Қазақ іс қағаздар тілінің тарихы

1. Іс . құжаттарды жасаудың тәсілдері
2. Әкімшілік тілінің стильдік қырлары
3. Құжаттарды топтастыру
4. Ұйымдық құжаттар
5. Лауазымдық нұсқаулықтар
6. Штат кестесі
7. Қазақ іс.қағаздар тілінің тарихы
8. XIX ғасырдың I жартысындағы ресми іс қағаздар тілі
9. XX ғасырдың басындағы іс қағаздар тілі
10. Пайдаланылған әдебиеттер
батырларының, тархандарының, старшиналарының патшаға және орыс әкімшілік орындарына жазған хаттары жатады. Бұлардың бірқатары Қазақстан тарихына, қазақ-орыс қатынастарына, қазақ хандықтарының тарихы, сол кезеңдегі саяси құрылыс туралы т.б. жинақтарда жарияланды. Бұл ресми іс қағаздары сол кезеңдегі қазақ даласының саяси, әлеуметтік, экономикалық жағын бейнелеумен қатар, бізге XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдың бірінші жартысында қазақ ресми іс қағаздарының тілі қандай болғанын да көрсете алады. Олар:
1. Қайып хан елшілерінің қазақтардың Ресеймен тату тұру тілегі туралы мәлімдемесі. 1716 жылғы 13 қыркүйек.
2. Қайып ханның жоңғарларға қарсы бірлесіп аттану үшін әскер жіберу туралы өтініш жасап император I Петрге жазған хаты. 1718 жыл 10 желтоқсан.
3. кіші жүз ханы Әбілхайырдың өзінің қол астындағы адамдарымен бірге Ресей бодандығына алуды сұрап әйел патша Анна Иоанновнаға жазған хаты. 1730 жыл 8 қыркүйек.
4. Хандар Әбілхайыр мен Сәмекенің, Нұралы сұлтанның, Бопай ханшаның, қарақалпақ ханы мен старшындарының өздерінің Ресей бодандығын алғаны туралы императрица Аннаға хаты. 1731 жыл, 2 қаңтар.
5. Орынбор комиссиясының бас командирі И.И. Неплюевтің Әбілхайыр ханмен және жоңғар қонтайшысы Галдан-Цереннің елшілері Кашкамен, Бурунмен кіші жүздің бодандығы туралы келіссөзі кезінде жүргізілген хаттама. 1742 жылғы 27 қыркүйек.
6. Нұралы ханның Орынбор губернаторына хаты. 1773 жылғы. 19 қыркүйек.
7. Нұралы ханның Орынбор губернаторына хаты. 1773 жылғы 31 қыркүйек.
8. Нұралы ханның подполковник Симоновқа хаты. 1773 жылғы 9 қараша.
9. Айшуақ сұлтанның подполковник Симоновқа хаты. 1773 жылғы 18 желтоқсан.
10. Нұралы ханның Е.И. Пугачевқа хаты. 1773 жылғы 18 желтоқсан.
11. Досалы сұлтанның Е.И. Пугачевқа хаты. 1773 жылғы 18 желтоқсан.
12. Старшындардың императрица II Екатеринаға өтінішінен. 1785 жыл 2 шілде.
13. Нұралы ханның барон О.А. Игельстромға хаты. 1785 жыл 21 шілде.
14. Кіші орда старшындарының барон О.А. Игельстромға хабары. 1786 жыл 14 тамыз.
15. Орынбор шекара істері экспедициясының Сырым батырды байұлы ұрпағының Бас старшыны етіп бекіту туралы жарлығы. 1787 жыл 23 қазан.
16. Әбдікерім Оразбаевтың Кавказ наместнигінің билеушісі С.А. Брянчаниковқа хаты. 1790 жыл 4 ақпан.
        
        Қазақ іс қағаздар тілінің тарихы
Бұл кезеңдегі ресми іс қағаздарына қазақ хандарының, сұлтандарының,
батырларының, тархандарының, старшиналарының патшаға және орыс ... ... ... ... ... бірқатары Қазақстан тарихына,
қазақ-орыс қатынастарына, қазақ хандықтарының тарихы, сол кезеңдегі саяси
құрылыс туралы т.б. жинақтарда ... Бұл ... іс ... ... қазақ даласының саяси, әлеуметтік, экономикалық жағын бейнелеумен
қатар, бізге XVIII ... ... ... мен XIX ... бірінші
жартысында қазақ ресми іс қағаздарының тілі ... ... да ... ... Қайып хан елшілерінің қазақтардың Ресеймен тату тұру тілегі туралы
мәлімдемесі. 1716 ... 13 ... ... ... ... ... бірлесіп аттану үшін әскер ... ... ... ... I ... ... ... 1718 жыл 10 желтоқсан.
3. кіші жүз ханы Әбілхайырдың өзінің қол астындағы адамдарымен бірге
Ресей ... ... ... әйел ... Анна Иоанновнаға жазған хаты. 1730
жыл 8 қыркүйек.
4. Хандар Әбілхайыр мен Сәмекенің, Нұралы сұлтанның, Бопай ханшаның,
қарақалпақ ханы мен ... ... ... ... ... туралы
императрица Аннаға хаты. 1731 жыл, 2 қаңтар.
5. Орынбор комиссиясының бас командирі И.И. Неплюевтің ... және ... ... ... ... ... Бурунмен
кіші жүздің бодандығы туралы келіссөзі кезінде жүргізілген хаттама. 1742
жылғы 27 қыркүйек.
6. Нұралы ... ... ... ... 1773 ... 19 қыркүйек.
7. Нұралы ханның Орынбор губернаторына хаты. 1773 жылғы 31 қыркүйек.
8. ... ... ... ... хаты. 1773 жылғы 9 қараша.
9. Айшуақ сұлтанның подполковник ... ... 1773 ... ... ... ... Е.И. Пугачевқа хаты. 1773 жылғы 18 желтоқсан.
11. Досалы сұлтанның Е.И. Пугачевқа хаты. 1773 ... 18 ... ... ... II ... ... 1785 жыл ... Нұралы ханның барон О.А. Игельстромға хаты. 1785 жыл 21 шілде.
14. Кіші орда старшындарының барон О.А. Игельстромға хабары. 1786 ... ... ... ... ... ... ... батырды байұлы
ұрпағының Бас старшыны етіп бекіту туралы жарлығы. 1787 жыл 23 қазан.
16. Әбдікерім ... ... ... ... ... хаты. 1790 жыл 4 ақпан.
17. Сырым батырдың Императрица II Екатеринаға хабары. 1790 жылғы 11
қыркүйек.
18. Сырымбатыр мен ... ... ... және ... ... А.А. ... хаты. 1792 жыл 11
қыркүйек.
19. Жетісудің бас старшинасы Тіленшінің Шерғазы сұлтанға жазған ... ... 1793 ... ... сұлтандары мен старшиналарының Екатерина II-ге жазған ғарыз
намасы (прошение).
XVIII ғасырдағы ресми іс ... ... ... ерекшеліктері және
лексикасы
XVIII ғасырда қазақ даласында қолданылған ресми іс қағаздар ... ... сол ... ... тілінің лексика-фразеологиялық
құрамынан, грамматикалық тәсілдерінен, ... ... ... Бұл ... ... іс ... түрлі
дәрежедегі лауазымды адамдарды, әкімдерді дәріптейтін тұрақты эпитеттердің
қолданылуы шарт ... ... ... ... сол кездегі қазақ
даласының ресми іс қағаздар тіліне ғана емес, Орта Азиядағы басқа да түркі
халықтарына да тән еді. Бұл ... сол ... орыс ... ... ... ... де көруге болады. Жоғарыда аталған құжаттарда ... ... ... ... ... ... (ырысты),
биік мәртебелі, жоғары мәртебелі, ғинаятлу (шапағатты), ... ... ... ... ... сын есімдер (біреуге
қарата айтқанда, іс ... ... ... ... ... ... эпитеттер. Бұлардың жасалу жолына келетін болсақ,
олардың барлығы дерлік араб ... ... ... ... сын ... –лу, -лү жұрнақтарының жалғануы арқылы жасалған.
Осы мақсатта қолданылған сөздердің бірі биік, зор, ... ... ... араб сөзі – ... Мысалы, ғали кәһали уа ғали ... ... ... әрі ... ... ғали ... – ұлы
мәртебелілігіңіз т.б.
Аталған эпитеттердің әрқайсысы ресми іс қағаздар стилінде тұрақталып,
нормаға айналғандығын байқауға болады.
Іс қағаздарының ... ... ... жоғары орындардан немесе
лауазымды адамдардан бір нәрсені сұрай, өтіне жазылған іс қағаздар ғазыр,
ғарыз наме, ғарыз ... ... хал деп ... бір ... ... оқиғаны баяндау, бір нәрсені білдіру үшін
жазылған іс қағаздары ағлан наме, ғарзе наме деп ... ... біз ... ... ... хат ... жоғарыда аталған құжаттарда
мәктәбә, күтабту, кәтаб және хат ... ... Яғни хат ... ... ... білдіру үшін күтабтү, кәтаб, мәктәбә сөздері қолданылған.
Әкімшілік орындарынан шығатын бұйрық, жарлық ... ... ... әмір ярлұқ, фарман деп аталған. Қазір біз ... ... ... ... қаулы сөздері бұл құжаттарда кездеспейді.
XIX ғасырдың I жартысындағы ресми іс қағаздар тілі
XIX ғасырдың бірінші жартысы ... ... ... ... ... ең бір ... кезеңі болды. Қазақ даласының көптеген жері Россия
империясының құрамына кірді. Ел басқару билігін патша өз қолына алды. ... бен ... ... қазақтар үшін 1822 жылы «Сібір қазақтары туралы
Устав» шығарылды. Бұл Устав 1860 жылға дейін ... ... 1831 жылы ... қазақтарын билеу үшін «Ел басқарудың дистанциялық системасы» деген
құжат шығарылды.
Бұл кезеңде ... ... сот ... үш ... болды.
1. Тәуке ханның «Жеті жарғысы» негізінде соттап, ... ... Ірі ... мен ... қылмыстарды қарайтын Россия империялық сот
системамы.
3. Шариғат ... сот ... ... даласында ел билеу, әкімшілік – сот істеріне қатысты көптеген
жаңа атаулар пайда болды.
Хандар дәуірінде белгілі бір ... ... ... ... алым-
салық дейтін жоқ болатын. Ата-баба дәстүріне сүйенген сый тарту, жол-жора
түрлері болатын. XIX ... 30 ... ... қазақ даласына
мемлекеттік салық келді.
Қазақ даласындағы мұндай ... ... ... барлық саласын
қамтыды. Әлеуметтік топтардың ескілері ыдырап, жаңа түрлері пайда болды.
1822 жылғы ... ... ... ... орыс мектептерінде оқуға
право берілді, Орынбор, Омбы кадет корпустарында қазақ балары оқи бастады.
Бұл кезде қазақ даласында ... ана ... ... таза ... ... ... шығару ісі болмады.
XIX ғасырдың жартысында Қазақстанның батыс өлкесіндегі халық өмірінде
болған елеулі оқиға – Исатай мен Махамбет бастаған шаруалар ... ... ... әдебиетте ғана емес, іс қағаздар тарихында да өз ізін
қалдырғанын М.Өтемісұлының М.Ладыщинскийге ... ... ... ... ... хатынан т.б. материалдардан көре аламыз.
XIX ғасырдың бірінші жартысында қазақ даласындағы ел басқару системасы
мен әлеуметтік ... ... хан, ... ... ... ақ сүйек, бай, кедей, қарашы, қара, қара ... ... ... жиі ... ғасырдың бірінші жартысындағы ресми іс ... ... ... іс ... тіліндегі лексикалық, граматикалық,
синтаксистік ... XVIII ... ... іс ... ... жақын
болғанымен, бұл кезенде ... іс ... ... халыққа біршама
түсінікті, әрі қарай дамыған, нормалана түскен тіл ... ... ... ... XVIII ... екінші жартысы мен XIX ... ... ... ... тілі ... ғалымдар әр түрлі пікірлер айтып
келді. Осы күнге дейін олар шағатай, татар тілдерінде жазылған деген пікір
баасым.
XIX ... ... ... ... ... тілі ... ... «Сөз жоқ, бұл дакументтердің тілінде түркі әдеби тңлінің
дәстүрлі орфографиясы, кейбір ... ... ... ... мен ... ... сақталды, бірақ олардың негізгі төсегі
ө қазақтың байырғы сөздері мен дағдылы грамматикалық құрылысы еді.
Егер кітаби тілді тұркі әдеби тілінің өзі ... оның ... ... ... қазақ топырағындағы көрінісі ретінде қарайтын болсақ, оның
да анықтауды ... ... ... ... дей ... өз ойын ... «...біздіңше XIX ғасырдың бірінші жартысында Ыбырай мен Абай
негіздеген жаңа ... ... тіл ... ... ... қаламгерлерінің
пайдаланған тілін кітаби тіл деп атамай, көне қазақ жазба әдеби тілі деп
атаған ... ... ... ... ... ешбірінде кітаби тіл деген
ұғым да, терминде жоқ, ... ... ... ... ... ... ... туындыларын көне әдеби тілде жазылды дейді. ...Сөйтіп қазақ
қаламгерлері XVI ... ... ... ... ... дейін осы аталған
қазақтың көне жазба әдеби тілінде ресми іс қағаздарын ... ... ... ... ... іс қағаздар тілі
XX ғасырдың басында оқуөағарту жұмыстары, мәдениет және ... ... ... ... ... Қызылжар, Қостанай, Қызылорда, Тоғай сияқты
бірсыпыра қалаларда орыс-қазақ мектептері пайда бола бастады. Мұнымен ... ... ... Осы ... оқып ... ... өз
қаласына, оның келешегіне бұрынғы мұсылманша оқығандардан әлдеқайда ілгері
болды, олар қазақ халқының саяси, мәдени дамуына ... ат ... ... ... ... ... баспа жұмыстары да қаулап өсті.
Бүгігі қазақ әдеби ... ... ... ... ... ... ... қалған жоқ. Өткен кезендегі сияқты,
XX ғасырдың басында да қазақ тілінің өз табиғатына, өз ... ... ... базаға сәйкестелген арнайы алфавиті болған жоқ. ... бас ... ... ... ... жазу нұсқалары татар
баспасынан шығып тұрды. XX ғасырдың басындағы қазақ халқының ... ... ... ... мен ... ... әр
алуан өнер, білім саласындағы өзгеріске байланысты, сондай-ақ орыс тілінің
әсерінен де түрлі жаңа ... тың ... ... ... сөз
орамдары, аударма ыңайында баламалар да пайда болды. Осы жағдайлардың ... ... ... ... де түрлі жаңа атаулар, тың ұғымдар, терминдер,
терминдік сөз орамдары, аударма ыңғайында баламалар да ... ... ... бәрі ... ... тілінің, оның ішінде ресми іс қағаздар
тілінің жалпы қалыптасу барысында ізсіз қалған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп даму
үстінде болды. Әрдайым екшеліп, үнемі сұрыпталып отырды.
Қазіргі қазақ тілінің фонетикалық құрылымының, ... ... ... ... XX ... бас ... ... негізгі
процестер, әр түрлі өзгерістер белгілі дәрежеде сол ... ... ... ... ... ... ... іс қағаздар тілінде де біраз фонетикалық өзгерістер
болды. ... ... ... ... ... ақылдасу, айып, өмір, өнер, арыз
түрінде қолданылып жүрген жекелген сөздер бұл тұстағы ресми іс қағаздар
тілінде ғ ... ... яғни араб ... формасында жұмсалады,
ғақыл-ақыл, ғақылдасу-ақылдасу, ғаскер-әскер, ғайып-айып, ғөнер-өнер, ғарыз-
арыз.
Тіл нормаларының бірте-бірте екшеленіп, ... ... ... сөз ... ғ ... ... ғайып емес айып түрінде
қолданылып келді. XX ... ... ... арыз сөзі ғарз ... ... ... х ... байланысты да аңғарылады. Мысалы,
қазіргі әзірлеу әман, еш, әр ... ... ... хеш, һәр ... ... тілінде байқалатын тағы бір фонетикалық құбылыс – дауыссыз
ст фонемаларына байланысты.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... бұл ... растна, растнан, бостқа түрінде жұмсалған.
Бұл қосар дауыссыз ст етістік ... де ... ... ... өсу ... Бұл ... ... етістік ыңғайында өстіру
түрінде қолданылады. Мысалы, заман өстіреді, мал өстіра ... ... ... ... раст, дост сөздеріндегі т дыбысының
жойылып кеткені сияқты өстіру етістігіндегі т фонемасы да қолданылмайды.
Функционалдық стильдерді, оның ... біз ... ... ресми іс
қағаздар стилін қалыптастырып отыратын негізгі база – ... ... XX ... ... жарық көрген «Қазақ газеті», «Қазақстан»,
«Айқап» журналы, «Садақ» журналы т.б. газет-журналдар қазақтың жазба ... оның ... ... әрі ... ... ... зор ... Іс – құжаттарды жасаудың тәсілдері
2. Әкімшілік тілінің стильдік қырлары
3. Құжаттарды топтастыру
4. Ұйымдық құжаттар
5. Лауазымдық ... Штат ... ... ... ... тарихы
8. XIX ғасырдың I жартысындағы ресми іс қағаздар тілі
9. XX ... ... іс ... ... Пайдаланылған әдебиеттер

Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кеңселік іс қағаздары тілінің даму, қалыптасу үдерісі108 бет
XХ ғасырдың басындағы іс қағаздар тілі5 бет
Іс қағаздар пәнінің мақсаты8 бет
Мемлекеттік тілде іс-қағаздарын жүргізу6 бет
ХХ ғасырдың бас кезіндегі іс-қағаздар18 бет
Қазақ ресми-іс қағаздар стилінің тілі және дамуы40 бет
Қазақ фразеологиясының стильдік ерекшеліктері.қазақ фразеологизмдерінің қалыптасуындағы ұлттық мәдени маңызы бар түпдеректер.фразеологизмдердің көркем әдебиетте қолданылуы11 бет
Үш тұғырлы тілдің ұшпағы11 бет
Бағалы қағаздар нарығы. Қазақстан Республикасындағы даму серпіні65 бет
Қазақстан Республикасында құнды қағаздар нарығы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь