Ақсай өзені – Ақсай бекеті бойынша су өтімі қисықтарын тұрғызу және жылдық ағындыны есептеу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1 1 ІЛЕ.БАЛҚАШ АЛАБЫНЫҢ ФИЗИКА.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5
1.1 Табиғи жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.1.1 Ауа температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.1.2 Ауа ылғалдылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.1.3 Атмосфералық жауын.шашын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 7
1.2 Гидрографиясы және морфометриясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8
1.2.1 Ақсай өзені . Ақсай бекетіне сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2 СУ ӨТІМІ ҚИСЫҚТАРЫН ТҰРҒЫЗУ ЖӘНЕ
АҒЫНДЫНЫ ЕСЕПТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
12
2.1 Негізгі түсініктеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.2 Тапсырманың мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.3 Жұмысты орындау тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 16
2.3.1 Су өтімі қисықтарын тұрғызу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 16
2.3.2 Су өтімі қисықтарын экстраполяциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
2.3.3 Су ағындысын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... .. 30
Курстық жұмыстың мақсаты су өтімі қисықтарын тұрғызып, ағындыны есептеу.
Курстық жұмыста Ақсай өзені – Ақсай бекеті бойынша өлшенген су өтімі және су деңгейінің мәліметтері бойынша су өтімі қисықтарын тұрғызып, осыған байланысты күнделікті су өтімі кестесін құрып, ағындыны есептеу керек.
Су өтімі қисықтарын тұрғызу кезінде байқалған ең жоғарғы және ең төменгі су деңгейіне дейін экстраполяциялау керек.
Ағындыны есептеп болғаннан кейін есептеп шыққан мәндерді «Гидрологиялық жылнамадан» алынған мәндермен салыстырып, айырмашылығын табамыз.
1. Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 15. Алтай, Западная Сибирь и Северный Казахстан. Вып. 2. Верхний Иртыш, Верхний Ишим, Верхний Тобол. - Л.: Гидрометеоиздат, 1974. - 358 с.
2. Быков В.Д., Васильев А.В. Гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1977. - 447 с.
3. Л.П. Мазур, А.Г. Чигринец, М.М. Молдахметов. «Гидрометрия» пәні бойынша лабораториялық жұмыстарды орындау. – Алматы; «Қазақ Университеті», 2003. - 276 б.
4. Гидрологический ежегодник. Том 5, Бассейн рек (зап. часть), 1968 г.- Л.: Гидрометеоиздат, 1961. - 201с.
5. Лучшева А.А. Практическая гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1972. – 381с.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
География факультеті
Құрлық гидрологиясы кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
АҚСАЙ ӨЗЕНІ – АҚСАЙ БЕКЕТІ БОЙЫНША СУ ... ... ... ... ... ... Қ.Н
2 курс студенті
Ғылыми ... С. ... ... С. Р.
Қорғауға жіберілді
“___”___________2009 ж.
Кафедра меңгерушісі:
К.т.н,доцент
Абдрахимов Р. Г.
Алматы, 2009
РЕФЕРАТ
Курстық жұмыстың тақырыбы Ақсай өзені – Ақсай бекеті бойынша су өтімі
қисықтарын тұрғызу және ... ... ... 28 ... 11 кестеден, 12 формуладан, 1 суреттен
тұрады.
Негізгі ... ... су ... су деңгейі, ағынды, ағынды
модулі, ағынды қабаты, ағынды көлемі, экстраполяциялау, су жинау ... ... ... ... су ... ... ... кезең, өзен арнасы,
бекет, өзен аңғары.
Зерттеу объектісі – ... ...... ... болып табылады.
МАЗМҰНЫ
| |Кіріспе......................................................|4 |
| ... | |
|1 |1 ... ... ... | |
| ... |
| ... | ... | ... ... |5 |
| ... |
| |..................... | ... ... |6 |
| ... |
| ... | ... ... |7 |
| ... |
| ... | ... ... |7 |
| ... | |
|1.2 |Гидрографиясы және ... |8 |
| ... | ... ...... бекетіне |11 |
| ... | |
|2 |Су ... ... ... және | |
| ... |12 |
| ... |
| ... | ... ... |13 |
| ... |
| ... | ... |Тапсырманың |13 |
| ... |
| ... | ... |Жұмысты орындау |16 |
| ... |
| ... | ... ... қисықтарын |16 |
| ... |
| |....... | ... ... ... |23 |
| ... | |
|2.3.3|Су ағындысын |26 |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... ... ... |
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың мақсаты су ... ... ... ағындыны
есептеу.
Курстық жұмыста Ақсай өзені – Ақсай бекеті ... ... су ... су ... мәліметтері бойынша су өтімі қисықтарын тұрғызып, осыған
байланысты күнделікті су ... ... ... ... есептеу керек.
Су өтімі қисықтарын тұрғызу кезінде байқалған ең жоғарғы және ең
төменгі су ... ... ... керек.
Ағындыны есептеп болғаннан кейін есептеп шыққан ... ... ... ... салыстырып, айырмашылығын
табамыз.
1 Іле-Балқаш алабының Физика-географиялық сипаттамасы
1.1 Табиғи жағдайы
Балқаш Оңтүстік-Шығыс және ... ... ... тектоникалық қозғалыстан пайда болған ... Ол ... ... мұздану кезеңіндегі ертедегі Балқаш-Алакөл су
қоймасының бір бөлігін қамтиды. Соңғы геологиялық периодта оның ... ... ... ... ... ... ал ... көтерілуі байқалады. Соған байланысты көлдің батыс ... ... ... ал ... ... ... ... болып келеді.
Балқаш көлі үш табиғи ауданмен шекараласады. Көлге солтүстігінен
Қазақтың ұсақ ... және ... ... ... ... ... ... жазықтығы келіп тіреледі.
Балқаш көлінің су жинау алабының ... 413 мың км2. ... ... (353 мың км2) ... ... Іле ... жоғарғы бөлігі
Қытай Халық Республикасында жатыр. ... ... ... ... ... ... сызығы биіктігі 400 м болып ... ... және ... ... ... көлі ... ... күрделілігімен ерекшеленеді. Оның
территориясын биік тау жүйелері, аласа таулар және Балқаш маңы құмдары ... Біз ... ... ... ... маңы жазықтығын негізгі үш
ауданға бөлуге ... 1) ... ... ... ... Балқаш маңы және 3) Оңтүстік-Батыс Балқаш.
Солтүстік Балқаш маңы Қазақ ұсақ шоқысының оңтүстік шетін қамтиды.
Оның орташа биіктігі 400-450 м. ... ... ... ... келеді,
жекелеген тік шыңды төбелер, жоталар кездеседі, қысқа ... ... ... ... ... ... еңістігі төмен (0,03) аккумулятивтік шөгінді түріндегі
жазықтық болып келеді. Бұл жер құм ... кең ... ... ... кең ауқымды Іле өзенінің атырауы
(ауданы шамамен 8000 км2) алып ... ... сол ... ертедегі Іле
өзенінің атырауынан қалған құрғақ ... ... ... атты ... ... алып ... ... территориясы құрғақ, тым континентальді. Жылдық жауын-
шашын мөлшері орташа есеппен 150-200 ... ... ... ... тән болып келеді.
Алаптағы өзендер ағындысы негізінен Тянь-Шан тауларының және тауалды
зоналарынан және аздап Қазақ ұсақ ... ... ... маңы ... ... Оңтүстік Балқаш) – ағынды қалыптаспайтын
аудан болып табылады.
Солтүстік Балқаш өзендері (Мойынты, Жәмші, Тоқырауын, Бақанас, Аягөз)
қар ... ... ... ... жатады. Тянь-Шан тауларынан
басталатын ... (Іле, ... ... ... ... және ... ... көлінің географиялық орнының ерекшелігі оның тым континентальді
және құрғақ климатты болып келуінде.
1.1.1 Ауа температурасы
Орташа ... ауа ... ... ... жағалауында 7,0 оС-тан
көлдің шығысында 5,3 оС-қа ... ... ... ... ... минус 13-16 оС, ал шілде айында орташа ... 24-25 ... ... келеді [1].
Абсолюттік миннимал температура көлдің орталық бөлігінде (минус 40 оС)
және солтүстік жағалауында (минус 46 оС) ... Ауа ... ... ... ... шығысынан батысына қарай 41-ден 45 оС-қа
дейін ... және ... ... ауа ... күрт ... тән ... ... мұндай жағдай сотүстіктік салқын ауаның енуімен және сібір
антициклоны тармағының дамуымен ... Қыс ... ... райында орташа ауа температурасы минус 30 оС-қа (орташа есеппен бір
айда бір күн), ал қысы ... ... ... 40 ... дейін төмендейді (1-
кесте).
Кесте 1
Орташа, максимал және минимал айлық және жылдық ауа температурасы (град.)
| I ... ... ... ... ... |
|9 |9 |13 |13 |
|1 ... ұзындығы . . . . . . . . . . . . |км |614 |
| |. . . . . . . . | | |
|2 ... ені . . . . . . . . . . . . . .|км |70 |
| |. . . . . . . . . | | |
|3 ... ені . . . . . . . . . . . . . . .|км |30 |
| |. . . . . . . . . . . | | |
|4 ... ... ... . . . . . . . |км |2 383 |
| |. . | | |
|5 |Су ... ... . . . . . . . . . . |км2 |18 200 |
| |. . . . . | | |
|6 ... ... . . . . . . . . . . . |м |26,5 |
| |. . . . . . . . | | |
|7 ... ... . . . . . . . . . . . . |м |5,8 |
| |. . . . . . . . . | | ... 4
Батыс және Шығыс Балқаштың негізгі морфометриялық сипаттамалары [1]
|Көлдің ... ... ... ... ... |ғы, км |ені, км |ені, км ... |тереңдік|тереңдік |көлемі |
| | | | |км2 |, м | | ... | | | | | | | ... |296 |70 |36 |10600 |11,0 |4,6 |48,5 ... | | | | | | | ... |318 |47,5 |24 |7600 |26,5 |7,6 |57,5 ... ... қазаншұңқыры созыңқылығымен және жағалық сызықтарының
тілімделген болып келуімен ерекшеленеді. Сарыесик жартылай ... ... ... күрт ... көл екі бөлікке – батыс және ... ... Бұл ... ... ... және гидрофизикалық
сипаттамаларымен өзгешеленеді. 342,0 м су ... ... ... (ең тар жері ) ені 5-6 км-ден аспайды, ал табалдырықтың ең ... 2,8-3,3 м ... ... ... ... ... оның әсіресе суларының тұздылығының күрт
өзгешеленуімен ерекшеленеді. Батыс Балқаш негізінен тұщы ... өте ... (су ... тербелісіне байланысты) ағынды көл болып
табылады, ал Шығыс ... ... ... жоғары минералдануымен
сипатталады. [1]
1.2.1.Ақсай өзені – Ақсай бекетіне сипаттама
Бекет ... ... ... ... 4 км ... орналасқан.
Шатқалдың қырлыры биік және ірі, валуньді галечный түрде және ... ... ... ... ... ... төменгі жағында әртүрлі
шқптер өсірілген. Бекеттердің 3 км тменге қарай өзен шатқалы кеңейе түседі
және қырлар төменге түскенде жалпы түзу емес ... ... Өзен ... ... түзу гравльді болып келеді. Және деформацияға ... ... ... түзу ... оң жақ жағасы валуньді, сол жағы
тасты болып қапталған.
20|VII Сел жүргені белгілі, оның ... ... жылы ... ... ... су бекетінің тұстамасындағы сол жақ жағасы м ... және ... ... м ... мен ... ... 3шақырымдай төмен жерде су ағымы өсірілім каналына тарйды. Су
бекеті оң жақ жағында орналасқан және су ... м ... ... ... және реперден тұрады.
2 СУ ӨТІМІ ҚИСЫҚТАРЫН ТҰРҒЫЗУ ЖӘНЕ АҒЫНДЫНЫ ЕСЕПТЕУ
2.1 ... ... ... ... ... және ... тәуліктік су өтімін ... ең қиын және өте ... ... ... ... ... су ... анықтау жекелеген су өтімін өлшеу ... ... ... су ... ... ... айлық, жылдық
жиынтық ағындарды есептеу үшін, орташа ... ... жыл ... су өтімінің сипаттамаларын, ең ... және ең ... ... үшін ... Су ... ... дегеніміз – су өтімдері мен
су деңгейлері байланысының кескіндемелік бейнесі. Жылдық су ... үшін су ... ... 1 ... ... ... ағынды
гидрографын – жыл ішіндегі қаңтардың бірінен бастап желтоқсанның отыз
біріне дейінгі күнделікті су ... ... ... ... ... су ... су деңгейіне
тәуелділігін Q=f(H) іздеу орын ... Бұл ... су ... физикалық
тәуелсіз айнымалы болып, ал су деңгейі оның функциясы болып табылады. Мұның
себебі су ... жиі ... ... ... екі рет), ал ... өлшеу жұмыстарын жүргізудің қиындығына және көп уақыт алатындығына
байланысты анағұрлым сирек өлшенеді.
Су өтімін ... ... ... режимнің түрлі периодтарына
әртүрлі болып келеді, бұдан ... ол ... ... өзендерде де бірдей
емес. Су өтімдері олардың өзгеруі үлкен болған кезде, яғни су тасқыны мен
тасу ... жиі ... ... су тасу ... ... су ... 4-5
рет, ал төмендеген кезде 5-8 рет бірдей су ... ... ... Тұрақты межень кезінде 7-10 тәуліктен кейін бір рет, жаңбыр
тасқыны кезінде су ... 1-2 рет және ... ... төмендегенде 2-3
рет су өтімі өлшенеді. Мұз ... ... ұзақ ... және су ... ... 10-20 ... ... ал мұз кету кезінде мүмкіндік
болған жағдайда су ... ... ... ... тік ... ... ... тұрғызылады:
ордината осі бойынша су деңгейінің мәндері (H, см), ал абцисса осі бойынша
су өтімі (Q, м3/с) тұрғызылады [2, ... ... ... ... үшін ... су ... ... өтімі қисықтары өлшенген су өтімдерінің шамалары және оларға сәйкес
келетін су деңгейлері бойынша ... Су ... ... ... су өтімінің белгілі бір мәні ... ... ... ... ... деп ... ... қатар, бұл тәуелділік функционалды
тәуелділік емес, жуықтап бір мәнді тәуелділік ... атап ... ... ... су ... ... ... бір сызықтың бойында
жатпайды, біршама бытыраңқы болып түседі. Бұл бытыраңқылық бір ... ... және су ... өлшеудің қателіктеріне, екінші жағынан осы
сипаттамалардың ... ... ... ... байланысты.
Бірқатар жағдайларда біртекті тәуелділік бұзылады да, су деңгейінің
қандайда бір мәніне су ... ... ... сәйкес келеді. Су деңгейі
мен су өтімінің мұндай тәуелділігі әртекті тәуелділік деп ... ... ... түрлі себептердің:
1) судың бірқалыпсыз қозғалысының;
2) мұздық түзілімдердің;
3) арнаны су өсімдіктерінің басуынан;
4) арнаның орнықсыздығынан ... ... ... ... ... Тапсырманың мазмұны
Берілгені: 1) Қандайда бір жыл үшін нақты гидромиялық тұстама бойынша
«Өлшенген су өтімдерінің» кестесі (кесте 5); 2) Осы ... ... ... жылдағы «Күнделікті су деңгейінің» кестесі (кесте 2).
Қойылатын талап: 1) Су өтімдерінің қисығын тұрғызу; 2) ... ... ... жыл бойынша «күнделікті су өтімі» кестесін құрастыру).
Деректер ашық арна жағдайында біртекті Q=f(H) ... ... ... ... 3) Қысқы кезең үшін күнделікті су өтімін қысқы кезең
үшін тұрғызылған қисық немесе ... ... ... әдісі бойынша
есептеу [3].
Кесте 5
Ақсай өзені – Ақсай гидробекеті 1966 жылда өлшенген су ... ... ... 6,00 ... су ... ... ... қалпы ... | | | |
|1 |2 |4 |6 ... |1,11 | |
| | |-0,11 |-0,055 ... |1,00 | | |
| | |0 |0 ... |1,00 | | |
| | |-0,18 |-0,09 |
| 97 |0,82 | | |
| | |-0,08 |-0,04 ... |0,74 | | |
| | |0,22 |0,11 ... |0,96 | | |
| | |0,39 |0,20 ... |1,35 | | |
| | |0,29 |0,15 ... |1,64 | | |
| | |0,85 |0,42 ... |2,49 | | |
| | |1,47 |0,74 ... |3,96 | | |
| | |-1,34 |0,67 ... |2,62 | | |
| | |4,55 |2,28 ... |7,17 | | |
| | |11,83 |5,92 ... |19,0 | | |
| | |9,44 |4,72 ... |9,56 | | |
| | | |1,47 |
| | |-2,93 | ... |6,63 | | |
| | | |-0,6 |
| | |-1,2 | ... |5,43 | | |
| | | |0,1 |
| | |-0,19 | ... |5,24 | | |
| | | |0,3 |
| | |-0,62 | ... |4,62 | | |
| | | |1,39 |
| | |-2,78 | ... |1,84 | | |
| | | | ... ... су ... шамасының қисықтан алынған су өтімдері шамасынан
ауытқуы (процент есебімен). Ақсай өзені – Ақсай бекеті, 1966 ж. Қисықтың
қолданылатын кезеңі 19.01-23.09.
|Су | | | | ... ... ... |Н, см |Qөлш, ... м3/с | ... | | | | | |
| | | | | |+ |- |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 |19/I |100 |1,11 |1,2 | |-7,5 |
|2 |28/I |99 |1,00 |1,07 | |-6,5 |
|3 |14/II |99 |1,00 |1,08 | |-7,4 |
|4 |23/II |97 |0,82 |0,8 |2,5 | |
|5 |4/III |96 |0,74 |0,8 | |-7,5 |
|6 |31/III |98 |0,96 |0,91 |5,4 | |
|7 |18/IV |103 |1,35 |1,64 | |-17,7 |
|8 |3/V |104 |1,64 |1,84 | |-10,8 |
|9 |15/V |109 |2,49 |2,84 | |-12,3 ... |3/VI |116 |3,96 |4,63 | |-14,4 ... |10/ VI |111 |2,62 |3,36 | |-22 ... |16/ VI |126 |7,17 |7,8 | |-8,1 ... |17/VI |162 |19,0 |2,64 |620 | ... |18/VI |129 |9,56 |9,1 |5,05 | ... |11/ VII |123 |6,63 |6,84 | |-3,07 ... |21/VII |117 |5,43 |5,15 |5,43 | ... |28/VII |117 |5,24 |5,15 |1,75 | ... |2/VIII |115 |4,62 |4,35 |6,2 | ... |23/IX |99 |1,84 |1,07 |71,9 | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | ... қосындысы |66,5 |-140.7 ... ауыт = ... ... 3% болды, жұмыстың шарты бойынша қисықтың оң және ... ... ... 5% артық болмауы керек. Бұдан
су өтімі қисығы ... ... деп ... болады.
6) Q=f(H), F=f(H), υ=f(H) қисықтары келесі формула бойынша ... ... ... Qқ, Fқ, Vқ – ... су ... су қимасының аудандарының
және жылдамдықтың қисықтарынан алынған су өтімі.
Су қимасының ауданы және жылдамдық Qқ және ... ... ... 1-1,5% ... ... тиіс ... 5).
Кесте 9
Қисықтарды байланыстыру. Ақсай өзені – Ақсай гидробекеті, 1966 ж. Қисықтың
қолданылатын кезеңі 19.01- 23.09.
|Н, см |Fқ, м2 |υқ, м/с |Fқ· υқ, м3/с |Qқ, м3/с ... ... |1,5 |0,78 |1,17 |1,2 |0 ... |1,5 |0,72 |1,08 |1,07 |0,9 ... |1,5 |0,72 |1,08 |1,08 |0,9 ... |1,3 |0,60 |0,78 |0,8 |0 ... |1,3 |0,60 |0,78 |0,8 |0 ... |1,4 |0,66 |0,92 |0,91 |1,2 ... |1,8 |0,92 |1,66 |1,64 |1,2 ... |1,9 |0,98 |1,86 |1,84 |1,1 ... |2,4 |1,20 |2,88 |2,84 |1,4 ... |3,1 |1,50 |4,65 |4,63 |0,4 ... |2,6 |1,30 |3,38 |3,36 |0,6 ... |4,2 |1,88 |7,90 |7,8 |1,3 ... |1,0 |2,66 |2,66 |2,64 |0,8 ... |1,7 |1,96 |9,21 |9,1 |1,1 ... |3,9 |1,76 |6,86 |6,84 |0,3 ... |3,3 |1,58 |5,21 |5,15 |0,9 ... |3,3 |1,58 |5,21 |5,15 |0,9 ... |3,0 |1,48 |4,44 |4,35 |1,1 ... |1,5 |0,72 |1,08 |1,07 |0,9 ... бұл шарт орындалмаса, нүктелер өрісі бойынша жеткілікті түрде
мұқият жүргізілмеген және өріс ортасынан ауытқып ... ... ... ... әрбір қисықтың дұрыс жүргізілгендігін тексеру үшін
құрастырылады:
а) су өтімі өсімдері кестесі (7 кесте);
б) ... су ... ... ... есеппен ауытқуы кестесі
(8 кесте);
в) Q=f(H), F=f(H), υ=f(H) қисықтарын байланыстыру кестесі (9 кесте).
Q=f(H) қисығының тұрғызылуының дұрыстығын ... А. А. /3/ ... ... қателігін келесі формула бойынша анықтау ... ... = ±0,674 ... ∆ δ = ... – Q=f(H) қисығын тұрғызу үшін қабылданған өлшенген су ... ... ... Qө және Qқ ... ... ... су деңгейі
бойынша өлшенген және қисықтан (немесе есептік кестеден алынған) алынған су
өтімдері. Егер ықтималдық қателік 2-4% ... ... ... онда ... ... ... табылады.
8) Ағындыны есептеу ыңғайлы болу үшін Q=f(H) қисығының координаттар
қисығы тұрғызылады. Оны ... ... ... деп ... ... 6). ... су ... су деңгейіне тәуелділігінің қисығын пайдаланбай (сурет
1), су деңгейінің кез келген мәні үшін су ... ... ... ... ... ... ... Q=f(H) қисығынан су
деңгейінің қандай да бір шегінде қисықтың кесіндісін түзу ... ... ... су ... белгілі бір аралығы бойынша су ... ... және 6-шы ... су өтімінің тірек шамасы ретінде
алынады. Су өтімінің тірек шамаларының арасындағы шамалары өсім ... 7) ... ... ... Q=f(H) ... қисығы
әрқашанда дөңес жағымен жоғары қарай бағытталады, кей ... ... ... ... Су ... аудандарының қисығының дөңестігі
жоғарыға де бағытталады [3, 4].
Кесте 10
Қисықтың ... ... ...... ... Қисықтың қолданылатын кезеңі 19.01 – 23.09.
Н,см |0 |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 | |90 | | | | | | |0,8 |0,8 |0,91 ... |100 |1,2 |1,3 |1,5 |1,64 |1,84 |2,04 |2,24 |2,44 |2,64 |2,84 | ... |3,1 |3,23 |3,36 |3,86 |4,35 |4,63 |5,15 |5,43 |5,73 | |120 ... |6,63 |6,84 |7,2 |7,5 |7,8 |8,23 |8,66 |9,1 | |130 |8,9 |8,7 ... |8,1 |7,9 |7,7 |7,5 |7,3 |7,1 | |140 |6,9 |6,7 |6,5 |6,3 |6,1 ... |5,5 |5,3 |5,1 | |150 |4,9 |4,7 |4,5 |4,3 |4,1 |3,9 |3,7 |3,5 ... | |160 |2,9 |2,7 |2,64 | | | | | | | | |170 | | | | | | | | | | | ... су ... өсуіне қарай өзеннің көлденең қимасының кескінінің
ұлғаюына байланысты болады. Каналдар мен жәшік тәріздес арналар үшін аудан
қисығы түзу ... ... ... ... ... ... ... қарай бағытталған. Су
жайылмаға шыққан жағдайда, ... ... ... ... ... су ... өсуіне қарай артады. Таулық ... үшін ... ... ... түрге ие болады. Соңғы кездері Q=f(H) қисықтарын
тұрғызу және координаттар ... ... ... ... жасалып жүр. Бұл жағдайда ... ... су ... ... су ... ... ... сандық тәжірибелер жолымен алады.
1. Су өтімі қисықтарын экстраполяциялау
Су өтімі қисықтарын экстраполяциялау су ... су ... ... ... ... кезде жасалады. Ағындыны есептеу ... ... су ... су ... білу ... Су ... қисығы
бақыланған су деңгейінің аралығының 80%-н қамтыса сенімді деп есептелінеді.
Су өтімі ... ... ... экстраполяциялау.
Су өтімі қисықтарын жоғары қарау экстраполяциялау келесі әдістермен
орындалады:
1) Су өтімі қисықтарын тікелей жалғастыру арқылы;
2) Су ... ... ... яғни ω= f(H) пен υ=f(H) ... ... ) ... арқылы, Стивенс әдісі;
4) Шези формуласы арқылы.
1) Су өтімі қисықтарын тікелей жалғастыру арқылы экстраполяциялау
Бұл әдіс су өтімі қисығының ... ... су ... ... ... болмаса және өзеннің қимасының профилі осы
зона аралығында үлкен өзгеріске ... ал ... ... ... ... ... су ... қисығы ең жоғарғы су өтімдері нүктелеріне
орташаланып, ең ... су ... ... көз ... үзік ... Су өтімі элементтері бойынша экстраполяциялау
Су өтімі қисықтарының экстраполяцияланатын бөлігі үшін су ... ... ... ... ... ал ... орташа жылдамдығы
υ=f(H) қисығын көзмөлшермен жалғастыру арқылы ... Су ... ... ... мен ағыстың орташа жылдамдығын көбейту арқылы алынады.
3) Стивенс әдісі арқылы су өтімі ... ... әдіс ... үлкен өзендерде, орташа ені 3,5-4 километр
болатын және арнасы астау тәріздес, жақсы ... ... ... ... формуласы қолданылуы мүмкін, су өтімі келесі ... ... С ... ... отырған жағдайларда су өтіміне
тәуелсіз, келесі ... ... ... ... ... ... су ... ω өрнегінің функциясы екенін
айқындайды, яғни
Q= f (ω),
(7)
Бұл ... ... ... ... үшін ... ... сызықпен беріледі, бұл экстраполяциялау үшін ыңғайлы болып ... ... ... Стивенс әдісін қолдану ... егер бұл ... ... жағында қатты қисайып кетсе немесе бұл
тәуелділіктің нүктелері бір-бірінен қатты алшақ орналасса, бұл ... ... ... ... ... ... кезде,
судың жайылмаға шыққандығы екіден аз емес өлшенген су өтімдері болу ... ... Q=f(ω) ... қосылған екі түзу түрінде берілуі мүмкін.
Бұл әдіс арқылы экстраполяциялау кесте ... ... ... жүргізіледі.
4) Шези формуласы арқылы су өтімі қисықтарын экстраполяциялау.
Бұл әдіспен экстраполяциялаудағы су беті еңістігін сенімді ... ... ғана ... болады. Еңістікті өлшеу еңістік су бекеттерінде
жүргізіледі. Экстраполяциялаудың бұл әдісі су қозғалысы бірқалыпты ... ... ... ... ... ... Орташа ені 3,5-4 метрден аз
емес және арнасы тегіс өзендер үшін Шези формуласы ... ... ... ... Бұл әдіс ... су ... ... бөлігінің су өтімі Шези формуласы ... ... ... су ... ... жылдамдыққа көбейту арқылы алынады:
Q=ωυ;
(8)
Орташа жылдамдық былай анықталады. Шези формуласында υ=cυ, ... ... ... ... ... шамасы мен Шези коэффициенті
қисықтың ... ... үшін J=f(H) және С=fH) ... және ... жолымен анықталады. J=f(H) тәуелділігі
еңістікті өлшеу мәліметтері бойынша сызылады және су деңгейінің ең ... ... ... ... ... ... С=fH) ... үшін С коэффициентінің мәні келесі формула бойынша ... ... ... ... ... өзендерде, жоғарғы су
өтімдерінде көптеген жағадайларда J=f(H) және С=fH) су ... ... түзу ... ... J=f(H) және С=fH) ... ... ... немесе үлкен
өзгерістерге ұшыраса Шези формуласы арқылы экстраполяциялау ... ... ... ... ... экстраполяциялау.
Су өтімі қисықтарын төмен қарай экстраполяциялау су өтімі ең ... ... ... ... ... өтімі қисықтарын төмен қарай экстраполяциялау екі әдіспен жасалады.
Бірінші әдіс ... су ... ... яғни су ... нөлге тең болғандағы
су деңгейі белгілі болғанда қолданылады. Су ... ... ... су ... ... ... нүктесіне жүргізіледі. Нөлдік су өтімі белгісін
әрқашан таба беру мүмкін емес. Егер тұстама ... ... онда ... ... ... төмен жатқан перекаттың адырдың белгісі болады. Егер
тұстама перекатта орналасса, онда нөлдік су өтімінің ... ... ең ... ... ... Екі жағдайда да су деңгейі берілген
белгілерге дейін төмендегенде судың қозғалысы тоқталады.
Екінші әдіс нөлдік су ... табу ... емес ... ... ... су өтімі қисықтарын төмен қарай экстраполяциялау су ... ... ... су ... ... ... бойынша
анықталады, ал орташа жылдамдық жылдамдық қисығын ... ... ... ... Су ... ... бойынша есептелінеді.
2. Су ағындысын есептеу
Су ағындысын есептеу ағындыны есептеу ... ... ... ... ... тексеріліп, өзара байланыстырылғаннан
кейін және координаттар кестесі құрастырылғаннан кейін барып жүзеге
асырылады. Күнделікті орташа, тәуліктік су өтімдері «Күнделікті су ... ... ... орташа тәуліктік су деңгейлері бойынша
координаттар кестесінің ... (6 ... ... Ағындыны есептеудің
түпкі мақсаты «Күнделікті су өтімі» (КСӨ) кестесін (7 кесте) құрастыру. КАД
(АЖД) кадастрлық ... ол ... «Су ... деп ... ... ... Орташа жылдық су өтімі 2,56м3/с
Ең жоғарғы су ... 12,8 м3/с ... ... су ... 0,77 м3/с ... ТГ-2 ... ... «КСӨ» кестесіне енгізіледі:
1) Тәуліктік, онкүндік, айлық және жылдық орташа су өтімі;
2) Әрбір ай және жыл ... ең ... және ең ... су ... ... ... жыл үшін ең жоғарғы және ең ... ... ... ... ... 30, 90, 180, 270 және 365 күн ... су ... мәндері;
4) Мұздық жағдай жөнінде мәліметтер;
5) Кестенің ... ... ... ... ... ... жыл,
ағындының жылдық көлемі, ағынды модулі мен ағынды қабаты ... ... ... ... (-) ... белгісімен белгіленеді,
ағынды жоқ болған тәуліктерге (/) көлбеу сызық қойылады. Бірнеше ... ... жоқ ... ... ... ... және орташа айлық
су өтімдері су өтімдерінің қосындысын декададағы немесе айдағы күндердің
санына қатынасы ретінде табылады.
Кесте 11
Күнделікті су өтімі. ... ...... ... 1966 ... |I |II |II |IV |V |VI |VII |VIII |IX |X |XI |XII | ... |1,00)
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
0.92
0.92
0.92
0.94
0.95
0.97
0.98
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
1.00)
0.99
0.97
0.96
0.98
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.98
0.98
0.95
0.97
1.00
0.92 |0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.92)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.84)
0.77)
0.77)
0.77)
0.90
0.84
0.81
0.86
0.92
0.77
|0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.77)
0.92
0.92
1.28
0.84
0.77
0.84
0.84
0.92
0.92
0.92
0.84
0.8
0.84
0.84
0.84
0.84
0.84
0.84
0.84
0.77
0.89
0.85
0.84
1.28
0.77 |0.84
0.84
0.84
0.92
0.92
0.92
0.84
0.92
0.92
0.92
0.92
0.92
0.92
1.08
1.18
1.28
1.28
1.42
1.28
1.18
1.08
1.18
1.26
1.28
1.28
1.24
1.18
1.18
1,28
1,28
0,89
1,15
1,23
1,09
1,55
0,84
|1,28
1,42
1,55
1,88
1,88
3,51
4,25
4,0
2,63
1,28
1,42
1,42
1,55
2,25
2,63
3,05
3,51
2,84
2,25
1,88
1,72
1,42
1,28
1,28
1,42
1,28
1,42
1,72
1,88
2,25
2,44
2,37
2,28
1,65
2,08
4,76
1,18
|2,63
2,84
4,0
3,51
3,28
3,51
4,25
4,25
5,02
3,51
5,13
6,75
8,36
9,98
11,6
12,2
11,9
13,5
12,8
11,9
8,60
8,88
9,16
8,60
7,78
7,78
7,23
8,60
6,99
5,31
3,68
10,4
7,89
7,33
18,5
2,25
|4,62
4,84
5,08
5,55
6,02
5,55
5,55
6,02
6,99
6,99
6,50
6,75
6,50
6,02
5,55
5,55
5,78
6,02
6,02
5,78
5,55
5,78
5,55
5,78
5,78
5,55
6,02
5,55
5,08
5,08
5,31
5,72
6,05
5,55
5,76
7,78
4,17 |5,08
4,84
5,08
5,08
5,55
5,78
5,55
5,78
6,5
6,5
5,31
4,84
4,62
4,17
4,17
4,17
5,55
6,99
10,3
8,05
6,02
5,55
5,08
4,62
4,84
4,62
4,62
4,39
4,17
4,17
4,62
5,57
5,82
4,79
5,37
10,6
3,94 |4,17
4,17
3,94
3,72
3,72
3,53
3,33
3,14
2,94
2,94
2,94
2,59
2,59
2,28
2,12
1,97
1,97
1,97
1,97
1,97
1,97
1,97
1,97
1,97
1,81
1,97
1,70
1,97
1,97
1,97
3,56
2,24
1,92
2,57
4,62
1,70
|1,70
1,70
1,70
1,70
1,70
1,70
1,70
1,70
1,70
1,60
1,50
1,50
1,89
1,50
1,39
1,39
1,50
1,39
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,18
1,18
1,18
1,18
1,18
1,18
1,29
1,18
1,69
1,41
1,22
1,43
1,70
1,18
|1,18
1,08
1,19
1,18
1,18
1,18
1,18
1,29
1,18
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,08
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,17
1,08
1,23
1,16
1,39
1,08
|1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,29
1,18
1,18
1,18
1,09
1,09
1,09
1,09
1,09
1,08
1,08
1,08
1,09
1,09
1,08
1,08
1,09
1,18
1,18
1,18
1,18
1,19
1,09
1,08
1,29
1,28
1,08
1,28
1,29
1,08
| |
7) Орташа жылдық су өтімі орташа айлық су ... ... ... бөлу ... табылады.
Орташа жылдық ағынды модулі:
М= л/(с·км2);
(10)
мұндағы Q – су өтімі, м3/c, F – ... ... ... ... ағынды көлемі (м3 немесе км3):
Wж=Qор. жыл∙31,5∙106, м3
(11)
Wж=2,6∙31,5∙106=81,9∙106=0,082 км3
Ағынды қабаты:
h=, мм
(12)
мұндағы W – ағынды көлемі, м3;
F – ... ... ... = ... «КСӨ» кестесі ағынды есептеуге арналған ... Онда ... ... ... ... ... қанша су
өтімінің қабылданғаны, бұл су өтімдерінің қандай тәсіл бойынша өлшенгені,
су ... ... ... ... ... ... өлшенген су
өтімімен қамтылғандығы, қисықты экстраполяциялаудың түрі және т. ... ... су ... ... ... ... толтыру кезінде келесі кодтар пайданылады: 02 – біртекті су
өтімі қисығы және 13 - ... су ... ... ... ... ... ... толтыру кезінде келесі
кодтарды пайдалану керек: 70 – жуық шамалар; ) - ... жуық ... ... (ЖҚД) ... ықшамдалған КСӨ кестесі
келтіріледі
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмыста Ақсай ...... ... ... су ... ... және ағынды есептелді.
Су өтімі қисықтарын тұрғызу кезінде менің жұмысымда экстраполяциялау
әдісі жасалды. Себебі, су ... ең ... және ең ... ... ... су қимасының ауданы және жылдамдық өлшенбеген. Соған байланысты
тұрғызылған тәуелділік қисы ... ... ... ... өзара
байланыстыру жұмыстары жүргізілді. Су өтімі қисығын тұрғызудың ықтимал
қателігі δ=2,5% ... ... сай ... қисық сенімді болып табылады.
Қисықтың координаттар кестесі тұрғызылғаннан кейін «Күнделікті су деңгейі»
кестесімен байланыстырылып, ... су ... ... алынды.
Экстраполяциялау әдістерінің ішінде су өтімі қисықтарын ... ... ... арқылы жасалды.
Есептелінген нәтижелер мен «Гидрологиялық жылнамадан» алған мәндерді
салыстырғанда айырмашылықтар ... ... ... ... су ... және орташа жылдық ағынды модулі бойынша – 1871, жылдық ағынды
көлемі бойынша – 0,82, ал ... ... ... – 0,6 болды.
Сонымен қорытындылай келе мынадай шешіметрге ... ... су ... ... ... және ... ... есептелінді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 15. ... ... ... ... Казахстан. Вып. 2. Верхний Иртыш, Верхний Ишим, Верхний
Тобол. - Л.: ... 1974. - 358 ... ... В.Д., Васильев А.В. Гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1977. -
447 с.
3. Л.П. Мазур, А.Г. ... М.М. ... ... ... ... ... ... – Алматы; «Қазақ
Университеті», 2003. - 276 ... ... ... Том 5, ... рек (зап. ... 1968 ... ... 1961. - 201с.
5. Лучшева А.А. Практическая гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1972. ...

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық білім беру12 бет
12 жылдық білім беру бағдарламасы22 бет
12 жылдық білім беру жағдайында жаңа тұрпатты тарихшы мұғалім дайындаудың мәселелері24 бет
12 жылдық білім беру жүйесі26 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде «қазақ әдебиеті» пәнін оқыту мәселелері5 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
12 жылдық білім беруге бейімдеудің психологиялық – педагогикалық шарттары64 бет
12 жылдық білім беруге көшудегі эксперименттік іс әрекеттерді ұйымдастыру5 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь