Жастар қоғамның әлеуметтік-демографиялық тобы ретінде

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3 . 4
1. Жастардың демографиялық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5 . 10
1.1 Н.Ә Назарбаевтың Жолдауларындағы демографиялық басымдылықтар және оны іске асыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11 . 14
1.2 Жастардың әлеуметтендіру процессі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 15 . 22
2. Жастардың кешенді әлеуметтік өзін . өзі реттеу тетігінің жұмыс моделін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23 . 25
2.1 Қазақстандағы жастардың демографиялық ахуалы ... ... ... ... ... ... ... 26 . 28
2.2 Қазақстан Республикасындағы Жастар саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... .29 . 31
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32 . 33
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Коғамда демографиялық топтың осы санатын айқындаудың әр түрлі әдістері бар. Маркстік теорияның жақтастары жастарды ұқсас антропологиялық ерекшелжтері және психологиялық қасиет бар жастық топ ретінде ғана қарамау қажеттілігін талап етеді. Бұл жерде жастардың мәні олардың қоғамдық катынастардың тарихи айқындалған сипатына негізделген әлеуметтік ерекшеліктері мен белгілерінде болады.
Басқа көзқарастың жақтастары жастар социологиялық мағынада ол жас баланың ролін аса көп ойнамайтын және де сонымен қатар үлкендердің ролін толық құқықты тасымалдаушы больш табылатын адамдар өміріндегі мінез-құлық базасы болып табылады деп санайды. Жастардың барлық проблемалары кедейшілік құрылымды «бейтарап аумақтың» мәртебесіндегі үздіксіздік үзілсінде құрылады деп санайтын американ социологы Г.Сиболд та осы көзқарасты ұстанады.
Көптеген батыстық социологтар жастарды «жаца тап» деп айтады, олардың өмірге деген көзқарасы бірдей, талғамдары, мүдделері және қажеттіліктері дәл келеді. Жастар «біз» деген сезім күшінде социологиялық тұтастықты білдіреді. Осылайша, бұл жерде жастардың әлеуметтік-психологиялық құрамы және сапасы дербес және қоғамдық өмірдің сипатына қатысты емес ерекшелік ретінде қарастырылады.
Жастардың социологиялық теориясында «ұрпақ», «жас ерекшелік табы», «жастық, жақ», «жастар», «әлеуметтік жасы келгендік» «қарттық» деген ұғымдар жоқ.
Демографияда жобамен бірдей уақытта туған адамдардыц жиынтығын ұрпақ деп санайды.
Антропологтар мен заңгерлер жалпы ата-бабадан шыққан сатылықты ұрпақ деп айтады.
Социологиялық түсінікте жастық шақ қашан басталды? Әртүрлі авторлар, жастарды ерекше әлеуметтік-демографиялық топ ретінде сипаттай отырып бұл ұғымды біржақты қолданады. Мысалы, австриялық социолог Л.Розенмайер жастық кезең 13 жастан басталып 24 жаста аяқталады деп санайды. Ғалым осы кезеңнің ішкі жас ерекшелігін және әлеуметтік дифференциациясын баса айта отырып, қандай да болмасын нақты негіз бермейді.
13 пен 18 жыл аралығындағы жас «жасөспірім шақ» ұғымымен біріктіріледі және біршама дәрежеде жаңа белгілерге және әлеуметтік тәртіптің нысандарына әкелетін биопсихологиялық дамумен сипатталады. Бірақ адамды балалық шақтан бөлетін демаркациялық сызық 18 жаста өтеді. Бұл жас көптеген елдерде құқықтық дербестіктің басталуымен сипатталады, яғни ересектермен қалыпты теңестірумен және занды құқықтарды алумен: еңбек үшін тең ақы төлеу, армияда қызмет ету, некеге отыру, сайлауға қатысу.
1. Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пакт (Нью-Йорк, 16 желтоқсан 1966 ж.).
2. Сансызбаева Г.Н. Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі және оның проблемалары/ Оқу құралы.-Алматы: Экономика,1998
3. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. Смайыловтың редакциясымен шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,2001
4. Әлеуметтік статистика: Оқулық / корреспондент-мүшесі И.И. Елисееваның ред.-М: Қаржы және статистика,1997. 270-2890-бб.
5. “Егеменді Қазақстан” 2006 жыл, 16 тамыз
6. “Социальная работа: теория и пркатика”, Холостова. Москва 2004 г.
7. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа өлшемі/Колесов В. және Маккинли ред. М.: Адам құқықтары ( Права человека),2000
8. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. Смайыловтың редакциясымен шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,2001
9. Қазақстан Республикасының « Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» Заңы// Казахстанская правда 24.12.1999
10. «Егемен Қазақстан» 2006 жыл №18. 1-қазан.
11. «Жастармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыс» Агафонов Н.А.
12. «Социальная работа: теория и технология» Менлибаев, Туганбекова.
13. «Введение социальную работу» С.В. Тетерский.
14. «Социальная работа с молодёжью» Қазақ үн – ті 2003 ж. 109 б.
15. «Социальная государство». Волгин Н.А.
16. «Социальная рабата» Кожамкулова Л.Т.
17. «Заң және қоғам» 2005. 22 ақпан
18. «Заң газеті»2006ж. 12 – наурыз
19. «Егемен Қазақстан» 2007ж 30 қазан №333 – 334.
20. «Айқын» – 2007. 16 – мамыр.№86
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Т. Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық Университеті
« Экономиканы мемлекеттік реттеу »
кафедрасы
Тақырыбы: «Жастар қоғамның әлеуметтік-демографиялық тобы ... ... ... ... ... ... 212
Тексерілген күні:
Жұмыстың
бағалануы:
Алматы 2008
Жоспар:
Кіріспе
............................................................................
................................. 3 – 4
1. Жастардың демографиялық саясаты
................................................. 5 - 10
1.1 Н.Ә Назарбаевтың Жолдауларындағы ... ... және ... ... 11 – 14
1.2 Жастардың әлеуметтендіру процессі
................................................. 15 – 22
2. ... ... ... өзін - өзі ... ... ... моделін
қалыптастыру
............................................................................
..23 – 25
2.1 Қазақстандағы жастардың демографиялық ахуалы
............................26 – 28
2.2 Қазақстан Республикасындағы Жастар саясаты
.................................29 – 31
Қорытынды
............................................................................
.....................32 – 33
Пайдаланған ... ... ... ... ... осы ... ... әр түрлі әдістері
бар. Маркстік теорияның жақтастары жастарды ... ... және ... ... бар ... топ ретінде ғана қарамау
қажеттілігін талап етеді. Бұл ... ... мәні ... қоғамдық
катынастардың тарихи айқындалған сипатына негізделген ... мен ... ... ... ... жастар социологиялық мағынада ол жас
баланың ... аса көп ... және де ... ... ... ... құқықты тасымалдаушы больш табылатын адамдар өміріндегі мінез-құлық
базасы болып табылады деп санайды. ... ... ... кедейшілік
құрылымды «бейтарап аумақтың» мәртебесіндегі үздіксіздік үзілсінде құрылады
деп санайтын американ социологы Г.Сиболд та осы ... ... ... социологтар жастарды «жаца тап» деп айтады, ... ... ... бірдей, талғамдары, мүдделері және ... ... ... «біз» деген сезім күшінде социологиялық тұтастықты
білдіреді. Осылайша, бұл ... ... ... ... сапасы дербес және қоғамдық өмірдің сипатына қатысты емес ... ... ... ... ... «жас ... ... жақ», «жастар», «әлеуметтік жасы келгендік» «қарттық» деген
ұғымдар жоқ.
Демографияда жобамен бірдей уақытта туған ... ... ... ... мен ... жалпы ата-бабадан шыққан сатылықты ұрпақ
деп айтады.
Социологиялық түсінікте жастық шақ ... ... ... ... ... ... топ ... сипаттай отырып бұл
ұғымды біржақты қолданады. Мысалы, австриялық социолог Л.Розенмайер жастық
кезең 13 ... ... 24 ... ... деп ... ... осы кезеңнің
ішкі жас ерекшелігін және әлеуметтік дифференциациясын баса айта ... да ... ... ... бермейді.
13 пен 18 жыл аралығындағы жас «жасөспірім шақ» ұғымымен біріктіріледі
және біршама дәрежеде жаңа белгілерге және әлеуметтік тәртіптің нысандарына
әкелетін ... ... ... Бірақ адамды балалық шақтан
бөлетін демаркациялық сызық 18 жаста өтеді. Бұл жас ... ... ... ... ... яғни ... қалыпты
теңестірумен және занды құқықтарды алумен: ... үшін тең ақы ... ... ету, некеге отыру, сайлауға қатысу.
Жастық шақта әлеуметтік рөлдерді белсенді игеру процесі болады. Олардың
саны олар бәсең игерілетін ... ... ... бір ... ... ... В.Н. Боряз «толығу» шегі жастық шақ деп түсінуге болатын жас
ерекшелік кезеңдерінің шеңберіне ... деп ... Ал одан ... есею ... ... В.Н. Боряз жастар санатын айқындауға
арналған аса кең ... ... ол осы ... 14-33 жас ... ... мәселесі – адамзат тарихының соқпағына сәйкес жүзеге асатын
табиғи құбылыс. Адамдар әрқашан да өмір сүру ... ... ... ... ... өткізуге тырысады. Барлық әлеуметтік құбылыстар сияқты көші-
қон мәселесінің де тиімді, тиімсіз ... ... ... ... ... үшін ... ... бірі. Қазіргі таңда елімізде
көші-қонды басқару, ұлттық көші-қон саясатын жетілдіру және жүзеге ... ... ... ... ... Қоғамдағы тұрақтылық, ұлттық
қауіпсіздік және мемлекет аумағының тұтастығы, жалпы ... ... ... көп жағдайда ойластырылған демографиялық саясатқа
тәуелді. Осыған сәйкес, «Достық Үйі – ... ... ... жөніндегі орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК Қазақстанның
демографиялық жағдайының ... әр ... ... көші-қон
мәселесінің атқарар рөлін зерттеуге бағытталған инновациялық жобаны жүзеге
асыруда. Бұл жобаның тікелей ... тек ... ... қозғалысын зерттеу ғана емес, соның ... ... ... ... қозғалыстарына ерекше мән беру болып табылады.
2008 жылғы 23 қаңтарда Астана қаласындағы «Достық Үйінде» осы ... ... ... үстел» өткізілді.
Аталған жиынға ұлттық мәдени орталықтардың басшылары мен өкілдері, мәдениет
және қоғам ... ... ... ... ... үстел» барысында отырысқа қатысушылар тарапынан түрлі этникалық
топтардың көші-қон қозғалыстарының ... ... ... көші-қон саясатына қатысты құқықтық білімділік жөнінде жаңа пікірлер
мен ұсыныстар қабылданды.
1. Жастардың демографиялық саясаты
Жыл сайын ... ... ... дәстүрлі Жолдауы еліміздің
дамуына жаңа серпіліс беріп, халықты жаңа жетістіктерге жетелейді. ... ... ... ... ... ... түсіндіру үшін жақында
сайлаушылармен кездесіп қайттық. Барлық ... ... ... ... ... ... жарқын болашағына деген сенімінің
арта түскендігінің куәсі болдық.
Елбасының ... ... жаңа ... деп ... ... ... Стратегиясы шеңберінде еліміздің алдағы 10 жылдық кезеңге
арналған әлеуметтік-экономикалық дамуының 30 маңызды бағыттары көрсетілген.
Биылғы Жолдаудың ерекшелігі халық өмірінің ... ... ... бірі ... ең ... ...... демографиялық
саясатының қалыптасуы.
Президентіміздің басшылығымен еліміздің экономикасы қарқынды дамуда.
Қазіргі ... ... алып ... ... айналды. Ірі жаңа кластерлік
бағыттағы инновациялық кәсіпорындар, жүздеген ... ... және ... ... алып үй ... бой көтеруде. Экономикамыздың жалпы
жиынтық көлемі Орталық Азия мемлекеттерінің экономикасының жалпы жиынтық
көлемінен екі есе көп. Әр ... ... ішкі ... өнімнің көлемі де
екі еседен артық. Алайда, еліміздің бай, жеріміздің ұлан-ғайыр үлкендігіне
қарамастан, халық санының аздығы, сирек ... ... ... ... ... және бізге қарай мыңдаған жұмыссыз мигранттардың ... ... ... ... кері ... ... жуық уақытта біз көші-қон және демографиялық ... ... ... ... ... ... ... мигранттары
елмен араласып, ұлтымызды жұтып жіберуі мүмкін. Уақытысында демографияға өз
дәрежесінде ... ... ... ... ... ... Франция, Германия
мемлекеттері халық құрамын өзге ұлттардың есебінен ғана ... ... ... босанған әйелмен қатар, оның күйеуіне де үш жылға демалыс береді.
Қосымша жалақы төлейді. Бұған да ... ... ... ... үшін амалсыз
барып отыр.
Тәуелсіздікке қолымыз жеткен сәттен бастап Елбасымыздың бастауымен біз
еліміздегі ... ... мән бере ... ... ... ... ... қарамастан, халықтың әл-ауқатын арттыру, ана мен
балаға қамқорлық ... күн ... ... жоқ. ... ... ... бір ... тағдыр тауқыметімен дүние жүзіне шашырап ... елге ... ... жүзі ... ... Осы ... елімізге жарты миллионға жуық қандастарымыз оралды.
Дегенмен, 2000 жылдардың басына дейін елімізде ... ... бала ... ... ... ... үдерістеріне байланысты халық саны
азайа бастады.
Өтпелі кезеңнің аса ауыр дағдарыс жылдарында ... ... ... ... ... өтіп, қазына кірісі ... үшін де, ... ... ... демографиялық саясат үшін де,
қолайлы нысанда аналар мен ... ... ... ... ... деп атап ... ... осындай уақыт та келіп жетті.
Президентіміз Н.Ә.Назарбаев еліміздің тәуелсіздігі мен ... үшін 2015 ... ... ... санын 20 млн. адамға жеткізу міндетін
қойды. Осы мақсатқа жету үшін халықтың әлеуметтік-тұрмыс жағдайын ... бала ... ... ана мен ... ... нығайту бағытында
бірқатар кешенді іс-шаралар атқарылды. 2002 жылы ... ... ... ... ... ... 2003 жылы ... тууына
байланысты 15 айлық-есептік көрсеткіш мөлшерінде біржолғы жәрдемақы ... жылы ... бар ... қолдаудың тұтастай жүйесі жасалды.
Ана мен баланың денсаулығына қамқорлық күшейді. ... ... ... ... қол ... ... берді. Мәселен, 2000 жылы
220 мың бала ... ... саны 2005 жылы 278 мың, 2006 жылы – 290 ... 2005 жылы ... тұрғындарының жалпы өсімі 145 мың немесе 0,95%-
ды құрады.
Жыл ішіндегі ең көп ... өсім ... ... – 3,98%, ... – 3,17%, Маңғыстау облысында – 3,5%, Атырау облысында – 1,92%,
Оңтүстік Қазақстан облысында 1,82% ... ... ... ... ... ... ... жалпы өсім негізі көшіп келушілер есебінен
(соның ішінде оралмандар есебінен де) орын ... ... ... ... ... ... Павлодар
облыстарында өсім болмай, халық саны азайып кетті. Бұл облыстарда көшіп
кеткендер саны көшіп ... ... ... ... және бала туу төмен
болды.
Енді еліміздегі ... ... ... ... ең ... ... ... – 1,96 %, Оңтүстік Қазақстан мен Атырау облыстарында – ... ... – 1,51%, яғни ... саны көп ... ... ... ... Шығыс Қазақстан, Павлодар, Қарағанды облыстарында ... ... 0,05% – 0,5% ... құрады. Ал, 2005 жылы Қостанай, Солтүстік
Қазақстан облыстарында табиғи өсім ... ... ... ... ... ... ... ол жалпы республикада және оның
барлық өңірлерде өскен. Некелесу де, ажырасу да 2005 жылы ... ... ... нені ... ... ... ... бізде көші-қон және демография мәселелеріне әлі де
жеткілікті көңіл бөлінбей ... ... ... ... үшін табиғи өсімнің бірден-бір қайнар көзі –
бала ... ... ... Бізде жыл сайын 530-540 мың немесе бүгінгіден екі
есе көп сәби дүниеге келіп отыруы ... ... ... көбейту үшін әр отбасында кемінде 3 немесе 4 бала
болуы тиіс. ... 2 бала ... ... 3-ші бала ... ... 4-ші бала ғана өсім ... ... халық санын тез
арада өсіру үшін әр отбасында 4-5 сәби дүниеге келіп, тәрбиеленуі керек. ... ... ... ... ... ... ... әкелетін аналар
мен балалардың жағдайын жақсарту керек. Олардың денсаулығы мықты, тамағы
мен киімі бүтін ... ... ... да ... Жолдауында айтылғандай, елімізде
халықтың әлеуметтік-тұрмыс жағдайын жақсарту бұрынғысынша басым бағыт болып
қалады. Бұл сала бойынша ... алға ... ... іске асыру
үшін 2008 жылға бюджеттен 108 млрд. теңге қосымша қаржы бөлінбекші.
Елбасы өзінің Жолдауында ... ... ... ана мен ... ... ... ... беріп, 2008 жылдың 1қаңтарынан бастап
баланың тууына байланысты біржолғы мемлекеттік жәрдемақы мөлшерін 2 ... 34 740 ... ... ... бір ... ... дейін күтуге
төленетін ай сайынғы жәрдемақыны тұңғыш балаға 3276 теңгеден – 5790 теңгеге
дейін; екінші балаға 3822 ... – 6369 ... ... ... ... 4368
теңгеден – 6948 теңгеге дейін; төртінші және одан көп бала туғанда 4914
теңгеден 7527 ... ... ... ... ... ... ... әйелдердің жүктілігін, босануы мен аналық
кезін ... ... ... енгізіп, декреттік демалыста жүрген
кезінде олардың ... ... ... ... ... ... төлеу әлеуметтік салықты қайта бөлу есебінен ... ... ... қоры ... ... асырылады. Жоғарыда
айтылған міндеттерді орындауға мемлекет есебінен 18,7 млрд. теңге бөлінеді.
Жолдауға сәйкес, барлық жұмыс істейтін әйелдерге ... ... төрт ... ... ... мөлшерінде жүктілік және босану ... ... ... дейін елімізде жүктілік пен босануға байланысты демалыс ... ... ... ... Сондықтан жұмыс берушілер, әсіресе жеке
меншік иелері қыз-келіншектерді барынша жұмысқа ... ... ... ... ... ... Бұл ... қатынасында бала
тууға қабілетті әйелдерді кемсітушілікке әкеліп соғатын, елімізде ... ... кері ... тигізетін. Бұл жағдай көбінесе әйелдер жұмыс
істейтін орта және шағын бизнес салаларында кездеседі. ... ... ... ... Қарамағындағы 5-6 адамның 2-3-еуі босанатын демалысқа
кетсе, оған өз ... ... ... ... ... ол ... ... ма?
Сонымен бірге, Жолдауда ана мен баланы әлеуметтік қорғау, бала мен ... ... ... өмір ... ... ... деңгейін арттыру, білім
беру мен денсаулық сақтауды ... үшін ... ... ... көп ... ... Осы ... байланысты алдағы үш жылда
елімізде 100 мектеп пен 100 аурухана салу тапсырылды.
Елбасының ... ... ... ... ... бар ... әлеуметтік қамсыздандыру деңгейін арттыруға
мүмкіндік береді. Әсіресе, көп балалы отбасындағы ... үшін ... ... бұл елімізде бала тууды ынталандырып, ... ... алып ... ... ... шек қоймай және жұмыстан босатуға
деген кемсітушілікті ... ... ... бала ... ... ... Жұмыс істейтін әйелдердің және бір ... ... бала ... адамдардың зейнетақы жинақтарын ұлғайтуға мүмкіндік береді.
4. Әйелдердің еңбек ету белсенділігін арттырып, олардың қоғамдағы рөлін
көтереді.
Үкімет ... ... ... ... жүзеге асыру үшін
тез арада бала тууды ынталандыру, отбасы институтын нығайту жөнінде кешенді
бағдарлама ... ... Атап ... жас ... баспанамен
қамтамасыз ету, ана мен баланың денсаулығын сақтау, балалы отбасыларды
әлеуметтік қолдау жүйесін одан әрі ... т.б. ... ... ... күні жас, алға қарқынды дамып келе жатқан еліміз үшін белсенді
демографиялық саясат ұстану қажет. Кез келген ... ... ... ... ... ... адам факторы. Мысалы, Дүниежүзілік банктің
мәліметтеріне сәйкес, өтпелі экономикалы ... ... тек 16%-ы ғана ... әлеуетке (құрал-жабдықтар, өндірістік
инфрақұрылым, т.б), 20%-ы табиғи ресурстарға, ал ... 64%-ы адам ... ... ... ... ... ... десек те, адам әрқашан да
қоғамдық өмірді жаңарту, алдыңғы ... ... ... ... рөл ... Жолдауында медицина қызметінің нәтижелігі мен сапасын
арттыру, ... ... ... ... ... ауыз ... қамтамасыз ету арқылы адамның орташа өмір жасының
ұзақтығын арттыру, ана мен бала өлімін ... ... ... ... ... ... етек алуын тежеуге бағытталған
бағдарламаларды іске асыру керек ... ... ... ... әлі де ... ... ... көп. 2006 жылы 1000
адамға шаққанда өлім 10,37 болса, 1 жасқа дейінгі 1000 нәрестеге ... 15,15 ... ... ... ... орта есеппен ерлер 60 жас, ... 71 жас ... ... ... бұл ... ... адам дамуы – Қазақстан үшін стратегиялық ... ... ... біз осы ... баса назар аударуымыз керек. ... ... ... ... өндірілген өнімдер төңірегінде есеп береді.
Ал, облыс көлемінде халық саны өсті ме, өспесе неге ... ... ... ... ... ба, әлде табиғи өсімнің есебінен бе? Өлім-жітім
азайды ма, ... тұру мен ... ... ... Бала туу ... Бала туу ... ... саны қанша, олардың денсаулық, тұрмыс
жағдайы қалай деген сұрақтар төңірегінде есеп ... ... ... ... ... сәйкес тұрғын үймен қамтамасыз ету, оларды
жұмысқа орналастыру, ана мен ... ... ... көрсету, балаларының
сапалы білім алуы мен тәрбиеленуіне жағдай жасау ең ... ... ... ... ... ... ... тікелей ықпал ететін мәселе – баспана мәселесі.
Баспанасыз өмір сүру ... ... ... ... шешу үшін Елбасының тікелей бастамасымен 2005-
2007 жылдарға арналған тұрғын үй бағдарламасы қабылданып, осы ... 3 ... 12 млн. ... метр үй салу ... екі ... 11 ... метр үй ... 2007 жылы 7 млн. шаршы метр тұрғын үй ... үш ... 12 млн. ... ... ... 18 млн. ... метр тұрғын үй
пайдалануға беріліп, бағдарлама 150% орындалмақшы.
Ал, ... үш ... ... ... 27 млн. ... метр үй ... жағдайда 300 мың отбасы немесе 1,5 млн. адам жаңа ... ие ... ... ... ... ... 500 мың ... немесе 2,5 млн.
қазақстандық жаңа үйлерде тұратын болады. Бұл – республика халқының 16,4%-
ы немесе алтыдан бірі 6 жыл ... жаңа ... ие ... ... сөз. ... ... тарихында бұрын-соңды болған емес.
Ендігі мақсат – тұрғын үйдің қолжетімділігін қамтамасыз ... ... ... Ол үшін ... ... аса ... 30 серпінді
бағыттың 20-шы бағытында атап көрсетілгендей:
– құрылыс индустриясын дамыту;
– құрылыстың сапасын арттыру;
– қол жетерлік жалға берілетін тұрғын үй ... ... жер ... бөлу ... оңайлату, ашықтығын қамтамасыз ету;
– жеке тұрғын үй құрылысының дамуын ынталандыру;
– халықтың ... үй ... ... ... ... ... ... нақты бәсекеге қабілетті әрі ашық рыногын ... ... алып ... ... ... ... құрылыс
индустриясы қарқынды дамуы тиіс. Елімізде ... ... ... ... ... ... ... әлі де
қымбат, шетелдерден әкелінеді. Сондықтан да тұрғын үйдің бағасы өршіп тұр.
Құрылыс материалдарын ... ... ... орталықтарында, шағын
қалаларда барынша дамыта беру ... Ол, ... жаңа ... ... ... ... кіріс, ең бастысы – құрылыс материалдарын
барынша арзандату жолы.
Алдағы үш жылда елімізде салынатын 27 млн. шаршы метр ... ... ... ... ... ... ... тұрғызылады, ал мемлекеттің міндеті
тұрғын үй салынатын жерді дайындау, электр желісін ... жол, су, ... ... ... Өте дұрыс-ақ. Егер жеке меншік үй ... ... ... оның ... суы, электр желілерін шешуге ... ... ... ... ... ... шығарылып жатса, үй
салуға құштар азаматтар ауылдарда да, қалаларда да өте көп. ... ... ... басшылары Елбасының Жолдауынан туындайтын ... ... ашық ... тез арада заңға сәйкес орындаса,
еліміздегі ең ... ... бірі – ... ... тез шешіле
бастайды.
Ауылдарда, қалаларда үй салуға берілетін жер учаскелерін бөлуде қатаң
тәртіп болуы керек. Көптеген жерлерде жер ... ... ... ... сату ... ... Осыған қатаң тыйым салынуы шарт.
Президент тапсырмасына сәйкес жоғары ... жас ... ... ауылда тұрақтандыру үшін оларға аудандық, ауылдық ауруханалар,
мектептер жанынан 3-4 бөлмелі тұрғын ... салу ... де ... алу
керек.
Жолдауда айтылған қолжетімді бағамен жалға тұрғын үй салу, әсіресе, ... ... ... ... алу ... ... Олар еңбек етіп,
келешекте қаржы жинап пәтер сатып немесе үй ... ... ... ... ... ... елдерінде көп отбасылар өмір-бақи жалға алынған
пәтерлерде тұрып жатқанын ескерсек, бұл – үлкен перспективалық бағыт. ... ... ... үй салу ... ... жеңілдіктер қарастырып, ол
үйлердің, пәтерлердің арзан, әрі тиімді болу ... ... ... үшін демография – ең ... ... ... ... ... әсер ... ... Сондықтан, еліміздегі көші-қон
және демографиямен ... ... ... ... бағынатын Көші-
қон және демография жөніндегі агенттікті қайта құру керек деп ... осы ... ... ... кезекте, елдегі барынша маңызды
мәселелерді шешуге арналған. Негізінен бұл мәселелер халықтың әл-ауқатын
арттыруға бағытталған. Бір ... ... ... ... ... ... ... бағдары айқындалды. Бұл – Елбасы ... ішкі ... ... ... 30 ... Ел ... үшін ауадай қажетті
Елбасының осындай бастамаларын іске ... ... күш ... Парламент депутаттары Елбасының Жолдауындағы міндеттерді ... ... ... ... ... ... Жолдаудан туындайтын
мақсаттарды заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз етуге жұмыс істейтіні ... Н.Ә ... ... ... ... - жасына қарай сипаттамалары жиынтығының, әлеуметтiк ... ... ... және ... ... ... ... осы қоғамды тәрбиелеумен айқындалатын, сол
немесе басқа да әлеуметтiк-психологиялық қасиеттермен ескерiлген әлеуметтiк-
демографиялық топ; қазiргi заманғы ... ... ... ... 25 жасқа
дейiнгiлердi қоса алғанда Қазақстанда 14-29 жастағы жастар үлесi 2004 жылғы
1 ... ... ... 29,5% ... бұл 4405138 ... құрайды,
оның iшiнде экономикалық жағынан белсендi ... 2406775 адам ... ... өсiмiнiң демографиялық үрдiсi сақталуда: халықтың
табиғи өсiмi - 6,3%. ... - бұл ... ... ... ... қарай кiшi
топ ретiнде білінетiн объективтiк қоғамдық құбылыс. Жастар - ... ... Бұл ... ... ... жас ұрпақты қоғамдық өмiрге ... ... ... ... ... ... ... Республикасында жастар саясатын iске ... ... ... 2003 ... 13 ... N 155 қаулысымен бекiтiлген
2003-2004 жылдарға арналған жастар ... ... ... ... сәйкес жүзеге асырылды.
2003-2004 жылдары құрылған жастардың коммерциялық емес ұйымдар базасында
жастардың әлеуметтiк қызмет желiлерi жастардың әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... негiзгi мiндет етiп
қойып отыр. Осы жүйеде қолданылып жүрген "бiр-бiрiне тең санау", "жастардың
КЕҰ - ... ... әр ... ... ... да осы ... жәрдемдесуге тиiс. Осыған байланысты осы Бағдарламаның ... бiрi ... бар ... қолдау және пысықталған бағыттар
бойынша мемлекеттiк ... ... ... ... кеңейту ғана
емес, әлеуметтiк өзiн-өзi реттеудi қамтамасыз етуге ... ... жаңа ... мен нысандарын iздестiру және жас адамдар
санасындағы мінез-құлық, әлеуметтiк-саяси және өзге де ... ... ... ... ... осы ... ... өзектi проблемаларын шешудегi жүйелi
көзқарасты қалыптастырумен және ... ... ... ... ... ... ... асырумен сипатталады.
Сонымен бiрге, жастар саясатын iске асырудың қазiргi кезеңiнде жастардың
одан әрi даму ... және ... әр ... ... ... тиiмдi жүргiзудi тежейтін бiрқатар проблемаларды бөліп алу қажет,
олар:
жастардың қазiргi ... ... ... ... ... құқықтық базаның жетілдiрiлмеуi;
өңiрлік жастар ... iске ... үшiн ... ... және ... ... ... әлеуметтік проблемаларының шешiлмеуi, мұнда жастарға қатысты
жүргізілетін мемлекеттiк саясат еңбек ету, ... бiлiм беру ... ... ... аса ... ... ... назарын шоғырландыруы
тиiс. Бұл ретте, жас ұрпақтың құндылықтарын, олардың құштарлықтарын, ... ... әр ... ... бастамаларын, әлеуметтiк
белсенділігiн, өмiр сүру салтын назарға алу қажет;
бүгiнгi күнi жастар iске қосылмаған еңбек ... ... ... салдарларымен бiрге талап етілмеген әлеует болып отыр. Дәл осы,
кеңiнен ... ... ... ... ... ... жасырын
жатыр. Демек, жастардың әлеуметтік белсендiлiктерi мен өз болашағы және өз
елiнiң болашағы үшiн ... ... үшiн ... ... ... ... жасау қажет.
Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Жастар ... 2004 жылы ... ... ... ... бойынша
жастар санасындағы оларды толғандыратын неғұрлым ... ... ... билiк органдарындағы қызмет бабын терiс пайдаланушылық
(44,3%), есiрткінің таралуы (31,6%), жастар арасында қылмыстың өсуi (29,8%)
болып ... ... ... ... ... үшін өмiрлiк маңыздысы сауал
салынғандардың 45,6%-ында тұрғын үймен ... ... ... ... ... Осы проблеманы жою үшiн жастар жеке меншiк
тұрғын үй сатып алуға жеткілiктi ... табу ... ... ... ... сауал салынғандардың 31,5%-ы жастарды тұрғын үймен қамтамасыз ету
жөнiндегi шаралар қабылдануы қажет екенiн атап өтедi. 15,9%-ы үшін ... ... ету ... бiрi ипотекалық кредит беру жүйесiн дамыту
болып табылады.
Әдеттегi нормалар, мораль мен ... ... ... ... ... ... ... түрленуi кезінде құралдық ... өмiр ... ... жету ... деп ... ... туралы
қоғамның түсiнiктерiн бiлу маңызды. Жастардың 48,3%-ының ... ... ... ... өмiрде табысқа жетудiң қажетті алғы шарты болып
табылады. Пайдалы байланыстар мен ... ... алға ... ... ... жәрдемдеседi - бұл табысқа жету әдiстерi рейтингiндегі екінші
позиция (33,5 %). Табысқа жету үшін ... бiр ... ... ... 32,7%-ы ... болуын атайды. 29,0%-ы қажырлы еңбек етудi
атап өтедi, 17,0%-ы үшiн күшті ерiк жiгер, 10,5%-ы үшiн "жағдайлардың ... ... ... болып табылады. Қазiргi Қазақстан қоғамы құрылымының
түрленуiндегі қиыншылықтар қандай да бiр ... ... ... заң және ... ... ... ... ықпал етiп
отыр, олар өмiрде табысқа жетудегі мiндеттi ... деп ... ... ... есептейдi. Сонымен бiрге, жастардың үштен бiр
бөлiгiнен астамы ... бiлiм мен ... ала ... ... саяси көзқарастары мен талаптарын еркiн және ... ... ... ... ... көмектер алады, кейбiреулерi
өздерінiң шығармашылық қабiлеттерін iске ... ... ... өз ... ... ... қатысты шешiмдер қабылдауға ықпал ете алады. Жартысынан
астамы (61,7%) өз халқының әдет-ғұрыптары мен ... ... ... ... ... өзектi мәселе жастар арасындағы әлеуметтік-
экономикалық шиеленiстi көңіл күйдi ... ... ... мен ... ... ... табылады. Ресми статистикалық деректер бойынша
республикада 2004 жылғы жағдай бойынша 15-тен 29 жасқа ... ... ... ... яғни жалпы санның 12,2%-ы.
Еңбек рыногын кеңейтудің, жастарға арналған жаңа және қосымша ... ... ... ... бiрi кәсiпкерлiк бастамаларды дамыту
болып ... ... ... сауал салынғандардың 50, %-ы жастар
кәсіпкерлiгiн дамытудағы ... ... ... 25%-ы ... ... ғана атап ... жас ... (35%), егер мемлекет тарапынан ... үшін ... мен ... ... ... ... бизнестерін ұйымдастырғылары келедi. Бұл ретте, ... ... ... 35,5%-ы ... ... жеке ... ... екендiктерiн көрсетті және 9%-ы ғана "жоқ" деп жауап
бердi.
Қазақстан Республикасы Еңбек және ... ... ... деректерi бойынша 2004 жылдың төртiншi тоқсанында ғана 63370
жас ... ... ... жәрдемдесу үшiн өтiнiш жасады, олардың
iшiнде тек 37273 адам ғана жұмысқа орналасты. ... ... ... ... және ... еңбекпен қамтуды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... келедi. Тұтастай
алғанда осы бағыттағы жұмыс кәсiпкерлiк негiздерiне оқыту, еңбекпен қамтуға
жәрдемдесу, жастар ұсынған ... ... және ... жөнiндегi
кешендi қызмет көрсетулердi қамтамасыз ететін жастардың әлеуметтiк
қызметтерiн ... ... ... ... қамту қызметтерінің жанынан кәсіпорындар
мен ұйымдардағы жұмыс орындары туралы деректер базасы ... ... ... ... ... ие болатын мамандықтар мен ... жас ... ... ... ... және біліктiлігін арттыру
жұмыстары жүзеге асырылуда.
Статистикалық деректер бойынша жас азаматтар үшін ... ... бiлiм ... қол ... ... ... ... сипатталады:
2003-2004 оқу жылының басында негiзгi мектепті бiтiргендiгi туралы куәлiк
алған, жалпы орта бiлiм беретін мектептердi бiтiрушілердiң саны - ... орта ... ... ... алғандар саны - 244686 адам; колледждi
бiтiрушілердің саны - 60406 ... ... оқу ... ... ... 102681 адам ... ... алғанда, "Инноченти"/ЮНИСЕФ әлеуметтiк
мониторингi деректерi бойынша Қазақстан Республикасында жалпы орта ... ... ... жетедi; кәсіптiк-техникалық (орта ... ... - 15-18 ... ... 23,3%-ы; жоғары бiлiммен қамту - 19-
24 жастағы халықтың 33,4%-ы.
Әлеуметтік сауалнама деректерi бойынша, кәсіптік бiлiм ... қол ... ... ... 26,4% ... жағдайда таңдап алынған мамандық
бойынша ақылы білiм алу үшiн қаражаттың жоқтығы ... ... ... жастардың 11,0%-ы үшін кәсіптік білім алуға қол жеткiзе алмаудың
себебi жоғары оқу орындарына түсушілерге ... ... ... ... өз ... таңдаған кезде ең алдымен оның ... ... ... Қол ... ... ... ... жақсы табыс табу - 41,0%, одан iс жүзінде екi есе азы сүйiктi iсiмен
айналысу - 26,1%, тыныш және ... ... өмiр сүру - 26,0%, ... ... ... ... - 18,0%, өз ... нәтижесiн көру
-17,3 %, қоғамда жоғары орынға қол жеткізу - 17,1%, адамдарға пайда келтiру
- 16,3% және 15,9%-ы ғана ... өсу ... ... ... ... ... жастар саясатын
жүргізу, әлеуметтік-экономикалық, ... ... ... ... ... мәдени бiлiмi, кәсiби қалыптасуы мен дене дамуы ... ... ... ... кешендi шараларды әзiрлеу және
қабылдау, бүкіл қоғам мүддесiне оның шығармашылық ... ашу, ... мен ... ... ... ... iстеуi үшін
қажеттi жағдайлар жасау болып табылады.
Жастарды әлеуметтендiрудің өзектi проблемалары тұрғысында қойылған
мақсаттардың ... жас ... жеке ... ... үшін ... ... рухани-мәдени алғы шарттар, жағдайлар мен
кепілдіктер жасауды, жас ұрпақты қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... жеке ... және ... алғанда
қоғам дамуының мүддесіне, өз Отаны - Қазақстан Республикасының гүлденуi,
қауіпсiздiгi мен әл-ауқатының жақсаруы үшiн iске ... ... ... ... ... мiндеттердi шешу:
жастардың өзін-өзi кешендi әлеуметтік реттеу тетігінің жұмыс моделiн
қалыптастыру;
жастарды экономикалық дамыту мен еңбек ету және жұмыспен ... ... ... ... ... және ... ... дамыту;
жастар арасында салауатты өмiр салтын және олардың денсаулығын нығайту
мен сақтаудың тиiсті ... ... ... ... деңгейде iске асыруды қамтамасыз ету;
халықаралық жастар ынтымақтастығын дамыту;
жастар саясатын ақпараттық қамтамасыз ... ... ... мен ... саясатын iске асыру кезiнде мемлекеттік деңгейде шешiмдер
қабылдауда жастардың коммерциялық емес ... ... ... ... ... базаны жетілдiру көзделедi.
Сонымен бiрге, жастардың қазiргi заманғы дамуы, ... ... iске ... осы ... ... ... ... ақпарат
құралдарының қызметiн күшейту және жандандыру арқылы ақпараттық қамтамасыз
етудің сандық және ... ... ... ... ... Жастардың әлеуметтену процессі
Әлеуметтендіру дегеніміз – индивидке қоғамның тең құқықты мүшесі
ретінде өмір ... ... ... ... мен ... ... көмектесетін бүкіл әлеуметтік және психологиялық үрдістер
жиынтығы. Оған ... ... ... әсер ету (кең мағынада алдын
ала тәрбиелеу) ғана жатпайды, сонымен ... жеке ... ... ... ... де жатады.
Ата – ананың отбасы - әлеуметтендірудің ... ... ... ... ... кезеңде алған басым рөлінен айырылғаны анық. ... ... мәні де, ... ... ... де әсер еткен:
тұрақтылықтың өзгеруі, баланың аздығы, ... ... ... ... ... шұғылдануы және т.б. Отбасыішілік қарым –қптынас
стиліде өзгереді. Авторитарлық тәрбиенің күйреуі ата – ана мен ... ... ... ... ... екі жаққа да жекеше әрі
эмоцианалдық тұрғыдан ... ете ... ... күні ата – ... емес, моральдық беделі жөніндегі мәселе маңыздырақ. Күшке сүйенетін
билікке қарағанда та –ананың моральдық беделін ... тұру ... ...
қатынасты жекешелендіру және оның ... ... ... бірге бұл
қатнастарды әсіресе ата – ананың қарым –қатынас ауқымы мен таңдауы ... ... ... ... мен ... әлеуметтік рольдері алға түпкілікті қадамдар
жасалды. Әйелдің еркіндік алуы және оның өндірістік қызметке ... ... ... ... ... ... бірге ана мен әке
рольдерінің дәстүрлі бөлінісін жойды. Қазір ... ... ... ... ... ... жеке ерекшеліктеріне байланысты. Жалпы
алғанда, бұл алға аяқ басу – биархатты ... ... және ... ... ... ... бұл да келіспеушілік туғызады. Әсіресе
қазіргі күні әкенің күрделі де проблемасы болып ... алпы ... ... ... ... ... ... олардың жасы.
Осындағы «жас» котегориясы адам мәнінің екі белгісін – биологиялық және
әлеуметтік жақтарын ... Оның ... жеке ... ... ... ... ... қоғамдық феноменнің, жеке тұлғаның
қалыптасу ерекшеліктерінен тұрады.
Жас кезеңдерінің ауысуы – бұл бір ... ... ... яғни ... биологиялық аспектілерінің дамуы, әрі оның социумға, қоғамдық
өмірге қосылуды шегендеу, яғни жасына байланысты ... ... ... жеке ... мен ... ... ұштасады да, олар осы табиғи
мүмкіндіктердің ағыты мен деңгейін анықтайды.
Жас – адам дамуының бағытына әсер ететін өзара ... ... ... мен қоғамдық жағдайдың бір –біріне тәуелділігін ... ... ... –ақ ... ... мен ... өз ... жасына, өз жұмыс объектілерінің, соның ішінде
жастардың жас ... ... мән ... ... ... ... ... байланысты сипаттамасына сондай –ақ ішкі жас белгілерінің
салалануы жатады. Егер жас «шегі» ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырса, жас аралығы осы ... ... ... ... жас ... өту ... бір жастан екінші
жасқа өту «секірісі» деп ... ... ... ішкі ... ие ... үш ... ... тұрады.
Бірінше кезеңде жастар қоғамдық әртүрлі әсер ету ... ... ... ... бастапқы кезі жастардың өндіріс күшінің элементті
және ... ... ... ... ... ... кезеңіне сәйкес
кекледі, яғн.и жастар қоғамдық ықпал жасаудың объектісі бола ... ... ... бола ... ... ... ... өздерін толықтай өндіріс күші ретінде көрсетіп, барлық қоғамдық
қарым –қатынастарды толықтай сақтаушы рөлінде ... өзне жас емес ... ... аяқталады.
Жалпыға бірдей, кең таралған жастарды іштей жас ... ... ... ...... ... шақ» ... тұрады. Жас адамның жасын жас салаларна бөлудің ... ... ... жас ... ... халқына жүргізілген санақ
(1999ж) санақ бойынша былайша сипатталады: кіші жас тобының саны (15 – ... 1374,3 мың ... ... ... ... жастар санының 36,4 %
құраса, орташа жас тобы (20 – 24 жас) – 1251,0 мың адам (33,6%); ... ... 29 жас) – 1162,4 мың ... (30,0% ) құрайды.
Әлеуметтік қызметкер республикадағы соңғы бес жылдағы ... ішкі жас ... ... білуге мүдделі болуы
керек.
Республика жастарының жас құрылымы
|Жас ... |1995ж |1996ж |1997ж |1998ж |1999ж ... – 19 жас |1450,0 |1431,4 |1418,0 |1418,7 |1374,3 ... – 24 жас |1305,8 |1288,2 |1307,6 |1293,6 |1251,0 ... – 29 жас |1178,5 |1153,9 |1150,4 |1152,7 |1162,4 ... ... ... бөлу ( Э. Коуэн бойынша)
|Өмірілік кезең |Негізгі жүйе |Даму мақсаттары|Даму қорлары ... |
| | | | ... ... шақ ... ... ... |Физиологиялық |Әлеуметтік ... -17 жас) ... ... ... |тәуелділік |
| ... ... ... ... |
| | ... ... шешу ... |
| | |өз ... ... ... |
| | ... ... ... | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... жыныстар | |
| | ... ... және | |
| | ... ... мәдени | |
| | | ... | |
| | | ... ... |
| | | ... | |
| | | ... болу | |
| | | ... | ... шақ |Құрдастары, |Тәуелсіз өмір |Қаржылық ... ... ... – 22 жас) ... ... ... мәнсапқа |тәуелсіздік |анық немесе |
| ... ... ... жол ... ... ... ... ... ... ... ... өз ... |
| ... орта ... |бетімен білім | |
| | ... |алу, ... | |
| | ... ... | |
| | |ау, ... |–қатынастың | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... |плюрализмді | |
| | ... ... | ... жас (23 ... ... |Жңа ... ... |
|30 жас) ... ... ... ата – ... ... |
| ... |аналық рөл |жоспарлай білу ... |
| ... ... ... ... оны |
| | ... ... ... |
| | ... өмір ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... мен | |
| | ... ... шеше| |
| | ... ... ата – | |
| | | ... рөл, | |
| | | ... шектеулер| |
Осы ... ... ... ... ... талай келе соңғы
үш жылдағы ересек жас ... ... ... назар аудармаса
болмайды: бұл жас жастардың экономикалық дербестігін алып, отбасын ... ... ... ... негізінде туындайтын жұмысқа орналасу,
тұрғын – үй табу, отбасы ішіндегі ... ... мен ... ... ... айналысатын кезең, яғни соционом үшін кәсәптік деңгейде
аса қызықтыратын жас. Жастардың жас сипаттамаларына талдау жасауды аяқтай
отырып ... ... ... ... жастардың жас аралықтарының
салаларын ... ... жоқ, ... ... ... ... ... белгілі – бір ... ... ... ... ... ... ... абзал. Әлеуметтік
педагог пен әлеуметтік қызметкердің жұмысына маңызды жас ерекшелігінен
кейінгі жастарға тән келесі ... - ... ... ... ... белгісін қарау себебі, жастар ... ... ... ... ... даму кезеңінде белгілі бір өндіріс күші мен соған ... ... ... ... ... ... ықпал етуіне әсерн ету
объектісі ретінде қабылдайды да, одан кейін әлеуметтену ... ... ... ... бола ... ... процестің субъектісі
болатын халықтың ерекше бөлігі болып табылады.
Ұрпақтар ауысуының нәтижесінде ... ... ... ... ғана емес, барлық қоғамдық қарым –қатынастардың ... ... ... бұл ... тұрақты, динамикалық тұрғыда ... ... ... ... ... ... Егер тұрақты және динамикалық
қоғамда бұл жаңашылдық процесі барынша қалыпты өтсе, дағдарысқа ұшыраған
қоғамда жаңа тәжірбиенің ... ... ... ... , ... өткенді бірден теріске шығарумен өтеді. Сондықтан, әлеуметтік
тұрақсыздық жағдайында жас ұрпақтың ... ... ... ... болып
шығады. Осы міндеттің қаншалықты үйлесімді жүзеге асуы бүгінгі жас ұрпақтың
өзіне және жалпы ертеңгі қоғамның дамуына байланысты.
Жастар ... ... ... ... ... ... ... болғандықтан, өзінің алдында тұрған ұрпақпен, яғни «әкелер» мен
«аталар» ұрпағымен объективті байланыста болады.
Сондықтан, жастардың осындай ... ... ... ... мен әлеуметтік педагогтар алдына бірнеше мәселелер қояды. ... ол жас ... ... – адамгершілік мұрасына деген көзқарасы
туралы сипаттама.
*Қоғамның әлеуметтік – демографиялық тобы ... ... ... ас маңызды ерекшелік «әлеуметтену» ұғымымен
байланысты. Балалық шақтан ересектік ... өту ... ... кешіретін
жас ұрпақ әлеуметтену, яғни « адам қоғамдағы өміріне қажетті ... ... ... ... жеке ... ... әлеуметтік
«қалыпты» кіргізе салу емес. Жеке тұлға әлеуметтенудің «объектісі» ... ... ... субъектісі, жаңа қоғамдық нысандарды
жасаушы болып табылады.
Әлеуметтену процесі әлеуметтік ... ... ... бір ... ... ... жүзеге асатын әлеуметтік бақылау
процестерін де (тәрбиелеу, білім алу), алдын – ала ... ... жол – ... әсер ету ... де ... ... механизмі әлеуметтік институттар (
отбасы,тәрбиелеу мен білім берудің әртүрлі ... т.б.) ... –ақ ... әсер ету мен ... арнаулы құралдарымен ( мінез
–құлық нормалары, қағидалары, дәстүрлер, әдет –ғұрыптар, ... ... ... ... ... процесін түсіну үшін әлеуметтенудің деңгейлері,
баспалдақтары жөніндегі методологиялық маңызын білу керек. Соған байланысты
белгілі психолог К.К ... екі ...... ... ... «жеке тұлғаның әлеуметтік кемелденуінің минимумы» ... ... ... ... ... ... - ... өз «Менін» саналы түрде
сезініп, «мен емес» дегенге белсенді түрде қарсы ... ... ... ... ... кемелденуінің минимумы» өзінің адамдар арасындағы
орын таба білуімен, өзі жататын қоғамдағы өмірге белсенді және өзбетімен
араласып, саналы ... ... ... ... ... ... өзін -
өзі жетілдіруге саналы түрде ұмтылумен анықталады.
«Әлеуметтік кемелдену минимумы» адамның жасы мен жеке ... ... ... ғана емес, оның өмір сүруіне қажетті ... да ... ... Егер жеке ... ... ... ... микро ортада қалыптасса, әлеуметтік кемелдену минимумы
макро ортаның әсерінен қалыптасады».
Әлеуметтік ... ... үш ... ... ... ... ... еңбектен кейінгі.
Еңбекке дейінгі сатысы екі кезеңнен тұрады: мектепке барғанға дейінгі
(балалық шақ) және оқу кезеңі (жастық ... ... жеке ... ... өмірін қамтитын, уақыты мен
өту қарқыны әртүрлі негізгі сатыға бөлу де ұсынылған. Бірініші саты – ... ... ... ... қалыптасуында өмірінің үштен бір бөлігін
қамтитын белсенді ... ... Бұл ... ... ... немес алғашқы әлеуметтенуі;
Ә) жасөспірімнің нормативті фрагментарлы, материальды (аралық, тұрақсыз
әлеуметтенуі);
Б) ...... ... жастық шақтан ересек жасқа өту – 17
– 18 – ден – 23 – 25 ... ... ... әлеуметтендіру.
Жастарды әлеуметтендірудегі маңызды мәселеге әлеуметтік кемелдену
өлшемін анықтау болып табылады. Жеке ... ... ... ... ... көрсеткішіне оның еңбек етуі, мамандықты
игеруі және белгілі бір экономикалық ... қол ... ... ... ... – жеке ... осы ... моральдық
идеалары мен ұстанымдарына деген іштей беріктілігімен, оның осы ... ... өз ... ... ... ... ... Кейбір өлшемдер интелектуальдық кемелдену (әлеуметтік рөлдерді
орындауға жеткілікті жеке тұлғаның ақыл – ой қабілетін ... ... ... ... нақты жас параметрлеріне байланысты еңбек және
азаматтық тәртіпті – 14 – 16 жасында, саяси ... – 18 ... ... 14 ... бастап тартылуды және т.б. алуы) сияқты
әлеуметтік кемелдену құрауыштарынан тұрады.
Әлеуметтік жетілдіру ... жеке ... ... ... мен деңгейі адамның әлеуметтік – биолгиялық айқындалу факторлары
мен ... ...... ... сондай –ақ жеке тұлғаның жеке
даму ерекшеліктеріне және ... ... ... атап ... жөн. ... ... ... әртүрлі салалар әлеуметтік кемелденуге жетудің
әртүрлі қарқыны мен мерзіміне ие ... ... ... ... ... адамның қалыптасу процесі биолгиялық және әлеуметтік, эмоцианалдық
және ... ақыл – ой және ... ... ... адамның әртүрлі жақтарының дамуын сәйкессіздікті және тұрақсыздықты
жеңу арқылы қарама – қайшы тұрғыда жүзеге асады.
Зерттеулер көрсетіп отырғандай, ... және дене ... ... ... ... пен ... кемелденуді уақыт жағынан басып
озады екен. Жастардың көпшілік ... ... үшін ... ...
еңбек ету кемелденуі ұзақтау болып келеді. Азаматтық кемелдену мерзімі жас
адамға берілген саяси құқығына байланысты рәсіммерзімі жас ... ... ... ... рәсми негізінде сайлану, сайлауға қатысу 18
жастан басталады) кешеуілдейді. Жас ... ... ... ... ... ... әртүрлі салаларында туындаған кемшіліктерді жеңуіне
көмектесу - әлеуметтену агенттері ретіндегі ... ... ... ... ... міндеті.
Жастардың әлеуметтік – демографиялық топ ретіндегі тағы бір қасиеті ... ... ... жастардың жіктелуі туралы айтып кеттік. Оның
жіктелуінің басқа да негіздері бар. Жастар ... топ ... ... қарай (жұмысшылар, қызметкерлер, интелегенция және ... ... ... ... студент, жұмысшы, әскери
қызметкер), мекен жайына қарай ( ... және ... ... ... ... ... ... көбейіп кетті: жас болашақ кәсіби
мәртебесіне әсер ... ... ... ... ... мен оған қол ... ... (бай, кедей), жас адамның жұмысының болуы немесе ... ... ... ... ... шартты түрде мәртебесіне қарай
жіктелу деп анықтауға болады.
Қазақстан Республикасындағы жастарды жіктеу деңгейі мен сипаты ... ... ... ... ... 15 – 29 ... ер ... мен
әйелдердің арақатысы 50,2 және 49,8% құраса, қалалық және ауылдық жастар ... және 44,3% ... ... 15 – тен – 29 жасқа дейінгі алданып ... ... саны 698793 ... ... ... ... 24,2%) ... ресми түрде тіркелген жұмыссыз жастар – 72,679
(жалпы жұмыссыздардың 28,9%). Республика мектептерінде 3247 мың адам ... – 86,1 мың, ОКОО – 158 мың, ЖОО – 440 мың адам ... ... ... ... ... байланысты
болған мәртебелік жіктеу әлеуметтік қызметкерден осы ерекшеліктер туралы
білімін және оны ... ... ... ... Осындай жастардың көп бөлігінің
өзіне тән ерекшелігіне мәселен ... ал ... ... ... ... ... ... қосымша қор болып табылады. Жастардың
осы санатының әрекеттернің ерекшелігіне жеке ... өзін және ... ... ... ... өзара әрекетестікке түсуі, еңбек
қатынастарының субъектілірі ретінде бір – ... ... ... ... осы тобының нарықтық экономика жағдайындағы әлеуметтік
өзін -өзі сезінуі көбінесе нарықтағы ... ... ... ... ... мен сұраныс деңгейіне, жоғарғы білікті мамандардың
болуына байланысты.
Жастарды мәртебелік ... үш ... ... ... ... ... әлеуметтік құрылымда студенттік өмір өзіндік ... Ол ... ... ... ... ... оларға тең
келмейтін жағдайда болады. Студенттер ... ... ... қоры –
міне оларды осындай ... - ... және ...
психологиялық қарым – ... ... ... топ ... ағы бір ерекшелігі олардың жағдайларының амбиваленттілігі
(қос ... ... ... Бір жағынан студенттердің жағдайлары
маргиналды (ол өндірісте және ... ... – бір ... ... ... ... жағынан – бұл маргиналды шартты, әрі уақытша болып
келеді.
2) Жұмысшы жастар;
Өзіндік әлеуметтік ерекшелікке және ... ... тағы бір тобы ... ... да ие. Олар үшін ... ... жұмысшы тобында
көздесетін: өзінің жұмыс күшін сату қажеттілігі, еңбек нарығының жағдайына
тәелділік сияқты ... ... тән ... ... ...... тән: өндірістік ұғымға жаңадан келуі, өндірістік тәжірбиесінің,
корпоративтік ... ... ... жұмылдыру қаупінің аса
жоғары болуы. Жұмысшы жастардың көп ... ... ... ... бос ... ... құрдастарымен ғана анықталып қоймайды, ол
олардың жұмысы мен ... да ... ... өздерінің құрдастары
бастан кешіретін (оқушылар, студенттер) тұрақсыз, белгісіз жағдай ... ... ... ... ... ... және ... өздеріне
жүктелетін жауапкершілік оларды қоғамның толыққанды мүшесі ... ... ... ... оқушылары;
Ауқымы жағынан тағы бір маңызды жастар санаты – ... ... ... тән ... ерекшелігіне мыналар жатады: мектепте ... ... көп ... бойы бір ұжымда (сыныпта, мектепте) дамуы,
яғни микро ортаның тұрақтылығы; ... ... ... ... көп ... жеке бастың қалыптасу кезеңіне тән, барлық әлеуметтік
– психологиялық ерекшеліктерімен өтетін, ... шақ пен ... ... сәйкес келуі.
Жастардың жіктелуінің осы үш қана мәртебелік топтарын құрастырудың өзі
жастармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыс объектісі ... ... ... ... тұратын жас ұрпақтың этно мәдениеттік
сәйкестігі рөл ... ... ... көп ... ... жағдайында жастардың
әлеуметтік жұмыс объектісі ретіндегі сипатына еліміздегі әртүрлі этностан
тұратын жас ... ... ... рөл ... ... ... әлеуметтік өзін - өзі реттеу тетігінің жұмыс моделін
қалыптастыру
Қазiргі заман жағдайларында мемлекет пен ... ... ... ... жеке адам ... ... ... әлеуметтік өзiн-
өзi сәйкестендiруде және ... iске ... ... алатын әр түрлi
әлеуметтік мәдени орта құру болып ... ... ... тәрбиеге шоғырлануға тиiс. Бұл жағдайда ... ... ... үнемi ықпал ету жағдайында шығармашылықпен айналысатын жеке адам
ретiнде субъектінің өзін-өзі ... және ... ... ... осы ... ... және қарапайым экономикалық және құқықтық
жағдаяттар қысымымен жиi-жиi бәсеңдеп отырады. Мұнда "өтпелi" деп аталатын
нәрсенi атап өту ... ... ... ... қиындығы (мысалы ауылдан
қалаға немесе керiсiнше көшкен жағдайда); өмiр ... ... ... ... ... ... ... көшу, отбасын құру және/немесе балалы
болу қажеттi). Нәтижесiнде, жас адамға тән жас ерекшелiктерi (максимализм,
конформизмге ұмтылу және ... ... ... ... мiнез-құлық
ауытқулары үшін қолайлы орта туғызуға ықпал ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген әлеуметтiк шағын ортадағы медициналық-
консультативтік-әлеуметтiк қызметiн ұйымдастыруға ... ... ... Оған сүйене отырып, жастардың шынайы сұратуларына жақын ... ... ... ... оның ... iс-қимылы макроәлеуметтiк
(этномәдени, экономикалық-аумақтық және т.б.) ... ... ... ... және ... ... қажеттілiктерінен айқындалады.
Жастармен "желілік қағидат" бойынша жалғыз-жарымдап та, әлгіндей
іргетассыз да ... ... ... ... аз және үнемсiз
болатынын практика көрсетiп ... Жүйе ... ... ... ... ... ... бiр ортада мақсатты жұмыс ... ... ... ... ... алу ... түсетiн "әлеуметтiк ауруларды",
проблемаларды неғұрлым ерте анықтау мүмкiндiктерiне негізделген әлеуметтiк
қызмет жүйесiн құруға мүмкiндiк бередi.
Әлеуметтiк ... ... ... ... барлық құрылымдық
элементтерi адам проблемаларының (психологиялық, медициналық, құқықтық,
экономикалық, экологиялық және т.б.) өзара ... ... ... байланыста болуы қажет. Әрбiр қызмет, олардың ... ... және ... ... ... ... ... жастармен, отбасымен және отбасылық-көршілік ортамен (қауыммен) ... ... ... ... ... ... жастар саясаты оны iске асырудың барлық
тетiктерiн ғылыми негiздеудi қажет етедi. ... ... ... ... ... топ ... ... тығыз байланысы болуы
қажет. Осындай байланысты қамтамасыз ету ... бiрi ... ... ... ... түрде жүргiзіп отыру болып табылады.
Әлеуметтiк-маңызы бар жастар бастамалары мен жобаларына мемлекеттен
органдардың қолдау ... ... ... ... ... ... байланысады. Бұл схема өткiзіліп жүрген шаралар мен
жобалардың арнайылығы мен нақтылығы ... ... ... жоятын тиiмдi және қарапайым тетiк ретінде өзiн танытып отыр.
Осыған сәйкес, бұған бағытталған ... ... ... ... ... ... ... проблемалық-атаулы өрiсiн кеңейту қажет.
Жоғарыда айтылған проблемаларды шешумен айналысып отырса да, мемлекеттiк
органдардың жастар ... ... ... және ... ... ... жүйесi жоқ. Осыған байланысты әр түрлi ведомстволар өкілдерi үшiн
ғылыми-практикалық ... мен ... ... ... ... жастар саясатын iске асыру мәселелерi бойынша
әдiстемелiк ұсыныстар мен ... ... ... ... ... ... бiр ... мәселе - жасөспiрiмдер мен жастардың бос уақытын мазмұнды
өткiзуiн қамтамасыз ету, осы проблемаға жастардың бос уақытын өткiзу
құралына айналатын жастар ұйымдарын тарту.
Жастарды ... ... мен ... және ... ... ... ... Мемлекеттiң жастар саясатындағы басым ... және жеке адам ... ерте ... ... мен ... ету дағдыларын егу үшiн жағдайлар жасау болуға ... ... ... ... кез ... ... қажеттi қызметтегi
кәсiби еңбекке даярлау). Еңбексүйгіштiкке тәрбиелеу негiзiнде қоғамға пайда
келтiру сияқты абстрактілiк үндеу ғана емес, өзi ... ... ... ... та ... ... ... шешудегi басқа бiр ... ... ... ... табылады. Аталған мәселенi шешуге күш-жiгер
жұмсау ауыл жастарының проблемаларын ... ... ... ... ... iшiнара шешу мүмкiндiгiне ие болады. Сонымен қатар, жастар
кәсiпкерлігін дамыту жазғы уақытта еңбекпен қамту ... ... және ... ... құрылыс және еңбек жасақтары қызметiне тарту арқылы
оларды iс ... ... ... ... ұйымдарының негiзiнде жастар арасынан ... ... ... ... ... қызмет құру, сондай-ақ ауылда
еңбекпен қамтуды дамыту жөнiндегi жұмысты жалғастыру. Бұл жастар арасында
компьютерлiк ... ... ... ... ықпал етедi.
"Қазақстан Республикасындағы мемлекеттiк ... ... ... Республикасының 2004 жылғы 7 шілдедегi Заңына және кәсiпкерлiк
қызметтi айқындайтын басқа да ... ... ... ... ... ... ... маңызы бар жобаларға конкурстар
арқылы дамыту.
Жастардың ... ... ... ... ... құру жөніндегi
жұмысты жалғастыру қажет.
Сондай-ақ еңбек ету мен жұмыспен қамту саласындағы заңнамалық актілердiң
толық баламалы ... ... ету, ... жас ... ... саласында реттеп отыратын кепілдіктердi iске асыру қажет.
Жас мамандарға тек құрал ретiнде қарау олардың әлеуметтік ... ... ... ... соқтырады, оларды қазiргi қоғамның ... аса ... ... - ... осы ... ... және әлеуметтiк-мәдени белсенділігін арттыруға бағдарламайды.
Осы Бағдарлама әлеуметтiк микроортаны (өндiрiстiк және ... ... ... ... белсендiлiк нысанындағы
жас мамандардың әлеуметтiк мiндеттерiн қарастырады.
Жастарды экономикалық әлеуметтендiру мен ... және ... ... жағдайлар жасау процесiнде жас мамандарға кешендi көзқараспен
қарауды негiзге алу қажет, олардың алдында бiр жағынан, ... ... мен ... ... ... кезде кездесетiн техникалық және
ұйымдастырушылық құрылымдарға үйрену міндетi, екіншi жағынан - ... - осы ... ... ... ... ... бiр ... үрдiстеріне кереғар келетін, олардың ескiргендерін
терiске шығару мiндетi тұр.
2.1 Қазақстандағы жастардың демографиялық ахуалы
2007 ... 28 ... ... қазақстандықтардың көбісінің
әлеуметтік жағдайларының онан әрі жақсару ... ... да ... Елбасы 2008 жылдан ... ... ... ... өсуіне және қаржылық мүмкіндігімізге қарай халқымыздың әл-
ауқатын жақсарту жөніндегі ... онан әрі ... ... ... тапсырды. Бұл – ана мен баланы ... ... ең ... ... 40% ... ... қамтамасыз ете
отырып, іргелік зейнетақының мөлшерін ұлғайту; зейнетақынының мөлшерін
бұрынғы ... ... ... ... ... ... индекстеуді
сақтау және оны тұтыну бағалары индексінің болжамды өсімімен ... ... ... саласы қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу жүйесін одан ... ... ... ... және ... демалысына шыққан кезде
сауықтыруға арнап жәрдемақы төлеу. 2008 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ауыр ... жағдайында өтілін өткерген адамдарға №2 ... ... ... ... қамтамасыз етіледі. Сөйтіп, елімізде аталған
әлеуметтік төлемдерді көбейтуге жұмсалатын қаражатқа қажеттілік 2008 жылы
шамамен 108 млрд. ... ... ... алғаш рет жұмыс істейтін әйелдер үшін жүктілікті, босануды
және аналық кезін міндетті әлеуметтік ... ... Бұл ... ... және бір ... ... дейін нәресте күтімі жөніндегі
демалыста жүрген кезінде олардың зейнетақылық ... ... Бұл ... ... ... ... қайта бөлу есебінен
құралған Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттен қосымша 9,2 млрд. теңге бөлінбекші.
Бұдан бұрын алынған шаралар республика халқының ... ... ... 2000 жылы 220 мың бала ... 2006 жылы 290 мың бала ... ... алғанда соңғы төрт жылда еліміздің демографиялық өсуі жарты ... ... ... ... ... ... өсімі 2002 жылдан байқала
бастады. Мысалы, облыста 2002 жылы 9902 нәресте туса, 2006 жылы – 13 ... ... ... Бұл 2002 ... ... 37 ... ... Жолдаудағы
қаралған жеңілдіктер мен мүмкіндіктер республика мен оның ... оңды ... ... ... ... сөзсіз.
Бюджеттік саласындағы жалақы 2007 жылғы 1 қаңтардан бастап 30
пайызға арттырылғаны ... Осы ... ... ... ... 4,5 ... ... бөлінді. Орта есеппен мұғалімдердің еңбек жалақысы
36,9 пайызға, ... – 58,6 ... ... ... ... ... ... жүйесін жетілдіру жалғастырылатын болады.
Олардың мәртебесін арттыру, білім беру, ... ... ... ... және ... ... ... кадрлар тарту мен кадрлар
әлеуетін нығайту үшін 2008 ... 1 ... ... ... демалысына
шыққан кезде сауықтыруға арнап, бір лауазымдық оклад ... ... ... 2008 жылы бұл ... 30,6 млрд. теңгеге түседі. Біздің
облыста бұл шара жоғарыдығы салаларда істейтін 45,4 мың қызметкерге ... атап ... ... ... – 30,2 мың ... ... сақтауда –
11,3 мың адам, мәдениетте – 1,8 мың адам, спортта – 1,1 мың ... Ол ... ... ... ... ... ... және ауыр еңбек жағдайында
өтілін өткерген адамдарды әлеуметтік қамсыздандыру туралы мәселесін іс
жүзінде ... ... та ... 2008 ... 1 ... ... № 2 тізім
бойынша арнаулы жәрдемақы төлеу үшін ... ... ... астам қаржы шығып отыр. Ақтөбе облысында осы тізімге 500 адам
кіреді. Олар өздерінің еңбек өтілін толық атқарған, енді ... ... ... ... ... ... ... төлемдер 55,7 млн. теңгені құрайды.
Жолдауда бұрынғы ... және ... ... ... ... ... ... бар. Бірі, «мемлекет тарапынан
әлеуметтік қолдау, егер ол мақсатты және атаулы сипатқа ие ... ... ... ... ... ... ... саясат еңбек өнімділігін
арттыруға және жаңа жұмыс орындарын құруға ғана ... ... ... ... ғана өткен есеп беру жиналысында мен аймақтағы әлеуметтік
саясаттың басты аспектілеріне баршаның назарын аударуға тырыстым. 2006 ... ... ... жағдайының нақтылы өсуін мына цифрлар сипаттай
алады. ... ... ... мөлшері өсіп, желтоқсан айында 57,5 мың
теңге құрады. Халықтың ... ... ... 34,1 млрд. теңгеге дейін
өсіп, ол 150 пайыз құрады. Жұмысы ... саны және ... ... қысқарды. 2004 жылға қарағанда кедейлер саны екі ... ... ... айтсақ 17,1 мың адамға азайды. Адам басына шақққанда орташа
кіріс ... жылы 225 мың ... ... 2007 ... ... екі айындағы
осындай көрсеткіштер былтырғы кезеңмен салыстырғанда бірқатар өскенін
байқатады. Осының бәрі облыс ... ... және ... өсіп ... ... ... де күнделікті проблемалар және адамға деген
қамқорлық жергілікті атқару ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан 2007 жылы атқарылатын біздің басты
жұмысымыздың бағыты кедейлікке қарсы күрес, сондай-ақ ... ... ... жою ... ... Жолдауында әлеуметтік ... ... ... ... дейін көтерілген. Үкіметке үш жылдың
ішінде 100 мектеп пен 100 аурухана еліміздің нақ ... ... ... ... ... салу ... Осы ... біздің облыстың
тиісті департаменттерінің ұсыныстары да енгізіліп отыр. Атап айтқанда
Ақтөбе облысы үшін 5 ... ... ... және 6 ... ... Оның ішінде екі мектеп Ақтөбе қаласында, Алға, Шалқар,
Қандыағаш қалаларында және ... ... ... ... ... ... алдағы үш жылда барлығы 18 жаңа мектеп салынбақ.
Дейтұрғанмен жекеленген басшылардың естеріне мынаны түсіргім келеді:
бұдан екі жыл ... біз үш жыл ... ... ... тозығы жеткен
мектептерті жоюды және облыстың әр елді мекендерінде бір-бір медициналық
мекемелерді (СВА,ФАП, т.б.) ... ... етіп ... ... Бұл ... ... үндес келіп отыр, енді осы міндеттерді толық орындауға
тиіспіз.
Әлеуметтік саланы одан әрі дамыту ... ... ... шешу үшін
біздің пікірімізше мемлекеттік-жекешілік серіктестік тетіктер тиімді деп
есептейміз, ... ... ... ... ... ойдағыдай шешуге әбден болады. Мұнда «Орал» әлеуметтік-
кәсіпкерлік ... ... мен ... ... ... ... мүдде үшін олардың ... ... аса ... ... ... ... ... 2006
жылдың 1 тоқсанында дүниеге келген сәбилер саны 143 бала, бұл 2005 ... ... ... 9 ... ... 2006 ... 1 ... бойынша 75 адам қайтыс болып, өткен жылмен салыстырғанда 20 ... ... оның ... 1 ... ... балалар 4, өткен жылдың осы
кезiндегiден бұл 4 балаға азайған. Табиғи өсiм 68-ге ... ... ... ... саны 44 ... ... саны 22 болды. Ажырасқандар саны
өткен жылға ... 200 ... ... анық.
Қазіргі қазақтың көңілі ала-құла. Көбейіп келеміз, бірақ баяу. Өгіз
аяңның соңы ұлтымызға у ... ... ... ... ... ... әсіресе, қалталы азаматтардың Құдай қосқан қосақтары
жақсы өмірдің дәмін тата ... Олар үшін екі ... соң ... белі ... өмір ... ... Қалаған жеріне, ұнаған еліне
барады, демалады, қыдырады. Алайда ... деп ... сол ... ... не, ... қиындық күтіп тұрғанын білмейді (Құдай бетін
әрі қылсын деңіз). Дәл осы секілді қазақтың қанына ... жат ... да ... кетті. Күдік пен күмән көп адамды толғандыра бастаған
тұста, «енді не істеуге болады?» деген сұрақ өз-өзінен туындары ... ... ... ... ... және ... қазақтарға ортақ
халық санағын жүргізу керек. Екіншіден, ... ... ... құру арқылы
бес баладан көп ұл-қыз өсіріп отырған отбастарына мемлекет тарапынан нақты
көмектер көрсеткен дұрыс. Мәселен, бірінші ... ... ... үй, жыл
сайын демалыс орындарына тегін жолдама беру, шағын автобустармен қамтамасыз
ету секілді. Жыл сайын 22 наурызда көп ... ... және ... ... ... ... жаппай отау құру рәсімін ұйымдастырудың
да артықшылығы жоқ. Әсіресе, қазақ тілінде ардақты аналардың отбастарына
арналған хабарлар ашу аса ... ... он ... өте дарынды, тәрбиелі
етіп өсірген аналарды жыл сайын анықтап, балаларын тегін оқуға түсіргеннен
ешкім ... ... сол, ... ... көп балалы отбасылар қазір
қай ... жиі ... оның ... ... ... зерттеп жатқан жоқ. Әсіресе, үшем және егіз туатын ... алу мен ... ... ... арқылы ішінара жағдай жасаудың
амалдарын қарастыру керек. Дәл осындай тәсілдер Қазақстанда ... ... ... ... алады. Өйтпеген жағдайда болашақта қарттары көп
елге айналып шыға келеміз. Мұндай жағдай кез ... ... ... келтіреді. Жастары, еңбекке қабілетті азаматтары көп ел ғана
келешегіне кәміл сенеді. Лайым ... ... ... ... табылайық!
2.2 Қазақстан Республикасындағы Жастар саясаты. Мемлекет күш-жігерін
біліммен, еңбекпен және ... ... ... ... беруге
бағыттайды. Бұл мемлекеттік органдардың меншік, ... ... жеке ... ... ... денсаулық мүмкіндігі
шектеулі балаларға арналған оқу ұйымдарын бітірушілерді, ... ... ... жазасын өтеу орнынан оралғандарды; сәтсіз
отбасылардың жас азаматтарын; запасқа шыққан ... ... ... ... ... ... ... Аталған нормалардың
сақталуы, өз кезегінде, жастардың әлеуметтік жағынан аз ... тобы ... ... ... қатысты нормативтік-құқықтық базаны жасау мен
жетілдіруді талап етеді.
Мемлекет, меншік ... ... ... мен ... жас
мамандарды жұмысқа алуы мен жұмыс орындарын өсіруге мүдделілігін арттыруда;
оларды қайта дайындау мен өндірістік оқу ... ... ... ... басымдықтарын ескере отырып, жастарға кәсіби
тұрғыдан бағдар беретін мемлекеттік жүйені дамытуда қосымша ... ... ... Жастардың жеке тұлға ретінде қалыптасу басымдығы
олардың шағын және орта ... ... ... араласуын, жас
кәсіпкерлерді, әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамту саласында мемлекеттік сүйемелдеу
саясатын, аймақтық ерекшеліктерді ескере отырып, белсенді түрде ... ... ... мен жас ... ... ... ... табыс деңгейін көтеру, ұзақ мерзімді несие берудің кезеңдік жүйесін
енгізу, басқа да ... ... ... ... білім алу мүмкіндігін
кеңейту, іскерлік белсенділігін арттыру, тұрғын жайы мен үй шаруашылығын
толыққанды ... үшін ... ... жағдай жасаудың барлық
шараларын қолданатын болады. Оқушы жастарға кәсіби ... ... ... сәйкес жастарды уақытша және ... ... ... ... ... ... жастар саясатын заң жүзінде жасалуының
бірінші қадамына «Қазақстан ... ... ... ... бұл жоба 1998 жылы ... ... ... мен
республиканың жастар ұйымдарының өкілдерінің бірінші съезі қорытындысы
негізінде құрылған «Қазақстанның ... ... деп ... жастар
қозғалысының ұсынысымен жасалған болатын. «Тұжырымдама» Жалпыға ... ... ... мен ... ... ... БҰҰ
Бас Ассамблиясының «2000 жылға дейінгі жастарды дамыту бойынша ... ... ... ... атты 50/81 Қарары, Қазақстан 2030 жылға
дейінгі даму Стратегиясының идеаларымен қағидаларының негіздеріне сүйенеді.
Республикада жастар саясатының ... ... ... ... Қазақстан тәуелсіздік алып, реформалау, ... ... ... ... ... қоғам құру жолына
түсуі; екіншіден, жастар ... ... ... ... ... ... ... проблемасын шешуді қамтамассыз етуде әрекеттегі
заңдылықтардың тиімсіздігі себепкер болды.
Тұжырымдамаға сәйкес Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... керек:
• парасаттылық, абырой, өз Отанына деген құрмет, патриотизм, мамандану,
өзінің адамдарға және мемелекетке қажеттіліне ... ... өзі ... туыстары үшін жауапкершілікті сезіну сияқты жастардың жеке
қасиеттерді ... ... ... ... орта ... ... өкілдерін жалпы жастарға қатысты мемлекеттік маңызды шешімдерге
келу және қабылдау процесіне тікелей қатысуға тарту;
• жеке тұлғаның негізгі құқықтар мен бостандығын, ... ... ... ... ... жастар мен балалардың ұйымдарының әрекетіне мемлекет тарапынан барынша
қолдау жасау.
Тұжырымдағы сай жастар саясатының басым бағыттары ... ... ... ... мен ... ... білім мен патриоттық тәрбие беру;
• жастар ұйымдарының ... ... мен ... ат ... ... кәсіпкерлігі мен өздерін жұмыспен қамту ісін қолдау және дамыту;
• отбасы, балалар мен жастар мүддесіне сай ... ... ... ... ... жас ұрпақты әлемдік және ұлттық мәдениеттің классикалық құндылықтарына
құрметпен қарауға тарту;
• спорттың көпшілікке арналған ... ... және ... өмір салтына
насихаттау.
Қазақстан Республикасында жастар саясатын басқару мен жүзеге асырудың
инфрақұрылымын қалыптастыру процесі ... ... ... ... ... ... ... жанындағы жастар ісі бойынша
Комитетпен байланысты болды. Облыстарда бұрынғы комсомол құрылымыдары мен
дене шынықтыру және ... ... ... ... ... ... ... жастар істері, спорт және туризм істері бойынша Комитеттер
құрылды. ... ... ... ... шешу ... ... ( департаментерінде ), халықты еңбек және ... ... ... Ішкі ... ... және ... ... уақытта Республикадағы жастар ... ... ... асырудың реттеуші орталығы мәдениет, ақпарат және қоғамдық
келісім Министрлігінде, ал ... ...... ... ... ... ... Президентінің 1999 жылы 28 тамызда №73
жарлығымен бекітілген мемлекеттік ... ... ... жас ... ... ... мен ... өзін - өзі
жетілдіру үшін құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық алғышартын құру
және бекітуді мақсат ... ол өз ... ... ... ... ... ... жастарды қазақстандық қоғамдық ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттік
жастар саясатын ... ... ... ... Республикасының «Қазақстан Респубдликасындағы мемлекеттік
жастар саясаты туралы» Заң жобасы жасалды, онда оның ... мен ... ... ... ... Осы ... ... мемлекеттік
жастар саясатының негізгі мақсаттарына мыналар жатады:
• жастардың рухани, мәдени, білім алу, кәсіптілік жағынан қалыптасуы ... ... ... ... жалпы қоғамға пайдалы шығармашылық әлеуетін
ашуға әлеуметтік – экономикалық, құқықтық, ұйымдастырушылық жағдайлар мен
кепілдіктер жасау;
• олардың құқықтар мен ... ... ... ... ... пен ... қызмет көрсету;
• жастардың әлеуметтік жағынан маңызды бастамаларын жүзеге асыру;
ХХІ ғасырды  дарынды және еңбекшіл жастардың ғасыры деп еш күмансыз ... ... ғана ... ... ... баса отырып, өз елін, жанұясын
қорғауды үлкен жауапкершілікке алады. Жаңа қоғамдағы тенденциялар, ... ... мен ... ... мен ... тарапынан қолдау табу
жастар саясатын құруда сапалы қадамдарды талап ... ... ... ... ... саясаты жас ұрпақты қоғамға әлеуметтік ... ... ... ... ... ... саясатының негізгі мақсаты жастарға қоғамдық және
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қорғау, оның ... ... ... ... ... өзінөзі дамытуын қалыптастыру.
Әлеуметтену процесі барысындағы жастардың жиі ... ... үшін ... ... ... ... қажет.
Жастар дамушы әлеуметтік-демографиялық топқа жата отырып, қамқорлық жасында
бола отырып ең аз ... ... ... ... ... ... ... және ұзақ мерзімдік перспективада барлық
деңгейдегі жастардың ... ... ... ... тәрбиелеу, қоғамның
әлеуметтік мәселелерін шешудегі белсенділіктерін арттыруға ... ... ... үшін ... ... жүйесін
қалыптасыруды талап етеді. 
Жастарды ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың негізгі өлшеміне бүгінгі нарықтық
қатынастың жағдайына икемдей отырып, олардың кәсіби ... ... жеке ... дамыту жатқызылады. Осыған байланысты бизнес-
орталықтарын құру, жастардың білім алуы мен несие алулары ... ... ... қажет. Жастарды жұмыспен қамту мәселесінің басты шешімі
сапалы білім мен жастардың ... ... ... белсенді қатысуы
болып табылады.Мемлекеттік жастар саясаты  жастарды жұмыспен қамту ... ... ... ... ... туындыларын дамыту -
бұл сұрақты біртіндеп өз пробемаларының шешімін ... ... өзі ... күш ... ... ... ... Жастар
саясатының Бағдарламасы бойынша өткізілген шаралар:
• Жастарға арналған ... ... ... ... қызмет ұйымдастырылды. Бұл қызметтің негізінде
жастардың бизнес-жобаларын қайта қарай ... ... ... ... ... 16 облысының
кәсіпкерлер қатысқан «Профи-2005» атты ... ... ... және оқып ... ... кәсіби
біліктілігін арттыру үшін курстар, семинарлар ұйымдастырылды.
Қорытынды
Қазақстан – халқы аз, жері үлкен ... (1 ... ... 5 ... ... ... жағынан Канада, Австралия, Моңғолия,
Ливия және Анголамен теңеседі. Мұның өзі ... оның ... ... сан ... ... ... ... етеді. Тіпті бұл мәселеге Елбасымыз
да ерекше назар аударып, халық санын 2015 жылға қарай 20 миллионға ... ... ... Шын ... ... 7 жылда осы ... ... ба? «Ең ... ... – осы» дер ... ол үшін ... ... түрде керек. Бірақ бесігімізді ... ... ... ... ма, әлде ... деп еңіреп келіп жатқан қандастарымыздың
арқасында ма? Мүмкін қазақ аналарының абыройын ... ... ... алуан түрлі шара қажет болар.
Біздің арқа сүйер, иек артар бір мүмкіндігіміз – сырттағы қазақтар.
Ресми деректер ... ... бес ... ... бар. ... санын
соларды көшіріп әкелу арқылы толтыруға әбден болар еді. Амал ... ... бері ... ... 600 ... ... ғана қазақ
отбасы елімізге ... Ал ... ... шеттегі қазақтардың тек
«білімділерін» ғана көшіріп әкелуге ниет білдіргені жұртты ... ... ... ... арқылы Үкімет (демографияны тек оралмандар
арқылы ғана толтыруға болатынын біле ... ... ... ... ... ... байқатып алғандай.
– Құдайға шүкір, елімізде демографиялық ахуал жақсарып келеді десек те,
1960-1970 ... ... ... Ол ... әр отбасында кемі 6-8
баладан болатын. 1959 жылы қазақ әйелдерінің туу көрсеткіші 7,1 бала ... жылы 2,1 ... ... ... ... түрлі себептері бар: ең бастысы –
әлеуметтік ... ... ... ... ... әсер ... Ал ... күні өзі сұранып тұрған азаматтық некені
неге дәріптемеске. Шынын айту ... ... ұлт ... олардың қосып
жатқан үлесі көп. Негізінен, ер ... ... ... ... ... ... өз отбасын дұрыстап алған соң іздейді. Мейлі екі, мейлі бес ... ... тұр. Тек ... ... ... ... Әйелдің
жағдайын жаса, бала туғыз. Есептеу бойынша бір бала – әкенің, екінші бала –
шешенің, үшінші бала – аяқ асты көз ... ... не ... ... ... орнын басады. Тек төртінші бала ғана орын басады. Ал бұрын
да, қазір де қазақтың ... ... ... ауылдағы арулардың бүгінгі
қарқыны төмен. Мәселен, қазір ауылдағы бір әйелге 2,4 ... ал ... ... ... ... тұр. Бұл – ... ... емес. Осы тұрғыдан
келгенде қолдан келсе, ... ... бар ... ... ... ... ... халықтың тұрмысы көтерілсе, демографиялық дүмпу ауылда өз
өзінен ... ... алар еді. ... бір мәселе: өмір бар жерде өлім бар.
Айталық, өткен жылы ... ... 160 мың адам ... ... Ол
дүниеге келген 320 мың сәбидің тең жартысы. Бізге өлім көрсеткішін қалайда
азайтудың амалдарын жедел қарастыру ... ... ... ... ... тағы бір жағдай – аборт. Жыл сайын 100 мыңға жуық ... ... Оның ... 50 ... жуық ... ... ... түрде
барады. Яғни жыл сайын бір ауданның халқы жоғалып ... ... ... бататын қасірет қатарына қосуға болады. ... ... ... саны 9 ... 350 мың ... ... ... ұлттың 60
пайызын құрадық. 1930 жылғы көрсеткішке 77 ... ... әрең ... ... ... қазақтарға қарағанда, өзбек, дүнген, ұйғыр
әйелдерінің арасында туу ... ... ... ... ... ... ... төнетін қатер жоқ көрінеді. Қырық ... ... ... ... ... билеп-төстейді деу – әбестік. Тіпті сырттан
келіп жатқан келімсектерден де ... ... ... ... ... ... ... жатқан тамыры бір, тарихы бір бауырларымызды өзімізге
сіңіру, қазақтандыру саясатын ұстануды ұсынады.
Демографиялық ғылыми болжам бойынша, 2015 жылы 20 ... ... ... ... таяп қаламыз. Шамамен 17,5 миллион адамның төңірегінде. Ал
20 миллиондық ... дәл жету үшін ... ... ... ... ... ... алуға тура келеді. Себебі елде жергілікті халықтың санын
көбейтіп қана ... ... ... мемлекеттік тілді қалпына келтіруде
де оралмандардың атқарар рөлі зор.
Ең басты мәселе – елімізде қазақ ұлтының ... ... ... ... ... деректер бойынша, 60 пайызға жеттік дер болсақ, түркі тектес
ұлттардың арқасында бұл көрсеткіш 70 пайызға өсті. Көп ... ... ... ... тұру үшін ... ... таза 70 ... керек. Сол кезде бүгінге дейін шешуі қиын күрделі ... ... ... жоқ, ... ... ... есебі
белгісіз. Шындығында, төрт жарым миллионның көлемінде секілді. Дегенмен бұл
да нақты емес. Өйткені олардың арасында ... ... ... ... ... ... көп. Егер де бәрінің түбін, ... ... ... таза 5 миллионның үстінде. Мысалы, Өзбекстанда бір жарым миллион
қазақ бар. Олардың ... ... ... ... кемі екі – екі ... ... шыға келеді. Қытайда да осындай күрделі ... ... 800 мың деп ... ... ... – 1 миллион қазақ
шамасында. Сырттағы қазақтардың басым бөлігі осы үш елде ... ... ... де ... ... Әлем ... қазір қазақтардың
жалпы саны 13 миллионнан асты деуге негіз бар секілді. Енді үш ... ... саны 15 ... ... өз ... 10 миллионға жетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пакт
(Нью-Йорк, 16 желтоқсан 1966 ... ... Г.Н. ... ... қорғау жүйесі және оның
проблемалары/ Оқу құралы.-Алматы: Экономика,1998
3. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. ... ... ... ... ҚР ... ... Әлеуметтік статистика: Оқулық / корреспондент-мүшесі И.И. Елисееваның
ред.-М: Қаржы және статистика,1997. ... ... ... 2006 жыл, 16 ... ... ... ... и пркатика”, Холостова. Москва 2004 г.
7. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа өлшемі/Колесов В.
және Маккинли ред. М.: Адам ... ( ... ... ... ... ... ... / А.А. Смайыловтың редакциясымен
шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика ... ... ... « ... ... ... туралы»
Заңы// Казахстанская правда 24.12.1999
10. «Егемен Қазақстан» 2006 жыл №18. 1-қазан.
11. «Жастармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыс» Агафонов Н.А.
12. ... ... ... и ... ... ... «Введение социальную работу» С.В. Тетерский.
14. «Социальная работа с молодёжью» Қазақ үн – ті 2003 ж. 109 ... ... ... ... ... ... рабата» Кожамкулова Л.Т.
17. «Заң және қоғам» 2005. 22 ақпан
18. «Заң газеті»2006ж. 12 – ... ... ... 2007ж 30 ... №333 – ... ... – 2007. 16 – мамыр.№86

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«жұмыссыздық және оның түрлері.»7 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
HTML тэгтер тобы6 бет
Windows server атты операциялық жүйелер тобы17 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
«Астана: жас қала - жастар қаласы»42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь