Қызметкерлермен есеп айырысу аудитінің теориялық негіздері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3. 4

1.Қызметкерлермен есеп айырысу аудитінің теориялық негіздері.

1.1. Қызметкерлермен есеп айырысу аудитінің мәні мен
мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.7
1.2. Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысудың аудитін реттеуші негізгі нормативтік.құқықтық құжаттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8.10

2. Қызметкерлермен есеп айырысу есебінің аудиті.

2.1 Еңбек ақы төлеу бойынша есеп айырысу және еңбекақыдан ұсталымдардың дұрыстығының аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11.15
2.2.Қызметкерлерге еңбекақы төлемінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16.22
2.3.Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысудың бухгалтерлік есебінде болуы мүмкін бұрмалаушылықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24.25

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Нарықтық қатынастық экономикаға көшу барысында бухгалтерлік есеп және аудит қызметінің алатын орны және қажеттілігі артуда. Еліміздің экономикасында нарықтық қатынасқа көшу барысында – ғылыми,білім мен практикалық (тәжірибелік) қызметтің даму жолында жаңа ғылым саласының пайда болуына алып келді.Бұл – аудит.Себебі нарықты қатынас принципімен дамуды қамтамасыз ету ‰шін сол елде – бєсекелестік қамтамасыз ету ‰шін шешуші роль атқарады. Бєсекелестікті қамтамасыз ету ‰шін µте қатал бақылау-тексеру болуы қажет. Соның нєтижесінде ғана нарықтық қатынас жолмен дамудың тиімділігі іске асырылады, немесе “ойын тєртібі” сақталмаған елде экономикалық нарықты қатынас жолымен дамудың тиімділігі іс ж‰зінде орындалмайды. Сондықтан да аудит ж±мысының қажеттілігі кµптеген себептермен анықталады. Б±л себептерге біріншіден, кєсіпкерлердің µз шаруашылығының тиянақтылығының қамтамасыз етілуі, екіншіден, µз ж±мысына µзі сенімді т‰рде басқару ж‰ргізуі, ‰шіншіден, кєсіпкерлердің µзара қарым-қатынастарда сенімді ж±мыс істеуі мен µзінің капиталының тиімділігіне сенімді болуы жєне тағы басқалар жатқызылады.
ҚР «Аудиторлық қызмет туралы» заңында мынадай анықтама берілген «Аудит Қазақстан Республикасының заңында белгіленген талаптарға сәйкес қаржылық есептіліктің дұрыс және объективті жасалғаны туралы тәуелсіз пікір білдіру мақсатында заңды тұлғалардың қаржылық есептілігін тексеру болып табылады».
Еліміздегі аудит ж±мысының тиянақты дамуына бірден-бір негіз болған, заң т±рғысынан ж±мыс ж‰ргізуге қ±қылығын анықтап отырған алғаш рет қабылданған 1993 жылғы 18 қазан айындағы жоғарғы Кеңес қабылдап, бекіткен “Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет” туралы Заңы. (кейіннен “Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы" 1998-жылғы 20-қараша Заң к‰ші бар №20 жарлығы (2001 ж. 15 қарашадағы µзгертулер мен толықтырулармен)). Б±л Заң аудит қызметін бір ж‰йеге келтіріп, оның тиімді ж‰ргізілуін қамтамасыз етеді. Осы заңға с‰йене отырып, еліміздегі аудиттің даму жолы анықталып, шетелдік аудиторлық фирмалармен қарым-қатынас жасап, бірлесіп аудит ж‰ргізу, мамандану жолдары белгіленеді.
Аудитті қаржылық,экономикалық,техникалық,заңдық және басқа да қызмет салаларында жүргізуге болады.Аудиттің ең негізгі мақсаттарының бірі – шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржылық есеп берулерінің нақты екендігін анықтау болып табылады.
Менің курстық жұмысымнын тақырыбы «Қызметкерлермен есеп айырысу аудиті». Курстық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттерден тұрады.Жұмыстың мақсаты қызметкерлермен есеп айырысу аудитін жүргізуді ашып көрсету.Бұл тақырып қазіргі Қазақстан Республикасының нарықтық қатынастары қалыптасу жағдайында өте маңызды және қызықты тақырып болып табылады. Себебі еңбек нәтижелелігін бағалау тікелей олардың жалақысымен байланысты, ал жалақыға байланысты барлық мәселелер соңғы жылдары қоғамда шиеленіскен реакция тудырады. Бұл тақырыпты таңдап алған себебім қазіргі нарықтық экономика жағдайында қызмет ететін шағын кәсіпорындардағы қызметкерлердің еңбек нәтижелілігін бағалаудың көкейкестілігі, ғылыми және тәжірибелік маңызы өте жоғары болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.,Алматы: Әділет Пресс, 2003 ж;
2. ҚР-ның «Қазақстан Республикадағы еңбек туралы заңы» 10.12.1999ж (өзгерістер 23.12.04ж) Алматы.,2005ж
3. "Бухгалтерлік есеп жєне қаржылық есеп беру туралы" 2002-жылдың 24-ші маусымындағы Қазақстан Республикасының Заңы.,
4. “Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы" 1998-жылғы 20-қараша Заң к‰ші бар №20 жарлығы (2001 ж. 15 қарашадағы µзгертулер мен толықтырулармен).,
5. Қазақстан аудиттің халықаралық стандарттары.,Алматы:Раритет,2004 ж;
6. З.Н.Әжібаева,Н.Ә.Байболтаева,Ж.Ғ.Жұмағалиева «Аудит».,Алматы:Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі,2006 ж;
7. Абленов Д.О. «Аудит негіздері».,Алматы: Экономика,2005 ж;
8. Єбдіқалықов Т.Є., Сєтмурзаев А.А. Шағын кєсіпорындарда бухгалтерлік есепті ±йымдастыру, А., ҚазМБА. 1996ж.,
9. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит, А., Қазақ университеті. 2004ж.
10. Кеулімжаев Қ.К., Тулегенов Э.Т. Байдаулетов М.Б., Құдайбергенов Н.А. „Субъектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтер лік есеп шоттарының корреспонденциясы”. Алматы: Экономика 1998 ж.
11. Кеулімжаев Қ.К., „Қаржылық есеп” Алматы Экономика 2001 ж
12. Сатмурзаев А.А., Укашев Б.Е. “Аудит теориясы”, Қлағат ұниверситеті, Алматы: 1998
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
...........................................3- 4
1.Қызметкерлермен есеп айырысу аудитінің теориялық негіздері.
1.1. Қызметкерлермен есеп айырысу аудитінің мәні ... ... ... ақы ... есеп ... ... ... негізгі
нормативтік-құқықтық
құжаттар........................................................8-10
2. Қызметкерлермен есеп айырысу есебінің аудиті.
2.1 Еңбек ақы төлеу бойынша есеп ... және ... ... ... ... ... еңбек ақы бойынша есеп айырысудың бухгалтерлік есебінде
болуы ... ... ... көшу ... ... және аудит қызметінің алатын орны және ... ... ... нарықтық қатынасқа көшу ... ... мен ... ... ... даму ... жаңа
ғылым саласының пайда болуына алып ...... ... ... ... ... ету ... сол елде – бєсекелестік
қамтамасыз ету ‰шін шешуші роль ... ... ... ету
‰шін µте қатал бақылау-тексеру болуы қажет. Соның ... ... ... ... ... ... іске ... немесе “ойын
тєртібі” сақталмаған елде экономикалық нарықты қатынас жолымен дамудың
тиімділігі іс ... ... ... да аудит ... ... ... ... Б±л ... ... µз шаруашылығының тиянақтылығының қамтамасыз етілуі,
екіншіден, µз ... µзі ... ... ... ... ... µзара қарым-қатынастарда сенімді ж±мыс істеуі мен µзінің
капиталының тиімділігіне сенімді ... жєне тағы ... ... «Аудиторлық қызмет туралы» заңында мынадай анықтама берілген ... ... ... ... ... ... ... дұрыс және объективті жасалғаны туралы тәуелсіз пікір білдіру
мақсатында заңды тұлғалардың қаржылық есептілігін тексеру болып ... ... ... ... ... ... ... болған,
заң т±рғысынан ж±мыс ж‰ргізуге қ±қылығын анықтап ... ... ... 1993 жылғы 18 қазан айындағы жоғарғы Кеңес қабылдап, бекіткен
“Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет” туралы ... ... ... аудиторлық қызмет туралы" 1998-жылғы 20-қараша
Заң к‰ші бар №20 ... (2001 ж. 15 ... ... ... Б±л Заң ... ... бір ж‰йеге келтіріп, оның тиімді
ж‰ргізілуін қамтамасыз етеді. Осы заңға с‰йене отырып, еліміздегі аудиттің
даму жолы анықталып, ... ... ... қарым-қатынас жасап,
бірлесіп аудит ж‰ргізу, мамандану жолдары белгіленеді.
Аудитті қаржылық,экономикалық,техникалық,заңдық және ... ... ... жүргізуге болады.Аудиттің ең негізгі мақсаттарының бірі
– шаруашылық ... ... ... есеп ... ... ... болып табылады.
Менің курстық жұмысымнын тақырыбы «Қызметкерлермен есеп айырысу
аудиті». Курстық жұмыс кіріспеден, екі ... ... ... ... ... ... қызметкерлермен есеп
айырысу аудитін жүргізуді ашып ... ... ... ... ... ... ... жағдайында өте маңызды және
қызықты тақырып болып табылады. Себебі еңбек нәтижелелігін бағалау тікелей
олардың жалақысымен байланысты, ал ... ... ... ... ... ... ... реакция тудырады. Бұл тақырыпты ... ... ... ... ... жағдайында қызмет ететін шағын
кәсіпорындардағы қызметкерлердің ... ... ... ғылыми және тәжірибелік маңызы өте жоғары болып табылады.
Менің курстық жұмысым мына мәселелерді қамтиды:
1. Кәсіпорындағы персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулардың ... ... ... ... Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулар аудитінің негізігі
ақпарат көздері;
3. Орташа еңбек ақыны есептеу ... ... ... ... ... ... және үстеме төлемдерді есептеудің дұрыстығының аудиті;
6. Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулардың бухгалтерлік есебінде
болуы мүмкін бұрмалаушылықтар және т.б.
I.Қызметкерлермен есеп ... ... ... ... ... есеп айырысу аудитінің мәні мен мазмұны.
Еңбекақы - қызметкердің орындаған жұмыс көлемі мен белгіленген ... және ... ... ... ... тиімділігін
арттырудың әр түрлі ынталандыру жолдары болып, сыйақы, қосымша төлем,
кепілді төлемақы және т.б. ... ... ... ... ... мен
нысанын Еңбек туралы ережеге сәйкес, нақтылы еңбек жағдайын ескере отырып,
персоналдар ережесі бекіткен жұмысшылар ... және ... ... ... ... ... ... жұмысқа алушыға тек еңбек
шартына отыру немесе еңбек режимін ұйымдастыру үшін ғана ... ... ... мен ... ... мақсатында да қажет.Жалақы ... ... ... ... коллективтің жұмыс нәтижесіне байланысты
төленеді.
Еңбекақының негізгі екі формасы бар:
• мерізімді (негізгі - ... бір ... ... ... ... қызметақы және жұмыс істелген уақыт)
• кесімді (негізгі - ... ... және оның ... ... есеп ... ... негізгі міндеттері:
← еңбектің саны мен сапасына, шығарылым нормасының ... ... мен ... қорының пайдаланылуына бақылау жасау;
← объектінің әрбір қызметкеріне жалақыны дер кезінде және ... ... дер ... және ... ... ... ... мерізімдерде қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп
айырысуды жүргізу;
... ... ... ... ... ... ... дер
кезінде және дұрыс енгізу;
← өндірістік процеске басшылық жасау операцияларына ... ... ... ... ... ... еңбек пен жалақы бойынша статистикалық есептемені жасау.
Еңбек ақы µнімнің µзіндік қ±нының негізгі элементтерінің бірі болып
табылады: оның ... ... ... еңбек µнімділігінің µсуіне µнімнің
µзіндік қ±нын тµмендеуіне жєне халықтық µмір с‰ру ... ... ... ... ... ... ... ж±мыстың соңғы
нєтижелерімен қызметкердің жеке ... ... ... ... ... ең кµп ... ... ж±мысшы қызметкерлерге есептелетін еңбек ақы негізгі жєне қосымша
болып бµлінеді.
Негізгі тµлем – қызметкерлерге нақты ж±мыс істеген уақыты ‰шін ... ... ... баға ... ... еңбек ақы бойынша µндірілген
µнімнің саны мен сапасы ... ... ... ... ... ... – Еңбек туралы заңға сєйкес ... ... ... ... ... ... ... ақысы. Оған кезекті демалыстар
тµлемі, мемлекеттік жєне қоғамдық міндеттерді жєне т.б. орындалғаны ‰шін
берілетін тµлемдер, т‰нгі ... ... тыс ... ... ... ... жєне т.б ... борыштарының аудитінің негізгі міндеті ...... ... ... ... ... ... ±йымдастыру жєне оның жағдайын,
ж‰ргізу тєртібін, сақтау жєне де еңбек ақы тµлеу ... ... ... ... тексеру.
¦йымның ж±мыскерлермен есеп айырысу бойынша есеп айырысуды тексерген
кезде мынандай мєселелерді анықтау қажет:
1. К‰шіндегі заң актілерінің ... және ... ... ... ... ... ... қ±жаттарының т‰пн±сқалығын, олардың есеп айырысуын есептеу
жєне тµлеу бойынша нормативтік-қ±қықтық актілерге сєйкестігін.
3. Мерзімді жєне кесімді ... ... ... еңбек ақы
есептеудің д±рыстығы.
4. ¦йымның қ±ндылығын сыйақы есептеу ... ... ... ... ... сыйақы есептеудің д±рыстығын жєне негізділігін.
5. Уақытша ж±мысқа жармсыздығы бойынша жєрдемақы жєне єр ... ақы ... ... ... ±сталынатын ±сталымдардың д±рыстығын.
7. Депоненттегі еңбек ақыны талап ету жєне бюджетке есептеу тєртібінің
сақталуын, еңбек ақы тµлеу жєне ... ... ... ... ... ... ... Еңбек ақы бойынша анлитикалық жєне ... ... ... ... еңбек ақы тµлеу бойынша есеп айырысу есебін
ж‰ргізгенде, алынған ауытқуларды қалпына келтіру бойынша ±сыныстар
жасау.
Еңбек ... єр ... ... жєне ... есеп айырысуды
±йымдастыру тєртібін қарастырсақ, олар мынандай ... ... ... ақы - ж±мысшы қызметкерлердің еңбек µнімділігін µсіруде
еңбек уақытын қысқарту мақсатында қолданылады.
Жеке кесімді еңбек ақы ... ... ... ... ақы ... ... байланысты, оған белгіленген бағаны ж±мысшының
дайындаған б±йымдарының санына кµбейту арқылы анықтайды.
Жанама кесімді еңбек ақы ...... ... жєне басқа
ж±мысшылардың еңбек ақысын қызмет кµрсетіп отырған ... ... ... ... ... ... ... ақының кесімді-сыйлықтық ж‰йесі - µндірілген µнімнің (ж±мыстың)
санына тµленетін тµлемнен µзгеде ж±мысшыға белгіленген сандық жєне ... қол ... ... (µндірістік жоспарларды, нормаланған
тапсырмаларды µндірім нормаларын орындағаны ‰шін жєне асыра орындағаны ... де µнім ... ... ... шикізаттарды, материалдарды, отындарды
‰немдегені ‰шін жабдықтың техникалық ... ... ... ... ... ... ... ақы. Еңбек тµлемін сағаттық, к‰ндік, айлық,
тарифтік тµлем мµлшері ... ... ... ақы ... ... ... ж±мыс істеген уақыт санына белгіленген тарифтік тµлем мµлшеріне
кµбейту арқылы ... Б±л ... ... ... ... кіші ... ... адамдардың еңбек тµлемі ‰шін
қолданылады.
Жалпы ... ... екі ... ... ... ақы – еңбек ақысының қолданыстағы ... ... ... ... ақы - ... ... ... берілген µнімнің қ±ны, тегін
немесе тµмендетілген бағамен тамақтандыру, қызметкерлерге берілетін немесе
қоғамдық жолаушылар ... ... ... ... ... ... жєне кµрсетілген қызметтің баға айырмашылығының орнын
толтыру жєне т.б.
Еңбек ... ... ... ... мен ... ... ... ҚР-сының 2000 жылдың 1 ... ... ... туралы” Заңы ... ... ... ... ... бостандығына Конституциялық
қ±қығын іске асыру процесіндегі ... ... ... тағы бір басты орын алатын мєселе б±л ж±мыс ... ... ... ... еңбек қатынастарын ... ... ... ... ... жеке еңбек шартын жасау арқылы
ж‰зеге асырылады.
Ж±мысшылар қ±рамының есебін кадрлар ... ... ... ... ... ... ... қабылданған адамға жеке карточка толтырылып,
табельдік номер белгіленеді. ¦йымның ... ... ... ... ... єр бір ... жеке счет ... Онда
ж±мысшының анықтама деректері кµрсетіледі жєне есептелген ... ... ... ... ... ... счеттағы есептелген сомалар мен ±сталымдар туралы мєліметтер барлық
ж±мысшылар бойынша қосылатын есеп ... ... ... Осы
ведомость бойынша бас бухгалтер мен басшының қол қоюынан кейін берілуге
тиісті ... ... ету ... ... жєне ... ... персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулардың аудитін
реттеуші негізгі нормативтік-құқықтық құжаттар.
Баланстық шоттарда аз көрсетілгенмен,еңбек ақы ... ... өте ... байланысты аудиторлық процедуралардың басым бөлігін
жүзеге асыру кезінде бұл ... ... ... сол ... ... ... жүргізу үшін бақылауға шолу жасау процесінде
жинақтайды.
Тексеруді бастамас бұрын,аудитор ... ... ... бір нормативтік-құқықтық актілерге,бухгалтерлік есеп
стандарттарына,есеп саясатының ережелеріне және т.б сәйкес орындалатындығы
мен бухгалтерлік есепте көрсетілетіндігін есте ... ... ... ... ... персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулардың аудитін
реттеуші негізгі ... ... ... | ... ... |
|1 |ҚР ... ... ... ... келтірудің салдарынан туындайтын |
| |міндеттемелер» № 409-1,1999 ж. |
|2 ... ... ... туралы» ҚР заңы.10.12.1999ж.,№ |
| |493-1. |
|3 ... және ... ... ... да ... ... туралы» ҚР |
| |Кодексі 12.06.2001 ж.,№ 209-2 |
|4 |ҚР ... ... ... ... және ... |
| ... және басқа да құқықтары мен бостандығына қарсы |
| ...... ж. |
|5 ... есеп және ... есеп беру ... ҚР ... |ж.,№2732 |
|6 ... ... ... ... ҚР ... |
| |ж.,№405-2 |
|7 ... ... ... » ҚР ... ж.,№1914-ХП ҚР |
| ... ... күші бар ... ... ... |
| ... ... 05.10.1995ж.,№2488 және ҚР заңымен |
| ... |
|8 ... ... ... ... ҚР заңы ... |
|9 ... ... ... тәртібін бекіту туралы» ҚР |
| ... ... ... ... ... ... ... ақысын есептеу тәртібі жөніндегі |
| |нұсқаулар» ҚР ... ... ... ... ... берушінің қаражаттары есебінен әлеуметтік қамсыздандыру |
| ... ... ... ... және төлеу тәртібі туралы ережелер».ҚР |
| |Үкіметінің қаулысы 11.06.1999ж.,№731 ... ... ... ... ... әлеуметтік жәрдем ақы төлеу |
| |шығыстарының бухгалтерлік есепте көрсетілуі туралы» ҚР ... |
| ... хаты ... ... ... ... ... ақы төлеу мәселелері бойынша әдістемелік |
| ... ... және ... ... ... ... |
| |бұйрығы ... ... ... ... ... ... есептеу мен ұстау және әлеуметтік салықты есептеу|
| |ережелерін бекіту туралы» ҚР Қаржы министрлігі ... ... |
| ... 07.11.2003 ж.,№455 ... ... ... ... ... өзі тексеруді жүзеге
асыруға негіз болатын ақпараттарды білу қажет.Негізгі ... ... ... ... ... ... еңбек ақы бойынша есеп айырысулар аудитінің негізгі ақпарат
көздері.
Кесте №2
|№ |Нысандарының № | ... ... |
|1 | ... саясаты |
|2 | ... есеп беру |
|3 | |Бас ... есеп ... |
|4 | ... ... |
|5 | ... сый ақы беру және ... ... |
| | ... ... |
|6 | ... ... |
|7 | ... ... ... |
|8 | ... ... алу жеке ... карточка |
|9 | ... ... ... ... ... |Т-1 ... ... ведомосы ... |Т-2 ... ... ... | ... ... ... |
|13 | ... ... ... еңбек ақы |
| | ... ... | ... ... актісі ... | ... ... ... ... | ... ... ... ... мен ... болу ... ... ... олардың басым бөлігі төмендегі типтердің біріне жататындығын
білуге тиісті:
1. қызметкерлермен есеп ... ... ... ... мәнінде орындалған жоқ,яғни еңбек ақы жасанды тұлғаларға
есептелген және ... ... ... ... ... алынған,яғни қосып жазып жіберу
орын алған.
Ол үшін ішкі бақылаудың ұйымдастырылуын егжей-тегжейлі қарастыру, ... және осал ... баға беру ... ... жүйесінде тексеру жүргізу кезіндегі аудитордың негізгі
мақсаты-елеулі қателердің ... көз ... үшін оның ... ... ... ... ... қателерді болдырмауға қандай
жыл сайынғы ... ... ... ... алу үшін оның ... ... ... етіледі.Операциялардың реттілігін зерттеу ... үшін ... ... ... ... ... бақылаумен таныс болуы керек.
Персоналмен еңбек ақы есеп ... ... ... ... ... ақы ... ... жасау жүйесінің
тиімділігін бағалаудың ... ... ... ... ... ақы ... ... қаржылардың қозғалысына қатысты ... ... ... және де ... ... ақы ... ... жүйесі міндеттердің бөлінуіне негізделуге тиісті.
• Кадр бөлімі.Кадр бөлімінің қызметкерлері жұмысқа қабылдау, жұмыстан
босату бойынша құжаттарды рәсімдеуге,ставкалардың ... ... ... ... Бақылау.Еңбек ақы есептеу үшін қажет құжаттарға (жұмыс уақыты есебінің
табелі,табельдік номер,жұмыскердің жоқ болуынан,апаттың кесірінен
жұмыстың тоқтап тұрған ... ... ... ... тұлға қол қояды.
• Еңбек ақы есебі.Төлем жасауға негіз болған мәліметтер (жұмыс істеген
уақыты,өнімнің бір өлшеміне анықталған ставка) еңбек ақы ... ... ... ... ... үшін ... өткізілуге тиісті.
• Еңбек ақының берілуі.Банктен ақша алуды және кассадан ... ақы ... ... асыруға тиісті.Нақты (қолма-қол) ақшаны банктен алуға
чек жазып беретін бас бухгалтер.Чекке кәсіпорын ... мен ... қол ... ... ақы бойынша есеп айырысулардағы негізгі кемшілік-
міндеттердің бірдей бөлінбеуі.Егер цех бастығының ... ... тыс ... (мысалы,жұмыскерлері қабылдау және жұмыстан босату,ствакаларды бекіту
және жұмыс уақыты есебінің табеліне қол қою),онда жоқ ... ... ... төлемінің көтеріңкі ставкасының есепке алыну
мүмкіндігі ықтимал.
Бұл операциялар ... ... ... ... ... Мұндай
кезде аудиторлардың жетекшісі бақылау тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... аудиторлық процедуралар
барысында бұл бақылаудың қаралған құжаттарда ... ... ... ... ... керек.Керісінше,бақылаудың әлсіздігі
(оның жоқ болуы немесе бірдей еместігі) ... ... ... ... есеп беру ақпараттарына әсер етеді деген көзқараспен ... ... ... жыл ... ... ... қателіктерді болдырмауға бағытталуы керек.
Қортынды пікірлерге сүйене отырып аудиторлардың жетекшісі ... ... ... ... болмайтындығына жеткілікті түрде
кепілдіктер беру үшін жоспарланған жыл сайынғы ... ... ... ... ... ... болса,онда жыл сайынғы
процедуралардың алдын-ала жасалынған аудиторлық ... ... ... ... негізделеді,бірақ егер бақылау деңгейі төмен
болса,олардың мазмұны кеңейтіледі,сонымен ... ... ... мерзімі мен
масштабы үлкейеді.
2. Қызметкерлермен есеп айырысу есебінің аудиті.
2.1.Еңбекке ақы төлеу бойынша есеп айырысу және еңбекақыдан ұсталымдардың
дұрыстығының ... мен ... ... ... ... міндеті – еңбекақы төлеуде нормативтік – құқықтық актілердің
сақталуын бақылау, ... ... қалу мен ... ... ... жүргізудің дұрыстығын тексеру болып табылады.
Бақылау ... ... ... ... болып 681
« Қызметкерлер мен ... ... есеп ... » шоты бойынша
аналитикалық және синтетикалық ... ... ... ... ақы ... ... жөніндегі бастапқы ... ... ... ... ... ... мен ... ) уақытша еңбекке
жарамсыздық парақтары, ... ... ... ... ... бұл ... ... Қазақстан Республикасы « Еңбек
туралы » заңы, қызметкерлердің еңбегі ... ... ... ... ... ... ... тәртібі жөніндегі
нұсқаулық және тағы ... ... ... ... ақы ... ... есеп айырысуларды
тексеруді әр айдың бірінші күндегі 681 шоты ... ... ... және ... баланстағы, бір уақыттағы Бас
кітаптағы ... ... ... ... ... ... ... жиынтық сомасымен (берілетін) ... ... ... ... ... ... анықтау керек. Сондай-ақ
мәліметтерді депозитке салынған еңбекақы есеп кітабы көрсеткіштерімен
салыстыру ... ... ... анық сенімділігін, толтыру
дұрыстығын, олардың еңбекақы және ... ... ... түрлерін
есептеу мен төлеу бойынша ... ... ... ... ... ... төлеуде тарифтік мөлшерлеме немесе мәміле
шарттарын қолданудың дұрыстығын, кесімді төлеуде – ... ... ... көрсеткіштерін орындау, нормалар мен баға қоюды қолданудың
дұрыстығы ... пен оны ... ... ... ... ... орындалған жұмыс есебі үшін жауапты ... ... ... бар – ... ... ... құжаттарда тазартып өшірілген (ескертілмеген) түзетулердің
бар ... тағы ... ... ... мен нарядтар есебі табельін, сондай еңбекті ... ... ... құжаттарды тексергенде, ... ... ... ... ... жағдайлары бар-жоқтығын
анықтау ... үшін ... ... ... нарядтарды талдап
шығу, нарядтар мен ... ... ... ... ... жеке ... есебінің және төленген сомалар
туралы ... ... ... ... ... ... бойынша қайтадан ... бар - ... бір ... аты жөндері бірнеше есептеу -
төлемдік тізімдемелерде ... ) ... ... ... тізімдік құрамында жоқ, аз ... ... ... ... ... сондай – ақ төмен сапамен орындалған
жұмысты ... ... ... жою ... нарядтарға ерекше назар
аударған жөн.
Бастапқы ... мен ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу керек.
Аудиторлық ... ... ... одан әрі ... ... ... есептеудің дұрыстығын іріктеп тексеру;
• жұмыстың ... ... ... ... қосымша
ақыны рәсімдеу тәртібі;
• құжаттық ... мен ... ... ... ... ... рәсімдеу мен оны төлеу;
• түнгі мезгілдегі ... ... ... ... тыс ... ... ... мерекелік күндердегі жұмысқа төлеу;
• іс жүзіндегі заңнамада ... ( ... ... ... жәрдемақысын төлеу және т.с.с.) жұмыспен өтелмеген уақытқа
төлем есептеу;
• уақытша еңбекке ... ... ... ... ... ... ... тексеру.
Заңнамаларға сәйкес жалақыдан ... ... : жеке ... қорына аударымдар,бұрын ... ... ... сондай – ақ арифметикалық қате нәтижесінде артық төленген
соманы өткізуге,есеп ... сома ... ... ... ... ... балаларға мекемеде тәрбиеленгені
үшін,еңбеккерлердің ... ... ... ... орнын
толтыруға; ақшалай начеттар ( заңсыз жұмсаған қаржыны біреудің мойнына
жазу ); ... ... ... тауарға; газет пен ... ... ... ... ... ... өнім ... басқа ұсталымдар еңбеккерлердің ... ... ... ... ... ... еңбек ақы табысы жєне
кєсіпкерлік қызметтен тапқан жеке т±лғаның м‰ліктік табысы кіреді. Бірақ та
жиынтық табысқа белгіленген тєуліктік ... ... ... ... ... ... сомасы қосылмайды.
Жеке табыс салығы Қазақстан Республикасының « ... ... ... ... да ... ... » ... белгіленген
тәртіп пен мөлшерде ұсталынады.
Еңбекақыдан ұсталынатын және шегерілетін сомалар есебі.
Осы күнгі қолданылып жүрген ережелерге сәйкес жұмысшылар мен
қызметкерлердің ... тек ... ... ... ғана ... ... мен қызметкерлердің еңбекақысынан кәсіпорынның
бухгалтериясы арқылы ұсталуға болатын ... ... ... ... ... ... аударылатын сома.
▪ Табыс салығы.
▪ Заң, сот оргондарыүкімі қағазы бойынша ұсталынатын ұсталымдар.
▪ Несиеге сатып алған тауарлар, ... үшін ... ... ... ... белгіленген сомалар.
▪ әр түрлі жарналар төленетін төлемдер.
▪ Дербестік сақтандыру шартына ... ... мен ... ... ... жеке ... жанұя мүшелерін, мүлкін және тағы
басқаларды сақтандыруға байланысты жарна аудару.
▪ Жұмысшылар мен ... ... ... ... пен ... төлемдер сомасы.
▪ Жеке меншік үй салуына банктен алынатын ұзақ мерізімді несиені өтеу
үшін ұсталынатын ұсталымдар.
▪ Жұмысшылар мен қызметкерлердің жазбаша ... ... өзі ... ... ... қарамағындағы, яғни меншігіндегіүйде
тұрғаны үшін пәтерақы мен тұрмыстық қызмет үшін төленетін төлемдер
және сол шаруашылық ... ... ... ... мекемесіне балаларының барғандығы үшін төленетін тлемдер.
▪ Ұйымға келтірілген зиянды өтеу үшін ұсталынатын ұсталымдар.
Бұл айтылғандардан басқа жұмысшылар мен қызметкерлердің
еңбекақыларынан өздерінің ... ... ... ... ... ... тағы да ... ұсталынады.
Жыл бойы жеке т±лға табысына салынатын табыс салығы бір ... ... ... ... ... Б±л коэффициент 12 санының
(жылдағы жалпы ай саны) ағымдағы ... ... ... ... ... айына – 12 (12/1); ақпанға – 6(12/2); наурызға - ... ... ... ... және төлеу қызметкердің ай ... 10 % ... ... де ... календарлық жылдың аяғына дейін қызметтен босатылса,
нақты тапқан табысына (еңбек ақысына) салынатын ... ... ... артық (немесе кем) алынған салық сомасы ... ... ... салық - салық салу объектісі еңбек ақы тµлеу қоры ... ... ... ... ... (шетелдіктер қатысқан заңды
т±лғаларды шетелдің заңды ... ... ... мен ... Заңды т±лғалар ҚР-ның салық заңдарымен белгіленген тєртіп пен Астана,
Алматы қалаларының тиісті бюджеттеріне немесе ... ... ... µкілдіктері мен µзге оқшауланған қ±рылымдық бµлімшелер
єлеуметтік салық ... ... ... жері ... ... ... ... заңды т±лғалар ҚР-сы азаматтарының сондай –ақ ҚР-сында
т±рақты т±ратын шетел азаматтарымен азаматтығы жоқ ... ... ... қорынан белгіленген кестедегі ставкалар бойынша тµлейді. Єлеуметтік
салық тµлеу ... ... ... бірақ келесі айдың 15-нен
кешіктірілмей айдың 2-ші жартысы ... ... ... ... ... ... ж‰ргізіледі. Єлеуметтік салық бойынша декларация тоқсаннан кейінгі
айдың 15 к‰ннен кешіктірмей тапсырылады. Єлеуметтік салық бойынша бюджетпен
нақтылы есеп айырысу ... ... ... ... ай ... ... зейнетақы жарналарын ±стап қалудың жєне жинақтаушы зейнетақы
қорына аударудың ережесі “Зейнетақымен қамсыздандыру ... ... ... ... ... сєйкес єзірленген жєне тµлеушілердің міндетті
зейнетақы жарналарын ±стап қалуы мен жинақтаушы зейнетақы ... ... ... Заңды т±лғалар мен заңды т±лға қ±рмайтын ... µзге де ... ... жеке ... ... ... жері
бойынша салық органдарында жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнет ... ... ... тіркеуге жатады.
Заңды т±лғалар қызметкерлердің оларға еңбек ақы т‰рінде ... ... ... ... ... ... ҚР-ң заңында белгіленген
мµлшерде ай сайын міндетті зейнетақы жарналарын ±стап қалуға жєне ... ... бір ... жинақтаушы зейнет ақы қорына ... ... ... зейнет ақы қорына міндетті зейнетақы
жарналарын мынадай ... ... ... ... ... ... ... зейнет ақы жарналарын есептеу ‰лгісін қабылданатын кіріспен
10% мµлшерінде. Сондай-ақ заңды т±лға қ±рмастан кєсіпкерлік жєне µзге ... ... жеке ... ... ... ... ... ‰шін қабылданатын кірістен 10% мµлшерінде, ... заң ... ең ... ... 10% кем емес ... тµлейді.
Жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнетақы жарналарын аудару зейнет ақы
тµлеу жµніндегі мемлекетік ... ... ... банкінің бас Алматы
филиалында ашылған № 413609816, МФО ... ... қоры 010 ... арқылы ж‰ргізіледі. Жеке т±лғалардың міндетті зейнет ақы ... ... ... ... ... ... 3 ... к‰ннің ішінде
солардың міндетті ... ... ... ... ... ... қоса форматы МТ-102 электронды тµлем тапсырмасымен
жинақтаушы зейнетақы қорларына аударылады.
Жеке т±ғалардан табыс салығының жєне ... ... ... ақы ... ... есептесу” жєне 682 “Лауазымды
т±лғаларға берешек” шоттарының дебеті 639 “¤зге де ... ... ... ... міндетті тµлемдер”, 635 “Єлеуметтік ... ... ... ... ... ... ақы т‰ріндегі табыстарға жалақының,
сыйақының қосымша ақының, ‰лес ақының жєне ... ... ... ... ... ... жеке ... ж±мысты орындауына (қызметті
атқаруына оқуына) байланысты ... да ... ... т‰рлері
жатады.Қызметкерлердің жіберген ақаулары, қ±рал- саймандары б±зғаны ‰шін
еңбек ақысынан ±сталған қаражаттар сомасы 681 ... ... ... есеп айырысу” шотының дебеті, 687 кредиттеледі.Ағымдағы талдау
бойынша шығындардың есептелген ... 811, 821, ... ақ 90, 92, ... шоттары дебеттеледі, 687 кредиттеледі.
Кредиторлық борыштарды тексеру бойынша ж±мысын аяқтай отырып, аудитор
оның шындығына к‰мєнді ... ... Ол ... ... ... ... қарыздары мен міндеттемелері туралы мєліметтері бар ж±мысшыларымен
жеке сµйлесу, қарыз міндеттемелеріндегі ... жєне ... ... ... ... қажет. Бухгалтерлік есеп счеттарындағы
д±рыс емес жазуларын, к‰шіндегі заңдарды жєне ... ... ... ... ... т‰рде ±йымның басшысына хабарлап,
оларды жµндеу бойынша кеңес береді.
2.2.Қызметкерлерге еңбек ақы төлемінің аудиті.
Жинақталған еңбек ақы ... мен ... ... ... мен ... анықтауға бағытталған объектіге қатысты ... ... ... ... ... ... еңбек ақы туралы мәліметтерді алуға және олардың математикалық
дәлдігін тексеруге тиісті.Жалпы нәтижені төлем ... ... ... ... ақы ... жатқызылатын Бас кітаптағы шоттар
қаралады.Мұндай жағдайда төмендегілер орындалатын талдамалық ... ... ... ... саны мен ... ... ақы туралы мәліметтер
өткен жылдың мәліметтерімен салыстырылады;
... ... ... еңбек ақының және еңбек
өнімділігінің өсу қарқыны салыстырылады;
• еңбек ақы қорына әсер етуші ... ... ... ... еңбек ақы шығындары шоттарының сальдосы
бойынша,әдетте,жүргізілмейді.Ол тек,егер ... ... ... тексеру арқылы қосымша дәлелдеулер алу қажеттігі туралы куәлік
бермесе ғана жүзеге асырылады.
Тәуекелдік дәрежесінің ... мен оның ... ... ала
отырып,аудитор кәсіпорынның өз қарыздары ... ... ... ... ... ... кезеңдегі сондай
шоттармен салыстырылуы әдеттегіден өзгеше аспектілерді анықтауы мүмкін.
Объектіге қатысты ... ... ... ... еңбек ақысы
бойынша төмендегілер ішінара тексеріледі:
➢ кесімді еңбек ақы расценкалары,тарифтік ставкалар және оклад бойынша
төлемнің дұрыстығы;
... ... сый ақы ... жүйесі бойынша кесімді және
мерзімдік еңбек ақы алушы жұмыскерлерге сый ақы ... ... ... ... ... қарастырылған жұмыс істелінбеген уақыт
үшін (еңбек демалысы кезінде және т.б) төлемдердің есептелуі:
... ... ... ... істелген жұмыстар, жұмысшылардың
кінәсінсіз жұмыс тоқтап қалған ... және ... ... ... орындаған кезде,мейрам және демалыс күндері үшін
қосымша төлемдердің дұрыс есептелуі.
Кесімді еңбек ақы расценкалары ... ... және ... еңбек ақы төлемінің дұрыстығының аудиті.
Жұмыскерлерге есептелінген еңбек ақы және басқа да төлемдердің (сый
ақы,материалдық ... ... ... үшін ... ... әр ... категориялары бойынша
немесе жұмыстан босатылған жұмыскерлер бойынша есептелінген төлемдердің
негізгі түрлері ... ... ... ... ... ақы ... 5 пайызынан
жоғары болатын) және әр түрлі ... ... ... (әдетте,әрбір
тоқсанның бір айы) мәліметтер алынады.Тексеруге есеп айырысу және төлем
ведомостары,жұмыскерлердің жеке шоттары,сонымен бірге ... ақы ... ... ... ... (табельдер,нарядтар және т.б)
тартылады.Олардың толтырылуының ... ... ... ... назар аударылады.
Мерзімдік еңбек ақы төлеуге тексеру жүргізу кезінде тарифтік
ставкаларды ... ... және ... ... ... ... ... тексеру жүргізу кезінде – сандық және
сапалық көрсеткіштердің ... мен ... ... ... ... тексеру кезінде барлық реквизиттердің толық
толтырылуы,орындалған жұмыстардың ... ... ... ... ... ... өшірулердің, түсіндірмесіз
жөндеулердің жоқ болуы анықталады.Кесімді жұмыстардың ... ... ... ... ... ... ... және жұмыс уақыты
есебінің табеліндегі ... ... жеке ... ... салыстыра отырып,аудитор оларға ... ... ... ... ... ... сомаларды қайтадан есептеу
сияқты жағдайлардың ... ... ... жасау
әдісімен бастапқы құжаттардағы немесе есеп ... ... ... ... ... ... және орташа еңбек ақыны ... ... ... ... ... ... және жұмыстың сапасын көтеруге деген
материалдық қызығушылығын күшейту үшін сый ақы ... ... ... ... марапаттау жүйелері және басқа да материалдық қолдау
көрсету нысандары енгізілуі мүмкін.Осы ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақы төлеу жүйесінде қарастырылған марапаттау ретіндегі ағымдағы
сый ақылар;
• ерекше көзге түскен жұмыскерлерді еңбек ақы жүйесінен тыс ... бір ... сый ... ақы ... ... мен ... ақының мөлшері,жеке еңбек
келісім шартында,ұжымдық келісім-шартта және жұмыс берушінің актілерінде
қарастырылады.Мұндай кезде кәсіпорындар ҚР ... және ... ... Министрлігінің бұйрығымен (12.05.2000ж.,№ 111-П) бекітілген
жұмыскерлерге ... ақы ... ... ... ... ... ... еңбек ақыны есептеу тәртібі.
Қазақстан Республикасы үкіметінің қаулысымен (29.12.2000Ж.,№1942)
бекітілген «Жұмыскерлердің ... ... ... есептеу тәртібі туралы»
ереже-нұсқауға сәйкес орташа еңбек ақыны ... ... ... ... ... ... ... ақының сақталуына
(ақшалай өлшеммен төленуіне) заңмен кепілдік берілген:
✓ ұйымды ... ... ... ... ... немесе жұмыскерлердің саны қысқарған жағдайларда жұмыскермен жеке
еңбек келісім-шартын бұзып,оған компенсация есептеген кезде;
✓ жұмыскерлерді әскери ... ... ... ... ... ... ... еңбек демалысына төлем жасалынған кезде немесе пайдаланылмаған ... ... ... ... ... ... іс-сапарға барған уақытына төлем жасалынған кезде;
✓ өз еркінсіз жұмыстан қалған уақыты үшін ... ... ... ... ... ... ... орындаған кезде;
✓ орташа еңбек ақының сақталуы және төленуі ... ... ... ... ... және босанған кезде төленетін
әлеуметтік жәрдем ақылардың,бала асырап алған әйелдер мен еркектерге
ҚР ... ... ... ... ақының төленуіне байланысты
басқа да жағдайлар кезінде .
Қосымша және үстеме төлемдерді есептеудің дұрыстығының аудиті.
Жұмыс орындарының тапсырма-нарядтарға,маршруттық ... және ... ... ... ... және т.б. толық қамтамасыз етілуі жұмыстың нормалы ... бұл ... ... ... ... уақыт
жұмсауына тура келеді,яғни осы уақытты және оған төленетін ақыны ... ... ... оны жұмыспен қамтамасыз ету мүмкіндігі
жоқ болған жағдайдағы амалсыз үзілістердің уақыты-жұмыстың ... ... ... ... ... ... төлем жасаудың тәртібі мен шарты жеке
немесе ұжымдық келісім-шартпен айқындалады.
Жұмыс уақыты біткеннен кейін орындалған жұмыстар үшін ... бір ... ... болмауы керек.
Мейрам және демалыс күндері істелген жұмыстар үшін төлем 2 ... ... ... ... және демалыс күндері орындалған жұмыстарды ... ... ... қосымша демалыс күн алумен ауыстырылуы мүмкін.
Түн мезгілінде орындалған жұмыстардың әрбір ... үшін ... бір ... ... аз ... ... кәсіпорынның ішінде жеке еңбек келісім-шартымен қамтамасыз етілген
өзінің ... ... ... ... ... лауазымдық жұмысты немесе
уақытша жұмыста жоқ жұмыскердің міндетін ... ... ... ... ... ... беруші белгілейтін қосымша төлем жасалынады.
Жұмыста жоқ ... ... ... ... атқарған
жағдайда,осы міндеттер жүктелген жұмыскерге өзінің нақты оклады мен жұмыста
жоқ қызметкердің лауазымдық ... ... ... ... ... ... ... жұмыс берушінің
актілерімен климат жағдайлары ауыр жерлерде жұмыс істегені ... ... зиян ... ... ... үшін және
қауіпті жағдайларда жұмыс істегені үшін ... ... ... ... ... ... ... шарттармен немесе жұмыс
берушінің актілерімен ... ақы ... ... төмендегі үстемелер (сый
ақылар)белгіленуі мүмкін:
➢ сіңірген еңбегі үшін;
➢ бір жылғы жұмыстардың нәтижесі бойынша;
➢ жұмыстардың жоғары сапасы үшін;
➢ жұмыстың аса ... ... ... ... ... жүретін сипаты үшін;
➢ кәсіби шеберлігі үшін;
➢ басқа жұмыскерлерді үйреткені үшін жеке үстеме (сый ақы) және ... ... ... үшін ... ... ... демалысына жасалынған төлем.
Тексеру жүргізу кезінде жұмыскерлердің еңбек ... ... ... шығындарының есепті кезеңнің өндірістік шығындарына дұрыс апарылуына
назар аудару керек. Еңбек демалысы кезінде төлем жасаудың ... ... ... ... ... ... құнына апарылады.Еңбек демалысына төлем
жасау шығыстарының есебін жүргізудің ... ... ... ... ... де ... ... кезекті
және қосымша еңбек демалысына төлем жасауға,ұзақ жылғы еңбегі үшін сыйақы
төлеуге ... ... ... 685 ... ... ... есептелінген борыштар» шоты бойынша операциялардың негізділігі
анықталады.Еңбек демалысына төлем жасауға есептелінген шығыстардың ... ... ... ... ... ... ғана ... айдың еңбек
ақы қорына қосылатындығын есте сақтау керек.Егер еңбек ... ... ... айға ... ... күндер үшін жұмыскерлерге төленген сома
берілген аванс ... ... ... ... ... ... ... тек келесі айда ғана апарылады.Мұндай кезде еңбек
демалысына төлем жасау үшін немесе ... ... ... ... ... ... үшін ... күндік еңбек ақының
төмендегідей есептелетіндігін ескеру қажет:
• егер барлық есеп ... ... ... істелінген болса,онда есеп
айырысу кезеңінде есептелінген еңбек ақы сомасын 12-ге және ... ... ... ... орташа санына бөлу арқылы;
• егер есеп айырысу кезеңінде толық жұмыс істелінбеген ьолса,онда есеп
айырысу кезеіндегі жұмыс істелінген уақыт үшін ... ... ... осы ... істелген уақытқа келетін күнтізбелік күндердің
санына бөлу арқылы.
Уақытша еңбекке жарамсыздығы кезінде жәрдем ақы ... ... ... ... ... болатын емдеу (медициналық)
мекемесі берген еңбекке жарамсыздық қағазы.Жәрдем ақының мөлшері ... ... ... ... ... ... есебінен әлеуметтік қамсыздандыру ... ... ... және төлеу тәртібі туралы » ереже-нұсқауларға және ҚР Еңбек және
халықты әлеуметтік қорғау Министрлігінің ... ... ... ... ақы ... ... түсіндірмесіне сәйкес есептеледі.
Уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша есептелген сомалардың көрсетілуінің
дұрыстығын аудитор ҚР ... ... ... ... еңбекке жарамсыздық кезінде әлеуметтік жәрдем ақы төлеу бойынша
шығыстарды бухгалтерлік есепте көрсету ... » ... ... ... ... және ... сипаттағы басқа да
келісім-шарттар (комиссиялар,тапсырмалар,жеке тұлғалардың мүліктерін жалдау
және т.б) бойынша төлемдерді тексеруге ... ... ... Келісім-
шарттардың рәсімделуінің дұрыстығы,келісімдердің жасалынуының экономикалық
пайдалылығы олар бойынша алынған нәтижелердің нақтылығы мен ... ... ... есеп ... ... және есепте
көрсетілуі анықталады.
Еңбек ақыдан ұсталымдардың дұрыстығының аудиті.
Аудитор жұмыскерлерге есептелген еңбек ақыдан ... ... ... өз уақытында жүзеге асырылуына зерттеу жүргізеді,яғни
төмендегілер тексеріледі:
❖ жеке табыс салығы;
... ақы ... ... ... берілген аванстар бойынша борыштардың,сондай-ақ арифметикалық
қате жіберу арқылы артық берілген сомалардың қайтарылуы (жойылуы);
❖ есебі берілуге тиісті ... ... ... ... ... ... ... шеккен материалдық зиянының
орнын толтыру;
❖ орындау ... ... ... ... ... тек жұмыскердің келісімімен ғана жүзеге
асырылуы мүмкін.
Жеке табыс салығы.ҚР салық кодексімен ж»не ҚР Қаржы ... ... ... ... ... ... есептеу мен ұстап қалу және
әлеуметтік салықты есептеу ... ... ... бұйрығымен
(01.12.2004ж.,№613) белгіленген тәртіп және мөлшер ... ... бұл ... ... ... жеке ... ... бойынша бюджетпен
есеп айырысулардың дұрыстығы мен олардың өз уақытында жүзеге асырылуы ... ... ... ... ақы) ... ... ... жауап береді.Жеке
табыс салығы ... ... ... ... ... ... сомасы жұмыскерге ... жеке ... ... ... және жеке ... салығын
бюджетке аудару міндеті туындамайды.
Зейнетақы қорына ... ҚР ... ... ... ақы
жарналарын есептеу,ұстау және жинақтаушы зейнет ақы қорларына ... ... ... (15.03.1999ж.,№245) сәйкес 10% мөлшерінде
жүзеге асырылады.
Орындау қағаздары бойынша ұсталымдар тек ол ... ... да ... жеке ... негізінде жүзеге асырылады.
Жұмыскердің кінәсінен шеккен материалдық зиянның ... ... ... ... ... бұйрықтың неігізінде (жұмыскердің келісімі бар
болса) немесе соттың шешімі бойынша жүзеге асырылады.
Тексеру кезінде ерекше назар аударылатын ұсталымдардың негізгі түрі ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
кезінде ұсталынған салық сомасына арифметикалық бақылау ... ... ... жеңілдіктер қолданудың
заңдылығы расталады.Төмендегі ұсталымдардың ... ... ... ... анықталады:
✓ материалдық көмек сомаларына салынатын салықтың ;
✓ белгіленген нормалардан жоғары компенсациялық төлемдерден (іс сапар
шығыстары және ... ... ... ... тауарларды жеңілдік бағамен жұмыскерлерге сатып-өткізу кезінде
олардың нарықтық құны мен ... ... ... айырмадан
ұсталымдардың.
Сақтандыру компанияларының ... ... ... ... және ... жеке шоттарының
мәліметтері ... ... ... келісім-шарты негізінде
жұмыскерлердің пайдасына кәсіпорынның ... ақша ... ... ... қарай есеп регистрлерінде көрсетілген шот корреспонденцияларының
және есептелген еңбек ақы сомалары мен ... ... ... ақы ... ... және ... есеп
мәліметтерінің дұрыстығы анықталады.Ол үшін табельдік номерлер шеңберінде
есеп айырысу ведомостары бойынша ... ... ... ... ... ... ... ретінде анықталатын
«Берілуге тиісті сома» көрсеткіші бойынша жиынтық сомаларға ... ... ... ... ... анықтау қажет:
➢ еңбек ақы қорына шығыстарды апарудың дұрыстығын;
➢ жекелеген ... ... ... ... құнына
апарудың дұрыстығын;
➢ еңбек ақы қоры ... ... ... орындалуының
дұрыстығын;
➢ синтетикалық және ... ... ... және ... ақы қоры ... ... ... есеп
беру нысандарын толтырудың дұрыстығын;
➢ белгіленген нормадан жоғары іс ... ... ... ... төленген (егер ондай жағдай орын алған болса) сомалардың
тұлғаның ... ... ... ақы бойынша аналитикалық (талдамалық) есеп мәліметтерінің бас
кітаптағы ... ... есеп ... және бухгалтерлік
баланс көрсеткіштерімен ... ... үшін Бас ... және
баланстағы «Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп ... шоты ... ... ... ... есеп ... ведомостарының жиынтық сомаларымен
салыстыру қажет.Ауытқушылықтар табылған жағдайда олардың есебінен анықтау
қажет.
Еңбек ақы қорынан әр түрлі төлемдер мен ... алып ... ... ... ... ... толық
ұсталынбауы,ақша құжаттарының,олар бойынша төлемдерді «Персоналмен еңбек
ақы ... есеп ... ... ... ... отырып,қайтадан есептен
шығарылуы,сальдоны бір есеп айырысу шотынан екіншісіне көшіру ... ... ... немесе кредиторлық борыштың көбеюі,есеп
жүргізудегі салықтық ауытқушылықтардың негізгі ... ... ... ... ... барысында анықталған қателер мен ауытқулар
аудитордаң жұмыс құжаттарына нормативтік құжаттарды бұзушылықтарды ... және ... есеп ... ... ... анықтай отырып
жазылып алынады.
2.3.Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулардың ... ... ... бұрмалаушылықтар.
Тексеруді жүзеге асыра отырып,аудитор тексерілген салада кездесетін
көбірек тараған қателер мен бұрмалаушылықтарды білуге тиісті.
Персоналға есептелінген ... ... ... ... ... тексеру жүргізу кезінде аудитордың кездесуі мүмкін
бұрмалаушылықтар және олардың бухгалтерлік қортынды есепке,салық салуға
және ... ... ... ... төмендегілер болуы мүмкін:
➢ кәсіпорында ұжымдық келісім-шарт жоқ;
➢ бастапқы ... ... жеке ... ... кестелері) мәліметтері бойынша есептелінген еңбек ақы
сомасы есеп регистрлерінің ... ... ... келмейді;
➢ нақты жұмыс істелген уақытты ... ... ... ... ... және т.б) жоқ ... да ... (кесімді) еңбек ақы
сомалары өнімдерінің (жұмыстардың,қызметтердің) өзіндік құнына
енгізілген;
... ... ... құралдар объектілерін қайта жарақтандыру
жұмыстарына есептелген еңбек ақы салық төлеу мақсаты үшін өнімдердің
өзіндік құнына ... ... кему ... ... мөлшерде құндылықтардың бүлінуінен
болған жоғалтулар кінәлі тұлғалардан ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның таза табысы
есебінен жабылған);
➢ өнім ... ... ... ... тікелей
байланысты емес,қаржыландырылуы арнайы көздердің есебінен жүзеге
асырылатын жұмыстарды орындау үшін төленген ... ақы ... ... ... ... құнына енгізілген;
➢ басқа жақтағы тұлғаның ... ... үшін ... ... ... акт жоқ ... ... төлеу мақсаты
үшін өнімдердің өзіндік құнына енгізілген;
Персоналмен еңбек ақы бойынша есеп айырысулардағы ... ... ... ... ... ... баптары төмендегілер
болып табылады:
➢ ақша төлемін сипаттаушы шоттар;
➢ басқа да міндеттемелер шоттары.
Қорытынды
Қазақстан ... ... ... ... ... сәйкес бизнестің жаңаша кешенді тәуелсіз кәсіби аудиті ... ... пен ... ... ... және оның ... ... түрлері посткеңестік ... ... ... ... ... субъектілер қызметінің тиімділігін
арттыру бойынша ғылыми негізделген ұысыныстармен және шындыққа ... ... ... ... ... етеді.
Бухгалтерлік есепті реформалау және ... ... ... ... валюталық қордың,Бүкіләлемдік банктің, Халықаралық
даму бойынша Америка агенттігінің (ЮСАИД),Еуропалық Одақтың және Британдық
кеңестің ... ... ... оны ... ... үлгісі негіз етіп алынды.
Жалпы аудит Қазақстан Республикасы ... ... ... ... есеп ... дұрыстығы мен объективтілігі туралы пікір
білдіру мақсатында заңды тұлғалардың қаржылық қортынды есебін тексереді.
Баланстық ... аз ... ақы ... операцияларының
саны өте көп.Соған байланысты ... ... ... ... ... ... бұл ... бойынша мәліметтерді сол операциялардың
аудиторлық бақылау тестілерін жүргізу үшін бақылауға шолу жасау ... ... ... ... ... қандайда бір нормативтік-құқықтық актілерге,бухгалтерлік есеп
стандарттарына,есеп саясатының ережелеріне және т.б сәйкес орындалатындығы
мен бухгалтерлік есепте көрсетілетіндігін есте ... ... ... ... ... барлық шаруашылық процесіне
қатысушылардың ... ... рөл ... анық ақпаратпен қамтамасыз
етеді,серіктестер арасындағы ... ... ... ... шешімдерді іріктеу мен кемшіліктерді жою
бойынша ... ... – ақ ... жағдайды
тұрақтандыруға,шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметінің тиімділігін
арттыруға және ... ... ...... ... ... ... заманда бұл тақырып (мәселе) барлық кәсіпорындар үшін ... ... ... ... қызметкерлердің жұмысының нәтижесін
бағалау тікелей жалақыға әсер етеді.Ал жалақының маңыздылығы туралы айтпаса
да ... ... ... ... ... жұмысының нәтижесін
бағалау Персоналды басқару пәнінің маңызды бөлімі ... ... ... ... бір ... ... ... бұл мәселеге үлкен көңіл бөлу керек, себебі адамдар
ұйымдағы ең ... ... ... табылады.
Еңбек тиімділігінің дәрежесін анықтаудың басты ... ... ... ... оның ... ... ... және
жүзеге асыруға көмектесу, жұмысқа байланысты шешімдер қабылдауға қажетті
ақпараттармен ... мен ... ... ету ... ... қызметкердің жұмыс нәтижелілігін бағалау арқылы кәсіпорында
еңбек өнімділігін жоғарылатуға, яғни ... ... ... Әрине, әртүрлі
деңгейдегі қызметкерлерді әртүрлі әдіспен ... ... ... ... бағалау басшылардың еңбек нәтижелілігін бағалаудан қарағанда
әлдеқайда оңайрақ. Себебі, мамандар өздеріне жүктелген ... ... ... ғана ... ал ... ... жұмысымен қатар
өзі басқаратын бөлімнің жұмысы үшін де жауапты болады және ... ... ... ... ... ... аудитор єрт‰рлі қ±жаттар арқылы жан-жақты материалдар
дайындап, шаруашылық субъектісінің табыстылық, ... ... таза ... ... ... ... ... аудиторлық
қортынды дайындайды. Онымен қоса ж±мыс қағазындағы жиналған фактілерге
с‰йене ... ... ... ... даму ... ... ... айтады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.,Алматы: Әділет Пресс, 2003
ж;
2. ҚР-ның «Қазақстан ... ... ... ... ... ... Алматы.,2005ж
3. "Бухгалтерлік есеп жєне қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы" 1998-жылғы 20-
қараша Заң ... бар №20 ... (2001 ж. 15 ... ... ... Қазақстан аудиттің халықаралық стандарттары.,Алматы:Раритет,2004 ж;
6. З.Н.Әжібаева,Н.Ә.Байболтаева,Ж.Ғ.Жұмағалиева «Аудит».,Алматы:Қазақстан
Республикасы Білім және ... ... ... ... Д.О. «Аудит негіздері».,Алматы: Экономика,2005 ж;
8. Єбдіқалықов Т.Є., ... А.А. ... ... ... ... А., ҚазМБА. 1996ж.,
9. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит, А., Қазақ ... ... Қ.К., ... Э.Т. ... М.Б., ... „Субъектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтер лік есеп
шоттарының корреспонденциясы”. Алматы: ... 1998 ... ... Қ.К., ... есеп” Алматы Экономика 2001 ж
12. Сатмурзаев А.А., Укашев Б.Е. “Аудит теориясы”, Қлағат ... 1998

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шымкент май» ақ еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру ерекшеліктері мен оны хқес -на сай жүргізу63 бет
Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың аудиті32 бет
Еңбекақы бойынша есеп айырысулар аудиті62 бет
Еңбекақының есебін ұйымдастыру64 бет
Кредиторлық қарыздардың теориялық негіздері59 бет
Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу37 бет
Бюджетпен есеп айырысу есебі мен аудиті11 бет
Бюджетпен есеп айырысудың аудиті35 бет
Бюджетпен есеп айырысудың бақылауы мен аудиті19 бет
Дебиторлық берешектер бойынша есеп айырысулар есебі мен аудиті82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь