Ақша жүйесі туралы мәлімет

1. тарау. Ақшаның мәні мен атқаратын қызметтері.


2. тарау. Ақша айналымы және, ақша айналысы.


3. тарау. Ақша жүйесі және оның даму кезеңдері.


4. тарау. Инфляция және оның экономикалық мәні.


5. тарау. Ақша реформалары.
Ақша адамдарға ежелден таныс. Брақ оның қалай пайда болғандығы құпия сыры және қоғам өміріндегі мәні көп уақытқа дейін беймәлім болды. Бұл сұрақтарға қоғам өмірін зерттей келіп, оқымыстылар ақшаның тауар айналымнда атқаратын маызын жан-жақты ашып, жауап береді. Ақша-тауарлы өндірістін өнімі. Сонда өім мен тауардың айырмашылығы неде? Тауардың ақшаның пайда болуына, оның қолдануының өрістеуіне әсер ету жағдайларын тарихи тұрғыдан қаран өтеиік.
Қоғамдық дамудың алғашқы қауымдық құрылысы жағдайында бір қуым өз тұтынуынан ауысқан өзінің қандай да болсын енбек өнімін анда-санда кездейсоқ кездескенде басқа бір қауымның өніміне айырбастайды. Сонда, адам еңбегінің нәтижесі-өнім (зат). Ал оны өндірушінің белгілі бір қоғамдық қатынастарын яғни өнімді сату-сатып алу қатынастарын дәлелдейтін түрі-тауар. Тауар дегеніміз сату-сатып алу жолымен аиырбасқа түскен еңбек өнімі, немесе тауар-енбек өнімінін айырбасқа арналған формасы. Тауар ен алдымен өндірушінің басқа өнімдерге айырбастау мақсатымен жасалған еңбек өнімі түрінде айырбас езінде яки нарықта көрінеді. Егер өнім өндірушінің өзінің тұтынуы үшін жұмсалса, ондай енбек өнімі тауар сипатын алмайды. Мәселен, етікші өзі тікен етікті өзі пайдаланса, онда ол тауар емес тұтыну зат.
Бірақ кез-келген зат тауар бола алмаиды егер нақты енбектің нәтижесі-тұтыну құны өз сатып алушысын таппаса, қоғам оны мойындамағаны, онда оны жасауға жұмсалған уақыт босқа кеткен уақыт болғаны да, зат тауар түрінде ие бола алмағаны себебі ол қоғамға керексіз зат. Тауардың басқа адамдардың кажетін қанағаттандыратын қасиеті тауардың тұтыну құны болады, яғни тауардың қоғамдық тұтыну құны болып табылады. Тұтыну құны тауарды өндірушінің өз қажетін емес басқа өндірушінің тауарына аиырбастау арқылы басқа адамдардың қажетін өтейді. Тауардың басқа таурға айырбастау қасиетін оның аиырбас құны деп атайды аиырбас құны тауарлар сатылғанда ғана ілесе жүретін бағалық көрсеткіш айқын көрсетеді. Сонымен тауардың тұтыну құны басқа адамдардың қажетін қанағаттандыру қасиетінен айырбас құны шығады. Әрбір тауар өзінің өндірушісіне аиырбас құны ретінде тұтыну құнын алатын құрал болады. Айырбас құны, яғни тұтыну құндары айырбастауының пропорциясы, ол құнның айырбас актісіндегі сыртқы көрінісі.
        
        Ақша.
1. тарау. Ақшаның мәні мен атқаратын қызметтері.
2. тарау. Ақша айналымы және, ақша ... ... Ақша ... және оның даму ... ... ... және оның экономикалық мәні.
5. тарау. Ақша реформалары.
Ақшаның пайда ... және оның ... ... ... ... ... Брақ оның қалай пайда болғандығы құпия
сыры және қоғам өміріндегі мәні көп уақытқа дейін беймәлім болды. ... ... ... ... ... ... ... тауар
айналымнда атқаратын маызын жан-жақты ашып, жауап береді. Ақша-тауарлы
өндірістін ... ... өім мен ... ... ... ... ... болуына, оның қолдануының өрістеуіне әсер ету жағдайларын
тарихи ... ... ... дамудың алғашқы қауымдық құрылысы жағдайында бір қуым ... ... ... қандай да болсын енбек өнімін анда-санда
кездейсоқ кездескенде басқа бір қауымның ... ... ... еңбегінің нәтижесі-өнім (зат). Ал оны ... ... ... ... яғни ... ... алу қатынастарын дәлелдейтін
түрі-тауар. Тауар дегеніміз сату-сатып алу жолымен аиырбасқа түскен еңбек
өнімі, немесе тауар-енбек өнімінін айырбасқа арналған формасы. Тауар ... ... ... ... айырбастау мақсатымен жасалған еңбек
өнімі түрінде айырбас езінде яки нарықта ... Егер өнім ... ... үшін ... ... ... ... тауар сипатын алмайды.
Мәселен, етікші өзі тікен етікті өзі пайдаланса, онда ол ... ... ... ... зат ... бола алмаиды егер нақты енбектің нәтижесі-
тұтыну құны өз сатып алушысын таппаса, қоғам оны мойындамағаны, онда оны
жасауға жұмсалған ... ... ... уақыт болғаны да, зат тауар түрінде
ие бола алмағаны себебі ол қоғамға ... зат. ... ... ... ... қасиеті тауардың тұтыну құны болады,
яғни тауардың қоғамдық тұтыну құны болып табылады. Тұтыну құны тауарды
өндірушінің өз ... емес ... ... ... ... арқылы
басқа адамдардың қажетін ... ... ... ... ... оның ... құны деп ... аиырбас құны тауарлар сатылғанда
ғана ілесе жүретін бағалық көрсеткіш айқын көрсетеді. Сонымен тауардың
тұтыну құны басқа ... ... ... ... ... ... Әрбір тауар өзінің өндірушісіне аиырбас құны ретінде тұтыну
құнын алатын құрал болады. ... ... яғни ... ... пропорциясы, ол құнның айырбас актісіндегі сыртқы
көрінісі.
Айта ... ... ... ... зат құн бола ... Себебі адам
енбегі жұмсалмаған заттардың құны жоқ. ... ... тың ... ... ... ... т.б. Сондықтан тауарға сіңген
қоғамдық еңбек тауардың қны болады бұл ір ... ал ... ... ... өздігінен өнімді құн ете алмаиды. Құнды көруге, сезуге
болама? Өнімнің құн болуы қажет-ол ... ... яғни ... оның ... ... ... ... шарт. Ол тек тауар
өндірушілердің ғана қатынастары. Айврбас кезінде олардың белгілі ... ... бір ... ... ... яғни ... құны
арқылы көрінеді. Тауарлардың құнын зерт ханадан физикалық, иә болмаса
химиялық талдау жасап ... ... Оны тек ... сипатта-
нарықта, айырбас кезінде байқауға болады. Сөйтіп құн деген құн деген
заттың қоғамдық қасиеті.
Құн-тарихи категория. ... ... адам ... ... ... Құн ... идея адамзат тарихында көптен бар. ... ... ... ... ... XVII ... ... У. Петти, XVII ғасырда өмір сүрген шотландық А.Смит, ... ... ... Д. ... ... Ал ... еңбек теориасына
басты үлесті XIX ғасырда К. Маркс қосты Ол тарауға жұмсалатын еңбектін
екі ... ... яғни ... бір ... ... ... ... еңбект
және құнын сырты көрінісін жасайтын абстрактылы еңбекті ашып, оны ... ... ... екі ... құны мен құнның қайшылықтары
болғанымен, ол ажырағысыз бірлік түрінде ... ішкі ... ... жағдайда шешіледідеген сұраққа жауап
іздестірейік. Қоғамдық еңбек, яғни басқалар үшін ... ету ... ... ... сатыларында болады. Алғашқы қауымда да, патриархаттық
отбасыда да, адамдар өз ... ... ... өз ... ... шығарып бір-біріне еңбек етті. Алайда мұнда құн пайда болған ... ... ... ... жоқ. ... болу үшн ... ... бір өнімге
айырбастау қасиеті ол өнімді сату-сатып алу кезінде, яғни нарықта оны
тұтыну құны және құн ... ... егер өнім ... оның ... ... қажетін өтеуге керек болғаны. Бұл ... ... ... бар ... ... Міне дәл ... алу-сату жағдайында (нарықта)
тауардың ішкі қарама-қайшылықтары шешіледі.
Адамзат қоғамының даму сатыларында айырбас қатынастары да дамып, одан
ары жетіліп, ... ... тек ... зат ... ғана ... қоймай, бүкіл тауарлар дүниесінен ерекше бір ... ... ... ... К. Маркстың сөзімен айтқанда. «Айырбас құны,
тауарлардан бөлініп және сол тауарлармен ... ... ... ... ... ол ақша». [41:87]. Әрбір жеке тауар тұтыну құны ... Оның құны ... ол тек ... ... ... ... ... мен ақша айырбас процесінде бірін-бірі алмастырады және
біріне-бірі теңгеріледі.
Құн формаларының дамуы.
Алғашқыдық құрылыстың ... ... яғни бір ... ... ... кез ... ... анда-санда, кездейсоқ кездескенде
басқа қауымның өніміне айырбастағанда құнның ... ... ... жеке ... ... формасы көрінеді.
Құнның бұл формасы, аты айтып тұрғандай ... ... ... болған кезіне, оның көп тарамай кездейсоқ сипатта болған ... ... ... ... ... кездейсоқ айырбас тұрақты процеске,
ал айырбас құнының қарапайым түрі толық келмесе дамыған түріне ... ... жаңа ... ... ... ... ... немесе
кеңейтілген формасы деп аталады.
Құнның екінші формасы ауарлы ндірістің ... одан әрі ... ... ... ... Бұл ... ... тауарлар арасындағы сонд ық ... ... мән ... ... ... айырбас процесі тауарларды өндіруге
жұмсалған еңбекті өтеуге барған сайын зор роль атқарады.
Сөйтіп ... ... ... ... мен ... ... арасынан бір тауардың бөлініп шығуына әкеп соқтырады. Бұл ... ... ... әрі және алмастырылып, ал қалған тауарлар үшін
эквивалент, яғни жалпыға ортақ ... ... ... ... ... ... біртіндеп құнныңжалпыға ортақ формасына айналады.
(Оның формуласы мына сипатқа ие болама).
Қорыта айтқанда, өндіргіш күштерінің жетілуі айырбас ... ... ... ... айырбасталуының өмірлік мәнге ие болады
жалпыға ортақ құн эквиваленттің ... ... ... ... ... ... дейін тек бір тауарға ғана бекітілген жоқ.
Уақыт өте кележәне тауар өндірісінің өрістеуі айырбасты ұлғайтып, оның
жергілікті нарықтың шегінен шығуына әкеп соқты. Бұл ... ... ... ... ... ... бір тауар атқара бастады. Ол тауар ақша.
Нәтижесінде құнның жалпыға ортақ формасы құнның ақшадай формасына ауысып,
айырбас процесіне ... ... ақша ... ... Ақша ... ... ... эквиваленттің
тианақтал ған түрі, құнның эквиваленттің формасымен тұтыну құны ... ... ... Немесе ақша деген тауар өндіру мен оны айырбастау
процесінде басқа тауарлардын бөлімін шыққан өркение тауар, оның айрықша ... ... ... болама (эквивалентыы) рөлін атқару.
Ақша-тауардың жалпы эквиваленті. Ақша кез ... ... ... ... тауар рольін атқарады. Осыдан келіп ақшаның жаппай өктем
күшіпайда болды. Ақшаның қоғамдағы мәнін К. ... ... ... билігін де қоғам мен байланысын да өзінің қалтасына салып ... ... ... Ол ... айқын көрінеді.
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар қоғамдық
еңбекті нәтижесі ... ... ... ... ... тауарлар
айырбасында дендалық етуі арқылы қоғамдық еңбектін сапалық ... ... ... ... әр ... ... яғни ... өнімдегі үлесін де ақша
арқылы анықталуға болады. Себебі адамның қоғамдық еңбектей үлесін жалақы
ретінде алғанда ақша ... ... ... ... ... процесінде ақшаның делдалдық, етуімен тауардың ішкі
қаишылықтары да шешілді. Тек ... ... ... ... ... ... құндары түрінде айырбас қатынасының бір жағында тұрды да,
ал екінші жағында бүкі тауарларға қрсы құнның тұлғасы ретіде ақша ... ... ... және ақша ... ... ... оның тұтыну
құнымен құнның, яғни тауардың ішкі қарама-қарсы жақтарының қайшылығын
шешуге жол ... ... егер ... ... оның ... ... ... тауардың қаетін өтеуге керек болғандығы. Бұл бір жағынан, ал ... ... бар ... ... Сатылған құн енді ақша түрінде
тауар өндірушінің қолына түседі. ... ... ... ... ... ... өз өндірісіне басқа кез клген қажетті тұтыну ... ... ... ... ... ... ақшалай формасының паида ... яғни ... ... эквивалентті болуы тауар өндірісінің ұлғайып, айырбас,
қатнастарының алғашқы кездкйсоқ жағдайдан ... және ... ... ... кен көлеміне өсуіне жолашты.
Ақша түрлерінің өзгеруі.
Тауар өндірісінің тарихи даму барысында ақшаның рольін әр түрлі тауарлар
атқарды.Әрбір тауарлы ... ... ... ... ... еңбектің бірінші ірі бөлінуі нәтижесінде ... ... ... олар ... ... ... ... қолданды. Оның нақты түрі жергілікті
жердің жаратылысына байланысты әр түрлі болды. Мысалы далалық жерлерде
тауардың эквиваленті ... ... өз ... ... ... ... мал атқаруы әр халықтардың ауыз ... ... ... металдан соғылған ақшаны да мал (атқаруы) атауыларымен
атаға. Мысалы латын сөзімен «пекус»- ... «ал» ... ... ... ... деген сөзден шыққан.
Қазіргі кезде қолданылып жүрген «капитал» деген сөздің шығу тарихы
да мал атауымен ... ... ... ескі ... ... ... мал ... оның байлығын !капитал» деп атаған.
Юрий Цезер патшалығының ... ақша ... ... ... бір кұл үш сиырға, алты бұзауға, он екі қойға теңгерілген. Жалпы
эквивалент болып әр түрлі металдар да ... ... мыс, ... күміс. Метал ақшалардың артықшылығы-олардың беріктігі, әрі ... Көп ... ... металл ақшалардың формалары әр алуан ... ... ... мыс ... ыдыс ... ... ... Күміс
пен алтын ақшалар әшекей формасында болған. ... өте келе ... ... ... пен ... ақша ... бастады.
Қорыта айтқанда, қазіргі монетаның пайда болуы металдан соғылған ақшаның
сыртқы пішінің қалыптасуындағы соңғы кезең.
Ақшаның атқаратын ... кез ... ... ... ... Ол ... тауар
өндірісі жғдайында кұн өлшемі қызыметін атқаруынан. Бұл ... ... ақша ... ең алдымен өндірілген барлық тауарлардың құнын
өлшеитін құрал, яғни ол тауарлардың ... ... ... құралы
қызметін атқарады. Себебі әртүрлі тауарлардың құны бір-бірімен теңгермелі,
ал сан ... ... ... ... ... ішкі ... кезінде тікелей құнның көрінуіне мүмкіндік бермейді. Тауарлардың
құны тек ... ... ... ... ... ғана көрінеді. Алайда
тауарларды бір-біріне теңестіретін ақша емес, керсінше, толыққұнды ақшаны
қоса алғанда бүкіл тауарларды өндіруге жұмсалатын ... ... ... ... ... ... Тауарлар құнның алатынымен өлшенетін
себебі оны өндіругеөнімнің құнын құрайтын көп қоғамдық еңбек жұмсалады. Тек
өз құны бар тауар ғана құн ... бола ... Ақша ... ... ... осы ... құралатын құнын көрсетеді.
Сонымен ақшаның бірінші атқаратын қызметі-ол өндірілген өнімнің құнын
өлшеуші құрал. Тауар құнның ... үшін ... ... қолдан болуының қажеті
жоқ.
Тауардың ақша болып көрінетін құны-тауар бағысы. Баға ... ... ... ... Енді өндірілген өнімнің құнын ақшамен анықтау
керек, яғни ... ... үшін ... белгілеу керек. Ол үшін баға
маштабын қолдану қажет.
Ақшаның құн өлшемі ретіндегі қызметі мен баға ... ... ... бар. Құн ... ол ақшаның экономикалық қызметі,
яғни құн өнімді шығаруға жұмсалған еңбек шығынын анықтайды. Ал баға маштабы
тауардың ... ... ... құрал.
Ақшаның тауар айналысында атқаратын екінші қызметі-айналыс құралы.
Басқаша айтқанда, тауарлар ... ... ақша ... атқарады. Ақша пайда болғаннан кейін тікелей ауыр айырбастау тауар
айналысы формасына айналады. Ақшаның бл қызметі ... ... ... ... өнім ... өнім ... жұмсаған еңбегін қоға
таныды деген мағынаны білдіреді.
2. Бір нарықта тауарды сатып, басқа бір нарықта ... ... ... ... ... ... ақшаға айналдырып керек тауарды сатып алуды кейінгі қалдыруға
болады.
Осындай мүмкіндіктердің нәтижесінде жекелеген айырбас актлері араласып,
түйісіп біртұтас ... ... ... ... Осы ... ... бірінші, екінші, үшінші кісіге және т.с.с. қолдан қолға өтіп ... ... . ... , ақша ... ... ... сансыз сатып
алу-сату процестеріне қызмет ... ... ... ... ... ... қызметінің ерекшеліктері :
a) тауар мен ақшаның ... – бірі ... ... ... ойдағы ақша емес , қолма қол ақшанын орындауы
б) Бұл қызметін ақша тауарлар айыбасталғанда оларға ілесе жүріп , ... ... ... ... ақша ... емес , онын
орнына қолданылатын ақша белгілерінің жүруі .
Тауар айналысы дамыған ... ... сату ... оған ақша ... ... келе ... . Төлемді кешіктіре отырып, сатылған
тауарларға ақы ... ... ... ... ... ... ... тауар үшін ақшаны төлем мерзімі басталған кезде ғана төлейді ... ... ... ... ... және ... құру ... . Ақшаның
айналасы және төлем қызметі ... үшін ... ... ... бір
уақытқа ақша қорын жинау керек . Ә түрлі жағдайларға байланысты ... ... ... ... . Осының нәтижесінде ақша айналысы де
тоқтар , белгілі бір тауарлары ... соң ақша ... ... ақша ... жинау әр түрлі нақты есептерге байланысты .
Қорыта айтқанда , ақшаның қор жинау және байлық құру ... ... ... ... ... , болу және қайта болу
процестері жүреді.
Айта кететін жәйт , дүниежүзілік ақшаның ... ... ақша ... ... ... ақшадан біртіндеп несие
ақшаларына өту жолдарын едәуір кешігіп ... ... ... ... ақша ... ... ... қолдануының себептері :
Біріншіден , бұл елдің ... ... ... ... ... салмағы бар.
Екіншіден , бұл елдердің басқа елдерге айтарлықтай несие
беру ге мүмкіндігі бар .
Бір ... ... ... ... және әлемдік нарықтағы
тауарлардың үлес салмағы ... ... ... ... ақша ... ... ... қоса , белгілі бір
ұлттықвалютасымен бірге алтын орнына жүретін есеп ... ... ... ... де ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша реформасы жайлы мәлімет15 бет
Ақша-несие саясаты жайлы мәлімет117 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналысы және оның дамуы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь