Микроорганизмдер әсерінен фосфор, күкірт және темір қосылыстарының өзгеруі

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3 бет
II Негізгі бөлім
a) Фосфор қосылыстарының өзгерістері ... ... ... ... ... ... ... 4 . 5 бет
b) Күкірт қосылыстарының өзгерістері ... ... ... ... ... ... ... ..6 . 9 бет
c) Темір қосылыстарының өзгерістері ... ... ... ... ... ... ... ... 9 . 10 бет
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11 бет
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... .12 бет
Өсімдіктер тіршілігінде азоттан кейін фосфордың маңызы зор. Ол көбінесе топырақта, өсімдіктерде, микроорганизмдер клеткасында, органикалық және органикалық емес қосылыстарда көп кездеседі. Фосфор болмаса белок синтезі жүрмейді, ол көп мөлшерде ядро затының және көптеген ферменттер құрамына кіреді, фосфорлендіру деп аталатын реакцияға қатысады. Кейбір фосфор органикалық компоненттер – энергияның көп мөлшерін тасушылар (нуклеин қышқылдары, липидтер және басқалар).
Топырақта фосфор әр түрлі формада болады. Ол алғашқы минерал-дар құрылысында кальций фосфаты түрінде кездеседі. Мәселен, оған апатит, фосфорит және вивианит жатады. П.Н.Пряшников мәліметтеріне қарағанда 1 га-да 3–5 т фосфор болады.Бұл элемент, әсіресе қарашірік топырағында көп болатын, қара топырақта да (5–6 т/га) жеткілікті. Әр түрлі топырақ ішінде фосфор түрліше кездеседі. Жалпы фосфордың органикалық түрі топырақта 85%-ға дейін барады. Фосфор – клеткадағы ең қажетті элемент. Ол тіршілікті жалғастырушы және тұқым қуалаушылықты анықтаушы нуклеин қышқылдарының құрамында болады. Топырақта фосфор көбінесе өсімдіктер мен жануарлар қалдықтары арқылы және химиялық тыңайтқыштардың құрамына еніп жатады. Тірі организмде ол тотыққан, яғни фосфат күйінде болады.
Жалпы топырақта фосфордың ұшырауы екі процестен тұратыны мәлім. Оның біріншісі – органикалық фосфордың минерал қосылысқа айналуы да, екіншісі фосфор қышқыл тұздарының ерімейтін қосылыстан ерігіш күйге көшуі.
Фосфордың органикалық формалары түрлі микроорганизмдер көмегімен ыдырайды. Бұл процеске псевдомонос және бациллус туыстарына кіретін бактериялар мен пенициллум, аспергиллус, ризопус, альтернария туысына жататын саңырауқұлақтар және актиномицеттердің бірқатар өкілдері қатысады. Кейде бұл процеске ашытқылардың да қатысатыны бар.
Органикалық фосфордың микроорганизмдер көмегімен ыдырауы мына схема бойынша жүреді:
Нуклепротеид → нуклеин → нуклеин қышқылы → нуклеотидтер → фосфор қышқылы. Органикалық фосфор ыдырағанда олардың біраз мөлшері микроорганизмдер клеткасында қалып қояды. Ал қалған бөліктері топырақта кездесетін басқа элементтермен байланысып, өсімдіктерге сіңімсіз күйге айналуы ықтимал.
1. Б.Т.Толысбаев, К.Б.Бияшев. Микробиология және иммунология. Оқулық. Алматы: «Нұр-принт» баспасы 2006 ж.
2. М.Құлдыбаев. Ауыл шаруашылығы микробиологиясы. Алматы: «Білім» 1994 ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті
Ветеринарлық санитария кафедрасы
Тақырыбы: Микроорганизмдер әсерінен фосфор, күкірт және темір қосылыстарының ... ... ... ... ... ...
* ... бет
II Негізгі бөлім
* Фосфор қосылыстарының өзгерістері............................4 - 5 бет
* Күкірт ... ... - 9 ... ... қосылыстарының өзгерістері................................9 - 10 бет
III. Қорытынды.................................................................11 бет
IV. ... ... ... бет ... қосылыстарының өзгерістері
Өсімдіктер тіршілігінде азоттан кейін фосфордың маңызы зор. Ол көбінесе ... ... ... ... ... және ... емес қосылыстарда көп кездеседі. Фосфор болмаса белок синтезі жүрмейді, ол көп мөлшерде ядро затының және көптеген ферменттер құрамына ... ... деп ... ... ... Кейбір фосфор органикалық компоненттер - энергияның көп мөлшерін тасушылар (нуклеин ... ... және ... ... ... әр түрлі формада болады. Ол алғашқы минерал-дар ... ... ... ... ... ... оған апатит, фосфорит және вивианит жатады. П.Н.Пряшников мәліметтеріне қарағанда 1 га-да 3 - 5 т ... ... ... ... қарашірік топырағында көп болатын, қара топырақта да (5 - 6 т/га) жеткілікті. Әр түрлі топырақ ішінде ... ... ... ... ... органикалық түрі топырақта 85%-ға дейін барады. Фосфор - клеткадағы ең қажетті элемент. Ол тіршілікті жалғастырушы және ... ... ... ... ... ... болады. Топырақта фосфор көбінесе өсімдіктер мен жануарлар қалдықтары арқылы және химиялық тыңайтқыштардың құрамына еніп жатады. Тірі ... ол ... яғни ... күйінде болады.
Жалпы топырақта фосфордың ұшырауы екі процестен тұратыны мәлім. Оның біріншісі - органикалық фосфордың минерал қосылысқа айналуы да, ... ... ... ... ... қосылыстан ерігіш күйге көшуі.
Фосфордың органикалық формалары ... ... ... ... Бұл ... ... және бациллус туыстарына кіретін бактериялар мен пенициллум, аспергиллус, ризопус, альтернария туысына жататын саңырауқұлақтар және актиномицеттердің ... ... ... ... бұл ... ... да қатысатыны бар.
Органикалық фосфордың микроорганизмдер көмегімен ыдырауы мына схема бойынша жүреді: ... --> ... --> ... ... --> ... --> ... ... Органикалық фосфор ыдырағанда олардың біраз мөлшері микроорганизмдер клеткасында ... ... Ал ... ... топырақта кездесетін басқа элементтермен байланысып, өсімдіктерге сіңімсіз ... ... ...
Фосфордың органикалық емес қосылыстары, топырақта ерімейтін кальций фосфаты күйінде (апатит, оксиапатит, фосфорит) болады. Олар көбінесе реакциясы бейтарап ... ... ... мол ... Бұл тұздар әрине өсімдіктерге сіңімсіз күйде болады. Бірқатар микроорганизм-дер ... ... ... ... ... күйге айналдыра алады. Бұларға түрлі актиномицеттер, саңырауқұлақтар және бактериялар жатады.
Фосфаттардың топырақта еруі көбінесе онда түрлі қышқылдар немесе көмір ... ... орын ... ... заттар ыдырағанда немесе тыныс алу барысында пайда болған көмір қышқыл газы су бар жерде көмір ... ... да, ... ... тез ... әсерін тигізеді.
Кейбір жағдайда фосфаттар топырақтағы нитрификацияланушы бактериялардың әсерінен пайда болған азот қышқылының әрекетінен де ерігіш күйге көшеді. Бұл ... ... ... ... ... ... белоктар ыдырауынан пайда болатын көмір қышқылы да ... ... ... ... ... тигізеді.
Фосфор өсімдіктерге аса қажетті қоректік зат болғандықтан, оның топырақта тапшы болуы өнімділікті күрт ... ... Ал есеп ... 1 ... жерде шамамен 3 - 4 тонна фосфор қоры болатыны анықталды. Осыған қарамастан өсімдік көпшілік жағдайда фосфорға мұқтаж болады. ... ... ... ... ... ... өсімдіктерге сіңімсіз күйде кездеседі.
Ал фосфордың осындай сіңімсіз қосылыстарын ыдырататын топырақ микроорганизмдері де табылды. Бұларды бірінші болып Р.А.Мелькина тауып, зерттеді. Оны ... ... деп ... Олар ... ... ... өз бойында кездесетін фосфотаза деп аталатын ферменттің көмегімен фосфор қышқылын босата алады екен. Олар лейцин деп ... амин ... 50 ... ... нуклеин қышқылдарынан 85 проценттей фосфорды байланысқан күйінен босатады. Ал ... ... ... оңай ... ... Бациллус мегатериум спора түзеді, пішіндері таяқша тәрізді, ұзындығы 2,5-3,5 микрон ... ... өсу ... ... ... жеке болғанымен кейіннен жалғасып, тізбектеле бастайды.
Осындай аса белсенді әрекеті бар ... ... ... ... бактериялы тыңайтқышы дайындалып, егістікке қолданылады.
Күкірт қосылыстарының өзгерістері.
Табиғатта кездесетін күкірт қосылыстарының өзгерістері негізінен екі процеспен ... ... - ... ... және ... емес ... күкіртті сутегіне дейін тотықсызданады. Екінші - осылай тотықсызданған күкірт қосылыстары молекула күйінде, күкірт пен күкірт қышқылына дейін тотығады. ... тірі ... ... ... Ал өсімдік қалдықтары, жануарлар өлекселері топырақта ыдыраған кезде, одан күкірт көбінесе күкіртті сутегі ретінде бөлініп шығады. Көбінесе күкіртті сутегі ... ... ... бар ... ... ыдырағанда, яғни шірігенде пайда болады. Бұған шіріту бактериялары ... ... ... ... әр ... ... ... түрлі вулкандар атқылауы кезінде газ күйінде бөлініп, атмосфераға таралады.
Күкірттің тотықсызданған органикалық емес қосылыстарының ... ... ... және гетеротрофты микроорганизмдер көмегімен жүреді. Бұларға Тиобациллус, Бегиотта, Тиотрикс туысына жататын жіпше ... мен ... ... және ... бактериялар жатады. Жіпше бактериялар көбінесе балшықты суларда кездеседі. Ал фотосинтездеуші бактериялар жай суларда, ... ... ... суында, көлдерде тіршілік етеді.
Тиобациллус туысына жататын бактериялар 1902 жылы Неополитан шығанағынан табылды. Олар тиосульфатты күкіртті сутегін, сульфидтерді тотықтыра ... ... ... ... ... 1 - 3 ... ... Олардың көпшілігі жіпшелер көмегімен қозғала алады.
Жіпше күкірт бактериялары бегиотта қатарына жатады. Оған бегиотта, тиотрикс жатады. Бегиотта бактериялары көмір қышқылынан ... ... ... ... ... яғни олар хемоавтотрофтылар болып есептеледі. Ал өздеріне қажетті энергияны сульфидтерді молекула күйіндегі күкіртке ... ... ... ... Ол ... тамшы түрінде бактерия клеткасында жиналады. Ал ортада сульфид ... ... ... ... күкірт қышқылына дейін тотығады да, ол басқа заттармен қосылып сульфид құрайды. ... ... ... ... қатарына, бұған тиородация хлоробактериалес тұқымдасы, ал тиородация ... ... ... ... Олар ... ... ... мөлшері бірден он микронға дейін, ал кейбір өкілдерінің ... ... 100 ... ... Кейбір қошқыл күкірт бактериялар пішіні жөнінен әр түрлі колониялар түзеді де, ол шырынды қабыққа оралады.
Бұл бактериялардың клеткасында ... ... Оны ... деп ... Ол қажетті органикалық заттарды екі жолмен синтездейді. Бірінші жолы - хемосинтез, екіншісі - ... ... ... ... ... ... ... қышқылына дейін тотықтыра алмайтын, сөйтіп өз бойына органикалық заттарды жинай ... ... да ... Ол ... заттарды, тек фотосинтез көмегімен жинақтай алады.
Күкірттің органикалық емес қосылыстарын тотықтыратын бактерия-ларды пайдалы қазба ... ... ... ... ... тотықтыратын тиобациллус туысына жататын бактерияларды кедей сульфид ... ... ... ... Бұл әдісті мысты әр түрлі минералдардан бөліп алуда да қолдануға болады. Дәл осы әдіс ... ... ... ... күкірті бар минералдардан да бөліп алуда қолданылады. Бұл әдіс экономикалық жағынан арзан және тиімді. ... ... ... құны ... қарағанда, гидро-металлургиялық әдіспен алғанда әлдеқайда төмен. Микробиологиялық сілтілендіру ... ... мыс екі есе ... ... ... ... күкіртті сутегі тион бактериялары молекула күйіндегі күкіртті күкірт қышқылына ... ... ... ... олар өз ... ... жинамайды. Олар кермек және тұщы суларда, топырақта кең тараған, спора ... өте ұсақ ... ... ... күкірт қышқылы топырақтағы кейбір қосылыстарды ерітіп, пайдалы сіңімді күйге айналдыруға көмектеседі.
Топырақта күкірт қышқылы тұздары - ... ... ... оған керісінше процестер де жүріп жатады.
Ол көбінесе ауасы аз, шалшықты жерлерде, оттегіне тапшы суларда орын алады. Оны десульфофикация деп ... ... ... ... ... ... ... тез уланады, тіршілігін жояды. Ал, күкіртті сутегі судан көп ... онда ... ... ... ... ашық ... ... (Қара теңіздің 200 метрлік тереңдігінде) күкіртті сутегінің көп жиналғаны соншалық, онда тіпті тіршілік ... ... ... ... ... - десульфовибрио туысына жататын бактериялар. Олардың клеткалары имек таяқша тәрізді, клетка ... бір ғана ... ... ... ... тіршілік ете алмайды. Сульфаттардан күкіртті сутегін тез арада ... ... мол етіп ... Бұл туыс ... организмдер. Ал олар органикалық заттарды ыдыратса, онда ағырғы өнім ретінде сірке қышқылы жиналады.
Сульфаттарды тотықсыздандыруға қатысатын бактериялардың ... ... ... зор. Олар ... ... түзілуіне қажеттікүкіртті сутегін көптеп бөледі. Күкіртті сутегі бактерияларының қатысуымен тотыққанда, өнеркәсіптік мәні зор ... кені ... ... тотықсыздандырылған қосылыстарын автотрофты микробтар (фотолитотрофтар, хемолитотрофтар) тотықтырады. Оларды жіпше пішінді, тионды, фотосинтездеуші деп үш ... ... ... хемолитотрофты күкірт бактериялары - аэробтар және Beggiatoa, Thiothrix, Thioploca және басқа туыстарға жатады. Beggiatoa көптеген клеткалардан құралған ұзын жіп ... ... ... ... ... тотықтырады. Аралық өнімі элементтік күкірт, шар тәрізді болып клеткаларда жиналады.
Beggiatoa туысының түрлері жіптерінің жуандығына қарай ажыра-тылады. Бұлар органикалық ... ... ... су ... ... ... ... бактериялар грам-теріс, спора түзбейтін қозғалмалы таяқшалар және Thiobaccilus ... ... ... клеткадан тыс жиналатын күкірт пен оның қосылыстарын (күкіртті сутегі, ... және ... ... ... көк және ... ... бактериялар (фотолитотрофтар) анаэробты жағдайда күкіртті сутегін күкіртке ... Ол ... ... ... ... Олар жұмыр, таяқша тәрізді немесе ирелеңді формалы болып келеді. Клеткаларының ұзындығы 100 мкм-ге жететін түрлері де бар. Органикалық қосылыстар ... ... ... ... ... ... ... - Bac. subtilis,Bac. mesentericus, актиномицеттерде, ... ... да ... ... - ... су ... ... теңіздерде, көлтабандарда, көлдерде), сол сияқты су жайылатын, ... ... ... ... ... сутегіне дейін тотықсыздану процесі жүреді. Бұндай процесс десульфофикация (сульфатредукция) деп ... ... ... - ... у, және ол ... көп ... кездессе барлық тірі организмдер қырылады. Мысалы, Қара теңізде 200м тереңдікте күкіртті ... ... ... және тіршілікке қолайсыз жағдай туған. Күкірт қосылыстарын тотықсыздандыру өнімдері органикалық заттар көп ... ... ... теңіз түбінде түзіледі. Сульфатредукция микроорганизмдердің екі туысы Desulfovibrio және Desulpotomaculum - әсерінен ... ... ... Грам ... ... ... ... мен кейбір басқа белгілері жөнінде ажыратылады. Desulfovibrio туысының өкілдері - вибриондар, монотрих-тар - ... ... 30℃ ... ... Desulpotomaculum туыстарының микробтары таяқша тәрізді, спора (бацилалар) ... ... және 30-55℃ ... ... Бұл туыстың бір түрі D. nigricans термофил (ең қолайлы өсу температурасы 55℃), қалғандары D.ruminis, D.orientis мезофильдер (ең қолайлы өсу температурасы ... ... ... ... ... ... ... Олар осындай жағдайда сутегінің соңғы акцепторы ретінде сульфаттарды пайдаланады. Сутегі доноры әр түрлі органикалық қосылыстар мен ... ... ... ... қосылыстарды тотықтандыру процесі аяғына дейін жүрмейді, негізгі өнім сірке қышқылы, қосалқы өнім күкіртті сутегі болады. Түзілген газды кейін күкірт бактериялары ... ... ... ... ... ... ...
Темір қосылыстарының өзгерістері.
Тіршілікке темір аз мөлшерде болса да қажет. Ол топырақта органикалық және органикалық емес түрінде ... Ал ... ... ... ... емес ... еріген күйінде сіңіре алады. Міне, бұл процеске микроорганизмдердің қатысатыны анықталды.
Темірдің органикалыққосылыстарын микроорганизмдер ыдырата алады. Сонда молекуланың органикалық бөлігін ... өз ... ... ... жеке ... ортаға бөлініп шығады. Бұл процесс көбінесе аэробты жағдайда, темірдің гидрит тотығы түрінде бөлінеді.
Қан ... және ... ... ... болады, хлорофилл құрамына кірмегенмен өсімдікте хлорофилл түзілу үшін қажет. Темір жеткіліксіз болса жануарларда анемия (қан аздық) байқалады, өсімдік жасыл түсін ... ... ... ... Fe2+ ... болады. Органикалық темірді тотық түрінен шала тотық түріне және керісінше микроорганизмдер айналдырады.
1888 жылы ... ... ... ... бактериялар темірдің шала тотығының тұзын оның жай тотығына айналдыра алатынын анықтаған. Бұл процесс осы бактерияларға қажетті ... көзі ... ... Олар ... ... жіп ... күңгірт қатты қабықты. Бұндай күңгірт түс темір тотығы гидратына - микробтар тіршілік ... ... ... ... реакцияларда темір бактериялары үнемі қарқынды тіршілік етуі үшін темірдің шала ... көп ... ... ... ... ... ... еткен жерде темірдің гидрат тотығының бір жерге жиналуы да, міне, осы темір бактерияларының әсерінен деп білуі керек. Кейде осындай ... ... көп ... су ... ... ... қалатын да жағдай болады.
Темір бактерияларының ішінде шар тәрізді және жіпше ... де ... ... жылы ... ... ащы ... ... ferrooxidans табылды. Бұл микроб грамтеріс, қозғалмалы (монотрих) таяқша, қышқыл ортада, 20 - 30℃ температурада тіршілік етеді. Көміртегін атмосфера көміртегі диоксидінен, ал оны ... үшін ... - ... шала тотығы және басқа металдар сульфидтерін тотықтырудан алады.
Темір бактериялар - ... ... ... ... суында темір болатын қайнарда кездеседі. Бұндай суда олар темір шала тотығын тотықтырады, сондықтан бұларға жарықта ... ... ... жасыл балдырлар өсетін орта ең қолайлы мекен болады. Темір бактериялар тіршілік әрекеті процесінде темір тотығы түзіледі, темір тотығы клеткадан тыс, ... деп ... ... ... ... және оны қоңыр түске бояйды.
Өлген темір бактериялардың (темір тотығы гидраты) көп жиналуы-нан ағынсыз сулар түбінде батпақ ... ... ... мөлшері орасан көп болуы мүмкін.
Жақсы нығыздалған топырақта темірдің басым көпшілігі тотыққан күйде болады. Ал ... ... ... ... ... ... ... Темір бактериялары табиғатта тау жыныстарының үгілуінде де ... рөл ... ... ... ... бактериялары да басқа микроорганизмдер сияқты табиғатта зат айналасына өз үлесін ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі:
* Б.Т.Толысбаев, К.Б.Бияшев. Микробиология және иммунология. Оқулық. Алматы: баспасы 2006 ж.
* М.Құлдыбаев. Ауыл шаруашылығы микробиологиясы. Алматы: 1994 ... - ауыл ... ... аса ... ... заттардың бірі. Топырақта фосфор тапшы болса, өсімдіктер ... ... ... ... ... ... Фосформен қамтамасыз етілген өсімдіктердің тамыр жүйесі біршама жақсы жетіледі, олар біркелкі өсетін болады. Жалпы алғанда бір ... ... 3-4 ... жуық ... қоры бар. ... бола тұрса да, көптеген жағдайда өсімдіктер фосфор қоректік затының тпшылығынан ... ... ... ... ... бұл қор өсімдіктерге сіңімсіз күйде болады.
Күкірт жануарлар мен өсімдіктер организмінде болады, күкіртті амин қышқылдарының, В ... ... ... ... ол ... ... көп болады. Күкірт тірі организмдер клеткасында кездеседі. Ал өсімдік қалдықтары, жануарлар ... ... ... ... одан ... көбінесе күкіртті сутегі ретінде бөлініп шығады. Көбінесе күкіртті сутегі құрамында ... ... бар ... ... ... яғни ... пайда болады.
Табиғатта темірдің шала тотығының темір тотығына айналуы кең орын ... Бұл ... ... ... тобы -- ... ... арқылы жүреді. Бұл бактериялар табиғатта ерітінді ... ... ... ... темір тұзының шала тотығын темірдің гидро тотығына айналдырады. Реакция кезінде бөлінетін энергия темір бактерияларының ортадағы көмір қышқыл газын ... ... ... ... ... ... ... көбінесе микробтардың әрекеті нәтижесінде пайда болған өнімдердің әсерінен өзгеріске ұшырайды. ... ... ... ашу ... ... ... газ ... сутегін бөледі. Осы сутегі қолайлы жағдай туғанда темірді тотықсыздандыруға қатысады. Ал ... ... ... ... ... ... ериді. Кейбір микроорганизмдердің тіршілігі осы темір қосылыстарының болуына тығыз байланысты. Мұндай ... ... ... су ... ... және темір рудасы көп жерлерде кездеседі.
Қорытынды
Фосфор басқа да элементтер сияқты белоктар құрамына енеді. Бірақ табиғатта фосфор ... тау ... ... кездеседі. Фосфор қосылыстарының айналымы аса күрделі емес. Ол негізінен екі процестен ... ... ... ... ... ... екіншісі фосфор қышқылы тұздарының ерімейтін күйден ерігіш күйге көшуі. Фосфор қышқылының тұздары - фосфаттардың ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Бұлардың барысында қышқыл өнімдер түзетін нитрификациялаушы және күкірт бактериялары да бұл ... ... ... ... ... ... деп ... болады.
Күкірттің тотықсызданған органикалық емес қосылыстарының тотығуы, бірқатар автотрофты және гетеротрофты микроорганизмдер көмегімен жүреді. Бұларға Тиобациллус, Бегиотта, ... ... ... ... ... мен фотосинтездеуші жасыл және қошқыл бактериялар жатады. Жіпше бактериялар көбінесе балшықты суларда кездеседі. Ал фотосинтездеуші бактериялар жай суларда, тоғандарда, теңіздің ... ... ... ... ... ... жылы С. Н. Виноградский темір қосылыстарын тотықтыру кейбір бактериялар үшін ... ... ... беретінін дәлелдеді. Темір бактериялары көбінесе таяқша немесе шар тәрізді, ал кейбір түрлері ұзын жіп тәрізді болады. Осы ... ... ... бар ... ... ... ... ол жерде едәуір мөлшерде темір қосылыстары-ның қабаттары пайда болады. Сонымен қатар темір микроорганизмдері тау жыныстарының үгілуі мен табиғатта ... ... ... да ... рөл ... ... микроорганизмдер топырақтың минералдық және органикалық бөлімдерін едәуір өзгеріске түсіреді.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі биогенді элементтердің биосферадағы айналымы8 бет
Химиялық элементтердің адам ағзасына әсер ету мөлшерін зерттеу5 бет
Сырқаттарды тамақтандыру6 бет
"еттердің микроорганизмдермен экзогенді және эндогенді жолдармен былғануы"16 бет
1.Ресейдегі И.Грозный және Ұлы Петр: Саяси портреттері 2. М.Тэтчер-темір ханым5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
N (Азоттың) және P(Фосфордың) биологиялық ролі, медицинада қолданылатын қосылыстар4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь