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784 с.Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
5. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: Экономика, Дело, 1992.
6. Гальперин В.М., Игнатев С.М., Моргунов В.И. Микроэкономика. Т.2. – СПб. – 1998 г.
7. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
8. Максимова В.Ф. Микроэкономика. / Учебник, - Москва.: “Соминтек”, 1996г. – 328 с.
9. Ю. К. Шокоманов “Состояние и перспективы экономического развития Казахстана в переходной период” // Вестник КазНУ, Серия экономическая, №4, 2001 г. – 38 б.
10. ҚР-сы Қаржы министрлiгiнiң статистикалық бюллетенi №9(69), қыркүйек 2007 ж. – 3 б.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТI
Экономика және бизнес факультетi
Макро-микроэкономика кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: СҰРАНЫСТЫҢ БАҒАЛЫҚ ИКЕМДIЛIГI
Орындаған:
1 курс ... ... ... жетекшi:
Аға оқытушы ... ... ... ... ... РӨЛІ
..............................4
1. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Сұраныстың баға икемдiлiгi және оның ... ... ... икемдiлiгiн анықтау және оның тiкелей,
қиылысқан ... ... ... БАҒА ӨЗГЕРУIНЕ СЕЗIМТАЛДЫҒЫ
.......................................................................
..................17
ҚОРЫТЫНДЫ
.......................................................................
........................21
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс болса, ал
сол сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi. Нарықта сұраныс пен ұсыныс
өндiрiлген өнiм ... мен ... ... ... ... нарықтың
өзiн-өзi реттеп отыратын нарық тепе-теңдiгiн және соған сәйкес тепе-теңдiк
бағаны қалыптастырады.
Нарықтық ... ... де сол, онда ... бiрiншi орында
тұрады, ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып табылады.
Нарықта әрбiр тұлға тұтынушы болып табылады және олар өзiнiң ... ... ... ... ... өзiн ... iздейдi. Егер ол осы максималды ... ... онда ол ... ... ... деп ... теориясында үш түрлi икемдiлiк ... ... ... ... ... коэффициентi, сұраныстың табыстық
икемдiлiгi және ... ... ... ... Осы ... ... сұраныстың бағалық икемдiлiгiң орны ерекше. Өйткенi
рынок сұранысы ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды зерттегенде сұраныстың не себептi және қандай
мөлшерде өзгергенiн зерттеу үшiн ... ... ... Бұл ... емес, салыстырмалылық коэффииент. Сондықтан,
сұраныстың икемдiлiк коэффициентi зерттелгелi отырған сұраныс ... бiр ... ... онда сұраныстың қандай мөлшерге өзгеретiнiн
көрсетедi.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi, осы көрсеткiш ... ... ... деңгейiн көруге болады. Өйткенi тұтынушылардың өмiр сүру ... ... онда ... ... ... ... сезiмтал болады,
яғни сұранысы икемдi болып келедi.
Сондықтан мен курстық жұмысымның тақырыбын ... ... деп ... ... ... СҰРАНЫСТЫҢ РӨЛІ
1. Сұраныс туралы жалпы түсiнiк
Рыокта тауар бағасын бiрде-бiреуi бақылай алмайтын көп сатып алушылар
бар деп болжам жасалады. Тұтынушы ... ... ... тауарлар мен
қызметтердiң iшiнен таңдау жүргiзедi.
Сұраныс деп тұтынушылардың белгiлi бiр өнiмдi ... және ... ... ... ... деген ғылым шектеулi ресурстарды таңдау және
оларды ... ... ... Осы ... ... ... субъектiсi, яғни өндiрушi мен тұтынушы максималды пайдалылыққа
жетуге ... Ол кез ... ... ... оңтайлы мiнез-құлығымен
әрекет жасауы керек. Яғни ол мынадай ... ... = QD (p) ... р – тауар бағасы;
Q – сұраныс шамасы;
QD (p) – сұраныс функциясы / 1, 18 б ... ... ... ... ... ... мен ... сүйену және өзiнiң табысы мен бағаға сүйенуi арқылы тұтыну жоспарын
жасады делiк. Осы жоспарды iске ... ол ... ... ... ... ... ... едi. Тұтынушылық мiнез-құлығы мен
сұраныс теориясы осы параметрлердiң ... ... алып ... заңы ... ... ... жоғары болса, сұраныс шамасы
соғұрлым төмен ... ... яғни Q = QD (p) ... керi ... Бұл ... ... ... керi ылдиы бар деген сөз. Ол
“D” сұраныс қисығы деп аталады. Оны ... 1-шi ... көре ... ... ... керi тәуелдiлiгi, егер баға Р1 ден Р2-
ге дейiн ... ... ... ... Q2-ге дейiн төмендейтiн түрiн
бiлдiредi. Бұған келесi түрде түсiнiктеме беруге ... ... ... ... ... тауарға ауыстыра бастайды, екiншiден бағаның
көтерiлуiне байланысты өздерiн ... ... олар осы ... ... ... ... ... Q1 Өнiм көлемi
Сурет-1 – ... ... ... ... ... ... белгiлi бiр адам үшiн егер
пайдалылығы болған ... ол ... ... ... демек ол
игiлiк қандай деңгейде қажетiн тұтынушының қажетiн орындайды. ... ... ... субъективтi анықтайды. Осыған ... баға ... / 2, 44 б ... мен ... ... ... және ... бағаға әсер
етiп, рыноктық бағаны қалыптастырады. Ал бағаға сүйене отырып, тұтынушылар
көптеген экономикалық шешiмдер ... Мiне бұл ... ... ... және нарықта сұранысты қалыптастырады.
Пайдалылық пен бағының ара қатынасы келесiдей анықталады:
1) Егер игiлiк құнды болмаса, оның бағасы жоқ;
2) Неғұрлым игiлiктiң құны ... ... ... оның бағасы жоғары
болады.
Алайда пайда деңгейiне тек қана пайдалылық емес, одан басқа өндiрiс
шығындары әсер етедi. ... ... ... бағаның ең төменгi деңгейiн
белгiлейдi. Сондықтан әйгiлi ... ... мен ... осы ... ... айтып кеткен. Сонымен, игiлiктiң пайдалылығы бағаны
анықтайды, ал баға тұтынушының ... ... ... ... сұранысты қалыптастырады.
Сұраныс теориясында пайдалылыққа қай тұтынушылар өздерiнiң қажетiн
максималды қанағаттандару үшiн игiлiктердi ... ... ... ... ... ... мүмкiн. Осы таңдау екi тәсiлмен
атқарылады: / 3, 29 б ... ... ... ... деңгейiн сан арқылы бағалау негiзiнде
бiрiмен-бiрiн салыстырып, олардың құндылығын ... ... ... теория деп те атайды;
2) Екiншi “ординалистiк” теория пайдалылық сандық мөлшерде анықталмайды
деп, ұнатымдығы игiлiктер жиынтығы бiр-бiрiмен салыстырылуы керк ... 2, 26 б ... ... сұранысты қалыптастырса, онда сұраныс тауардың
бағасы мен көлемiнiң арасындағы тiкелей ... ... ... – бұл тұтынушының, сатып алушының бiр тауарды ... алу ... ... және ... сатып ала алатын тауар ... мен ... ... ... ... ... ... келесiдей анықталған
гиотезалардан тұрады. Мысалы: / 4, 33 б ... Әр ... да ... ... алғашқы бiрлiгiнен көп қанағат алады.
Мысалы, сiздiң бiрiншi iскен стакан суыңыз ... өте әсер ... ... ондай дәмдi болмайды, үшiншiсi екiншiден де аз қанағат
әкеледi. Бұл ... ... шктi ... азаю ... әсер ... ... ... тауардың әрбiр келесi бiрлiгiн
тек қана баға төмендеген жағдайда ғана алады;
2) Күнделiктi өмiрде ... ... ... ... және көп ... келедi. Бiрақ, тауарларды сатып алу кезiнде тұтынушыға ең басты
кедергi болатын көрсеткiш – ... ... ... баға сатып алушыға
үлкен кедергi болады да, ол өнiмдi көп алғысы келмейдi, ал ... баға оның ... алу ... күшейтедi.
3) Тұтынушылардың iс-әрекетiн табыс әсерi және ауыстыру әсерi арқылы
түсiндiруге болады.
1.2 Сұраныс көлемiнiң ... ... әсер ... ... емес ... ... ... зерттеп көрейiк. Бiрiншi, ауыстыру әсерiн қарастырайық.
2-шi ... екi ... ... ... ... ... ... шайдың
қорабының бағасы 150 теңге болып, белгiлi бiр ... ... 200 ... ... ... Соның нәтижесiнде шайға деге нсұраныс бiр айдың
iшiнде 30 қораптан 20 қорапқа дейiн ... ... ... B ... A 150 A1 ... ... D 50 ... 20 30 40 50 Q 0 10 20 ... ... ... ... (ә) ... ...... бағасының өсуi кофеге деген сұранысқа тигiзетiн ықпалы
(а) суреттен көрiп отырғанымыз, басқа ... ... ... ... 150-ден 200 теңгеге өсуi шайға деген сұраныс көлемi А
нүктесiненВ нүктесiне дейiн кемидi. Кофенiң ... ... деп ... ... орнын кофемен қанағаттандырады, оны (ә) суреттен көруге
болады / 3, 35 б ... (а) ... ... ... ... жылжуды экономикада
сұраныс көлемiнiң өзгеруi деп , ал (ә) ... ... ... ...... өзгеруi деп атайды. Бұл мысалда тұтынушылар
шайдың бағасы қымбаттағанда олар кофенi көбiрек тұтынады, себебi бұл ... ... ... ... Мұны ... ... ... деп те атайды
және оларды субститут тауарлар дейдi. Мысалы, сары май мен ... ... мен қой ... ендi ... ... ... ... Мысалы,
автомобиль мен бензидi алайық. Бензиннiң 1 литрiнiң бағасы 60 ... ... 1 ... 40 литр алады дейiк, ал баға 80 теңгеге ... ... ... 30 ... дейiн кемидi. Әдеттегiдей 3-шi (а)
суретте өзгерiс сұраныс қисығының бойымен болады.
P P
100
80 B ... A 300 В1 ... ... D ... 30 40 80 100 Q 0 50 100 ... ... ... литр ... ... ... –Бензин бағасының өсуi автомобильге деген сұранысқа әсерi
Суреттен көретiнiмiз басқа ... ... ... ... өсуi автомобильге деген сұранысты азайтады, яғни сұраныс қисығы
солға жылжиды. Сондықтан, бұл екi тауар ... ... ... тауарлар деп аталады. Мысалы мұндай тауарларға: теннис
ракеткасы мен ... шай мен қант ... ... ... деген сұраныс көлемiне тұтынушылардың табысы
үлкен әсер етедi. Бұл көрсеткiшке байланысты тауарларды келесiдей екi ... 1) ... ... 2) сапасы төмен тауарлар.
Егер тұтынушылардың табысы жо,ғарылаған кезде зерттелiп отырған
тауарға деген ... ... ... онда бұл ... ... тауарлар
деп атайды. Мысалы, тұтынушылардың табысы өскен сайын олардың ет өнiмдерiне
деген сұранысы өседi.
4-шi суреттен ... ... ... ... ет ... D1–ден D2-ге дейiн оңға қарай жылжиды. Табысы аз кезiнде тұтынушы
20 кг. ет ... ... ал ... ... В ... ... 40 кг.
ет алады. Мыслда ет өнiмiнiң бағасы тұрақты 150 теңге төңiрегiнде қалады.
Р
250
200
150 A ... ... 40 ... өнiмi мөлшерi, кг
Сурет-4 – Тұтынушы табысының өсуi ет өнiмдерiне деген сұранысқа ... ... ... ... баға ... және оның ... ... зерттегенде сұраныстың не себептi және қандай
мөлшерде өзгергенiн зерттеу үшiн ... ... ... Бұл ... ... ... коэффииент. Сондықтан,
сұраныстың икемдiлiк коэффициентi зерттелгелi отырған сұраныс функциясының
факторы бiр пайызға өзгерсе, онда сұраныстың қандай ... ... ... үш ... ... ... ... сұраныстың бағалық икемдiлiк коэффициентi, сұраныстың табыстық
икемдiлiгi және ... ... ... ... Осы ... ... сұраныстың бағалық икемдiлiгiң орны ерекше. Өйткенi
рынок сұранысы бiрiншi кезекте тауардың сатылу бағасына тәуелдi болады
/ 2, 46 бет ... ... ... ... ... ... Бұл икемдiлiк коэффициентi тәуелсiз айнымалының 1 пайызға
өзгеруiнен байланысты тәуелдi айнымалының ... ... ... Бұл ... ... ең бiрiншi зерттеген ғалым ... – 1882 ж.ж.) ... / 2, 47 б ... ... ... ... өмiр сүру ... көруге болады.
Өйткенi тұтынушылардың өмiр сүру ... ... ... онда ... ... ... сезiмтал болады, яғни сұранысы икемдi болып
келедi.
Сондай-ақ сұраныстың ... ... ... ... ... кәсiпорынның маркетингтiк саясатын iске асыру кезiнде, ... ... және ... оперцияларында және валюталық курс
операцияларында жиi орын алады.
Сұраныстың бағалық икемдiлiгiн анықтаған кезде ... ... ... бес ... ... ... сұраныс;
2) Икемсiз сұраныс;
3) Икемдiлiгi бiрге тен сұраныс;
4) Өте икемдi ... Өте ... ... / 3, 116 б /.
Егер сұраныс көлемiнiң өсу процентi бағаның өсу пайызынан көп болса
және тауардың бағасытөмендегенде ... ... ... ... онда ... ... Оны ... 2-шi суреттен көре аламыз.
P
50
30
Сұраныс
30 60 Q
Сурет-2 – Икемдi сұраныс қисығы
Бұл суретте сұраныс көлемi ... ... ... ... тұр. ... 50 ... 30 теңгеге дейiн төмендеуi сұраныс көлемiн
30 данадан 60 данаға дейiн көьейтiп тұр.
Сұраныс көлемiнiң пайыздық өзгеруi бағаның ... ... ... ... ... ... сатудан түскен түсiмдi көбейтiп
отыр. Түсiм дегенiмiз – ... ... мен ... тауар мөлшерiнiң
көбейтiндiсi. Ол келесi формула арқылы анықталады:
TR = P * Q ... TR – ...... ... – сатылған тауардың көлемi.
2-шi суретте баға төмендегеннен фирманың ... ... ... ... ... ... ... тауарлары көп болатын
тауарларға және ұзақ уақыт пайдаланылатын тауарларға деген сұраныс икемдi
болып келедi. ... ... ... ... ... ... ... олар
бiр-бiрiн алмастыра алады. Ал ұзақ ... ... ... ... ... тауарларға сұраныс икемдi болады, ... ... ... ... ... тұтынушылардың оларға
деген сұранысы өте азайып кетедi. Егер керiсiнше ұзақ уақыт тұтынатын
тауарларға баға ... ... бiр ... ол ... ... ... ... өсу пайызы сұраныс көлемiнiңөсу пайызынан көп болса және
баға ... ... ... ... ... онда ... ... болады
деп атаймыз. Оған мысал ретiнде күнделiктi қажеттi тауарларды ... ... аз ... тауарларға сұраныс икемсiз болады. Оны
келесi 3-шi суреттен көре ... / 4, 79 б ... ...... сұраныс қисығы
Егер бағаның бiр пайыздық өзгеруi, сұраныс көлемi осы шамаға
өзгертетiн ... және баға ... ... ... ... ... онда тауарға деген ... ... 1-ге тең ... ... бiрге тен сұраныс икемдiлiгi деп те атайды. Оны келесi суреттен
көруге болады:
Баға
50
30
D
30 50 Өнiм ...... ... тен ... ... суреттен көретiнiмiз бағаның қанша мөлшерде өзгеруiне байланысты
сұрныс көлемi де сол шамаға өзгеретiндiгiн айтады. Мысалы ... ... ... 30 ... 50 ... өсiп едi, ... көлемi 50 данадан
30 данаға азайды.
Сонымен қатар сұраныстың бағалық икемдiлiгiнде өте ... және ... ... ... да болады. Оны келесi 5-шi (а) және (ә) суретiнен
көруге болады. Бiрақ мұндай сұраныстың бағалық икемдiлiгiнiң ... ... ... ... Өйткенi әр құбылыс оған әсер етушi факторларға
сезiмтал ... ... (а) ... ... 30 ... 50 ... өсуi тұтынушылардың
тұтыну көлемiне ешқандай әсер ете алмайды, яғни қандай баға ... ... ... ... ... ... ... сақтап
қалады. Ал 5-шi (ә) суретте 50 теғгеден жоғары ... онда ... ... тен ... немесе 50 теңгеден төмен бағада ... ... ... (ә)
50 Сұраныс
50
30
50 ...... ... ... өте ... және өте ... ... бағалық икемдiлiгiн анықтау және оның тiкелей, қиылысқан
икемдiлiгi
Сұраныстың бағалық икемдiлiгiн қарастырған ... ... ... ... ... деп ... Нүктелiк икемдiлiктi есептеген кезде
бағаның және сұраныс көлемiнiң пайыздық ... ... ... ... ал ...... көрсеткiштерiнiң қатынасымен
есептелiнедi.
Сұраныстың бағалық икемдiлiк коэффициентiн анықтағанда төмендегiдей
нүктелiк және ... ... ... ... = ΔQ/ΔP * P/Q - ... ... (3)
Ep(D) = Q2 – Q1 / P2 – P1 * P1 + P2 / Q1 + Q2 - ... ... ... Q1 , Q2 - ... және ... ... ... көлемi;
P1 , P2 - бiрiншi және екiншi уақыт кезенiндегi тауардың
бағасы;
Ep(D) – сұраныстың бағалық икемдiлiгiнiң ... ... ... ... ... ... тұр. ... ΔQ,ΔP шамалары салыстырмалы аз ... ... ... ... ... ... болса, онда Р мен Q-ны келесiдей ... ... ... ... = Р + Р’ / 2 ... = Q + Q’ / 2 (5)
Осы орта мәндерiн тауып алғаннан соң доғалық икемдiлiк коэффициентiн
қолданамамыз.
Сұраныстың бағалық икемдiлiгiнiң доғалық ... ... ... болады / 2, 47 б /.
P
Р1 Е1
Р2 ... Q1 Q2 ...... ... ... ... суреттегi Е1 нүктесi Q1 өнiм ... Р1 баға ... тұр, ал Е2 ... ... Q2 өнiм ... Р2 баға ... ... көрiп отырғанымыздай, Е1 нүктесiнен Е2 нүктесiне
ауысқанда өнiм көлемi Q1-ден Q2-ге ... ... ... бағасы Р1-ден
Р2 –ге төмендейдi.
Егер де ΔQ, ΔP мәндерi неғұрлым кем ... ... ... ... ... жақын болады. Егер Ep(D) оң болса ... ... ... ... тауары деп аталады. Бұл тауарларға баға
өссе онда ... та ... деп ... екi ... ... арқылы табылған сұраныстың бағалық
икемдiлiгiнiң абсалюттiк мәнi 1 мен ∞, (1< | Ep | < ∞ ) ... ... ... икемдi деймiз. Ал егер осы айтылған көрсеткiштiң мәнi ( 0 < |
Ep | < 1) ... ... ... деп ... Егер | Ep | = 1 ... ... икемдiлiгi бiрге тен деп аталады.
Сұраныстың бағалық икемдiлiгiн есептеудi заттың бағасы ... ... ... және ... ... ... үшiн қолдануға және оны келесi кесте арқылы көрсетуге болады.
Кесте 1 Сұраныстың ... ... ... ... шығыны мен
сатушының түсiмiн жорамалдау
|Сұраныстың бағалық |Жалпы түсiм баға ... ... баға ... ... кезде |жоғарылаған кезде ... ... (Ер>1) ... ... ... ... (Ер< 1) ... ... ... ... тен | | ... (Ер = 1) |Өзгермейдi ... ... ... ... төмендегiдей факторлар әсер етедi:
1) Қарастырып отырған тауарды ауыстырушысы тауарлары көп ... онда ... ... сұраныс икемдi болады, ал ауыстыратын тауарлары аз
болса немесе жоқ болса, онда бұл ... ... ... ... өте икемсiз болады;
2) Тұтынушылардың бағаның өзгеруiне сезiмталдығы;
3) Баға өзгеруiн күтуi;
4) Тауарды тұтынудың әр түрлi мүмкiншiiлктерi / 2, 50 б ... ... ... БАҒА ӨЗГЕРУIНЕ СЕЗIМТАЛДЫҒЫ
Сұраныстың бағалық икемдiлiгi бiздiң елiмiз үшiн орны ерекше болып
табылады. Өйткенi елiмiз егемендiгiн ендi ғана ... жас ... ... ... келе ... ... жүйе ... оның орнына нарықтық
қатынастар жаңадан ... ... ... ... ... ... ... ендi ғана жақсару үстiнде.
Егер халықтың табысы айтарлықтай төмен болса, онда ол ел ... ... ... өзгеруiне өте сезiмтал болып келедi. Қазақстан,
сондай-ақ ТМД-ныңi басқа елдерi де ... ... ... өзгеруiне
сезiмтал елдерге жатады. Ал экономикасы дамыған, халықтың әл-ауқаты жоғары
елдерде тауарға деген бағаның ... ... онша әсер ... ... ... ... Швеция, Финляндия т.б. елдердi атауға болады.
Бәрiмiзге белгiлi елiмiздiң экономикасы 1991-1996 жылдары басынан
дағдарысты ... ... Ол ... ... ... ... жұмыссыздықтың өсуiне, елде өнеркәсiп орындарының қысқаруына
және олардың сапасы төмен, ... ... аз ... ... ... Ал бұл ... ... елiмiзде халықтың тауарларға деген сұранысы
кемiдi, сапасыз тауарлардың үлесi ... ... ... ... ... сезiмтал болды. Осы орын алып отырған дағдарыс және оның ... ... ... ... орын алуы жалпы ... ЖIӨ ... ... ... ... ... ... жылдан бастап 2003 жылдар арасындағы құлдырау және даму динамикасын
келесi суреттен көре ... / 9, 38 б ... ... ... 1996 жылға дейiн ЖIӨ азаюы орын алып,
халықтың әл-ауқаты төмендеп, ... ... ... ... қысқаруы сәйкес келдi. Осы жылдары елiмiзде жаппай халықтың
сұранысы мен тұтынуы ... ... ... ... сезiмтал болды.
Сурет-6 - 1990 – 2003 жылдардағы Қазақстандағы экномикалық дағдарыс пен
қайта ... ... ... ... ... ... өсуiне байланысты тұтынушылардың
басым бөлiгi сапасы төмен тауарлар алуға мәжбүрлi болды. Сұраныстың ... ... ... тағы да негiзгi әсер ететiн ... ... орта ... ... екенi белгiлi. ҚР-сы Қаржы
министрлiгiнiң статистикалық бюллетенi бойынша (№9, 2004 ж.) ... ... ... ... ... ... өсу үстiнде. Жалпы елiмiзде
орташа ... ... ... ... 2000 жылы 13761 ... 2001 ... ... 2002 жылы 20305 теңге, 2003 жылы 23221 теңге, ал биылғы жылғы
қыркүйек айындағы есептеу бойынша 27092 ... ... Бұл ... түсiну үшiн келесi суреттен көруге болады / 10, 3 ... ... ... оның ... ... тiкелей байланысты
болғандықтан елiмiз өңiрлерiндегi осы атаулы жалақы ... ... ... ... және ... ... тұтыну қабiлеттiлiгiн де көрiп
отырмыз.
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... ... ... жалақының мөлшерi
Сондай-ақ елiмiздiң аумағында жалақыны ең көп алатын облыстарға
Атырау (48272), ... (44841), ... ... (33014), ... ... Батыс Қазақстан (29706) теңге болса, ал ең ... ... ... ... (14653), ... ... (15367), Ақмола облысы
(15431), Солтүстiк Қазақстан (15327) ... ... ... ... ... ... ... алшақ болып отыр. Өйткенi ел
аумағының шарушылығына және ондағы ... ... ... Яғни, осы
ел аумағындағы халықтың табысына байланысты олардың баға ... да әр ... ... ... ... нарықтық механизмнiң негiзгi элементi сұраныс
дегенiмiз - бұл тұтынушының немесе сатып ... бiр ... ... ... ... жоспарын және олардың сатып ала алатын тауар бағасы мен
оның көлемi арасындағы тәуелдiлiк.
Сұранысты ... ... ... ... ... ... ... ол сондай-ақ субъективтi көз қараста
болады. Яғни, нарықта әр тұтынушының талғамы, ұнатымдылығы әр қалай.
Тұтынушылар ... ... ... онда ... ... мен ... арасындағы тiкелей байланысты көрсетедi. Нарықты
жағдайларды ... ... не ... және ... ... ... үшiн сұраныстың икемдiлiк коэффициентi қолданылады.
Сұраныстың бағалық икемдiлiк коэффициентiнiң икемдiлiк түрiне
байланысты ... ... бес ... ... икемдi сұраныс;
2) Икемсiз сұраныс;
3) Икемдiлiгi бiрге тен сұраныс;
4) Өте икемдi ... Өте ... ... ... ... қызмет етуiн жоғарыда толық ... ... ... ... ... икемдiлiгiнде нүктелiк және доғалық
икемдiлiктер қолданылады.
Жалпы келгенде сұраныстың бағалық икемдiлiгiн анықтаудың орны ... ... ... бұл шама ... сол елдiң халқының тұрмыс деңгейiн
көруге болады, егер халықтың тұрмыс деңгейi жоғары ... онда олар ... ... ... Ал ... деңгейi орташа және нашар елде баға
өзгеруiне тұтынушылар өте сезiмтал болып келедi.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Мұхамедиев Б.М. ... Оқу ...... ... 2003. – 219 б.
2. Есипова В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – ... 1999. – ... ... Н.Г. ... ... – Спб: ... Ком, 1999. – ... Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х
т. Т. II. – М: ... и ... 1992. – 384 ... ... Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / ...... ... 2000 ж. – 420 ... ... Р., ... Д. ... – М.: Экономика, Дело,
1992.
6. Гальперин В.М., Игнатев С.М., Моргунов В.И. ... Т.2. ... – 1998 ... ... Д.Н. ... ... ... и применение. В 2-х
т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 ... ... В.Ф. ... / ... - ... ... – 328 с.
9. Ю. К. Шокоманов “Состояние и перспективы экономического ... в ... ... // ... ... Серия экономическая,
№4, 2001 г. – 38 б.
10. ҚР-сы Қаржы министрлiгiнiң статистикалық бюллетенi №9(69), қыркүйек
2007 ж. – 3 ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Сұраныс5 бет
Сұраныс түрлері және оның бағалық квалификациясы16 бет
Меншік ұғымы. Экономикалық жүйе. Сұраныс және ұсыныс икемділігі. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсеке және оның модельдері16 бет
Сұраныс және ұсыныс икемділігі6 бет
"Сұраныс пен ұсыныс теориясының негіздері"4 бет
Альфред Маршаллдың экономикалық оқуы10 бет
Ақша нарығы жайлы22 бет
Еңбек нарығы6 бет
Жастардың еңбек саласындағы ролі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь