Азаматтық құқықтық қатынастар туралы ақпарат

КІРІСПЕ 3
1. Азаматтық құқық: жалпы сипаттама 4
1.2 Азаматтық құқықтық қатынастардың субъектілері 5
2. Мәмілелер: ұғымы түрлері, түрпішіндері 9
2.1. Міндеттеме: ұғымы, түрлері, орындалу тәсілдері 14
3. Меншік құқығы 18
3.1. Зияткерлік меншік құқығы 19
4. Некеге тұрудың шарттары мен тәртібі және мұрагерлік 26
4.1.Баланың құқықтары 34
4.2. Мұра және мұрагерлік 44
4.3. Отбасы мүшелерінің алименттік қатынастары. 48
5. Азаматтық құқықтық жауаптылық 54
Қорытынды 57
Пайдаланылған әдебиеттер 58
Адамзат қоғамының қалыптасуының, ондағы тәртіптің бірліктің, татулықтың кепілі мемлекет пен құқық. Олар материалдық және рухани қажеттіліктердің жемісі. Сондықтан мемлекет пен құқық туралы оқып білу, адамның әсіресе жастардың әлеуметтену, құқықтық әлеуметтану үрдістерінің құқықтық санасының, құқықтық мәдениетінің кеңеюі мен тереңдеуіне, азаматтық қасиеттерінің дамуына ықпал жасайды.
Азаматтық құқық — жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің және оның әкімшілік-аумақтық бөлшектерінің күнделікті өмірімен, іс-әрекеттерімен ажырамас байланыстағы Қазақстан республикасы құқығының бір саласы. Тауар-ақша, қатысушылардың теңдігіне негізделген мүліктік, мүлікпен байланысты жеке мүліктік емес қатынастар азаматтық құқықтың пәні болып табылады. Жеке мүліктік емес қатынастардың мәніне жатпайтындықтан, әрі басқа заңнамаларда қаралмағандықтан, мүліктен тыс, жеке мүліктік емес қатынастар азаматтық заңнамалармен реттеледі.
Азаматтық құқық реттейтін қоғамдық қатынастардын негізгі түрлерінің біріне, құқықтық нормалардын ықпалына ұшырайтын мүліктік қатынастар жатады. Материалды игіліктермен (мүлікпен, жұмыспен, қызмет көрсетумен, ақшамен, бағалы қағаздармен, т.б. мүліктермен) байланысты қоғамдық қатынас¬тар мүліктік қатынастар деп аталады. Мүліктік қатынастар мүлікке деген меншіктік қатынастардың негізінде туындайтындықтан, азаматтық заңнамалардың іс-әрекетіне бағынады. Осы тұрғыдан, мүліктік қатынастар дегеніміз мүлікті алу, иемдену, не басқа субъектілерге беру барысындағы қатынастар. Бұл қаты¬настар нарықтық қатынастар барысында, айырбас, сату немесе тауар-ақша қатынастарына айналады. Сондықтан нарық жағдайында тауар-ақша қатынастары азаматтық құқықтық реттеудің негізгі объектісі болады.
1. «Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 10 желтоқсандағы № 493-1 Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
2. «Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 28 ақпандағы № 528-И Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
3.«Қазақстан Республикасының Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 16 қазандағы № 2529 Конституциялық Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
4. «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы № 6-1 Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
5. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 269-ХІП. (Жалпы бөлім). Алматы: Юрист, 2005.
6. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі 1999 жылғы 1 шілдедегі № 409-1 (Ерекше бөлім). Алматы: Юрист, 2005.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі (Ас-тана, 1999 жылғы 13 шілде № 411-1). Алматы: Юрист, 2005.
8. «Патент заңы» 1999 жылғы 16 шілдедегі № 427-1 Қазақстан Республикасынын Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
9. «Неке және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 17 желтоқсандағы № 321-1 Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
10. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі 2004 жылғы 24 сәуірдегі № 548-И. Алматы: Юрист, 2005.
11. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ту-ралы Қазақстан Республикасынын Кодексі (Салық кодексі). Алматы: Юрист, 2005.
12. «Инвестициялар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 қаңтардағы № 373-И Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
        
        Жоспар
|КІРІСПЕ |3 ... ... ... ... ... |4 ... Азаматтық құқықтық қатынастардың субъектілері |5 ... ... ... түрлері, түрпішіндері |9 ... ... ... ... орындалу тәсілдері |14 ... ... ... |18 ... ... меншік құқығы |19 ... ... ... ... мен ... және ... |26 ... құқықтары |34 ... Мұра және ... |44 ... ... ... алименттік қатынастары. |48 ... ... ... ... |54 ... |57 ... әдебиеттер |58 ... ... ... ... ... бірліктің,
татулықтың кепілі мемлекет пен құқық. Олар материалдық және ... ... ... ... пен ... туралы оқып білу,
адамның әсіресе ... ... ... ... ... санасының, құқықтық мәдениетінің кеңеюі мен тереңдеуіне, азаматтық
қасиеттерінің дамуына ықпал жасайды.
Азаматтық құқық — жеке және ... ... ... және ... ... ... ... іс-әрекеттерімен
ажырамас байланыстағы Қазақстан республикасы құқығының бір саласы. Тауар-
ақша, қатысушылардың теңдігіне ... ... ... ... ... емес қатынастар азаматтық құқықтың пәні болып табылады. Жеке
мүліктік емес қатынастардың мәніне жатпайтындықтан, әрі ... ... ... тыс, жеке ... емес қатынастар азаматтық
заңнамалармен реттеледі.
Азаматтық құқық реттейтін қоғамдық қатынастардын негізгі ... ... ... ... ... мүліктік қатынастар жатады.
Материалды игіліктермен (мүлікпен, жұмыспен, қызмет көрсетумен, ақшамен,
бағалы қағаздармен, т.б. ... ... ... ... қатынастар деп аталады. Мүліктік қатынастар мүлікке деген
меншіктік ... ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан, мүліктік қатынастар дегеніміз мүлікті
алу, иемдену, не ... ... беру ... ... ... ... ... барысында, айырбас, сату немесе тауар-ақша
қатынастарына айналады. Сондықтан нарық жағдайында тауар-ақша қатынастары
азаматтық ... ... ... ... болады.
1. Азаматтық құқықтық қатынастар
Азаматттық құқық тек қана мүліктік емес, сонымен бірге жеке мүліктік
емес ... да ... ... ... азаматтық
заңнамалары екі түрлі жеке мүліктік емес қатынастарды:
1) мүлікпен байланысты жеке мүліктік емес ... ... тыс, ... емес ... реттейді.
Мүлікпен байланысты жеке мүліктік емес ... ... ... ... ... Мысалы, бір ұйымның екінші бір
заңды тұлғаның тауарлы белгісін пайдалануы, соңғысына зиян шектіруі, ... ... ... ... тыс, ... емес қатынастар, мүліктік
қатынастар сияқты емес, басқа фактілердің, басқа субъектілердің ... ... Олар ... ... ... ... бағалауға келмейтін,
жеке және заңды тұлғалардан айырмайтын игіліктерге байланысты ... ... ... ... ... түсіну үшін маңызы бар.
Азаматтық құқықтық қатынастар дегеніміз ... ... ... ... мен ... ... ... азаматтық
құқықпен реттелетін мүліктік не мүлікпен байланысты жеке ... ... тыс ... емес ... ... қатынастардың ерекшеліктері: біріншіден, азаматтық
құқықтық қатынастардың субъектілері заң жүзінде тең, бір-бірінен тәуелсіз,
осынысымен басқа ... ... ... бар; ... құқықтық қатынастар заңда көрсетілген не ... де ... ... ... үшіншіден, азаматтық құқықтық
қатынастардың жағдайы мен мазмұнын бекітуде тараптардың келісімі шешуші рөл
атқарады; төртіншіден, ... ... ... ... мен тәсілінің
өзгешелілігі.
Азаматтық құқықтық қатынастардын пайда болуының негіздеріне заңды
фактілер жатады. ... ... мен ... ... ... ... ... мен заңды тұлғалардың әрекеттерінен пайда
болады, өйткені ол әрекеттер азаматтық заңдарда көрсетілмегенімен, олардың
жалпы негіздері мен ... ... ... ... мен міндеттерді
туғызады. Қазақстан ... ... ... ... ... құқықтар мен міндеттер:
1) заңдарда көзделген шарттар мен өзге де мәмілелерден, сондай-ақ
заңдарда қөзделмегенімен, оларға ... ... ... ... ... ... ... туғызатын әкімшілік
құжаттардан;
3) азаматтық құқықтар мен міндеттер белгілеген сот ... заң ... ... ... ... бойынша мүлікті жасау
немесе иемдену нәтижесінде;
5) өнертабыстар, өнеркәсіптік үлгілер, ... ... пен ... және интеллектуалдық қызметтің өзге де нәтижелерін жасау
нәтижесінде;
6) басқа жаққа зиян келтіру ... сол ... ... жақ есебінен
мүлікті негізсіз сатып алу немесе жинау (негізсіз баю) салдарынан;
7) азаматтар мен заңды тұлғалардың өзге де ... ... ... ... ... ... ... салдарынан пайда болады.
1.2 Азаматтық құқықтық қатынастардың субъектілері
Азаматтық құқықтар мен міндеттер құқықтың субъектілері деп ... ... ... тән. ... Құқықтық қатынастардың
субъектілеріне азаматтар, заңды тұлғалар, мемлекет, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... құқықтық
қатынастарға қатынасуының алғышарты олардың азаматтық ... және ... ... ... ие бола ... құқықтық қабілеттілік дегеніміз азаматтың заңмен бекітілген
құқықтарға ие болып, белгілі бір міндеттерді атқара алу ... ... ... ... ... бірдей, ортақ ... ... ... ... ол туған кезден басталып ... соң ... ... ... ... ... ... Республикасы шегінде де, одан тыс жерлерде де мүлікті, ... ... ... ... мүлікті мұраға алып, мұраға қалдыруға;
республика аумағында еркін жүріп-тұруға және тұрғылықты жер таңдауға;
республикадан тыс ... ... ... ... және оның аумағына қайтып
оралуға; заң құжаттарында тыйым салынбаған кез келген қызметпен айналысуға;
дербес өзі ... ... ... және заңды тұлғалармен бірігіп ... ... заң ... тыйым салынбаған кез келген мәміле жасасып,
міндеттемелерге қатысу; ... ... ... және ... ... қызметтің өзге де ... ... ... болуға; материалдық және моральдық зиянның
орнын толтыруды талап етуге құқығы болады; басқа да ... және ... ... өз ... мен өз ... ... қаласа, әкесінің
атын қоса, өз атымен құқықтар мен міндеттерге ие болып, ... ... ... ... ... ... түрде құқықтар иеленіп,
міндеттерді жүзеге асыратын жағдайлары немесе бүркеншік ат ... ... ... ... ... ... азамат тұрақты
немесе көбінесе тұратын елді мекен оның тұрғылықты жері деп танылады. Он
төрт жасқа ... ... ... ... ... жері ... ата-анасының, асырып алушыларының ... ... жері ... танылады.
Заңды тұлғалардың құқықтық қабілеттілігі олар мемлекеттік тіркеуден
өткеннен кейін ... ... ... ... тоқтатқанда жойылады.
Азаматтың әрекет қабілеттілігі дегеніміз азаматтың өзінің іс-қимылымен
белгілі бір құқықтарға ие бола алу және сол құқықтарды іске асыра алу ... бір ... ... алып жүре алу қабілеттілігі. Азаматтық
қабілеттілік, әрекет қабілеттілігі жоқ, жартылай, ... ... ... деген сияқты түрлері бар.
Алты жасқа дейінгі балалардың әрекет қабілеттілігі жоқ деп ... ... ... ... ... ... кемдігі салдарынан өз
әрекеттерінің мәнін түсіне алмайтын немесе не істегенін ... ... ... ... жоқ деп ... мүмкін, соған байланысты оған
қорғаншылық белгіленеді.
Жартылай әрекет ... 6—14 ... ... балаларға тән.
Азаматтық заңнамалар бойынша олар үшін ... егер заң ... ... ... ... ... асырап алушылары немесе
қорғаншылары жасайды. Он төрт жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар өздерінің
жасына лайықты, жасай ... ... ... ұсақ ... өз
бетінше жасауға құқылы. Он төрт жастан он ... ... ... кәмелетке
толмағандардың толық, емес әрекет қабілеттілігі бар деп мойындалады. ... ... ... ... ... ... немесе
қорғаншыларының келісімімен жасайды. Мұндай келісімнің нысаны заңдарда
кәмелетке ... ... ... үшін ... ... сай келуге
тиіс. Он төрт жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар өздерінің
табысына, стипендциясына, өзге де ... және ... ... ... ... ... өз ... билік етуге, сондай-
ақ тұрмыстық ұсақ мәмілелер жасасуға құқылы. Жеткілікті негіздер болған
жағдайда қорғаншылық және ... ... ... толмаған адамның өз
табысына, стипендиясына, өзге де ... және өзі ... ... құқығы объектілеріне өз бетінше билік ету құқығын шектеуі немесе ол
құқықтан айыруы мүмкін. Он төрт жастан он ... ... ... кәмелетке
толмағандар осы баптың ережелеріне сәйкес өздері жасаған мәмілелер бойынша
дербес жауапты болады және ... ... ... зиян ... ... ... бойынша жауап береді.
Азаматтар 18 жасқа, яғни кәмелетке толғанда олардың толық әрекет
қабілеттілігі мойындалады. Бұл ... ... бір ... ... ... жөн. ... заң құжаттарында он сегіз жасқа жеткенге дейін
некелесуге рұқсат етілетін жағдайда, он сегіз жасқа ... ... ... кезден бастап толық көлемінде әрекет қабілеттілігіне ие болады.
Спирт ішімдіктеріне немесе есірткі заттарға салыну салдарынан өзінің
отбасын материалдық ... ауыр ... ... азаматтың әрекет
қабілеттілігін сот Қазақстан Республикасының ... іс ... ... ... ... ... мүмкін. Оған қамқоршылық
белгіленеді. Ол тұрмыстық ұсақ мәмілелерді өз бетінше жасауға ... ... ... ... ... ... және өзге де кірістерін
алуды және оларға билік етуді ол тек ... ... ғана ... ... ... ... ішімдіктеріне немесе есірткі заттарға және
нашақорлыққа салынуды тоқтатқан жағдайда сот оның ... ... ... ... жояды. Сот шешімінің негізінде азаматқа
белгіленген қамқоршылықтың күші ... ... және жеке ... емес
игіліктер мен құқықтар азаматтық құқық объектілері бола ... ... мен ... (мүлікке): заттар, ақша, ... ... ... ... қағаздар, жұмыс, қызмет, шығармашылық
интеллектуалдық қызметтің объектіге айналған нәтижелері, фирмалық атаулар,
тауарлық ... және ... ... өзге де ... ... мен ... да мүлік жатады.
Жеке мүліктік емес игіліктер мен құқықтарға: жеке адамның өмірі,
денсаулығы, қадір-қасиеті, ... игі ... ... ... жеке өмірге
қол сұқпаушылық, жеке құпия мен отбасы құпиясы, есім алу құқығы, автор болу
құқығы, шығармаға қол ... ... және ... ... ... мен құқықтар жатады.
2. Мәмілелер: ұғымы, түрлері, түр пішіндері
Азаматтық құқықтық қатынастардың түрлері. ... ... ... ... және болмауына байланысты қалыптасатындықтан
азаматтық құқықтық қатынастардың түрлері ... және ... емес ... Мүліктік қатынастар мүліктік, материалды игіліктер сипатында
болатындықтан, олардың экономикалық мазмұны бар. Мүліктік емес ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі,
ар-ожданы, намысы, аты-жөні т.с.с. жеке ... ... емес ... ... ... ... бір жеке және заңды тұлғалардан
екіншілеріне ... ... ... Ал ... емес ... ... ... біреуге берілмейді, көшпейді.
Азаматтық құқықтық қатынастардың тууы үшін белгілі бір жағдайлар болу
керек. Осындай азаматтық құқықтық қатынастардың тууының ... ... ... ... ... ... кодексінің 147-бабында
көрсетілгендей мәмілелер дегеніміз азаматтар мен ... ... ... мен ... ... өзгертуге немесе тоқтатуға
бағытталған әрекеттер. Мәмілелердің төмендегідей төрт ... ... ... адамдардың еркін білдіретін ерікті ... ... ... ... ... ... өзгертуге және
тоқтатуға мақсатты түрде бағытталатындығынан көрінеді. Бұндай мақсаты ...... ... бұл ... ... ... ... көп жағдайда, заңмен мақұлданған, құқыққа сәйкес әрекет; ... тек ... ... ... ... ... және
тоқтатуға бағытталған әрекет; төртіншіден, мәміле ... ... ... ол ... құқықтық салдарлары
азаматтық заңнамалардың нормаларымен реттеледі.
Мәміленің түрпішіндері. Мәміле ауызша, жазбаша не болмаса конклюдетті
әрекет арқылы және ... ... ... ... болады.
Мәміленің ауызша түр пішіні мәміле жасаушы ... ... ... ... Бұл ... ... ... еркі
тараптардың бір-бірімен ауызша ... ... ... ... ... ... кездесуі, жүздесуі не олардың өкілдері арқылы
жасалуы мүмкін. Заңдармен ... ... ... жазбаша (жай не
нотариалдық) немесе өзге белгілі бір нысан белгіленбеген мәміле, ... олар ... ... ... ... бәрі ... ... Ауызша мәміле адамның мінез-құлқынан оның мәміле жасау еркі айқын
көрініп ... ... де ... деп ... ... егер ... ... түрлері үшін заңдарда өзгеше арнайы
талап көрсетілмесе немесе іскерлік қызмет ... ... ... мәмілелерді жасау кезінің өзінде орындалатын әрекеттен басқа,
кәсіпкерлік қызмет үрдісінде ... ... ... ... ... ... кезінің өзінде орындалатындарынан басқа, жүз
есептік көрсеткіштен жоғары ... ... ... ... түрпішінде
жасалуы тиіс;
3) заңдарда немесе тараптардың де көзделген өзге де ... ... ... ... ... ... ... әдеттегі құқықтарынан өзгеше туындамаса,
жазбаша түрде жасалған мәмілеге тараптар немесе олардың өкілдері қол қоюға
тиіс. Егер заңдарға ... ... ... ... ... ... мәміле жасау кезінде қол қоюдың факсимилелік ... ... ... ... ... жол ... ... мәмілелер әрқайсысына өзін жасаған тараптар қол ... ... ... ... ... ... ... телетайпжазба, факс, электрондық құжаттар
немесе субъектілерді және олардың ерік білдіруінің ... ... де ... алмасу, егер заңдармен немесе тараптардың ... ... ... ... ... ... теңестіріледі.
Заңдармен және тараптардың келісімімен қосымша ... ... ... ... нысаны, атап айтқанда, белгіленген нысанды бланкіге
жазу, мермен бекіту сәйкес келуге және оларда осы ... ... ... ... Егер ... дене ... науқастығы немесе
сауатсыздығы салдарынан өзі қол қоя алмаса, оның өтініші бойынша мәмілеге
басқа азамат қол қоя алады. ... ... ... егер ... ... нотариат немесе сондай нотариалдық әрекет жасау құқығы бар
басқа ... ... ... ... өзі қол қоя ... себептерді
көрсете отырып, куәландыруға тиіс.
Жазбаша түрде жасалған мәмілені орындаған тарап екінші тараптан ... ... ... ... етуге құқылы. Мәмілелерді жасау кезінің
өзінде орындалатындарынан басқа, ауызша кәсіпкерлік ... ... да ... ... бар. ... түрде жасалған шартты орындау үшін
жасалған мәмілелер, егер заңдарға қайшы келмесе, ... ... ... жасалуы мүмкін.
Мәміленің конклюдетті түрпішіні мысалы жетон, билет немесе әдеттегідей
қабылданған өзге де растайтын белгі ... ... ... егер заңдарда
өзгеше белгіленбесе, ауызша түрде жасалған болып ... ... ... оның ... ... еркі ... көрініп тұрған ретте де
жасалған деп ... ... ... ... ... ... еркі ... тұруын, мәміле жасайын деген ... ... ... ... ... конклюдетті мәміле деп аталады. Мысалы ... ... ақша алу, ... ... ... ... ... көліке кіргенде жол ақысын төлеп билет алу сияқты әрекеттерді
жатқызуға ... ... ... ... ... келісімінде
көзделген реттерде мәміле жасауға ерік білдіру деп ... ... ... ... ... ... бірнеше
түрлері бар. Мысалы мәміле жасауға араласатын тараптардың санына ... ... екі ... және көп жақты деген мәмілелердің түрлерін көрсетуге
болады. Заңнамалар мен ... ... ... ... ... үшін ... еркі ғана ... әрі жеткілікті болатын мәмілені бір жақты мәміле деп
атаймыз. Бір ... ... ... ... ... ... еркі
міндетті емес. Бұндай мәмілелерге азаматтың өзіне берілген белгілі бір
құқықтан бас ... ... ... ... ... өсиет т.б.
жатқызуға болады.
Екі жақтың да еркі мен келісімі міндетті болып табылатын ... ... ... деп аталады. Екі және одан да көп тараптардың еркі ... ... ... ... көп ... деп ... ... кезде екі не
одан да көп тараптар жасайтын мәміленің ... шарт деп ... ... ... одан көп ... азаматтық құқықтар мен міндеттерді белгілеу,
өзгерту немесе тоқтату туралы келісімі шарт деп танылады.
Бір жақ ... ... ... ... жұмысы үшін ақы алатын мәміле
ақылы мәміле делінеді. Керісінше болса ақысыз мәміле.
Мәміленің жасалу ... ... ... ... мүліктік) және
келісімді (консенсуалды) мәміленің ... бар. ... ... ... бір ... мүліктің берілуіне байланысты жасалатын
мәміленің түрін нақты мәміле дейді. Мысалы, бұндай мәмілеге жүк тасымалдау
туралы шартты ... ... Жүк ... ... ... ... ... жасалғандығын көрсетеді.
Келісімді (консенсуалды) мәміленің жасалуы үшін сол мәмілені жасау
туралы тараптардың өзара келісімге ... ... ... ... мысал
ретінде сауда-саттық шартын келтіруге болады. Аталған мәмілені жасау үшін
мүлікті не ... ... оның ... ... ... ... ... Бұл
әрекетті жақтар шарттын орындалуы барысында іске асырады. Тараптар ... ... не ... ... сату жөнінде өзара келісіп қойса,
мәміле жасалды деп есептеледі. Мысалы, бір ... ... бір ... пәтерін сатамын, ал анау аламын деп сөз ... не шарт ... ... делінеді. Ал ақшасын төлеп, пәтерді алу сөз байласудан кейін
орындалады.
Мәміленің негізінің маңыздылығына байланысты каузалды және абстрактілі
мәмілелер болады.
Каузалды ... ... ... ... ... ... ... негізінің жойылуы бір жақты мәміленің әрекет етуінің
заңды күшін ... ... ... ... сатып алынатын тауардың жарты құнын
төлеп қойды, бірақ сатушы ... таба ... ... ... алушыдан
тауардың қалған бағасын талап етуіне негіз жоқ, ... бұл ... ... ... ... ... не ... алушыға жеткізілуі
табылады. Ондай негіз жойылып еді, мәміле өзінің заңдық күшін ... ... ... ... ... ... ... мәміле сол мәмілені жасаушының түпкілікті еркін білдірсе. ... ... ... алынған тауардың құнына сәйкес сатушыға вексель беріп,
соңынан, тауар сапасыз ... ... ... ... қайтарылмайды және
вексель векселді ұстаушы не векселді төлеуші үшін болашақта векселге деген
құқықтарын жоймайды. Мерзімсіз және ... ... ... ... оның ... ену не ... ... мерзімдері көрсетілмейді.
Сондықтан бұндай мәмілелер жасалған сәтінен бастап ... ... ... ... ... ... уақыты ғана не болмаса мерзімінің
аяқталатын уақыты ғана ... екі ... де ... көрсетілуі мүмкін. Егер
де мәміледе тараптардың құқықтары мен міндеттерінің жүзеге асырылу мерзімі
көрсетілсе ол ... ... ... ... Ал, ... ... ... күшіне еніп, оның күшін жоятын уақыты көрсетілген мерзім
жойылатын мерзім деп ... ... ... мен міндеттердің туындауын басталу басталмауы
белгісіз мән-жайға байланысты етіп ... ... ... кейінге
қалдырылатын шартпен жасалатын шартты мәміле деп есептеледі.
Нысаны биржадағы ... ... ... ... ... ... биржалар (тауар, қор және басқа) туралы.
Қазақстан Республикасының заңдары мен биржалық сауда ... ... ... ... ... ... мәмілелер
биржалық мәмілелер деп аталады.
2.1. Міндеттеме: ұғымы, түрлері, орындалу тәсілдері
Міндеттеме дегеніміз бір адамның (борышқордың) басқа ... ... ... ... ... ... ... ақша төлеу және т.б. сияқты
белгілі бір әрекеттер жасауға не белгілі бір әрекет жасаудан бас ... ... ... ... өз ... ... ... етуге құқылы.
Несие беруші борышқордан атқарылғанды қабылдауға міндетті.
Міндеттемелер зиян келтіруден немесе өзге де негіздерден пайда ... ... ... төмендегідей іс-қимылдардың негізінде
туындайды:
1) заңдарда көзделген шарттар мен өзге де ... ... ... ... ... келмейтін мәмілелерден;
2) заңдарға сәйкес азаматтық-құқықтық жағдайларды туғызатын әкімшілік
құжаттардан;
3) азаматтық құқықтар мен міндеттер белгілеген сот ... заң ... ... ... ... ... мүлікті жасау
немесе иемдену нәтижесінде;
5) өнертабыстар, өнеркәсіптік үлгілер, ғылым, әдебиет пен ... және ... ... өзге де ... ... басқа жаққа зиян келтіру салдарына, сол сияқты басқа жақ есебінен
мүлікті негізсіз сатып алу немесе жинау (негізсіз баю) ... ... мен ... ... өзге де ... салдарынан;
8) заңдар азаматтық-құқықтық жағдайлар басталуын ... ... ... ... — міндеттеме шарттары мен заң талаптарына сәйкес тиісінше
орындалуға тиіс, ал ... ... мен ... ... жағдайда —
іскерлік қызмет өрісіндегі әдеттегі құқықтарға немесе әдетте қойылатын өзге
де талаптарға сәйкес орындалуға тиіс.
Міндеттеменің ... ... ету ... ... ... ... ... көзделген айып төлету, кепіл, борышқордың
мүлкін алып қалу, ... ... ... пұл және ... да ... арқылы
қамтамасыз етілуі мүмкін.
Борышқор міндеттемесін орындамаған немесе тиісінше орындамаған ретте,
атап айтқанда, орындау ... ... ... ... ... ... ... заңдармен немесе шартпен белгіленген ақша сомасы айып төлеу
(айыппұл, өсім) деп танылады. Айып ... ... ... ... несие беруші
оған келтірілген залалдарды дәлелдеуге міндетті емес. Айып ... ... ... міндеттеменің нысанына қарамастан, жазбаша түрде жасалады.
Жазбаша ... ... айып ... ... ... ... соқтырады.
Айып төлеу мөлшері нақты ақша сомасында немесе орындалмаған ... ... ... сомасына шаққандағы пайызбен белгіленеді.
Міндеттемеге сәйкес несие берушінің ... ... ... ... ... міндеттемені орындамаған ретте кепілге салынған мүлік
құнынан заңдарда белгіленген алып ... ... осы ... ... ... берушінің) басқа несие берушілердің алдында артықшылықпен
канағаттандырылуға құқығы бар міндеттемені атқаруының осындай ... ... ... ... кепілге салынған мүлік, кімнің ... ... оның ... ... ... ... егер
жоғалу немесе бүліну кепіл ұстаушы жауап ... ... ... ... ... сол ... негізде қанағаттандырылуға құқығы бар.
Кепіл шартқа сәйкес пайда болады.
Кепіл заң ... ... егер заң ... қандай мүлік
және қандай міндеттеменің орындалуын қамтамасыз ету үшін кепілде жатқан деп
танылатыны көзделсе, оларды көрсетілген ... ... ... де туындайды. Кез келген мүлік, сонын ішінде айналымнан ... ... ... берушінің жеке басымен тығыз байланысты талаптар,
атап айтқанда алименттер, өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиянды
өтеу ... ... және заң ... оларды басқа тұлғаға беруге
тыйым салынған өзге құқыктар, заттар мен мүліктік құқықтар (талаптар) кепіл
мәні бола алады. Егер ... ... заң ... ... ... талапты оның нақты қанағаттандырылатын кезіндегі көлемді сыйақыны
(мүддені) коса алғанда, орындау ... ... алу ... ... ... айып ... өсім) салуды, кепілге салынған мүлікті
ұстау жөніндегі қажетті шығыңдарды, соңдай-ақ ... алу ... ... ... ... ... ... — кепілге салынған мүлік кепіл салушының немесе үшінші бір
жақтың иелігінде және ... ... ... ... ... үйлер, ғимараттар, көп пәтерлі ... ... ... ғарыш объектілері, ... ... және ... ... ... да ... ипотека мәні бола алады. Бөлінетін
жемістер ... ... ... ... жақтың құқықтарының объектісі
болмайтын жағдайда ғана олар ипотека мәні бола ... ... ... ғимараттар, көп пәтерлі үйдегі пәтерлер, көлік құралдары
мен ... ... ... ... ... ... ... органдарда тіркелуге тиіс.
ә. Кепілзат - кепілге салынған мүлікті кепіл беруші ... ... ... кепіл түрі. Кепіл ұстаушының келісімімен кепілге салынған
зат кепіл ұстаушының құлпы салынып, мөрі ... ... ... қалдырылуы
мүмкін. Кепіл мәні кепіл туралы куәландырылатын белгілер салынып (анық
кепіл), кепіл берушінің ... ... ... Құқықтарды кепілге салу кезінде иеліктен айырылуы мүмкін мүліктік
құқықтар, атап айтқанда, ... ... ... ... беру ... ... ... мүлкіндегі үлеске
құқық, борыштық талап қою, авторлық, өнертапқыштық және өзге де мүліктік
құқықтар кепіл мәні болып ... Жер ... ... ... табиғи ресурстарға құқықтарды кепілге беруге, жер және өзге ... ... ... ... мен ... ... жол ... құқық оның әрекет жасау мерзімі біткенге дейін ғана кепіл ... ... ... ... ... ... ... хабардар болуға тиіс.
Егер кепілге ... ... ... ... болса, кепіл шарты құқық
белгілеуші құжатты беру арқылы ресімделуі мүмкін.
Кепілдік және кепіл болушылық. Кепілдік ... ... ... ... көзделген жағдайларды қоспағанда, басқа жақтың (борышқордың)
несие берушісі алдында осы жақтың міндеттемесінің орындалуына толық немесе
борышқормен ... ... ... ... ... ... ... кепіл болушы басқа жақтың (борышқордың) несие
берушісі ... осы ... ... ... ... немесе
ішінара қосалқы жауап беруге міндеттенеді.
в. Кепіл болушылық немесе кепілдік шарттарының ... ... ... ... пайда болады. Кепілдік немесе кепіл болушылық шарттары
жазбаша нысанда ... ... ... нысанда жасалуын сақтамау кепілдік
немесе кепіл болушылык шартының жарамсыз болуына әкеліп соқтырады.
Кепілпұл. Уағдаласушы ... ... шарт ... өзінен
алынатын төлемнің есебінен екінші тарапқа жене шарт ... мен ... ... ... ... сома ... деп танылады. Кепілпұл
жазбаша нысанда ... ... ... нысанда жасалуын сақтамау
кепілпұл келісімін жарамсыз деп тануға әкеліп соқтырады.
3. Меншік құқығы
Күнделікті тұрмыста ... ... ... зат және ... ... бір ... ... Сондықтан меншік дегеніміз заттың,
мүліктің өзі ғана емес, оған деген белгілі бір құқықтың пайда болуы. ... ... ұғым ... ... ... ... ұғым. Ал меншік
құқығы дегеніміз субъектінің заң құжаттары арқылы ... және ... ... ... өз ... ... ... және оған билік ету
құқығы. Көрсетілген құқықтардың ... ... ... ... және ... бірігіп меншік құқығының мазмұнын білдіреді.
Иелену құқығы дегеніміз мүлікті іс жүзінде иеленуді жүзеге асыруды заң
жүзінде қамтамасыз ету. Иеленудің ... ... ... ... деген
сияқты түрлері болады.
Пайдалану құқығы дегеніміз мүліктен оның ... ... ... сондай-ақ одан пайда табудың заң жүзінде қамтамасыз етілуі. Пайда
кіріс, өсім, жеміс, төл алу және өзге ... ... ... ету ... дегеніміз мүліктің заң жүзіндегі тағдырын белгілеудің
заңмен қамтамасыз етілуі. ... иесі ... ... ... қатысты өз
қалауы бойынша кез келген ... ... ... ... бұл ... ... ... беріп, иелігінен шығаруға, өзі меншік иесі болып қала
отырып, оларға мүлікті иелену, пайдалану және оған ... ету ... ... тапсыруға, мүлікті кепілге беруге және оған басқа да әдістермен
ауыртпалық түсіруге, оларға ... ... ... ... ... Жеке ... және мемлекеттік емес заңды ... мен ... ... ... ... Жеке ... ... мүліктің
саны мен құны шектелмейді. Мемлекеттік меншік республикалық ... ... ... ... ... ... ... және заң құжаттарына сәйкес мемлекеттік республикалық заңды
тұлғаларға бекітіліп берілген ... ... ... ... ... ... қоры және ... қоры, жер, оның қойнауы, су, өсімдік
және жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ... ... ... Бұлардың барлығы және мемлекеттіқ заңды тұлғаларға бекітіліп
берілмеген өзге де мемлекеттік мүлік ... ... ... ... ... ... ... және заң құжаттарына сәйкес
коммуналдық заңды тұлғаларға бекітіліп берілген мүліктен тұрады. Жергілікті
бюджет қаражаты және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мүлік жергілікті қазынаны құрайды.
3.1. Зияткерлік меншік құқығы
Зияткерлік меншік деп заңнамаларда белгіленген реттер мен ... ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне және оларға теңестірілген заңды тұлғаны дараландыру
құралдарына, жеке ... ... ... өзі ... ... ... өнімдеріне (фирмалық атау, тауар белгісі, қызмет көрсету белгісі
және т.б.) ерекше құқығы танылады.
Зияткерлік меншік құқығының объектілеріне:
1) зияткерлік ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарды немесе
қызмет көрсетулерді дараландыру құралдары жатады.
Зияткерлік шығармашылық қызметтің нәтижелеріне:
1) ... ... және өнер ... ... ... және ... таратуды ұйымдастыру;
3) өнертабыс, пайдалы үлгілер, өндірістік үлгілер;
4) селекциялық жетістіктер;
5) интегралдық микросызба ... ... ... оның ... ... ... (ноу-хау);
7) осы кодексте немесе өзге де заң актілерінде көзделген ... ... ... ... да нәтижелері жатады.
Азаматтық айналымға қатысушыларды, тауарларды, ... ... ... ... құралдарына:
1) фирмалық атаулар;
2) тауарлық белгілер (қызмет көрсету белгілері);
3) тауарлар шығарылатын жерлердің атаулары (шығатын жерін көрсету);
4) заңнамаларда көзделген реттерде ... ... ... мен қызмет көрсетулердің басқа да дараландыру құралдары жатады.
Зияткерлік меншік объектілеріне құқық оларды құру фактісінің күшімен
не заңнамаларда ... ... мен ... ... ... ... құқықтық қорғауды беруі нәтижесінен туындайды.
Зияткерлік шығармашылық қызмет нәтижелерінің авторлары осы ... жеке ... емес және ... құқықтарға ие болады. Жеке
мүліктік емес құқықтар, оның мүліктік ... ... ... ... және оның ... ... ... тұлғаның зияткерлік шығармашылық
қызметінің нәтижелеріне ... ... ... ... ... Азаматтық
айналымға қатысушыларды, тауарларды немесе қызмет көрсетулерді дараландыру
құралдарына (бұдан әрі ... ... ... ... ... ... қатысты мүліктік құқықтарға ие болады. Зияткерлік шығармашылық
қызмет нәтижесінің ... ... ... ... ... құқық) жеке
мүліктік емес құқық ... ... және оған ... ... ... ... ... жасаған адам ғана ие бола
алады.
Авторлық құқық дегеніміз — автордың мүліктік және мүліктік емес ... ... ... ... ... нәтижесі болып табылатын
ғылым, әдебиет және өнер туындыларына ... ... ... мен
маңызына, сондай-ақ оларды білдіру ... мен ... ... ... — шығармашылық еңбегімен туынды жасаған жеке тұлға.
Авторлық құқық халыққа таратылған (жарияланған, жарыққа шыққан, басып
шығарылған, ... ... ... ... ... ... таратылмаған туындыларға қандай да бір объективті нысанда:
1) жазбаша (қолжазба, машинаға басылған, нота жазбасы және ... ... ... ... ... ... алдында орындау және т.б.);
3) дыбыс және бейне жазу (механикалық, цифрлық, магнитті, оптикалық
және т.б.);
4) бейнелеу (сурет, эскиз, ... ... ... кино, теле, бейне
немесе фото кадр және т.б.);
5) көлемдік-кеңістікті (мүсіндеме, модель, пакет, құрылыс және ... ... да ... қолданылады. Авторлық құқық идеялардың,
тұжырымдамалардың, принциптердің, ... ... ... ... жеке өздеріне қолданылмайды.
Авторлық құқық объектілері мыналар болып табылады:
1) әдеби туындылар (әдеби-көркем, ғылыми, оқу, ... ... ... және ... ... ... туындылар;
4) хореография және пантомима туындылары;
5) мәтінді және мәтінсіз музыкалық туындылар;
6) аудио-бейне туындылар, (кино, теле және ... ... ... ... ... теле ... радио туындылар;
7) кескіңдеме, мүсін, графика туындылары мен ... да ... ... ... өнер ... ... қала құрылысы және бау-саябақ өнері туындылары;
10) фотосурет туындылары және ... ... ... ... ... топографияға және басқа ғылымдарға қатысты карталар,
жоспарлар, эскиздер, безендірмелер мен үш өлшемді туындылар;
12) ЭЕМ-ге арналған ... ... ... ... өндеулер, аннотациялар, рефераттар,
түйіндеулер, шолулар, инсценировкалар, музыкалық аранжировкалар және ғылым,
әдебиет пен өнер туындыларының ... да ... ... ... (энциклопедиялар, антологиялар, деректер базалары) және
басқа да іріктелу және ... ... ... ... ... ... болып саналатын құрастырылған туындылар жатады.
Авторлық құқықты иеліктен айыруға және басқа адамға ... ... ... екі ... одан да көп адамның бірлескен авторлығымен жасалса,
олар тең ... ... ... әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық оның ... ... ... ... құқықтың пайда болуы мен жүзеге
асырылуы үшін туындыны тіркеу, туындыны өзге де ... ... ... да ... шарттылықты сақтау талап ... ... ... ... туралы хабарлау үшін автор және (немесе) құқық иеленуші
авторлық құқықты қорғау белгісін пайдалануға құқылы, ол белгі ... ... ... және міндетті түрде мынадай үш элементтен тұрады:
1) қоршауға алынған латынша «С» әрпі;
2) ... ... ... ... ... (атауы);
3) туындының алғаш жарияланған жылы.
Жарияланбаған туыңдыға жеке мүліктік емес құқықтарын куәландыру үшін
автор, сондай-ақ құқық иеленуші ... ... ... құқықтарды
иеленетінін растау үшін авторлық құқықтың ... не ... ... мерзімі ішінде кез келген уақытта оларды ресми тізілімдерде
тіркеуге құқылы.
Тең авторлар. Екі немесе одан да көп ... (тең ... ... ... ... ... авторлық құқығы, мұндай
туындының бөлінбес біртұтас болуына немесе әрқайсысы өз алдына жеке ... ... ... ... тең ... ... ... туындының бір бөлігін осы ... ... ... ... мүмкін болса, бұл бөлігі дербес мәні бар туынды деп танылады.
Авторлық ... ... ... ... ... негізінде,
автордың бүкіл ғұмыры бойы және қайтыс болғаннан кейін елу жыл бойы ... ... ... ... ... бойынша автор өзі қайтыс
болғаннан ... ... ... ... есімінін құқығын және өзінің
беделін сақтау ... ... ... ... көрсетуге құқылы. Ол адам
өз өкілеттігін өмір бойы атқарады. Мұндай нұсқаулар болмаған жағдайда автор
қайтыс ... ... оның ... ... есімнің құқығын және беделін
қорғау құқығын қорғауды оның мұрагерлері, егер мұрагерлері жоқ болса ... ... ... ... ... Республикасының мұндай
қорғауды жүзеге асыратын уәкілдік берілген ортаны ... ... ... ... ... ... туындыға авторлық құқы ол туынды заңды
түрде жарияланған ... ... елу жыл бойы ... ... Егер ... ... ... немесе бүркеншік атпен шығарылған туындының ... шын ... ... оның кім ... ... ... ... тұғызбаса, оның
авторлық құқығы елу жыл бойына сақталады. Тең авторлар ... ... ... өмір бойы және ... тең ... ұзақ өмір ... ... автор қайтыс болғаннан кейін елу жыл бойы ... ... ... ... ... отыз жыл ішінде бірінші рет ... ... ... құқық туынды жарыққа шыққаннан кейінгі жылдың
бірінші қаңтарынан есептегенде ол ... ... ... елу жыл ... сақтайды. Туындыға авторлық құқықтың қолданылу мерзімінің бітуі
олардың ... ... ... ... ... игілікке
айналған туындыларды кез келғен адам авторлық ... ... ... ... Бұл ... ... құқық, автор есімінің құқығы мен оның
беделін қорғау құқығы сақталуға ... ... ... ... ... ... шығармашылық қызметіне ықпал ету,
олардың материалдық-тұрмыстық жағдайларын жақсарту ... ... ... ... ... ... құқықтарын ұжымдық негізде
басқаратын ұйымдарға ... ... ... ... ... қойылымдарға,
орындаушылықтарға, фонограммаларға, эфирлік және кабельдік ... ... ... ... ... ... мен сапасына, сондай-ақ
жеткізілу әдісі мен нысанына қарамастан ... ... ... ... және ... хабар тарату ұйымдары
сабақтас құқықтардың субъектілері болып табылады.
Сабақтас құқықтардық ... ... және ... ... үшін ... ... формальдылықты сақтау талап етілмейді. Фонограмма жасаушы және
(немесе) орындаушы өз ... ... ... үшін ... ... және ... оның әрбір қорабында көрсетілетін және үш
элементтен тұратын сабақтас құқықтарды ... ... ... ... ... ... латынша Р әрпі: Р;
2) айрықша сабақтас кұқықтар ... ... ... ... алғаш жарияланған жылы.
Патенттік құқық. Өнертабыс, пайдалы кескіндерді, өнеркәсіп үлгілерін
тағы басқа да ... ... ... ... ... ... ... қарау тәртібін реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығын патенттік
құқық дейміз. Кез келген адам өзінің ... ... ... ... өнеркәсіп үлгілерін, ашқан жаңалықтарын іске асырып оны ... ... ... ... пайда табуы үшін оны арнайы мемлекеттік
органдарда тіркеуден өткізіп, заңды, қорғау ... ... ... деп ... ... берілген алдын ала патенттер мен
өнертабыс пен ... ... ... ... берілген
патенттерді айтамыз. Өнертабысқа және өнеркәсіптік үлгіге құқық алдын ... ... және ... ал ... ... ... Өнертабыс және өнеркәсіптік үлгіге алдын ала патент,
пайдалы модельге патент ... ... ... ... ... ... және өнеркәсіптік үлгіге патент өтінімге мәні бойынша
сараптама өткізілгеннен кейін беріледі. Алдын ала ... және ... ... ... ... ... және ерекше құқықты
куәландырады. Өнертабысқа алдын ала патент өтінім келіп ... ... бес жыл бойы ... ... патент иеленушісінің өтініші бойынша
оның қолданылу мерзімі ұзартылуы мүмкін, бірақ ол үш ... ... ... ... ... ... күннен бастап жиырма жыл бойы күшін
сақтайды. Пайдалы модельге патент өтінім берілген ... ... бес ... күшін сақтайды, патент иеленушінің өтініші бойынша оның қолданылу
мерзімі ұзартылуы мүмкін, ... ол үш ... ... ... ... ... ала патент өтінім берілген күннен бастап бес
жыл бойы күшін сақтайды. Өнеркәсіптік ... ... ... ... ... он жыл бойы ... сақтайды, патент иеленушінің өтініші бойынша оның
қолданылу мерзімі ұзартылуы мүмкін, ... ол бес ... ... керек.
Патент иеленушінің қорғалатын өнеркәсіптік меншік объектісін өз ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік
меншік объектілерін пайдалануға айрықша құқықты осы қорғау құжатын ... ... ... ... ... күннен бастап қорғау
құжатының қолданылу кезеңінде жүзеге асырады. ... ... ... бар өнімді дайындау, қолдану, жеткізу, сатуға ұсыну, сату,
азаматтық айналымға өзге де енгізу немесе осы мақсатпен ... ... ... ... ... меншік объектісін пайдалану болып
танылады.
Егер ... оны ... ... техниканың осы саласындағы белгілі
формуланың тәуелсіз тармағында ... ... ... ... белгісі немесе соларға тендес белгілер пайдалану әдісі
болса, өнім қоргалатын өнертабыс немесе ... ... деп ... ... әдіс ... деп ... Тікелей осындай ... ... ... ... ... не осы мақсатпен сақтау өнім
алудың қорғалатын әдісін пайдалану деп танылады.
Егер өнімде бұйымның ұсынылған кескіндеріңде (макетінде) көрсетілген
және ... ... ... ... ... негізгі белгілері
болса, қорғалатын өнеркәсіптік үлгісі бар ... ... ... ... ... мен ... ... ерлі-зайыптылар арасындағы мүліктік және мүліктік емес
жеке қатынастарды туғызатын, отбасын құру мақсатымен заңдарда белгіленген
тәртіппен тараптардың ерікті және ... ... ... ... еркек
пен әйелдің арасындағы тең құқықты одақ. Ал ... деп ... ... асырап алудан немесе балаларды тәрбиеге алудың өзге де нысандарынан
туындайтын мүліктік және ... емес жеке ... мен ... және ... ... ... мен ... жәрдемдесуге
тиісті адамдар тобын айтамыз.
Неке азаматтық хал актілерін тіркеу (АХАЖ) органдарында ресімделгенде
заңды деп ... және ... бір ... салдарлар туғыза алады.
Шіркеулерде, мешіттерде некені қиюға заң тыйым салмайды, бірақ ... күші жоқ. ... тұру үшін заң ... ... ... ... ... белгілейді. Неке тұрудың жағымды жақтарына: некеге тұрушы
еркек пен ... ... ... ... және ... неке ... ... Республикасының «Неке және отбасы туралы» 1998 жылғы 17
желтоқсандағы № 321-1 Заңының 10-бабына ... неке жасы ... ... үшін он ... жас ... ... ... себептер болған
жағдайда мемлекеттік тіркеу орны бойынша азаматтық хал ... ... неке ... екі ... ... ... төмендетуі мүмкін. Неке
жасын төмендету туралы өтінішті ... ... ... білдірушілер немесе
олардың ата-аналары, не қорғаншылары (қамқоршылары) белгіленген неке жасын
төмендету қажеттігін туғызатын себептерді ... ... ... ... ... неке ... төмендетуге тек некеге тұрушылардың
келісімімен ғана жол ... Неке ... ... адамдар арасындағы
некеге ата-аналарының не қорғаншыларының келісімімен ғана рұқсат етіледі.
Неке тұрудың жағымсыз жақтарына некеге тұруға жол ... ... ... тұруға:
1) біреуі болса да басқа тіркелген некеде тұрған адамдардың;
2) тікелей ата-тегі ... және ... ... ... ... (ата-
аналар мен балалардың, атасының, әжесінін және немерелерінің), ата-анасы
бір және ата-анасы бөлек әкесі немесе анасы ортақ ... мен ... ... ... ... мен ... алғандардың;
4) біреуін болса да психикалық ауруының ... ... ... сот ... қабілетсіз деп таныған адамдардың арасында жол
берілмейді.
Некеге тұруға тілек білдіруші ... ... ... мәселелер және репродукциялық денсаулық қорғау
мәселелері ... ... беру мен ... ... ... ... және некеге тұратын адамдардың екеуінің
келісімімен ғана ... ... ... ... ... нәтижелері
медициналық құпия болып табылады және ол некеге тұруға ниеттенген адамға
тексеруден өткен адамның ... ғана ... ... тұратын адамдардың тікелей қатысуымен неке мемлекеттік
азаматтық хал актілерін жазу ... ... ... қию ... тұруға
тілек білдірушілер азаматтық хал актілерін жазу органына арыз берген ... бір ай ... ... соң жүргізіледі. Дәлелді себептер болған
жағдайда неке қиюды мемлекеттік тіркеу орны бойынша азаматтық хал ... ... бір ай ... ... неке ... ... осы ... бірақ бір айдан аспайтын мерзімге ұзартуға ... етуі ... ... ... ... ... бала ... бір тараптың өміріне
тікелей қауіп төнуі және ... да ... ... неке ... берілген
күні қиылуы мүмкін.
Некені тоқтату. Неке ерлі-зайыптылардың біреуінің қайтыс болуы немесе
сот оны өлді ... ... ... деп ... ... Сот ... болды деп жариялаған немесе сот хабар-ошарсыз
кеткен деп ... ... ... және ... сот ... ... ... некені ерлі-зайыптылардың бірлескен өтініші бойынша азаматтық хал
актілерін жазу органы қалпына ... ... Егер ... ... некеге отырса, некені қалпына келтіруге болмайды.
Некені бұзу. Неке ерлі-зайыптылардың біреуінің немесе екеуінің де
өтініші бойынша, ... сот ... ... деп ... жұбайдың
қорғаншысының өтініші бойынша оны бұзу жолымен ... ... ... ... ... және бала туғаннан кейінгі бір жыл ішінде
әйелдің келісімінсіз бұзуға болмайды.
Азаматтық хал ... жазу ... ... бұзу ... ... ... жоқ және ... мүліктік және өзге де талаптар
қоймайтын ерлі-зайыптылардың некені, бұзуға ... ... ... Ерлі-зайыптыларға ортақ кәмелетке толмаған балаларының болуына
қарамастан, ерлі-зайыптылардың ... ... ... егер ... ... сот ... кеткен деп таныса;
2) сот әрекетке қабілетсіз деп таныса;
3) қылмыс жасағаны үшін кемінде үш жыл ... бас ... ... неке ... хал ... жазу ... ... сот тәртібімен бұзу:
1) осы Заңның 16-бабының ... ... ... ... ... ... ... балалардың болуы;
2) ерлі-зайыптылардың біреуінің некені бұзуға келісімі болмаған ... егер ... ... ... ... ... некені бұзудан өз әрекеттері не әрекетсіздігі арқылы жалтарса;
4) ерлі-зайыптылардың бір-біріне мүліктік талаптары ... ... сот ... одан әрі ... өмір ... және ... мумкін еместігін анықтаса, неке сот тәртібімен бұзылады. Ерлі-
зайыптылардың біреуінің некені бұзуға келісімі ... ... сот ... ... ... қолдануға және ерлі-зайыптыларға
татуласу үшін үш ай ... ... ... отырып, істі қарауды
кейінге қалдыруға ... Егер ... ... ... ... болып шықса және ерлі-зайыптылар (олардың біреуі) некені
бұзуды талап етсе, неке бұзылды. Екі жақтың өзара некені ... ... ... оған ... некені бұзу сот шешімімен кемінде бір ... соң ... сот ... бұзу кезіңде ерлі-зайыптылар соттың қарауына
кәмелетке толмаған балалар өздерінің ... ... ... және (немесе) еңбекке жарамсыз мұқтаж жұбайын асырауға қаражат
төлеу тәртібі туралы, бұл ... ... ... не ... мүлкін туралы келісім ұсына алады.
Егер ерлі-зайыптылардың арасында осы баптың 1-тармағында ... ... ... ... ... ол келісім балалардың немесе
ерлі-зайыптылардың біреуінің мүдделерін бұзатындығы анықталса, сот:
1) неке бұзылғаннан ... ... ... балалар ата-анасының
қайсысымен тұратындығын айқындауға;
2) балаларды асырауға ... ... ... және қандай
мөлшерде өндіріліп алынатынын белгілеуге;
3) ерлі-зайыптылардың (олардың біреуінің) талап етуі бойынша ... ... ... мүлікті бөлуді жүргізуге;
4) екінші жұбайдан асырауға қаражат алуға құқығы бар жұбайдың ... ... осы ... ... ... айқындауға міндетті.
Егер мүлікті бөлу үшінші бір адамдардың мүдделерін қозғайтын болса,
сот мүлікті жеке іс жүргізіліп бөлу ... ... жеке істе ... ... хал актілерін жазу органдарында бұзылатын неке азаматтық
хал актілерін жазу кітабында некенің ... ... ... ... ал неке ... ... ... - соттың шешімі заңды күшіне
енген күннен бастап тоқтатылады. Сот некені бұзу туралы соттың шешімі заңды
күшіне енген күннен ... үш күн ... сот ... ... ... жердегі, сондай-ақ неке қию мемлекеттік тіркелген жердегі
азаматтық хал актілерін жазу органына ... ... ... хал ... жазу ... ... бұзылғаны туралы куәлік
алғанға дейін жаңадан некеге ... ... ... жеке ... мен ... Ерлі-зайыптылардың
құқықтары мен міндеттері азаматтық хал актілерін жазу ... ... ... ... ... ... ... Ерлі-зайыптылар тең
құқықтарды пайдаланады және тең ... ... ... ... ... түрін, тұрғылықты жерді таңдауда ерікті. Ана, ... ... ... ... ... беру мәселелері мен отбасы өмірінің
басқа да мәселелерін ... ... ... ... өз ... өзара сыйластық және өзара көмек негізінде
құруға, отбасының игілігі мен нығаюына ... өз ... ... және ... ... ... қамқорлық
жасауға міндетті.
Ерлі-зайыптылардьщ мүліктік емес жеке құқыктары. Некеге тұру кезінде
ерлі-зайыптылар өз тілектері бойынша ортақ тек ... ... ... ... ... не ... ... өзінің некеге тұрғанға
дейінгі тегін сақтап қалады, не өз тегіне ... ... ... ... ... біреуінің некеге тұрғанға дейінгі тегі қосарлас
болса, теқтерді қосуға жол берілмейді. Ерлі-зайыптылардың біреуінің ... ... ... ... ... әкеп соқпайды. Неке бұзылған
жағдайда ерлі-зайыптылар ... ... ... ... ... некеге
тұрғанға дейінгі тегін қалпына келтіруге құқылы. ... ... емес ... ... ... ... ... тұратын
жерін, аты-жөнін, тегін тандау еркі жатады. Аналық, әкелік, ... ... ... отбасының тағы басқа мәселелерін ерлі-зайыптылар
өзара ақылдасып, ... ... ... ... ... ... сыйлауға, өзара көмек көрсетуге, ... ... ... ... ... ... сақтауға,
олардың өсуіне дұрыс жағдайлар туғызуға міндетті.
Ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтары мен міндеттері. ... ... ... жинаған мүлік олардың бірлескен ... ... ... ... некеде тұрған кезде жинаған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтен және санаткерлік қызмет нәтижелерінен
тапқан ... ... ... мүлкінен және ерлі-зайыптылардың
әрқайсысының бөлек мүлкінен ... ... олар ... зейнетақылар,
жәрдемақылар, сондай-ақ арнаулы нысаналы мақсаты жоқ өзге де ... ... ... сомалары, мертігу не денсаулығының өзге де
зақымдануы салдарынан ... ... ... және ... ... ... ... сомалар) жатады. Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... жылжымалы және
жылжымайтын мүліктер, ... ... ... ... ... немесе өзге де коммерциялық ұйымдарға салынған капиталдағы
үлестер және ерлі-зайыптылар некеде ... ... ... ... да ... ... ол ... қайсысының атына сатып алынғанына не
ақша қаражаттарын ... ... ... ... ... ... мілік болып табылады Ерлі-зайыптылардың ортақ мүлікке
құқығы некеде тұрған кезеңде үй шаруашылығын ... ... ... ... ... ... ... да дәлелді себептермен жеке кірісі
болмаған жұбайға да тиесілі.
Ерлі-зайыптылардың әрқайсысының меншігі. ... ... ... болып табылады:
1) некеге тұрғанға дейін ерлі-зайыптылардың әрқайсысына тиесілі болған
мүлік;
2) ерлі-зайыптылардың некеде түрған кезеңінде сыйлыққа, ... ... өзге де ... ... ... ... алған мүлкі;
3) қымбат заттар мен басқа да сән-салтанат заттарын қоспағанда, некеде
түрған кезенде ... ... ... есебінен сатып алынса да,
жеке пайдалану заттары (киім-кешек, ... және ... ... іс
жүзіңде тоқтатылуына байланысты ... ... ... ерлі-зайыптылардың
әрқайсысы тапқан мүлікті сот олардың әрқайсысының меншігі деп тануы мүмкін.
Егер некеде ... ... ... ортақ мүлкі немесе ... ... не ... кез ... ... ... осы
мүліктің құнын едәуір арттыратын салыным ... ... ... ... ... ... және с.с.) анықталса, ерлі-зайыптылардың
әрқайсысының мүлкі олардың бірлескен ортақ меншігі болып ... ... ... ... бөлу және осы мүліктегі үлестерін
айқындау кезінде, егер олардың арасындағы шартта ... ... ... ... ... тең деп танылады.
Нарықтық экономиканың отбасылық құқықтық қатынастарға енгізген
жаңалықтарының бірі ... ... ... ... ... ... өзара неке шартын жасасуға құқықтары бар. Некеге ... ... ... ... ... және ... ол
бұзылған жағдайдағы мүліктік қүқықтары мен міндеттерін айқындайтын ... ... деп ... ... ... ... ... тіркеуге дейін де, неке
кезеңіндегі кез келген ... да ... ... ... ... мемлекеттік
тіркеуге дейін жасалған неке шарты некеге тұр мемлекеттік тіркелген күннен
бастап ... ... Неке шарт ... түрде жасалады және оны нотариат
куәландыруға тиіс.
Неке шарты бойынша ерлі-зайыптылар неке ... ... ... ... меншік режимін өзгертуге, ерл зайыптылардың барлық мүлкіне,
оның жекелеген түрлеріне немесе ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... бөлектелен меншік режимін белгілеуге құқылы. Неке
шарты ерлі-зайыптылардың қолда бар мүлкі жөнінде де ... ... де ... ... ... ерлі-зайыптылар өзара күтіп-бағу жөніңдегі өз құқықтары
мен міндеттерін, бір-бірінің ... ... ... ... ... ... ... тәртібін айқындауға; неке бұзылған
жағдайда ерлі-зайыптылардың әрқайсысына берілегін мүлікті белгілеуге,
сондай-ақ неке ... ... ... қатынастарына қатысты
өзге де кез келген ережелерді енгізуге құқылы.
Неке ... ... ... мен ... белгілі бір
мерзімдермен ... не ... бір ... ... ... қарай қойылуы мүмкін.
Неке шарты ерлі-зайыптылардың құқық қабілетін немесе әрекет
қабілеттілігін, ... өз ... ... үшін сотқа жүгіну құқығын
шектеп алмайды; ерлі-зайыптылар ... ... емес жеке ... ... ... ... мен міндеттерін реттей
алмайды; еңбекке қабілетсіз мұқтаж жұбайдың асырау ... ... ... ... ... ... ... біреуін өте қолайсыз
жағдайға қалдыратын немесе неке-отбасы заңдарының негізгі бастауларына
қайшы келетін басқа да ... ... ... ... ... келісімі бойынша кез келген уақытта
өзгертілуі немесе бұзылуы мүмкін. Неке ... ... ... ... ... ... неке шартының өзі сияқты ... ... Неке ... ... ... жол ... құқықтары
Баланың отбасында өмір сүру және тәрбиелену құқығы. Он сегіз жасқа
(кәмелетке) толмаған адам бала деп ... ... ... ... отбасында өмір сүруге және тәрбиеленуге құқығы, олардың
қамқорлығына құқығы, ... ... ... ... ... ... тұруға құқы бар. Баланың өз ата-анасы тәрбиеленуіне
оның мүдделерін қамтамасыз етуіне, ... ... оның ... ... ... ... болмаған жағдайда, оларды ата-ана құқығынан айырған
жағдайда және ата-ана ... ... ... да ... ... тәрбиелену құқығын, белгіленген тәртіппен қорғаншы және
қамқоршы орган қамтамасыз ... ... және ... да туыстарымен қарым-қатынас жасау
құқығы. Баланың ата-анасының ... де, ... ... ... ... (қарындастарымен) және басқа да ... ... ... бар. ... некесінің бұзылуы, оның
жарамсыз деп танылуы немесе ата-анасының ... ... ... құқығына әсер
етпеуге тиіс. Ата-анасы бөлек тұрған жағдайда баланың олардың әрқайсысымен
қарым-қатынас ... ... бар. ... әр ... мемлекеттерде тұрған
жағдайда да баланың өз ата-анасымен қарым-қатынас жасауға құқығы бар. Қысыл-
таяң жағдайға ... ... ... алу, ... ... болу ... ұшыраған баланың заңда белгіленген тәртіппен ... ... ... да туыстарымен қарым-қатынас жасауға құқығы бар.
Баланың өз пікірін білдіру ... Бала ... өз ... кез ... ... шешу кезінде өзінің пікірін білдіруге, сондай-
ақ кез келген сот немесе әкімшілік іс ... ... ... ... ... ... бала ... егер бұл пікір оның мүдделеріне қайшы ... ... ... Мысалы, баланың аты мен тегін өзгерту, ата-ана
құқықтарын ... ... ... алуға баланың келісімі, асырап алынған
баланың аты, әкесінің аты және тегі, бала ... ... ... ... ... ... жазу, бала асырап алудың күшін ... ... ... бар адамдар, бала асырап алудың күшін жоюдың салдары,
патронат белгіленетін бала (балалар) осындай ... ... ... ... ... немесе сот он жасқа толған баланың келісімімен ... ... ... ат ... әкесінің атын және тегін алуға құқылы. Баланың ат
алуға, әкесінің атын және ... ... ... бар. Балаға ат ... ... ... ... ... ... қойылады, аты-жөні
әкесінің аты бойынша не ұлттық дәстүрлер ескеріле отырып беріледі.
Әкесі атын өзгерткен жағдайда оның ... ... ... ... ... ал ... толған балалардың әкесінің аты-
жөні бұл туралы өздері арыз берген жағдайда өзгертіледі. Баланың тегі ... ... ... ... тегі әр ... ... ... ата-анасынын келісімі бойынша әкесінің ... ... ... ... ... бойынша балалардың тегі ұлттық ... ... ... ... ... ... шығарылуы мүмкін. Баланың
атына және (немесе) тегіне қатысты ... ... ... сот ... ... Егер ... ... баланың аты
анасының көрсетуі бойынша қойылады, әкесінің аты-жөні баланың әкесі ретінде
жазылған адамның аты ... тегі - ... тегі ... беріледі. Егер
ата-анасының екеуі де белгісіз болса, баланың тегін, ... ... және ... ... ... аты мен ... өзгерту. Ата-анасының екеуі де тегін өзгерткен
жағдайда ... ... ... тегі ... Бала он алты жасқа
толғанға дейін ата-анасының ... ... ... азаматтық хал
актілерін жазу органы баланың мүдделерін негізге ала отырып, баланың атын,
сондай-ақ оған берілген ... ... ... ... ... ... құқылы. Неке тоқтатылған немесе неке жарамсыз деп ... ... ... ... кезде берілген тектерін сақтап қалады.
Егер ата-анасы бөлек тұрса және бала бірге тұратын ... ... ... ... ... ... ... хал актілерін жазу органы бұл
мәселені баланың мүдделеріне қарай және ... ... ... ... ... Ата-ананың тұратын жерін анықтау мүмкін болмаған, ол
ата-ана құқығынан айырылған, ... ... деп ... жағдайда,
сондай-ақ ата-ана баланы асырап бағу мен тәрбиелеуден дәлелді себептерсіз
жалтарған ретте оның пікірін ескеру міндетті емес.
Егер бала ... ... ... ... ... ... ... заңды тәртіппен белгіленбесе, азаматтық хал актілерін жазу органы,
баланың мүдделерін негізге ала ... оның ... ... осындай өтініш
жасаған кездегі соның тегіне өзгертуге рұқсат етуге ... Он ... ... атын және ... ... оның келісімімен ғана өзгертуге болады.
Баланың ұлты. Баланың ұлты оның ата-анасының ұлтымен айқындалады. Егер
ата-анасының ұлты әр түрлі ... ол ... ... ... оған ... ... ... паспорт берілген кезде әкесінің немесе шешесінің
ұлтымен айқындалады. Одан әрі баланың ұлты оның өтініші бойынша ... ... ... ... ... ... құқықтары. Баланың заңда белгіленген тәртіппен және
мөлшерде өзінің ата-анасынан және отбасының басқа да мүшелерінен ... ... ... бар. ... ... ... ... тиесілі сомалар ата-анасының (олардың орнындағы адамдардың) билік
етуіне келіп ... және оны олар ... ... оған ... беруге
және оны тәрбиелеуге жұмсайды.
Баланың өзі сыйға ... ... ... алған кірістерді,
мүлікті, сондай-ақ баланың қаражатына сатып алынған басқа да кез келген
мүлікті ... ... бар. Өз ... ... ... ... егер ол ... бірге тұрса, отбасын асырау жөніндегі шығыстарға қатысуға құқылы.
Баланың өзіне меншік ... ... ... билік ету құқығы
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (жалпы бөлім) 22 және ... ... ... ... мүлкіне меншік құқығы болмайды, ата-
ананың баланың мүлкіне меншік ... ... ... тұратын балалар мен
ата-аналар бір-бірінің мүлкін өзара келісім бойынша иеленіп, пайдалана
алады. Ата-аналар мен ... ... ... ... пайда болған жағдайда
олардың ортақ мүлікті иелену, пайдалану және оған билік ету ... ... ... ... ... ... өз ... мен заңды мүдделерін
қорғауға құқығы бар. ... ... мен ... ... ... ата-
анасы (олардың орнындағы адамдар), ал осы заңда көзделген жағдайларда
қорғаншы және ... ... ... және сот ... ... ... дейін заңға сәйкес әрекетке толық қабілетті деп танылған кәмелетке
толмаған адамның өз құқықтары мен ... оның ... ... ... ... ... асыруға құқығы бар. Баланын ... ... ... тарапынан жасалған қиянаттан қорғалуға құқығы бар.
Баланың құқықтары мен заңды мүдделері ... ... оның ... ... ... біреуінің немесе олардың орнындағы адамдардың) баланы
асырап-бағу, тәрбиелеу, оған білім беру жөніндегі ... ... ... ... ... ... кезінде не ата-ана (қорғаншы,
қамқоршы) құқығын теріс ... ... бала ... және ... ал он төрт ... толғанда — сотқа өзінің құқықтарын қорғау үшін өз
бетінше ... ... ... ... ... денсаулығына қауіп төнгендігі туралы, оның
құқықтары мен заңды мүдделерінің ... ... ... ... ... ... мен өзге де азаматтар ол жөнінде баланың іс
жүзінде тұратын жері бойынша қорғаншы және ... ... ... ... ... алған жағдайда қорғаншы және қамқоршы орган
баланың құқықтары мен заңды ... ... ... ... ... міндетгі.
Ата-аналардың құқықтары мен міндеттері. Қазақстан Республикасының 1998
жылы 17 желтоқсанда қабылданған № 321-1 «Неке және ... ... ... ... отбасындағы құқықтары мен ... өз ... ... құқықтары тең және міндеттері (ата-
ана құқықтары) тең болады. Ата-ана құқықгары ... он ... ... толғанда, сондай-ақ кәмелетке толмаған балалар некеге тұрған
кезде тоқтатылады. Кәмелетке толмаған ата-аналардың баласымен бірге ... оны ... ... құқығы бар. Некеге тұрмаған, кәмелетке
толмаған ата-аналар олар бала ... ... және ... ана және ... ... ... жағдайда өздері он алты жасқа толғанда ата-ана құқығын
өз бетінше ... ... ... ... ... ... он ... толғанға дейін қорғаншы және қамқоршы орган балаға ... ол ... ... толмаған ата-аналарымен бірге ... ... ... Баланың қорғаншысы мен кәмелетке толмаған ата-
ананың арасында туындаған келіспеушілікті қорғаншы және ... ... ... толмаған ата-аналардың жалпы негіздерде өздерінің ... ана ... ... және оған дау ... ... бар, сондай-ақ
олардың он төрт жасқа толғаннан кейін сот тәртібімен өз балаларына қатысты
әке ... ... ... ... ... ... өз балаларының денсаулығына қамқорлық жасауға міндетті. Ата-
аналардың өз балаларын тәрбиелеуге құқығы бар және оған ... ... ... да барлық адамдарға қарағанда өз балаларын тәрбиелеуге
басым құқығы бар. Бала ... ... ... ... ... ... ... оның дене, психикалық, адамгершілік және
рухани жағынан дамуына қажетті өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ету ... ... ... балалардың орта білім алуын қамтамасыз етуге міндетті. Ата-
аналардың балалардың пікірін ескере отырып, орта білім алғанға дейін ... ... мен ... ... нысанын таңдауға құқығы бар. Балалардың
тәрбиесі мен білім алуына қатысты барлық ... ... ... алып және балалардың пікірін ескере отырып, өзара келісімі ... ... ... ... келіспеушілік болған жағдайда
олар (олардың біреуі) бұл келіспеушіліктерді шешу үшін ... ... ... ... ... жүгінуге құқылы. Ата-аналар өз балаларының
заңды өкілі болып табылады және кез ... жеке және ... ... оның ... ... ... өкілеттіксіз олардың құқықтары мен
мүдделерін қорғайды. Егер қорғаншы және қамқоршы ... ... ... ... ... ... барын анықтаса, ата-аналардың өз
балаларының мүдделерін білдіруге құқығы жоқ. Ата-аналар мен ... ... ... ... ... және ... орган
балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғау үшін өкіл тағайындауға міндетті.
Ата-ана құқықтарын балалардың ... ... ... ... ... мүдделерін қамтамасыз ету олардың ... ... мәні ... ... ... ... жүзеге асыру
кезіңде ата-аналар балалардың дене және психикалық денсаулығына, олардың
адамгершілік ... ... зиян ... ... жоқ. ... ... ... қадір-қасиетін кемсітетін немқұрайлылық, қатыгездік,
дөрекілік, балаларды қорлау немесе қанау болмауға тиіс. ... ... ... мен ... нұқсан келтіре отырып жүзеге асыратын
ата-аналар ... ... ... ... ... ... бөлек
тұратын ата-ананың баласымен қарым-қатынас жасауға, оны тәрбиелеуге және
баланың білім алуы мәселелерін шешуге ... ... бар. Бала ... ... егер ... ... жасау баланың дене және
психикалық ... оның ... ... зиян ... баланың
екінші ата-анасымен қарым-қатынас жасауына кедергі болмауға тиіс. Ата-
аналары бөлек тұрып ... ... ... ... жері ... ... болмаған жағдайда ата-аналардың арасындағы дауды балалардың
мүдделерін негізге алып және балалардың пікірін ... ... сот ... ... сот ... ... ... аға-інілері мен апа-
сіңлілеріне (қарындастарына) үйірлігін, баланың жасын, ата-аналардың
адамгершілік және өзге де жеке ... ... ... ... ... орын алған қатынастарды, олардың дамыту және тәрбиелеу
үшін балаға жағдай ... ... ... қызметінің түрі, жұмыс
режимі, материалдық және отбасылық жағдайы және т.с.с) ескереді.
Ата-аналар баладан бөлек тұратын ... ... ... ... ... туралы жазбаша түрде келісім жасасуға құқылы. Егер ... келе ... ... ... ... ... етуі бойынша
дауды қорғаншы және қамқоршы органның қатысуымен сот шешеді. Соттың шешімі
орыңдалмаған ... ... ... заңдарда көзделген шаралар
қолданылады. Сот шешімі қасақана орындалмаған ... ... ... ... талап етуі бойынша сот баланың мүдделерін негізге алып
және баланың пікірін ескере ... ... ... беру ... ... ... Баласынан бөлек тұратын ата-ананың өз баласы туралы тәрбие, емдеу
мекемелері мен баска да ... ... ... ... бар. ... ата-ана тарапынан баланың өмірі мен денсаулығына ... ... ғана бас ... мүмкін. Ақпарат беруден бас тартуға ... дау ... ... ... мүшелерінің алименттік қатынастары.
Ата-аналармен балалардың ... ... ... ... толмаған балаларын асырап-бағуға міндетті. Кәмелетке
толмаған балаларды асыраудың тәртібі мен нысанын ... ... ... ... және отбасы туралы» Заңның 20-тарауына сәйкес
өздерінің кәмелетке толмаған балаларын ... ... ... ... ... ... ... құқылы.
Егер ата-аналар өздерінің кәмелетке толмаған балаларын асырап-бағуына
алмаса, кәмелетке ... ... ... ... қаражат
(алимент) ата-аналардан сот тәртібімен өндіріп алынады. Ата-аналардың
алимент төлеу туралы ... ... ... ... ... ... ... және сотқа талап арыз берілмегенде ... ... ... ... толмаған балаларға олардың ата-анасынан (олардың
біреуінен) алимент өндіріп алу туралы талап қоюға құқылы.
Алимент төлеу туралы келісім болмаған ... сот ... ... ... ... ... ай сайын мынадай мөлшерде: бір
балаға - ата-анасы табысының және (немесе) өзге де кірісінің - ... екі ... - ... ... үш және одан да көп ... тең жартысын
өндіріп алады. Бұл үлестердің мөлшерін сот ... ... ... ... және ... ... өзге де мән-жайларды ескере
отырып ... ... ... ... Ата-аналар өздерінің көмекке мұқтаж,
еңбекке жарамсыз кәмелетке толған балаларын асырап-бағуға міндетті. ... ... ... ... ... ... жарамсыз кәмелетке толған
балаларға алимент төлеу ... сот ... ... ... ... ... ... көрсеткішке еселенген қатынасыңда, тараптардың
материалдық және отбасылық жағдайлары мен ... ... ... ... ... ала ... белгілейді.
Еңбекке жарамды кәмелетке толған балалар өздерінің еңбекке жарамсыз
көмекке мұқтаж ата-аналарын асырап-бағуға және ... ... ... ... ... ... келісім болмаған жағдайда еңбекке жарамсыз
көмекке мұқтаж ... ... ... ... ... кәмелетке
толған балаларынан сот тәртібімен өндіріп алынады. Әрбір баладан ... ... ... сот ... мен ... ... және
отбасылық жағдайлары мен тараптардың назар аударарлық басқа да мүдделерін
негізге ала отырып, алимент ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін айқындау кезінде сот, балаларының бәріне, олардың
біреуіне немесе олардың бірнешеуіне талап қойылғанына ... осы ... ... жарамды, кәмелетке толған балаларының бәрін ескеруге құқылы.
Егер сот ата-аналардың ата-ана міндеттерін орындаудан жалтарғанын анықтаса,
балаларының өздерінің ... ... ... мұқтаж ата-аналарын асырап-
бағу жөніндегі міндеттерінен босатылуы ... ... ... ... ата-аналарына алимент төлеуден босатылады.
Ерлі-зайыптылардың бір-бірін асырап-бағу жөніндегі міндеттері. Ерлі-
зайыптылар ... ... ... ... ... ... бас ... және ерлі-зайыптылардың арасында алимент төлеу туралы
келісім болмаған ... ... ... ... қаражаты бар жұбайдан:
1) еңбекке жарамсыз мұқтаж жұбайының;
2) ... ... және ... баласы туған күннен бастап үш жыл бойы
әйелінің;
3) ортақ мүгедек баланы бағып отырған мұқтаж ... бала он ... ... дейін;
4) ортақ мүгедек баланы 16 жасқа толғанға дейін бағып-күтіп ... 16 ... ... соң ортақ мүгедек балаға І-ІІ ... ... ... ... ... ... төлеуді сот
тәртібімен талап етуге құқығы бар.
Бұрынғы жұбайдың неке ... ... ... ... ... Алимент
төлеуге қажетті қаражаты бар бұрынғы ... ... ... ... талап етуге:
1) жүкті кезінде және ортақ баласы туған күннен бастап үш жыл ... ... ... ... ... 16 ... толғанға дейін бағып-күтіп отырған,
соңдай-ақ 16 жасқа толған соң ортақ ... ... І- ІІ ... ... ... ... мұқтаж бұрынғы жұбайының;
3) неке бұзылғанға дейін еңбекке жарамсыз ... ... ... ... ... ... ... құқығы бар.
Алименттің мөлшері мен оны неке бұзылғаннан кейін бұрынғы жұбайына
берудің тәртібі бұрынғы ... ... ... бойынша
белгіленуі мүмкін. Отбасының басқа ... ... ... мен ... ... кәмелетке толмаған және еңбекке жарамсыз,
кәмелетке толған інілері мен ... ... ... ... ... ... мұқтаж інілері мен сіңлілерінің
(қарындастарының) өз ата-аналарынан қаражат ... ... ... ... ... ... ... қаражаты бар еңбекке жарамды,
кәмелетке толған ағалары мен апаларынан сот тәртібімен ... ... ... ... ... ... мұқтаж кәмелетке толған ағалары ... да, егер олар ... ... ... ... ... ... (бұрынғы жұбайларынан) немесе ата-анасынан көмек
ала алмаса, осындай құқық беріледі.
Немерелерін асырап-бағу ... ... мен ... ... ата-аналарынан көмек алуы мүмкін болмаған жағдайда, ... ... ... ... өздерінің, алимент төлеуге қажетті
қаражаты бар әжесі мен атасынан сот тәртібімен алимент алуға ... ... ... ... ... ... ... көмек ала
алмаса, еңбекке жарамсыз, көмекке мұқтаж кәмелетке толған немерелерге ... ... ... ... ... ... еңбекке жарамды
балаларынан немесе жұбайынан (бұрынғы жұбайынан) қажетті ... ... ... ... ... көмекке мұқтаж аталар мен ... ... ... ... ... бар ... толған
немерелерінен сот тәртібімен алимент талап етуге құқылы.
Кәмелетке толмаған балаларға нақты тәрбие беруді, асырап-бағуды жүзеге
асырушы, еңбекке ... ... ... ... егер олар ... ... ... жарамды балаларынан немесе жұбайларынан (бұрынғы
жұбайларынан) көмек ала алмаса, олар ... ... ... еңбекке
жарамды тәрбиеленушілерінен көмек беруді сот тәртібімен талап етуге құқылы.
Егер тәрбиелеушілер тәрбиеленушілерді бес жылдан аз ... ... ... өздерінің тәрбиеленушілерін тиісті түрде асырап-
бақпаған және ... ... сот ... ... ... бағу ... міндеттен босатуға құқылы. Өгей
ұлдар мен өгей қыздарын тәрбиелеп, асырап-баққан, ... ... ... өгей әке мен өгей ... егер өздерінің кәмелетке толған еңбекке
жарамды балаларынан немесе жұбайларынан (бұрынғы жұбайларынан) ... ... ... ... қаражаты бар еңбекке жарамды, кәмелетке толған ... ... өгей ... ... сот тәртібімен талап етуге
құқылы. Егер өгей әке мен өгей шеше өгей балалары мен өгей ... ... аз ... тәрбиелеп, асырап-бақса, сондай-ақ олар өздерінің тәрбиелеу
және асырау міндеттерін тиісті түрде атқармаса, сот өгей ... мен ... өгей ... мен өгей ... ... ... ... және қамқоршылық. Ата-анасының қайтыс болуы, олардың ата-
ана құқықтарынан айырылуы, олардың ата-ана ... ... ... ... ... деп ... ата-анасының сырқаттылығы, ата-
аналарының ұзақ уақыт болмауы, ата-аналардың балаларын тәрбиелеуден немесе
олардың ... мен ... ... ... соның ішінде ата-
аналардың тәрбиелеу, емдеу және басқа да осыған ұқсас мекемелерден ... ... бас ... ... ... қамқорлығы болмаған
өзге де жағдайларда, балалардың ... мен ... ... ... қамқоршы органдарға жүктеледі.
Қорғаншы және қамқоршы органдар ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған
балаларды анықтайды, осындай балалардың есебін ... ... және ... ... ... ... мән-жайларын негізге ала отырып,
балаларды орналастырудың нысандарын таңдайды, сондай-ақ оларды асырау,
тәрбиелеу және ... беру ... одан әрі ... жасауды жүзеге
асырады. Қорғаншы және қамқоршы органдардан ... ... ... ... ... жөніндегі заңды және жеке
тұлғалардың қызметіне жол берілмейді.
Ата-аналарының қамқорлығынсыз ... ... ... алынып, отбасына
тәрбиеленуге, қорғаншылыққа (қамқоршылыққа) немесе патронат шарты ... ... ... ... кезде, жетім балаларға немесе ата-аналарының
қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған барлық үлгідегі (тәрбие, ... ... да) ... ... ... және ... ... қамқорлығынсыз қалған
балаларға, оларды ... ... және ... беру ... ... ... немесе әрекетке қабілеті шектеулі кәмелетке толған
адамдардың балалардың мүліктік және ... емес ... мен ... үшін ... он төрт жасқа толмаған балаларға, сондай-ақ психикалық
аурудың салдарынан немесе ақыл-есінің кемдігінен сот әрекетке ... ... ... белгіленеді. Қорғаншылық қайтыс болған немесе соттың
шешімімен өлді немес:е хабар-ошарсыз кеткен деп танылған кәмелетке ... ... ... ... ... ... ... кәмлетке
толған адамның мүлкіне тағайыңдалады. Егер қорғаншылық және қамқоршылық
белгіленген адамның басқа ... ... ... онда осы ... басқару үшін
қорғаншы және қамқоршы органдар мүліктің тұрған жерінде қорғаншы тағайындай
алады.
Қамқоршылық он ... он ... ... дейінгі кәмелетке толмағандарға,
соңдай-ақ спиртті ішімдіктерге немесе есірткі ... ... ... ... ... ... деп ... адамдарға белгіленеді.
Денсаулығының жай-күйіне байланысты өзінің ... өз ... ... ... және ... орындай алмайтын кәмелетке толған әрекет
қабілеттілігі адамдардың арызы ... ... ... ... ... ... ... қорғаншы және қамқоршы органдар
болып табылады. Аудандық және қалалық атқарушы ... ... және ... ... ... халыққа білім беруге,
оны әлеуметтік қорғауға және оның денсаулығын сақтауға уәкілеттік берілген
органдары арқылы жүзеге асырады, ал ... ... ... ... бұл ... ... жүзеге асырады. Қорғаншы және қамқоршы
органдар баланың және оны тәрбиелеуге үміткер адамның (адамдардың) ... ... ... және ... актісін сотқа табыс ... ... және ... органдар өздерінің міндеттерін осы
органдар туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін ереже негізінде
жүзеге асырады.
Патронат. ... және ... ... ... ата-
анасының қамқорлығынсыз қалған, соның ішінде тәрбиелеу, емдеу немесе осы
тәрізді басқа да ... ... ... ... белгіленеді.
Баланы тәрбиелеуге алуға тілек білдіруші адам (патронат ... ... және ... ... ... жасалған баланы (балаларды)
тәрбиелеуге беру туралы шарт патронаттың туындау негізі болып табылады.
Баланы тәрбиелеуге беру ... шарт ... ... ... ... беру жағдайларын, патронат тәрбиешінің құқықтары мен ... ... ... қорғаншы және қамқоршы ... ... ... ... ... негіздері мен салдарларын
көздеуі тиіс.
Бала патронат тәрбиешіге ... ... ... ... ... Патронат тәрбиешілердің еңбегіне ақы төлеу және
тәрбиелеуге алынған балалар санына ... ... ... ... ... ... ... беру туралы шарт:
1) дәлелді себептері (сырқаттану, отбасылық немесе материалдық
жағдайдың ... ... ... ... болмауы, балалар арасындағы
жан-жалдар және басқалар) болған кезде патронат тәрбиешілердің бастамасы
бойынша;
2) баланы асырап-бағу, тәрбиелеу және ... ... ... ... ... ... және ... органның бастамасы бойынша;
3) бала ата-анасына қайтарып берілген немесе бала асырап алынған
жағдайларда мерзімінен бұрын ... ... ... ... ... ... ... қатысты
қорғаншылар мен қамқоршылар сияқты құқықтар мен ... ие ... осы ... ... көзделген талаптар қойылады. Патронат
тәрбиешілерді іріктеп алуды қорғаншы және ... ... ... ... бойынша оны патронат тәрбиешілерге беру үшін баланы (балаларды) алдын
ала таңдауды ... және ... ... ... ... ... отбасына қабылдауға тілек білдірген адамдар жүзеге асырады.
Ағалы-інілерді, апалы-сіңлілерді (қарындастарын) ... ... ... ... ... сай келетін жағдайлар қосылмайды.
Баланы (балаларды) патронат тәрбиешілерге беру оның пікірі ескеріле отырып
жүзеге асырылады. Он ... ... бала ... оның ... ғана
берілуі мүмкін.
Патронат тәрбиешілерге берілген бала ... ... ... ... ... және басқа да әлеуметтік төлемдерге
құқығын, сондай-ақ тұрғын үй-жайға меншік құқығын немесе түрғын үй-жайды
пайдалану ... ... ... ... болмаған кезде, тұрғын үй
заңдарына сәйкес оған ... ... ... ... ... және ... ... патронат тәрбиешілерге қажетті көмек
көрсетуге, баланың (балалардың) өмірі мен тәрбиесіне ... ... ... ... ... ... тәрбиешілерге жүктелген
баланы (балаларды) асырап-бағу, тәрбиелеу және оған білім беру ... ... ... ... ... Мұра және ... — қайтыс болған азамат (мұра қалдырушы) мүлкінің ... ... - ... ... ... Мұра ... ... тығыз байланысты мына құқықтар мен міндеттер:
1) егер заң актілерінде немесе ... ... ... ... ... ... ... мүше болу құқығы;
2) өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиянды өтеу құқығы;
3) алименттік міндеттемелерден туындайтын ... мен ... ... ... ... және ... пен ... қамсыздандыру
туралы заң актілерінің негізінде басқа да төлемдер төлеу құқығы;
5) ... ... ... жоқ жеке ... емес құқықтар
мұраның құрамына қірмейді. Мұра қалдырушыға тиесілі болған жеке мүліктік
емес құқықтар мен ... да ... емес ... ... ... және қорғауы мүмкін. Мұрагерлік өсиет және ... ... ... ... заң ... ... ... үшін кемінде екі жағдай ... ... ... ие ... тұлға, заң бойынша мұрагер
болатындардың сапына кіруі керек, екіншіден, мұрагерлік ашылу ... ... мұра ... мұра алушыны өзінің еркімен ... ... ... ... ... 1061, ... сәйкес заң бойынша мұрагер болу ... ... ... Заң ... ... болу құқығын бірінші кезекте тең үлеспен
мұра қалдырушының балалары, соның ішінде ол ... ... ... ... ... сондай-ақ мұра қалдырушының жұбайы мен ата-анасы алады. Заң
бойынша мұрагер болу құқығын ... ... тең ... мұра ... бір, ... ... ... мен апа-сіңлілері
(қарындастары), сондай-ақ оның әкесі жағынан да, анасы жағынан да ... ... ... Заң бойынша мұрагер болу құқығын үшінші ... тең ... ... туған немере ағалары мен апалары алады.
Заң бойынша ... болу ... ... ... мұра ... атаға дейінгілерін қосқанда басқа туыстары алады, бұл ретте туыстық
дәрежесі неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... шеттетеді. Туыстық дәрежесінің жақындығы ортақ ата-
бабасынан туу саны негізінде анықталады. Әрбір дүниеге келу бір ата ... ... деп ... ... шақырылған төртінші кезектегі
мұрагерлер тең үлесте мұрагер болады.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын ... ... егер ... бір ... кемінде он жыл бірге тұрса, тең үлеспен оның
туыстас аға-інілері мен ... ... өгей ... мен ... алады. Заң бойынша мұрагер болу құқығын алтыншы кезекте тең ... ... ... ... ... ... ... Заң бойынша
мұрагер болу құқығын жетінші кезекте мұра ... ... ... ... бір жыл оның ... ... және онымен бірге тұрған еңбекке
жарамсыз адамдар заң ... ... ... ... ... да ... ... болған кезде олар мұрагер болуға шақырылатын кезектегі
мұрагерлермен бірге, мұраның төрттен бірінен аспайтын бөлігін ... ... мұра ... неке мұра ... ... іс ... тоқтатылғандығы
және ерлі-зайыптылардың мұра ашылғанға дейін ... бес жыл ... ... сот ... ... заң ... шеттетілуі мүмкін.
Мұрагер өзінің мұрагерлікке шақырылғандығы туралы білген немесе ... ... ... ... алты ... ішінде мұрадан бас тартуға құқылы.
Дәлелді себептер болған жағдайда бұл мерзімді сот ... ... ... екі ... ... ... ... бас тарту мұрагердің мұраның ашылған
жері бойынша нотариусқа арыз беруімен жасалады. Егер сенімхатта бас тартуға
өкілеттік арнайы ... ... өкіл ... бас ... ... ... ... кейіннен күшін жоюға немесе қайтарып алуға болмайды. Мұрагер
өзіне сол үшін берілген мерзім өткеннен ... ... бас ... ... Егер ол мұраға қалдырған мүлікті іс жүзінде иеленуге кіріссе не
оған билік етсе, не оның осы ... ... ... ... ... жасаса, ол бұл құқықты аталған ... ... ... ... ... ... бас ... кезде өзінің өсиет бойынша немесе
кез ... ... заң ... ... ... ... адамдардың
пайдасына бас тартатындығын көрсетуге құқылы. ... ... ... ... ... ... бас ... жол берілмейді. Сол
сияқты, азаматтық кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, ... ... бас ... мұрадан ескерту жасап немесе шарт қойып бас тартуға
жол берілмейді. ... бас ... ... бас ... бас ... Ішінара бас тартуға, ескерту жасап, шарт қойып немесе басқа ... бас ... жол ... ... ... кез ... заң
бойынша мұрагер мұраны бөлуді талап етуге құқылы. Мұраны болу ... ... ... ... үлестерге сәйкес, ал келісімге қол жетпеген
кезде - сот ... ... Егер ... ... да заң ... ... ... не мұрагерлердің ешқайсысының мұра алуға құқығы болмаса,
не олардың бәрі мұрадан бас ... мұра ... ... деп ... Иесіз
қалған мұра мұраның ашылған жері бойынша коммуналдық меншікке ауысады.
Азаматтың ол қайтыс болған жағдайда ... ... ... ... ... өз ... ... өсиет болып танылады. Азамат өзінің барлық
мүлкін немесе оның бір бөлігін заң бойынша ... ... ... де,
кірмейтін де бір не бірнеше ... ... ... ... және
мемлекетке өсиет етіп қалдыра алады. Өсиетті өзі ... ... Өкіл ... ... жол берілмейді. Өсиет қалдырушы себебін түсіндірместен ... ... ... ... ... ... мұрадан айыруға
құқылы. Егер өсиеттен өзгеше туыңдамаса, заң бойынша мұрагерді мұрадан
айыру оның ... ... ... ... ... ұрпақтарына
қолданылмайды. Өсиет оның жасалған жері мен ... ... ... ... жасалып, нотариатта куәлаңдырылуға тиіс. Мыналар:
1) нотариатта куәландырылған өсиеттер;
2) нотариатта куәландырылғандарға теңестірілетін өсиеттер тиісінше
ресімделген болып танылады. ... ... ... өзі қол қоюы қажет.
Егер өсиет қалдырушы дене ... ... ... ... ... өзі қол қоя ... оның өтініші бойынша
оған нотариустың немесе өсиетті куәландырушы басқа адамның қатысуымен өсиет
қалдырушының өсиетке өзі қол қоя ... ... ... ... басқа
азаматтың қол қоюы мүмкін. Нотариус немесе өсиетті куәландыратын өзге адам,
пайдасына өсиет жазылған немесе өсиет қалдырудан бас ... ... ... оның ... ата-аналары, немерелері мен шөберелері, сондай-ақ
өсиет қалдырушының заң бойынша ... ... ... ... ... ... және өсиетті оқуға қабілетсіз ... ... ... ... ... үшін ... бар адамдар өсиетті жаза, куә
бола алмайды, сондай-ақ өсиет ... ... ... қол қоя ... ... ... ... қалдырушы жазуы керек не өсиет
қалдырушының айтуымен куәның қатысуы арқылы нотариус жазуға тиіс. Өсиет
қалдырушының айтуымен өсиет ... ... ... жалпы жұрт қабылдаған
техникалық құралдарды (жазу машинкасы, ... ... және ... мүмкін. Өсиет қалдырушының айтуы бойынша нотариус жазған өсиетті
өсиетке қол қойылғанға ... ... пен ... қатысуы арқылы өсиет
қалдырушы толық оқып шығуға тиіс.
Егер өсиет қалдырушы дене ... ... ... ... ... өзі оқи алмайтын болса, ол үшін оның
мәтінін нотариустың қатысуымен куә оқып ... ол ... ... ... өзі оқи алмауының себептері көрсетіліп, өсиетте тиісті
жазба жасалады. Егер нотариат куәландырған өсиет қуәның қатысуымен ... ... ... аты және ... ... жері ... ... мәліметтер өсиетке өсиет қалдырушының орнына қол ... ... да ... ... ... ... ... бойынша нотариус
өсиеттің мазмұнымен таныспай-ақ оны ... ... ... ... оның жарамсыз болып қалу қаупімен, өсиет қалдырушының өз ... және қолы ... екі ... және ... ... куәлар
қол қоятын конвертке салынып, желімденуге тиіс. Куәлар қол қойған ... және ... ... ... ... қол ... ... салынып желімденеді. Нотариус жоқ елді мекендерде тұратын
адамдардың өсиетін заң актілерінде нотариат әрекеттерін ... ... ... адамдар куәландырады.
Нотариатта куәландырылғандарға теңестірілетін өсиеттер. ... ... ... ... өзге де ... ... алу
мекемелерінде емделіп, сондай-ақ қарттар мен мүгедектерге ... ... осы ... санаторийлердің, өзге де емдеу алдын алу
мекемелерінің бас дәрігерлері және кезекші дәрігерлері, ... ... ... ... үйлердің директорлары, бас ... ... ... ... және басқа да әскери ... ... ... ... ... мен басқа адамдардың осы
госпитальдардың, санаторийлердің және басқа да әскери емдеу мекемелерінің
бастықтары, ... ... ... ... ... аға ... дәрігерлері куәландырған өсиеттері;
3) жүзу кезінде Қазақстан Республикасының жалауымен теңіз кемелерінде
немесе ішкі жүзу ... ... ... осы ... капитандары
куәландырған өсиеттері;
4) барлау және басқа да ... ... ... ... ... куәландырған өсиеттері;
5) нотариустары және нотариат әрекеттерін жасауға уәкілдік ... ... жоқ ... ... ... мекемелердің,
әскери-оқу орындарының орналасқан мекендеріндегі әскери қызметшілердің
өсиеттері, сондай-ақ осы бөлімдерде жұмыс ... жай ... ... ... және әскери қызметшілердің отбасы мүшелерінің де әскери
бөлімдердің, құрамалардың, ... мен оқу ... ... куәландырған өсиеттері;
6) бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдардың бас ... ... ... куәландырған өсиеттері теңестіріледі.
5. Азаматтық-құқықтық жауаптылық
Азаматтық-құқықтық жауаптылық құқық бұзушының мүлкінен айыру, не ... ... ... ... ... заңды тұлғаны мәжбүрлікпен
жою, не қайта құрумен байланысты, жағымсыз нәтижелі, құқықтық жауаптылықтың
бір түрі. Азаматтық-құқықтық жауаптылықтың бірнеше түрі бар.
Шарт ... және ... тыс ... Шарт ... ... несие берушінің алдындағы борышын өтемеген, не оның ... ... үшін ... не ... да ... негіздер
бойынша борышқорға мүліктей зиян әкелетін жағымсыз салдарлар. Шарт ... ... ... шарт ... ... ... ... субъектілер өзара нақты азаматтық-құқықтық міндеттемемен
байланған, мысалы, сауда-саттық, тауар жеткізу, жүк тасу, екіншіден, ... ... ... ... не ... да құқықтық
негіздерден, мысалы, экспортқа бұйымдар шығаратын ... ... ... үшіншіден, осындай жауаптылықтың күшіне енуіне міндеттемені
орындамау негіз болады. Шартта белгіленбеген, ... бір ... ... әрекетінің нәтижесінде, екінші бір тұлғаға келтірілген зиян ... ... ... ... тыс жауаптылық деп атаймыз. Мысалы,
қылмыс жасаушы азаматтың меншігіне қол ... оның ... ... ... оны ... шығарып, шағып тастаса, автокөліктің иесі сот арқылы
қылмысты іске қоса азаматтық талап ... ... ... ... өтеу
жөнінде сот арқылы қылмыскерге, сотталушыға талап қоюға құқылы.
Сонымен, шарттан тыс жауаптылықтың төмендегідей бірнеше ерекшеліктері
бар: біріншіден, ... ... ... зиян ... ... ... ... арасында азаматтық-құқықтық міңдеттеме
болмауы мүмкін, екіншіден, шарттан тыс ... не ... зиян ... ... ... кінәлі, айыпты әрекеті негіз
болады, үшіншіден, міндеттемелік құқықтық қатынас бұл жерде жәбірленушінің
мүліктік және ... емес ... ... туындайды, мысалы
жәбірленушінің денсаулығына, ар-намысына, атына, ... зиян ... ... ... тыс ... ... шексіз құқығына
қол сұққан, не оның құқығын ... кез ... ... ... және ... ... тек ... реттеледі. Төртіншіден, шарттан тыс жауаптылықтың
іске асырылуы үшін ... зиян ... шын ... болу ... және ... ... Зиян келтіруші (борышқор) жақта
бірнеше тараптар болған жағдайда үлестік жауаптылық ... ... Шарт не ... ... белгілі бір үлес бойынша әрбір
борышқорға, не зиян келтірушіге ... ... ... ... ... Егер шарт не заң ... ... көрсетілмесе, міндеттемеге
бірнеше несие беруші немесе бірнеше борышқор қатынасса, несие берушілердің
әрқайсысы міндеттеменің орындалуын талап ... ... бар, ... ... ... үлесте, әрбір борышқор өз борышын атқаруға, ... ... ... ... ... ... беретін, екі, не одан да
көп тұлғалардың (борышқорлар, зиян келтірушілер) жауаптылығы ынтымақтастық
жауаптылық деп ... ... ... белгілеу және жауаптылықтың
көлемін анықтау құқығы несие берушіге тиесілі. Ынтымақтастық ... тек ... ... ... қарастырылған жағдайларда орын
алады. Ынтымақтастық жауаптылық ... ... ... ... ... ... не ... барлық борышқорлардан бір уақытта
бірдей тұтас немесе бөлініп-бөлініп, ... ... ... ... бар.
Егер несие беруші бір борышқордан алынған міндеттемеге қанағаттанбаса, ... ... ... ынтымақтас борышқорлардан орындалмаған міндеттеменің
орындалуын талап етуге құқығы бар. Міндеттеме, борыш толығымен ... ... ... ... ... және ... ... жауаптылық. Құқық нормаларының жалпы
тапсырмаларында белгіленген тәртіп бойынша туындайтын ... мен ... ... ... ... деп ... ... жалпы
нормасына сәйкес зиян келтірген тұлға келтірілген ... өзі ... ... ... белгіленген кейбір жағдайларға байланысты зиян
шеккен жақтың (жәбірленушінің) құқығын, ... ... ... ... ... негізгімен қатар, қосымша ... Оның орын ... ... ... қорғаушылардың 14
жастан 18 жасқа дейінгі кәмелетке толмаған балалардың келтірген зиянын ... ... ... ... ... ... ... 14
жастан 18 жасқа дейінгі кәмелетке толмаған азаматтар басқа ... ... ... ... ... өз ... жауап береді.
Бірақ, аталған кәмелетке ... ... ... ... ... ... табысы, бір сөзбен айтқанда мүмкіншілігі ... ... үшін ... ... ... ... қалпына келтіреді.
Кері жауаптылық. Заң бойынша бір тұлғаның екінші бір ... ... ... ... ... ... Мысалы азаматтық заңнамалар
бойынша еңбек міндеттерін атқару барысында зиян келтірген жұмысшының,
қызметкердің әрекеті үшін сол ... ... ... ұйым ... ... қызметкердің әрекеті барысында ол істейтін кәсіпорын зиян шегетін
болса, онда кері талап сол ... ... ... кері ... ол шындығында, кінәлі болған зиян келтірушіге жауаптылықты ... ... алғы ... ол ... ... ... объективті және құзыретті тұлғалардың (несие беруші, жәбірленуші)
субъективті ... ... ... ... ... ... қайшы іс-қимыл (әрекет не әрекетсіздік) құқыққа қарсы ... ... ... ... жасауға болады: біріншіден,
азаматтық құқық диспозициялық нормалардан ... ... ... мен ... бұзу да азаматтық заңнамалар бойынша құқыққа қарсы
деп ... ... ... ... ... ... ... қатынастар тууы мүмкін және олардың құқыққа ... ... ... екеңдігін анықтау қалыптасқан қоғамдық тәртіпке, азаматтық
заңнамалардың жалпы ... мен ... ... ... ... заң ... құқықтың кейбір нормаларын бұзуына ... ... ... ... ... ... ... аса
қауіпті қылмыскерді ұстау ... ... ... ... зиян келтірілуі мүмкін. Бірақ, аталған ... ... ... мөлшерінен, көлемінен артық болу керек.
Азаматтық-құқықтық жауаптылықтың алғы шарты ол ... ... ... құқықта зиян деп мүліктік және мүліктік емес игіліктерге кез
келген шығын, ... ... ... ... ... зиянның
мүліктік және моральды түрлерін анықтайды.
Мүліктік зиян, жәбірленушінің затының, бұйымының жоғалуына, сынуына не
олардың ... ... ... ... ... ... ... зиян материалды және материалды емес сипатта болуы ... зиян ... тән және жан ... ... ... ... ... еңбек туралы» Қазақстан
Республикасының 1999 жылғы 10 желтоқсандағы № 493-1 ... ... ... ... ... және ... ... туралы» Қазақстан
Республикасының 2004 жылғы 28 ақпандағы № 528-И ... ... ... ... ... ... және оның депутаттарының
мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 16 қазандағы № 2529
Конституциялық Заңы. ... ... ... ... ... және сабақтас құқықтар туралы» ... 1996 ... 10 ... № 6-1 ... ... Юрист, 2005.
5. Қазақстан Республикасының Азаматтық ... 1994 ... ...... ... бөлім). Алматы: Юрист, 2005.
6. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі 1999 жылғы 1 шілдедегі
№ 409-1 ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық іс жүргізу кодексі (Астана,
1999 жылғы 13 шілде № 411-1). Алматы: Юрист, 2005.
8. ... ... 1999 ... 16 ... № 427-1 Қазақстан
Республикасынын Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
9. ... және ... ... ... ... 1998 ... 17
желтоқсандағы № 321-1 Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
10. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі 2004 жылғы 24 ... 548-И. ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы
Қазақстан Республикасынын Кодексі (Салық кодексі). ... ... ... ... ... ... ... 2003 жылғы 8
қаңтардағы № 373-И Заңы. Алматы: ... 2005.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы22 бет
Азаматтық іс-жүргізу құқық қатынастарының алғышарттары23 бет
Азаматтық құқық негіздері жайында6 бет
Азаматтық құқық түсінігі11 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері23 бет
Азаматтық – құқықтық қатынастың мазмұны және түрлері6 бет
Азаматтық – құқықтық қатынастың мазмұны және түрлері туралы12 бет
Азаматық іс жүргізу құқығы33 бет
Некенің сот арқылы сотсыз бұзылуы3 бет
Отбасылық қатынстар ұғымы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь