Экстерьер мен конституция бойынша ІҚМ тұқымдарын бағалау

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Сүтті бағыттағы сиырлардың эктерьері.
2. Сырт пішінде кездесетін ақаулар мен кемшіліктер.
3. Ірі қараның конституциясы
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланған әдебиеттер
Ірі қара малдың сырт пішінін бағалай келіп ,одан алынатын өнімді және оның асылдығын білуге болады.Малдың сырт пішінін бағалау үшін зоотехник-селекционердің тәжірибесі мол болу керек,әрі ол бағаланатын малды жақсы білуі қажет,сонымен қатар оның күтімі,азықтануы жөнінді мәліметтер болғанда ғана малдың сырт пішіні дұрыс бағаланады. Малдың, эктерьері, анатомиялық ерекшеліктері және алынатын өнімі арасында тығыз байланыс бар. Осыған орай, малды сұрыптау кезінде одан алынатын өнім мөлшерін есепке алып қана қоймай, малдың эктерьеріне да көңіл аударып, сынаған жөн.
Малдың эктерьерін оның жекелген дене мүшесіне қарап сынайды.
Эктерьеріне мал тұқымының, жынысының, жасының, азықтандыру ерекшеліктерінің, күту жағдайларының да, өскен ортасының да әсер еткендігі шындық.
Эктерьерін сынағанда мал типінің айқындылығына, сүйектілігіне, еттілігіне көп көңіл бөлінеді.Дене бітіміндегі, кейбір дене мүшелеріндегі кемшіліктерді де есептеу қажет.
Көзбен бағалау тәсілі.Малдың дене пішінің бағалаудағы ең негізгісі болып саналады.Тәжірибелі мамандар осы тәсілді пайдаланып малдың дене бітімін(конститтуциясын),әрі денсаулығын және тағы басқаларын анықтайдығәрі малдың өнімділігін және асылдығын да анықтауға болады.Көзбен бағалаудың өзі екі түрге бөлінеді:біріншісі:малдың мүшелерін жеке-жеке сипаттап,оның мүшелерінің жетістігін және кемістігін анықтаса;екіншісі мүшелерінің балмен бағалау,сосын жалпы қорытындысын шығарады.
Әр мүшені өлшеу.Малдың әр мүшесін өлшей бағалаудың да маңызы зор.Жалпы малдың 70 дене өлшемі бар.Соның ғылыми зерттеуінде 52 дене өлшемі,жалпы зерттеу үшін -11 ,орташа дене өлшемі -18.Бірақта дене өлшемі дұрыс болса да,малдың сырт пішіні жөнінде толық түсінік бере алмайды.Сондықтан бұл тәсілді көзбене бағалағанда қосымша мәлімет ретінде қолданылады.
Графикалық тәсіл.Бұл тәсілдердің негзі,мысалы бір дене өлшемін 100 пайыз деп есептейді де,қалған өлшемдердің айырмашылығын соған пайызбен шаға анықтайды.Содан кейін график сызады.Ал 100 пайыз деп алынған дене өлшемі түзу линия болады нәтижесінде 2-3 топтың дене пішінің салыстырмалы бағалары анықталады.
Фотографиялық тәсілмен бағалау.Әсіресе асыл тұқымды малдарды фотосуреттермен бағалаудың маңызы зор.Дене өлшемін толықтыруда фотосуреттің әсері ерекше.Әсіресе,өте жоғары бағалы асыл тұқымды малдарды бағалағанда да фотосуреттің маңызы зор.
        
        Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті
Ветеринария және мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы факультеті
Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы кафедрасы
Баяндама
Тақырыбы:Экстерьер мен ... ... ІҚМ ... ... ... ... ... қара малдың сырт пішінін бағалай келіп ,одан алынатын өнімді және оның ... ... ... сырт ... ... үшін ... ... мол болу керек,әрі ол бағаланатын малды жақсы білуі қажет,сонымен қатар оның күтімі,азықтануы жөнінді мәліметтер болғанда ғана малдың сырт пішіні дұрыс ... ... ... ... ... және ... өнімі арасында тығыз байланыс бар. Осыған орай, малды сұрыптау кезінде одан алынатын өнім ... ... алып қана ... ... эктерьеріне да көңіл аударып, сынаған жөн.
Малдың эктерьерін оның жекелген дене ... ... ... мал тұқымының, жынысының, жасының, азықтандыру ерекшеліктерінің, күту жағдайларының да, өскен ортасының да әсер ... ... ... мал ... ... ... еттілігіне көп көңіл бөлінеді.Дене бітіміндегі, кейбір дене мүшелеріндегі кемшіліктерді де есептеу қажет.
ІІ. Негізгі бөлім
Көзбен бағалау тәсілі.Малдың дене ... ... ең ... ... ... мамандар осы тәсілді пайдаланып малдың дене бітімін(конститтуциясын),әрі денсаулығын және тағы ... ... ... ... және асылдығын да анықтауға болады.Көзбен бағалаудың өзі екі түрге бөлінеді:біріншісі:малдың мүшелерін жеке-жеке ... ... ... және кемістігін анықтаса;екіншісі мүшелерінің балмен бағалау,сосын жалпы қорытындысын шығарады.
Әр мүшені өлшеу.Малдың әр мүшесін өлшей бағалаудың да маңызы ... ... 70 дене ... ... ... ... 52 дене өлшемі,жалпы зерттеу үшін -11 ,орташа дене ... ... дене ... ... болса да,малдың сырт пішіні жөнінде толық түсінік бере алмайды.Сондықтан бұл ... ... ... ... мәлімет ретінде қолданылады.
Графикалық тәсіл.Бұл тәсілдердің негзі,мысалы бір дене өлшемін 100 пайыз деп есептейді де,қалған өлшемдердің айырмашылығын ... ... шаға ... ... график сызады.Ал 100 пайыз деп алынған дене өлшемі түзу ... ... ... 2-3 ... дене пішінің салыстырмалы бағалары анықталады.
Фотографиялық тәсілмен бағалау.Әсіресе асыл тұқымды малдарды фотосуреттермен ... ... ... ... ... ... әсері ерекше.Әсіресе,өте жоғары бағалы асыл тұқымды малдарды бағалағанда да фотосуреттің маңызы зор.
1.Сүтті бағыттағы сиырлардың эктерьері.
Сүтті ... ... ... Дене ... мен ... ... жан-жақты сынау үшін бірден-бір қажет көрсеткіш. Сиырдың эктерьерінен оның денсаулығын, тұқым ерекшеліктерін айқындайтын, қалыпты физиологиялық қызметіне әсерін, денедегі ... мен ... ... ... ... болады.
М. И. Придорогин, П. Н. Кулешов, М. Ф. Иванов, Е. Ф. ... ... ... ... әр түрлі өнім бағытындағы ірі қараның эктерьеріне олардың өзіне тән талап қойылуы керектігін айтады, өйткені әр ... өнім ... ірі ... ... дене ... ... ... де, оған қойылатын талап та түрліше болуы керек. Сонымен қатар қандай өнім бағытындағы мал ... ... ... ... көңіл аударылуы тиіс.
Дене бітімі мал денсаулығының көрсеткіші болып табылады. Олай ... мал ... ... және ... арқасының түзулігі, сүйектерінің
мықтылығы, барынша жүндестігі, жұмыр, жылтыр мүйізділігі, дене мүшелерінің бір-біріне сайлылығы, сергектігі, ... ... ... ... ... ... бағыттағы ірі қараның эктерьерінің ерекшеліктері мынадай: басы жеңіл, ... жағы ... тар ... ... ұзын, әрі жіңішке, терісі тығыз, мойын терісі жұқа, қатпарлы, жоны түзу, ұзын, белі мен сауыры да барынша ... ... кең, ... ... буындары ісіксіз, тұяғы жылтыр, мықты, тұлғасы созылыңқы. Шоқтығы биік, ұзын, құйрығы жіңішке, үзын шашақты. Кеудесі кең, ... ... ... көл бей ... Қабырға аралығы алшақ, қарны сиымды, үрген қуық тәрізді, ... ... май ... бөксе бөлігі жақсы дамыған. Желіні көлемді болғанымен, сауыннан кейін босап, жақсы қайтады. Оның ... ... ... бауырын бойлап алға- артқа жақсы жайылған. Емшектері ... ... 6 -- 8 см ... ... 2 -- 3 см, ... алшақ орналасқан.
Сүтті бағыттағы малдың басы үлкен, мойынын ет басқан, ... белі ... тар ... ... ... ... ... сирақтары маймақ, немесе алшақ, ет желін болса оны аса үлкен кемшілік деп санайды.
2.Сырт пішінде кездесетін ақаулар мен кемшіліктер. Сүтті ... сиыр ... ... оның мына ... көңіл аударылады: жалпы
жетілмегендік, өзінің тұқымына, типіне, өнімділік бағытына сай еместік, жынысына сай жетілмегендік ... ... ... сиыр ... ... тар ... ... белдік, немесе бүкірлік, тар құрсақтық, қысқа, салбыраңкы, тар сауыр, маймақтық, желіні жетілмегендік, аяқтарын дұрыс ... ... дене ... ... ... бар екендігін естен шығармау керек. Сүтті бағыттағы мал мен етті ... ... ... дене ... ... да едәуір айырмашылық бар.
Ірі қараның шыққан тегін, желінің, емшегін, иігіштігін, тірілей салмағын ... келе ... ... сырт ... көңілден шыққан мүшелерін жоғары бағалай немесе көңілден шықпаған, кемшілігі бар дене мүшелерін көрсете келе берілген балдың жиынтығын шығарады.Сөйтіп тиісті класына ... ... ... ... ешбір мүлтіксіз өтетін мал жоққа тән болғандықтан, жоғары класқа өткізу үшін сиыр 70 -- 75, бұқа 90 -- 95 балл алса да ... ... ... ... бірақ сиырдың дене мүшелерінен қате жібермей, әділ бағалау сыншыға, оның тәжірибесі мен көпті көргендігіне байланысты ... ... өте ... балл ... ... тек ет бағытындағы мал үшін ғана тиімді. Себебі, олардан алынатын өнім сиыр - дың сырт ... ... ... ғой.
Өлшем алып сынау барынша әділ тәсіл. Әр малдан алынған аттас өлшемдерді бір-бірімен салыстыруға, айырмашылығын анықтауға болады.
Қанша ... ірі ... ... ... ... көзбен көргенге жетпейді, ол тәсілді толығынан алмастыра алмайды. Сондықтан да күнделікті ... осы екі ... ... ... ... ... және қатар пайдаланылады.
Малдың ден мүшелерінің өлшемдерін арнайы жасалған өлшеуіш таяқпен, таспамен және циркульмен ала - ... ... үшін ... ... бір ... ... болмаса 11 -- 14 өлшем жеткілікті. Олар мыналар:
1. Таяқпен алынатын өлшемдер:
Шоқтығынан биіктігі -- жер мен ... ең биік ... ... -- жер мен үшінші-төртінші бел омыртқа тұсына дейінгі биіктік.
Сауырынан биіктігі -- жер мен ... ең биік ... ... -- ... сыртынан алғанда шоқтық пен төс сүйегі аралығы.
Кеудесінің жалпақтығы -- екі жауырын сыртынан ең алыс жаткан аралығы.
Тұлғасының шаршылама ... ... ... ... ... ... ... шаршылама ұзындығы -жамбас сүйектің басынан құйымшақ сүйек аралығы.Құйымшақ сүйек аралығы.Иығының алшақтығы.
Таспамен алынатын ... ... ... ... - таяқ пен ... ... сиыр кеудесінің жауырынның сыр - тынан алғандағы орамы.
Сирақ ... ... ... қыр ... ... дене ... артықшылығын немесе кемшілігін айқын көрсету үшін, сиыр тұлғасының ерекшеліктерін барынша аша түсу үшін индекстер пайдаланған жөн.
Индекс деп ... ... ... бар екі және одан да көп дене ... ... ... ... қатынасын айтады.
Сүтті бағыттағы мал индекстері
Индекстер
Сүтті бағыттағы сиырлар
Төртбақтық
120
Мығымдық
118
Сирақтылык
46
Кеуделілік
61
Енкіштік
101
Бөкселік
65
Сүйектілік
14,6
3.Ірі қараның конституциясы
Ірі қараның конституциясы ... ... ... ... етеін әсерін анықтайтын малдың морфологиялық ерекшеліктерінің жиынтығы.Малдың конституциясының қалыптасуы тұқымына және өсу ортасына,әрі ... ... оның ішкі ... және организмнің функциялық ерекшелігіне байланысты.Әрине осылардың барлығына да сыртқы ортаның да әсер ететіндігі белгілі.
Профессор П.Н.Кулешов ірі ... ... ... оның беретін өніміне ,морфологиялық және функциялық ерекшеліктеріне ... ірі ... ... және шырынды азықтарды көп жеп қорытады да сүтке айналдырады.
Конституциясы сөлекет типке басы ... ... мен жүні ... ... ... еттерінің дәнекер тканьдері жеткіліксіз мал жатады.Олардың сүт беру өнімділігі шамалы,жұмсалған азықты ... ... ... нәзік типтің басы жеңіл,терісі жұқа,мойын терісі қыртысты,сүйегі жұқа ,бұлшық еті шамалы келеді.Азықтағы қоректік затты жақсы ... ... ... ... ... ... жағдайларына төзімсіздеу және ауруға шалдыққыш болып келеді.
Конституциясы мықты типке ғкөбінесе ... ... мал ... сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына төзімді келеді.Мұндай малда зат алмасу процесі жақсы өтеді және азықтағы қоректік заттар ең алдымен сүт ... ... ...
Мал өсіруде мал шаруашылығы мамандарының ірі қараның конституциясын білуі міндетті ісі.Бұл,әрине малдың асылдануына және мол өнім ... көп ... ... ... ... Негізгі бөлім
1. Сүтті бағыттағы сиырлардың эктерьері.
2. Сырт ... ... ... мен ... Ірі ... ... ...
ІV. Пайдаланған әдебиеттер

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
S-12 типті электронды АТС жобалау8 бет
СБЖ трактісін жобалау16 бет
Теріні сыпыру, пайдаланылатын құралдар3 бет
Цифрлық тарату арналарын жобалау жайлы20 бет
Байланыс желісінің құрылғылары24 бет
Цифрлық тарату арналарын жобалау22 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
Биязы және биязылау жүнді қой тұқымдарын бонитировкадан өткізу4 бет
Жылқының анатомиялық және физиологиялық құрылысы, жылқының (экстерьері) түр - тұлғасы, сырт пішіні22 бет
Сирек кездесетін қой тұқымдарының хромосомалық аберрациясының кездесу жиілігі18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь