Топырақтың химиялық құрамы

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Топырақтың химиялық құрамы
2. Топырақта жүріп жатқан күрделі химиялық процестердің қоғам тіршілігі үшін маңызы
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланған әдебиеттер
Топырақтың адамзат қоғамы үшін маңызы өте ерекше. Ең алғашқы қауымдық құрылыс кезінде адамдар жабайы өсімдіктерді мәдени өсімдіктерге айналдыра бастады. Құнарлы топырақта өнімді өте көп алатынын адамдар сол кезде-ақ білген. Жер яғни топырақсыз адамның өмірі. Адамзаттың бүкіл өмірі осы топырақпен байланысты. Топырақ ауылшаруашылығы өндірісінің негізгі құрамы болып табылады. Топырақтың құнарлығын арттыратын әр түрлі тыңайтыштар бар. Бейорганикалық тыңайтқыштар құстың саңғырығы, малдың тезегі және т.б. осыларды ерте кезден бастап адамдар өздерінің шағын жерлеріне еккен егіндеріне тыңайтқыш ретінде пайдалана білген. Қазіргі кезде топырақтың құнарлығы өте төмендеп бара жатыр. 1953-55 тың игеру жылдарда Қазақстан даласының едәуір көп бөлігін жыртып тастады. Артынан ол жерлер түгел игерілмей қараусыз қалды. Осы кезде Қазақстан жерлерінің көп жерлері эрозияға ұшырап үстіңгі қара топырақ қабаты ұшып кетті. Кейін ол жерлер шөлді жерге айнала бастады. Ол жерді өте көп жыртудың зиянды еді. Егін салғанда да жерді жыл сайын өңдеп, тыңдырып отырмаса, құнарлығы төмендеп кетеді. Соңғы жылдары бактериялық тыңайтқыштар да қолданыс табуда. бактериялар массасын топыраққа араластырып микробиологияық процестерді күшейтуге және химиялық элементтердің сіңімділігін көтеруге қол жеткізуде. Мыс: фосфорбактерин органикалық заттарды алдыратын, фосфорды сіңімді фосфор түріне айналдырады. т.б. Ауылшаруашылығы дақылдарын қалыпты өсіру үшін макроэлементтер мөлшері ғана емес. Сирек кездесетін құрамы маңызды элементтердің болмауы өсімдіктің ауруына, түсімнің аз болуына әкеліп соғуда.
1.Қалдыбаев.С.Қ.,Топырақтану негіздері,Алматы-2012
2.Интернет
3. Тазабеков Т.Т., Калдыбаев С.К., Тазабекова Е.Т. Топырақтану. Алматы, 2004;
        
        Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті
Тақырыбы:Топырақтың химиялық құрамы
Орындаған:Иманкулова А.К.
Тексерген:Блисов ... ... ... ... ... бөлім
1. Топырақтың химиялық құрамы
2. Топырақта жүріп жатқан күрделі химиялық процестердің қоғам тіршілігі үшін ... ... ...
ІV. Пайдаланған әдебиеттер
І. Кіріспе
Топырақтың адамзат қоғамы үшін маңызы өте ... Ең ... ... ... ... ... ... өсімдіктерді мәдени өсімдіктерге айналдыра бастады. Құнарлы топырақта өнімді өте көп алатынын адамдар сол кезде-ақ ... Жер яғни ... ... ... Адамзаттың бүкіл өмірі осы топырақпен байланысты. Топырақ ауылшаруашылығы ... ... ... ... ... Топырақтың құнарлығын арттыратын әр түрлі тыңайтыштар бар. Бейорганикалық тыңайтқыштар құстың саңғырығы, малдың тезегі және т.б. ... ерте ... ... адамдар өздерінің шағын жерлеріне еккен егіндеріне тыңайтқыш ретінде пайдалана білген. Қазіргі ... ... ... өте төмендеп бара жатыр. 1953-55 тың игеру жылдарда Қазақстан даласының едәуір көп бөлігін жыртып тастады. Артынан ол ... ... ... қараусыз қалды. Осы кезде Қазақстан жерлерінің көп жерлері эрозияға ұшырап үстіңгі қара топырақ ... ұшып ... ... ол ... шөлді жерге айнала бастады. Ол жерді өте көп жыртудың зиянды еді. Егін салғанда да жерді жыл сайын өңдеп, тыңдырып ... ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштар да қолданыс табуда. бактериялар массасын топыраққа араластырып микробиологияық процестерді күшейтуге және химиялық элементтердің сіңімділігін көтеруге қол жеткізуде. Мыс: фосфорбактерин ... ... ... ... ... ... ... айналдырады. т.б. Ауылшаруашылығы дақылдарын қалыпты өсіру үшін макроэлементтер мөлшері ғана ... ... ... ... ... ... болмауы өсімдіктің ауруына, түсімнің аз болуына әкеліп соғуда.
ІІ. Негізгі бөлім
Топырақ түрлі минералды (90-99%) және ... ... (1-10%) мен ... ... тұрады.Топырақтың химиялық құрамының маңызы зор, ол құнарлығын айқындаумен қатар, өсімдік құрамына әсерін тигізеді. Топырақтың ... ... ... химиялық құрамы тәуелді деуге болады. Топырақ құрамы мен жер сулары арасында тікелей байланыс бар. Қандай да бір ... және ... ... немесе тым көп болуы азықтық өсімдіктердің ... ... ... ... ... ... әсерін тигізеді. Жануарларды азықтандыруға пайдаланылатын өсімдіктерде кейбір ... ... ... көп ... ... ... мен бірқатар аурулар байқалуының себебі бола алады.
Егер топырақта азықтық өсімдіктерде кальций және фосфор тұздары жетіспесе, жануарлар организмінде ... ... ... ... ... (жас төлдерде), остеомаляция (ересек жануарларда,) іш тастау тәрізді аурулар байқалады. Топырақ пен азықтарда натрий мен магний жетіспеуінін де салдары ... ... ... магний, натрий, көміртегі, сутегі, азот өттегі, күкірт, калий, темір, кремний, алюминий, хлор макроэлементтерге жатады. Олардың топырақта, өсімдік, жануар ... ... ... ... пайыздарға дейін ауытқиды.
Макроэлементтер жануардың тірі салмағының 99,9%-ын құрайды, ал тек 0,1% ғана сан жағынан көп (100-дей) топ-микроэлементтерге ... ... ... үшін энергетикалық шикізат болып табылады. Электролиттер есебінен олар осмостық қысымды, ұлпа сұйықтықтарындағы иондардың динамикалық тепе-тендігін реттейді, организмнің жаңа ... ... ... гормон, дәрумен, ферменттер құрамына енеді.
1.Топырақтың химиялық қасиеттері
Организмдегі микроэлементтер алмасуы орталық нерв жүйесі тарапындағы бақылауға тәуелді. Орталық нерв ... ... ... ... ... ... ... сұрғылт заттегінде басым түрде кобальт, марганец, мыс, молибден, мырыш, ванадий мен хром болса, ақ заттекте олар едәуір аз. Нерв ... ... ... ... ауыр ... шоғырланады. Ми сұйықтығы мен сопақша мида мыс, мидың үлкен жартышарларында - кобальт, мишықта-мырыш көп.
Барлық ұлпалар мен ағзаларда ... бір ... ... ... ... ... ... гипофизде-кобальт,мырыш, хром, бүйректерде-кадмий, қанның пішіндес элементтерінде-марганец, мыс, мырыш, кадмий, қан плазмасында-кобальт, титан болады. Қойлар мен ... ... көп ... йод ...
Топырақтың құрғақ затында 1 кг 5мг-аз йод болғанда, жануарларда зат ... ... ... ... бен ... ... ... су мен хлоридтер тежелуі орын алады, нәтижесінде теріасты шелінің домбығуы байқалады, қанда ... мен ... ... ... ... ... мен газ ... төмендейді, жылу туындалуы азаяды, сүйек өсуі тежеледі, қысырлық, бедеулік, өлі туулар орын алады.
Өнімділіктің барлық түрлері төмендейді. Йод ... үшін орны ... ... онсыз барлық жасушалардың тіршілігі тыйылады.
Егер 1 кг ... ... 3 ... аз ... болса, жануарларда акобальтоз ауруы байқалады. Акобальтозбен ауырған кезде жануарларда (В12 авитаминозы) күйзелу, тәбеті бұзылуы (жалақ), қаназдылық, өршитін жүдеп-жадау ... ... 1 кг ... ... 2 ... аз ... ... жас жануарлардың өсуінің баяулауы мен жүдеп-жадауына, жүндерінің түсуіне, жыныс безі қызметінің төмендеуі мен бедеулікке әкеліп соғады. Егер топырақтың 1 кг ... ... 1 мг аз мыс ... ... өсу ... қан аздылық, жас жануарлар жүдеп - жадауы, жүннің тұйпалануы, терінің депигментациялануы, жалақ байқалуы, сүйектер пішінінің ... ... ... ... ... сүт ... төмендеп, жоғалуы тәрізді белгілер байқалады, жануарлар орталық нерв жүйесі зақымдалуы белгілері байқалатын ауруларға шалдығады, аяқтар салданады.
Топырақтың 1 кг ... ... 500 мг аз ... ... жас жануарлардың аяқтарының пішіні өзгереді, өсіп өнуі баяулайды. Жүн сапасының ... орын ... Іш ... мен қысырлық байқалады. Құстарда перозис дамиды. Аурулардың алдын алу үшін азықтандыру рационына дәрумендер енгізу қажет, ... ... ... ... ... Топырақта жүріп жатқан күрделі химиялық процестердің қоғам ... үшін ... ... үшін маңызы. Топырақтың адамзат қоғамы үшін маңызын айтып ... ... Егер ... ... ... ... ... кезінде топырақтың жанама маңызы болуы, себебі ол адамды жабайы өсімдіктер өнімдерімен қамтамасыз етті, ал жер жыртып, егіншілікпен айналысқан ... ... ... азық ... ... ... ... еңбек адамы ежелден осы табиғи байлыққа үлкен құрметпен ... ... ... қара ... жерлерді Ресейдің негізгі байлығы деп атайды. Өндірістің кейбір салалары топырақты ... ... ... бірі ... ... ... жеткізуші ауыл шаруашылығы. Топырақ ауыл шаруашылығы өндірісінің негізгі құралы болып табылады. ... ... ... және ... ... - ... ... іргетасының негізгі ретінде және жол салуда гидротехникалық құрылыста құрылыс материалы ретінде маңызы зор. Топырақта жүріп жататын күрделі биологиялық, физика-химиялық және ... ... ... ... түрлі тіршілік салалары үшін мәні зор. Осы ... тану ... іс ... ... жаңа мүмкіндіктер ашады. Микробиологиялық және геохимиялық процестерді зерттеуге байланысты топырақтың халық денсаулығы үшін маңызы ... ... ... ... құбылыстарды зерттеудің гидротехникалық құрылыс үшін және алыс қашықтыққа созылған магистралық құбырлар салу үшін маңызы бар. Топырақтағы ... және ... ... ... ... кен ... ... кезінде пайдаланады. Жердің ауыл шаруашылығы үшін маңызы ерекше, ... осы ... ... ... ... құнарлығы. Топырақ еңбек құралы және өнімі ретінде. ... ... деп оның ... және ... ... ... өсуі мен ... қамтамасыз ету қабілетін айтады. Топырақ құнарлығы оны кез-келген борпылдақ тау жынысынан ажыратуға мүмкіндік ... ... ... Бұл ... ... ... үшін маңызы зор. Табиғи топырақ құнарлылығы олардың қалыптасуы барысында ... түзу ... ... ... және табиғи өсімдіктер өсімділігімен бағаланады. Өнделетін жердің құнарлығы ауылшаруашылық өнімдерінің түсім көлемімен өлшенеді және ... ... ... осы ... зиянды химиялық қасиетін жоя білуге, қолайлы су мен ауа режиміне, минералдық, органикалық, ... ... ... ... ауылшаруашылық өндірісінің механикаландыру деңгейіне байланысты. Түсім көлем еңбек өнімділігіне тікелей ... ... ... ... да ... ... ... кезі болып есептеледі. Табиғи топырақ құнарлығының көрсеткіштері - аудан бірлігіндегі жылдық өсімдіктердің ... ... ... үшін ... ... және шым ... топырақ 45-85 ц/га,Қара топырақты жер 90-137 ц/га, Каштан топырақтар- 40 ц/га, Сұр-қоңыр топырақтар- 12 ц/га, Тропикалық ... ... және сары ... -120 ц/га ... ... ... және сары ... 325 ц/га. Күнделікті өмірде құнарлы деп белгілі бір ... ... үшін ... ... ... ... ... топырақ болмайды, себебі құнарлылық топырақтың ажырамас қасиеті. Кез-келген топырақ, онда жақты өсетін өсімдіктер үшін құнарлы боп табылады. ... ... ... ... сортаң жерлерде кейбір сортаң шөптер жақсы өседі, олар басқа жерде өсе алмайды. Сұр топырақты жерлер мақта өсуіне қолайлы, бірақ ... үшін ... ... ... өсу үшін ... мына ... болуы тиіс:
1. Өсімдік бойына сіңіре алатын формадағы қорек элементтері болуы ... ... ... алатын формада су болуы тиіс.
3. Өсімдік тіршілігі үшін қажетті мөлшерде оттегімен қамтамасыз етілуі тиіс. 4. ... ... ... ... ... ... ауа - су ... қамтамасыз етіп тамырлардын топыраққа жақсы өтуін одан қоректікз аттар мен ылғалдық керегінше алуын қамтамасыз етуі ...
5. ... үшін ... ... ... ...
Мәлім болғандай өсімдіктер негізгі қорек элементі ретінде ... ... ... калий, кальций, темір, күкіртті сініреді. Химиялық талдауға қарасақ, топырақтағы химиялық элементтер құрамы көп, және ол көп ... ... ... ... бойынша, қаратопырақ құрамында азот пен фосфордың көптігі сонша, бидайдан орташа түсім алғанда әлі 250 жылға жетеді екен, ал ... ... - 3 мың ... ... ... ... үшін ... мөлшері емес, топырақтағы өсімдік сіңіруге ыңғайлы формалары маңызды. Қара топырақтың жыртылатын горизонтындағы қоректік элементтердің жалпы қоры, 1 га шақанда ... ... 1952ж. ... ... ... ... ... қандай мөлшерін қамтамасыз ете алады Топырақтағы азоттың көп бөлігі органикалық қана ... ... ... ол ... соның ішінде мәдени өсімдіктер үшін сінірілмейді. Тек микробиологиялық тіршілік нәтижесінде пайда болушы аммонии және ... ... ғана ... ... Фосфордың органикалық қоспаларфы және фосфор құрамы минералдардың көбі өсімдіктерге сіңбейді. Топырақтағы калий негізгі массасы екінші дисперсиялық ... ... ... ... бұл ... оны ... қорыта алмайды. Өсімдіктер сіңірілген калийді және калийдің суда еритін қоспаларын бойына тарады, бұлардың топырақтағы мөлшері мардымсыз. ... мен ... де ... және суда ... ... ғана ... пайдалы. Өсімдіктерге сіңімді түрдегі химиялық элементтер құрамы олардың жалпы құрамына қарағанда өте аз.Сондықтан мәдени өсімдіктердің қалыпты өсуі үшін (демек, ... өнім алу ... ... ... ... сіңімді формада топыраққа тыңайтқыш ретінде қосу керек. Оның тағы бір себебі жыл сайын жиналған өніммен бірге химиялық ... де ... ... ... ... ... қалыпты өсуіне керек элеметтер мөлшері де азаяды, бұл егін өніміне әсер етеді. Мысалы, бұл ... АҚШ ... ... ... онда 20 жыл ... ... азот ... 20% - ке кеміген, келесі 20 жылда 10% - ке, ... 20 ... 7% - ... ... агрохимия ережесіне сәйкес тыңайтқыш қолдану ауылшаруашылығы дақылдары түсімін және жер құнарлылығын көтеретін маңызды ... ... ... ... ... отырып адам заттардың биологиялық айналымына белсенді араласып, өз мақсатында бағыт беріп, реттейді. Органикалық минерал тыңайтқыштар ... ... ... ... бактериялық тыңайтқыштарда қолданыс табуда. Бактериялар массасын топыраққа ... ... ... ... және химиялық элементтердің сіңімділігін көтеруге қол жеткізіледі. Мысалы, фосфорбактерин органикалық заттарды ... ... ... ... ... айналдырды, т.б. Ауылшаруашылығы дақылдарын қалыпты өсіру үшін макроэлементтер мөлшері ғана емес, сирек кездесетін және ... ... ... ... ... да маңызды. Олардың болмауы немесе аз болуы ... ... ... түсімнің аз болуына әкеледі. Топырақта жездің кемдігінен пайда болған жағымсыз құбылыстар кең тараған. Бұл ... ... ... ... көп ... (Өңдеу сырқаты деп атайды). Жез қосқан соң ғана бұл ауру ... ... ... ... ... кейбір өсімдіктер организміне қосу үшін оларды паразиттік грибоктарға қарсы тұрақтылығын арттырады. Мырыш, бор, марганец,молибден және сирек кезесетін элементтер ... ... ... болатыны анықталды. Микроэлементтердің мал шаруашылығы үшін де маңызы зор. Кейбір ... ... және ... ... не кем ... мал өнімділігіне елеулі әсер етеді. Кобалаттің топырақта аз болуынан мал қанында эритроциттер азайып, мал тез ... ... ... ... нашарлайды) жемнің көп болуы бұған әсер етпейді. Ұсақ және ірі ... ... бұл ... - акобалатоз деп аталады, ол СНГ, Шотландия, Австралия және т.б. елдерде таралған. Мал шаруашылығына белгілі әсер ... жез, ... ... фтор, йодтың тапшылығы немесе артықшылығы. Су өсімдіктің тіршілігінің барлық кезенінде де дәннен жарып ... ... ... ... роль ... Түрлі өсімдік дәндері жарылуы үшін түрлі су мөлшері керек: Бидай үшін - ... 45% ... үшін - 120% ... ... ... ... ... массасының тоннасын алу үшін шығындалған су мөлшері де әр ... және 200 ден 1000 т-ға ... ... ... ... ... - ... су жұмсалады, ал күріш тоннасына - 1000т. Артық су керек. Өсімдіктер бос су ... ғана яғни ... ... ... суды ... күштері кері тарта алмайды. Сондықтан сінірілген суы 10-15% құрайтын саздың топырақта өсімдік су тапшылығын көреді, ал құмайт топырақтарда бұл ... 1-2% - ке ... ... ... ылғалы капилярлық булану барысында азаяды. Ұзын капилярдың ... ... тез ... ал ол ... ... ... ... сақталуына әкеледі. Сондықтан топырақ құрылымын ұсақ кесекті қылу оны құрғаудан сақтайтын тиімді шара болып табылады. Қуаңшылық аудандарда судың топыраққа мол ... ... түрі ... ... беткі су ағысын реттеу, қар тоқтату, түрлі суландыру. Топырақ құнарлығы үшін ауаның, оның оттегісінің ... зор. ... ... ... үшін ... ... ... микробтары оттегі жетпесе өз тірлігін баяулатады. Оттегі күрделі өсімдіктер тамыры үшін қажет. ... ... газ ... ... ... ... көмір қышқылының жинақталуы, топырақ артық ылғалданғанда оттегінің ... ... өсін ... ... (1963 жыл) ... ... ... барлық көлемінің 8-12% - і болса, топырақ ауасы өсімдіктер үшін қолайсыз әсерін тигізеді, ал ... ... 5% -тен кем ... ... көп ... өледі. Топырақтың оттегімен қамтылуы және газ алмасу деңгейін ... ... ... тәуелді, ол тамыр қабатының тереңдігін анықтайды, ылғалдың топырақтағы ... және ... ... ... ... ... реттейді. Топырақтың жақсы құрылымды өсімдіктер құлыпты өсуін қажетті шартты болып табылады. Жыртылатын ... ... ... ... ... - ұсақ кесекті түйірлі суға берік құрылым. Топырақ құнарлығына теріс әсер ететін тұздар ... ... Тұз ... ... ... жоғары болуы өсімдіктерді мына себептерге байланысты тежейді: 1. Өсімдік клеткасына су келуі нашарлап, бұзылады, себебі топырақ ерітіндсіндегі осмос қысымы өсімдік ... ... ... 2. ... және газ ... процестері бұзылады. В.А.Ховда зерттеуі бойынша, сортаңдау жағдайында өсімдіктерге магнии, натридің хлорлы тұздары көптеп ... ... ... элементтер - кальций, калий, фосфор, темір, марганец бірнеше есе ... Тез ... ... ... ... бөлігінде жинақталып, фотосинтез процесін әлсіретеді. Ақырында өсімдік дамудан қалады. 3. Сортаңдалу әсерінен өсімдік анатомиясында күрделі өзгерістер болады. Тамыр ... ... ... ... ... ... ... қурайды. Топырақтың сортаңдалуымен, сорлауымен күрес, сор топырақтарды жақсарту халық шаруашылығының күрделі де маңызды ... ... ... ... ... тек ... қасиеттеріне емес, оны өңдеу сипатына да байланысты. Табиғи құнарлылық топырақтан жаратылыс қасиеттеріне байланысты.
ІІІ. ... ... ... ... ғана ... ... ... де болады. Кейбір топырақтардың өзгертілуі соншалық оларды ерекше ... ... ... ... ... ... ... екі мың жыл бойы пайдаланып келе жатқан плантаждалған топырақтар, Орта Азияның ежелгі суармалы жазиралары жатады. ... ... және ... Егіншілік те ерекше географиялық жағдайда жүзеге асады. В.В.Докучаев ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Осы өзара әрекеттесудің бұзылуытың тың жерлердің мәдени жерлерге айналуы қалыптасқан топырақ режимін күрт бұзып, оның ... ... ... ... жүйесі түрлі табиға жағдайда пайдалы шаралар, басқа жағдайларда қолдануға келмейді. В.Р.Вильямс шөп егумен қатар жұргізілетін егіншілік әдісін ұсынды, ... ... мен азот ... ... ... үшін ... шөп түрлерін егеді. Егіншілікті шөп өсірумен қатарластыру тек қара емес топырақты орталыққа пайдалы екені дәлелденуі КСРО аумағының тундрат аймағында ... ... ... ... ... орманы аймағының оңтүстік жартысы егіншлікке пайдалы, түгелге жақын жыртылған. Егіншіліктің ең көп тараған жері ... ... және ... ... ... дала мен ... егіншілік ауданы тағы да қысқарады. Бұл жерде таңдаулы тұстарда егіліп, жайылымдық мал шаруашылығы дамыған. Егіншіліктің таралуы топырақ табиғи жадаға ғана ... оның ... ... ... ... ... ... дала аймағында дәнді дақылдар өсіріледі. Мақта егінілігі Орта Азияның сұр ... ... ... ... ... ... - шым топырақты күлді топырақты жерлерде дамыған. Топырақты өңдеу, мелиорация, тыңайтқыш қосу және т.б. шаалар ... ... ... ... және ... ... ... Бұл жайт ғылыми-зерттеу тыңайтқыштар институты деректері бойынша берілген тыңайтқышты түрлі топыраққа қосу тиімділігі туралы ... ... ... ... аймақтар Топырақтар Тыңайтқыш әсері Орманды Күлді және шым-күл топырақты жерлер Жоғары. әк (известь) Орманды-далалық Сұр орманды, күларалас, негіз аралас қара ... ... ... ... ... ... ... кәдімгі, оңтүстік Орташа. Көбіне топырақ және шабындық - қара топырақты жерлер тұрақсыз және жеткіліксіз ... ... ... Әлсіз. Қуаңшылық жағдай Шөл дала Сұр топырақтар Күшті. Суармалы егіншілік Егіншілік дұрыс ұйымдастыру үшін топырақта ғана ... ... ... ... ... ... да жан-жақты зерттеу керек. Сондықтан топырақ географиялық және жер қыртысы ... ... ... маңыға ие болып келеді. Топырақтың адамзат қоғамының басқа да тіршіләік салалары үшін маңызы Топырақ және халықтың ... ... ... және ... маңызы зор. Топырақ көптеген қарапайым жануарлар мен микроорганизмдердің ... ету ... ... ... Ірі ... ғалымы-медик, географ А.И.Павловский зерттеулері бойынша табиғатта жұқпалы және паразиттік аурулар бар. Бұл ... ауру ... ... ... ... орта. Сондай орта - топырақ болып саналады. Мысалы: гистоплазмоз тудырушы грибоктар тек қызыл-сары күл ... жылы ... ... ... ... да, ... топырақта дамымайды. Индияда соңғы кезге дейін холера (тырысқақ) ауруы сақталып келді. Оның кең тарап, адам ... жие ... ... - ... ... ... ... батпақты) аймақ холера дамуына өте қолайлы. Топырақ ауру тудырушы микробтар үшін ғана емес, ауру ... ... ... қолайлы болуы мүмкін. Сондықтан кейбір жұқпалы аурулар белглі бір жерлерде ғана ... Адам ... ... ... ... да әсер ... ... кейбір элементтердің артық не кем болуы өсімдік пен жануарларға теріс әсер ететінін жоғарыда атап өттік. ... ... ... ... аз әсер ... себебі халық тек жергілікті өнімді ғана пайдаланбайды. Бірақ кейде жекелеген химиялық ... ... ... ... ... бұл ... денсаулығына әсер етпейқоймайды. Кальций, темір, йод, фтор тапшылығынан болатын ... ... ... ... ... ... маңызы бар процестерге қатысатын биологиялық белсенді заттар құрамына кіретін химиялық элементтердің етіспеушілігі халық денсаулығына едәуір зиянын тигізеді. Мұндай ... ... деп ... ... мен ... ... ... болатын аумақты А.П.Виноградов биогеохимиялық провинция деп атаған. ... ... ... ... ... ... жоюға болады. Мысалы: топырағында йод жетіспейтін таулы аудандарда ас тұзына әдейі йод араластыру арқылы зобтың ауыр түрлері жойылады. Топырақтың пайдалы ... ... ... ... ... ... процестерді зерттеу гоехимиялық іздеу әдістерін жетілдіру үшін маңызды. Бұл әдістер халық ... ... ... ... ... ... мәнге ие. Минерал шикізат жер қойнауының терең не тайыз тереңдігінде жатқандықтан, ғылымдар геохимиялық ... ... ... ... ... қазба кен орнының бар жоғын анықтайтын арнайы аппараттар ойлап шығаруда. Мысалы, топырақ ауасын зерттеп мұнай-газ ... ... ... ... ... болады. Осындай іздеу әдістерін дайындау үшін, топырақта жүретін процестерді жақсы білу қажет. Сондықтан бұл салада топырақ танушылар да ... ... ... ... ... ... рудасы кен орындарының айналасында руда элементтері шашырап кездесетінін ... Қай ... ... осы ... ... көптеп кездессе, сол жерде кен орны бар екені анықталған. Бұл әдіс металлометрия деп ... Бұл әдіс әлем ... ... Көптеген геологтар экспедициялары металлометриялық сынақтар алып, лабораторияда арнайы анализден өткізіледі. Алынған нәтижелерді математикалық есептеп, картаға түсіреді және химиялық ... кен ... ... ... ... жұмыстарды дұрыс жүргізіп, нәтижесін қатесіз талдап, түсіну үшін сынақ ... ... ... білу ... Жер ... ... ... эементтер топырақ профилі бойынша заңды түрде таралып орналасады. Кейбір топырақ горизонтында олар жайылып ағып кетеді не ағып кетеді. ... ... бұл ... Егер ... таралу ауданын сынақты топырақ профилі құрылысын ескермей қалса, алынған сынақ үлгісінде тек измус горизонтының сынағы кем болады, ал онда кен ... ... - ақ ... ... ... ... ... қатар кен орнына жақын жерден алынған топырақта руда элементтері сумен шайылып кетіп, сынақта металл мөлшері аз болуы да мүмкін, нәтижесінде ... ... ... ... ... ... да анық деректерді топырақтың түрлі фракциялары мен сығындыларын тадау кезінде алуға болады. Сіңірілген катион анализін геохимиялық іздеу үшін пайдалану әрекеті ... Жер ... ... ... ... ... ... физика-химиялық қасиеттерін өзгертеді. Сондықтан аэродром, автомагристраль, теміржолдар салу үшін инженерлік ізденістер жүргізген кезде кейбір жер ... ... ... ... ... сипаттамасына әсер етуін бағалау өте үлкен маңызыға ие болып отыр.
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Қалдыбаев.С.Қ.,Топырақтану негіздері,Алматы-2012
2.Интернет
3. Тазабеков Т.Т., ... С.К., ... Е.Т. ... ... 2004;

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауылшаруашылық малды азықта және мал азығына қойылаты санитариялық – гигиеналық талаптар10 бет
Су ресурстары және оны қорғау14 бет
Топырақ9 бет
Топырақ түзілу құбылысының кезеңдері5 бет
Топырақтың жалпы зоогигиеналық маңызы24 бет
Қоршаған ортаның ластануының жасыл құрбақаға әсері34 бет
Топырақтың химиялық ластануы5 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Биогеохимияның негізгі концепциялары (сұрақ-жауап түрінде)78 бет
Гидросфера туралы мәліметтер3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь