Оңтүстіктің табиғаты, суы


Қазақ елінің, қазақ жерінің қарыс-сүйеміне дейін қасиетті де сүйікті болмағының себебі белгілі. Асыл текті ата-бабаларымыз ай¬тып кеткен. Қазақ баласына қазақ жерінің қай тұсы, қандай аймағы, нендей өңірі де етене, қымбат, киелі. Ұлтымыздың жыр сырбаз¬дары¬ның бірегейі Сырбай ақын бір сұхбатында өзінің онша шетелшіл еместігін, шет мемлекеттерге шық¬пағанын, шыққысы да келмей¬тінін, мүмкіндік туып жатса, қо¬лайы түсіп жатса, қайран Қазақ¬станды асықпай араламаққа, та¬би¬ғаты таңғажайып, түрлі-түрлі тұста¬рын тамашалап таңдан¬баққа құш¬тарлығы молдығын меңзеген еді. Сол Сырбай Мәуленов ағамыз Шымкент¬ке, Түркістанға, Отырарға, Со¬заққа, Кентауға, Шардараға, Сарыағашқа, Келеске келіңкірейтін. “Оңтүстіктің тарихи-мәдени орын¬дарын бір кісідей білетін сияқ¬тымын, ал табиғи тамашаларына, таулары мен бауларына, даласы мен құмына, шөлі мен шөлейтіне онша қанық емеспін”, дейтін.
Әдетте зиялы-зиятты қауым болсын, басқалар болсын, туған еліңіз, туған жеріңіз, өскен өлкеңіз, республикаңыз, атамекеніңіз ха¬қында өзара әңгімелей келе: “Біз шынында да өзіміздің тауларымыз бен даламызды біле бермейміз-ау. Қит етсе, шекара асып, алыс-жақын шетелдерге шапқылап кете барамыз. Ал Қазақстанда көрмеген, қадіріне жетпеген жерлеріміз жетіп-артылады ғой...” дейтіні бар. Өкінішке қарай, көбісі осылай айтады-дағы, артынша ұмытып кетеді. Сіз-дағы сөйтіп сөйлеп, со-лай айтып, алайда, атамекеніңіздің айшықты аймақтарын, өзгешелеу өңірлерін көрмекке, саяхат жа¬са¬маққа соншалықты мән бере қой¬майсыз. Әуелден белгілі әуенге са¬лың¬қырап: “Осы жұрт Оңтүс¬тікті біле ме екен?” деп отыруы¬мыздың мәнісі де осыдан.

Пән: География
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Оңтүстіктің табиғаты, суы

Табиғаты
Қазақ елінің, қазақ жерінің қарыс-сүйеміне дейін қасиетті де сүйікті
болмағының себебі белгілі. Асыл текті ата-бабаларымыз айтып кеткен. Қазақ
баласына қазақ жерінің қай тұсы, қандай аймағы, нендей өңірі де етене,
қымбат, киелі. Ұлтымыздың жыр сырбаздарының бірегейі Сырбай ақын бір
сұхбатында өзінің онша шетелшіл еместігін, шет мемлекеттерге шықпағанын,
шыққысы да келмейтінін, мүмкіндік туып жатса, қолайы түсіп жатса, қайран
Қазақстанды асықпай араламаққа, табиғаты таңғажайып, түрлі-түрлі тұстарын
тамашалап таңданбаққа құштарлығы молдығын меңзеген еді. Сол Сырбай Мәуленов
ағамыз Шымкентке, Түркістанға, Отырарға, Созаққа, Кентауға, Шардараға,
Сарыағашқа, Келеске келіңкірейтін. “Оңтүстіктің тарихи-мәдени орындарын бір
кісідей білетін сияқтымын, ал табиғи тамашаларына, таулары мен бауларына,
даласы мен құмына, шөлі мен шөлейтіне онша қанық емеспін”, дейтін.
Әдетте зиялы-зиятты қауым болсын, басқалар болсын, туған еліңіз, туған
жеріңіз, өскен өлкеңіз, республикаңыз, атамекеніңіз хақында өзара әңгімелей
келе: “Біз шынында да өзіміздің тауларымыз бен даламызды біле бермейміз-ау.
Қит етсе, шекара асып, алыс-жақын шетелдерге шапқылап кете барамыз. Ал
Қазақстанда көрмеген, қадіріне жетпеген жерлеріміз жетіп-артылады ғой...”
дейтіні бар. Өкінішке қарай, көбісі осылай айтады-дағы, артынша ұмытып
кетеді. Сіз-дағы сөйтіп сөйлеп, солай айтып, алайда, атамекеніңіздің
айшықты аймақтарын, өзгешелеу өңірлерін көрмекке, саяхат жасамаққа
соншалықты мән бере қоймайсыз. Әуелден белгілі әуенге салыңқырап: “Осы жұрт
Оңтүстікті біле ме екен?” деп отыруымыздың мәнісі де осыдан.
Сонау Созақтан басталық. Былайғы жұрт Созақты басқаша елестетер. Бірақ
Бетпақдаланың өзі саяхаттаймын деген кісіге тарихи жағымен қатар табиғи
тосындықтарымен талай қызықтарға толы. Мұнда дала да, құм да, сексеуіл мен
жыңғыл да, кенет алдыңыздан шыға келетін қайнарлар мен құдықтар да басқаша.
Шу бойының өзі неге тұрады?! Баба Түкті Шашты Әзізге, Қарабура, Балықшы,
Ақбикеш, Ақсүмбелерге бара жатып, Бабатаға келе жатып, Ащыкөл атырабын,
Тоғызкентау жалдарын, Қыземшекті, Тастыны, Жуантөбе, Жартытөбені, Қызылкөл
мен Жылыбұлақты ұмытпағайсыз. Қарағұр, Күлтөбелерді көре жүріп, Көкбұлақ,
Қарабұлақ, Қарасай, Желсайлардан желе-жортып өтіп кетпеңіз. Келіншектау,
Мыңжылқыны білесіз. Айыртауға аялдаңыз, Суындық дейтін асу бар. Өгізтау
арқылы Түркістанға түсерсіз. Түркістан төңірегіндегі Қарашық, Қарнақ,
Шорнақ, Оранғай, Жүйнектерді, Шаға, Шойтөбе, Иқансу жақтарын тастап
кетпеңіз. Қаратау тәжі – Кентаудың айналасындағы сауыс-сауыс сеңгірлердің
саяларына саяхаттаңыз, Хантағы, Байылдырды байыптаңыз.
Сыр-анаңыздың бойындағы ен тоғайлардың, тораңғылды түбектердің, жиделі
жиектердің, майда талды, майқайыңды маңайлардың, майбалықты, маймаң қаққан
қаз-үйректі көл-көлшіктердің көркі мен құнарын қалай-қалай қиярсыз.
Түркістаннан төмен тартып, Отырар, Арыс, Шардара, Жетісай жаққа сапар
шегерсіз. Сырды бойлап, оқта-текте құмға шығып кетсеңіз де еркіңіз.
Мырзашөлдің Мақтааралы мерейіңізді тасытар. Қайтарда, әрине, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Органикалың дүние
Табиғат тазалығы – денсаулық кепілі
Шығыс Қазақстан облысының топырақтары
Сарыарқаның табиғаты
ЛАНДШАФТ ҒЫЛЫМЫНА ШОЛУ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЛАНДШАФТ КАРТАСЫ
Солтүстік Қазақстан
Жер асты суларының табиғи режимдері
Оңтүстік Қазақстан облысының рекреациялық ресурстарына табиғат компоненттерінің ықпалы
Далалы аймақ қызғылт қара қоңыр топырақты қуаң дала
Байқоңыр ғарыш аймағын зерттеуде гаж технологиясын қолдану
Пәндер