Бейорганикалық заттардың химиялық технологиясындағы катализаторлар

Күкірт қышкылы - күкірттің маңызды қосылыстарының бірі. Ол екінегізді күшті қышқыл, орта және қышқыл тұздар түзеді. Физикалық қасиеттері: Концентрациялы күкірт қышқылы — түссіз, ұшпайтын, май тәріздес, суда жақсы еритін, сұйық зат. Тығыздығы 1,84 г/см3, массалық үлесі 98%. Ол 280°С-та қайнайды, ал 10,4°С-та кристалданады. Күкірт қышқылы суда ерігенде көп жылу бөле отырып, онымен химиялық реакцияға түсіп, құрамы әр түрлі гидраттар түзеді. Олар: H2SO4*Н2O, H2SO4*2H2O, H2SO4*4H2O.
Химиялық қасиеттері: Концентрациялы күкірт қышқылына күшті тотықтырғыштың қасиеті тән. Сұйылтылған күкірт қышкылы басқа күшті қышқылдарға тән қасиеттерді көрсетеді. * Екінегізді күкірт қышқылы сатылы диссоциацияланады, индикаторға әсерооетеді:
H2SO4=H++HSO4-
HSO4- = H+ + SO42- * Бірінші сатысында H2SO4 түгелдей дерлік диссоциацияланады. Ал екіншісінде азырақ диссоциацияланады. * Сұйылтылған күкірт қышқылы металдардың кернеу қатарындағы сутектің сол жағында орналасқан металдармен әрекеттескенде, тотықтырғыш қасиет көрсетеді, нәтижесінде сутек газы бөлінеді:
Fe + H2SO4 = FeSO4 + H2.
Қолданылуы:
Күкірт қышқылы – химиялық өнеркәсібінде қолданылатын негізгі өнім. Басқа қышқылдармен салыстырғанда, химия өнеркәсібінде кең көлемде қолданылуына сәйкес қүкірт қышқылы бірінші орында тұр.
Күкіртооқышқылы:
*басқа бейорганикалық қьшқылдарды HCl, HN03, Н3Р04;
*минералдық тыңайтқыштарды алуда;
*металлургияда түсті металдар алу үшін;
*мұнай өңдеуде;
*түрлі өнімдерді тазартуда;
*қопарылғыш заттар, жасанды талшықтар;
*бояулар, дәрі - дәрмектер парфюмерия өндіруде;
*тері илеуде және пластмасса синтездеуде алатын орны ерекше.
1. Химическая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2. — С. 335, 337.
2. Имянитов Н. С. Системы из нескольких катализаторов в металлокомплексном катализе. // Координационная химия. 1984. — Т. 10. — № 11 — С. 1443—1454.
3. Автомобильный катализатор и его роль в выхлопной системе. AutoRelease.ru. Архивировано из первоисточника 25 августа 2011.
4. Спиридонов А. А. В служеньи ремеслу и музам. — 2-е изд. — М.: Металлургия, 1989. — С. 65. — (Научно-популярная библиотека школьника).
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ және ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы ... ... ... ... ... ... ... Бейорганикалық заттардың химиялық технологиясындағы катализаторлар
Орындаған: ХН-301 топ студенті, ... ... ... ... 2016 ж
Күкірт қышкылы - күкірттің маңызды қосылыстарының бірі. Ол екінегізді күшті қышқыл, орта және қышқыл тұздар түзеді. Физикалық қасиеттері: Концентрациялы ... ... -- ... ... май ... суда ... еритін, сұйық зат. Тығыздығы 1,84 г/см[3], массалық үлесі 98%. Ол 280°С-та қайнайды, ал ... ... ... суда ... көп жылу бөле ... ... химиялық реакцияға түсіп, құрамы әр түрлі гидраттар түзеді. Олар: H2SO4*Н2O, H2SO4*2H2O, H2SO4*4H2O.
Химиялық қасиеттері: Концентрациялы күкірт ... ... ... қасиеті тән. Сұйылтылған күкірт қышкылы ... ... ... тән ... ... ... күкірт қышқылы сатылы диссоциацияланады, индикаторға әсерооетеді:H2SO4=H++HSO4-HSO4- = H+ + SO42- * ... ... H2SO4 ... ... диссоциацияланады. Ал екіншісінде азырақ диссоциацияланады. * Сұйылтылған күкірт қышқылы металдардың кернеу қатарындағы сутектің сол ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде сутек газы бөлінеді:Fe + H2SO4 = FeSO4 + H2.
Қолданылуы: Күкірт қышқылы - ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда, химия өнеркәсібінде кең көлемде қолданылуына сәйкес қүкірт қышқылы бірінші орында тұр. ... ... ... HCl, HN03, ... тыңайтқыштарды алуда;*металлургияда түсті металдар алу үшін;*мұнай өңдеуде;*түрлі өнімдерді тазартуда;*қопарылғыш заттар, жасанды талшықтар; ... дәрі - ... ... ... ... және ... ... алатын орны ерекше.
Күкірт қышқылын өндіруге арналған шикізат. Күкірт қышқылын ... ... ... ретінде электр пештерден (SО2 концентрациясымен 3% дейін және 50 мың м3 газ ... және ... (SО2 ... 10% ... және 60-70 мың м3 газ ... ... шаң ... бөліктерде шаңдардан тазартылған газдар, сондай - ақ күкірт жағушы ... ... ... ... ... газдарды айтады.
Күкірт диоксидінің контактілі тотығуы.Күкірт (III) диоксидінің тотығу реакциясы жоғары активация энергиясымен сипатталады, сондықтан да оның тәжірибелік болуы тек ... ... ... SО2 ... ... ... V2О5 болып табылады. Бұл реакциядағы каталитикалық белсенділікті басқа да ... ... ең ... ... ... ... ... селен, хлор және басқа да қосылыстарға сезімтал, сондықтан ванадий катализаторларының орны басты.
Каталитикалық белсенділікті сонымен ... ... (III) ... ... тек ... ... ... құрамына кіретін темір (III) оксиді каталитикалық активтілігін қайнау қабаты бар пештеріне шығатын күйдіргіш газдың құрамында аз мөлшерде SО3 - ң ... ... ... ... жылдамдығы мен кинетикалық теңдеу түрі қолданылатын катализатор типіне байланысты. Өндірісте негізінен ванадийлі контакт массалары БАВ, СДВ, СВС, ИК қолданылады, ... 8% ... ... болады.
Реакция жылдамдығы оттектің концентрациясы артуымен артады, сондықтан өндірісте оның артық мөлшерінде жүргізіледі.SО2 тотығу реакциясы экзотермиялық реакция типіне жататындықтан, оны ... ... ... ... ... ... жақындауы керек. Температуралық режимді таңдауға, катализатор қасиетіне байланысты қосымша екі шектеу қойылады. Төменгі температуралық шек катализатордың ... бір түрі мен газ ... ... С ... ванадийлі катализатор температурасы болып табылады. Жоғары температуралық шек 600-650° С ... және осы ... ... ... ... ... ол өзінің активтілігін жоғалтады.400-600° С диапазонында процессті айналу дәрежесі жоғарылаған сайын, температураны төмендетіп жүргізуге мұқтаж болады.
Күкірт ... ... ... өндіру
Контакт әдісімен күкірт қышқылын өндіру үш сатыдан тұрады: катализаторға зиян тигізетін заттардан газды тазарту, SO2 - ні SO3 - ке ... ... ... SO3 - ... ... ... ... Күйдірген газдан тозаңдарды бөліп алғаннан кейін оны катализаторға зиян келтіретін мышьяк, селен, фтор т.б. ... ... ... ... ... өте ... қоспалар селен, теллур, т.б. бөліп алады. Электр филтрден өткен соң ыстық қалпында (275 - 425 0С) газ ... 60 - 75% - ті ... ... жуып одан әрі ... ... 20 - 40% - ті ... ... температурасы 30 - 40 0С дейін төмендейді, осының әсерінен газ құрамындағы мышьяк, селен, т.б. қоспалардан тазартылады. Сонымен ... ... ... ... ... біразы бу қалпында күкірт қышқылын түзіп, газ құрамында тұман түрінде болады. Газды тұманнан тазарту үшін ылғалды электросүзгішке жібереді. Онда мышьяк, ... ... ... ... ... ... ... толық бөлінеді. Тазартылған газды толық құрғату үшін, газ құрғатқышта 93 - 95% ... ... ... ... ... құрғатылған газ контакт бөліміне кіреді. Күкірт диоксидін контакт әдісімен тотықтыру. Күкірт диоксидін катализатордың қатысуымен тотықтыру күкірт қышқылын өндіру процесіне негізгі ... ... ... ... әдісі аталуы осы сатыға байланысты. Күкірт диоксидінің гидроксидке тотығуы гетерогенді экзотермиялық процесс. Тотығу қайтымды процесс:
2SO2 + O2 =2SO3 + 189кДж ... - ... ... ... тепе - теңдікті оңға жылжыту үшін ... ... ... жоғарылату керек. Бірақ газ қоспасының құрамындағы SO2 және O2 аз, ал азот өте көп ... ... ... ... пайдасынан, оны көтеруге жұмсалатын энергияның, аппараттың құны басым болғандықтан, қысымды көтеру пайдасыз. Процеске температураның тигізетін әсері ерекше. Оптималды температура ... ... ... ... ... ... ... бастапқы температура 580 - 600 0С - ден соңында 450 - 400 0С ... ... ... ... ... ... қолданылатын катализатор активтілігіне тәуелді. Катализатор ретінде: платина, темір оксиді, ванадий оксиді қолданылады. Ең активті катализатор - платина, ... құны өте ... және тез ... ... оксидінің құны төмен, мышьякпен уланбайды, каталитикалық активтілігі тек қана 625 0С температурадан басталады, ... ... ... ... активтілігі платинадан төмен болғанымен құны төмен, мышьяктан улануы платинадан мыңдаған есе аз. Күкірт қышқылы зауыттарында промоторланған 7% V2O5 - ді ... ... ... ... оксиді (К2О) қолданылады. Катализатор мөлшері 5 мм. Өндірісте ванадий катализаторында реакция жылдамдығын есептеп шығару үшін шамамен ... Г.К. ... ... қолданылады:
w = k(CSO2-CSO2PCSO3)0,8 * CO2
k - ванадий катализаторы үшін ... ... ... CSO2, CO2 - ... ... ... тепе - ... SO2 Концентрациясы.
SO2 - нің тотығуы бірнеше сатыдан тұрады:
1)Реакцияласушы компоненттердің катализатор бетіне ... және О2 ... ... адсорбциялануы;
3)Катализатор бетінде О2 және SO2 молекулалары реакцияға түсіп адсорбцияланған SO3 ... ... ... газ ... диффузияланады. Ванадий катализаторы төрт жылда жаңарады. Катализатор орналасқан аппараттың бірінші қабатында ... ... 6000С ... шамасында жүрсе соңғы қабатында температураны 400 - 450 0С ... ... ... - ні ... ... - ... биіктігі 10 - 20м; диаметрі 3 - 8м, цилиндр ішінде 4 тор ... ... ... ... аппаратында күкірт диоксидінің тотығу дәрежесі 99,5 - 99,7%. Контакт аппаратынан шыққан газ салқындатылып (30 - 50 0С) ... ... ... ... ... технологиялық схемасы.
Тест тапсырмалары:
* Құны жоғары катализатор?
А) Платина
В) Темір оксиді
С) Ванадий оксиді
Д) Алюминий оксиді
Е) Темір ұнтақтары
2. ... ... ... ... ... ... ... оксиді
С) Ванадий оксиді
Д) Алюминий оксиді
Е) Темір ұнтақтары
3. Мышьякпен уланбайтын катализатор?
А) Платина
В) Темір оксиді
С) Ванадий оксиді
Д) Алюминий оксиді
Е) Темір ... ... ... ... ... бастапқы температура қанша болады?
А) 580 - 6000С
В) 480 - 5000С
С) 60 - ... 1580 - ... 55 - ... ... қышқылы өндірісінде промоторланған неше пайызды V2O5 қолданылады?
А) 7%
В) 4%
С) 5,3%
Д) 1,2%
Е) 12%
6. V2O5 ... ... ... 5 ... 4 ... 0,3 ... 1,2 ... 12 мм
7. Ванадийді катализатор ретінде қолданғанда соңғы температура қанша болады?
А) 450 - 4000С
В) 580 - 5000С
С) 160 - ... 1580 - ... 75 - ... ... ... ... ... тотығу дәрежесі?
А) 99,5 - 99,7%
В) 99,1 - 93%
С) 60 - ... ... 55 - ... Катализатор орналасқан аппаратының бірінші қабатында тотығу процесі қандай температура шамасында өтеді?
А) 6000С
В) 5000С
С) 1000С
Д) 15000С
Е) 7500С
10. ... ... ... соңғы қабатында температураны қалай түсіру керек?
А) 400 - 4500С
В) 500 - ... 100 - ... 1500 - ... 750 - 8000С
Қолданылған әдебиет
* Химическая энциклопедия. -- М.: Советская энциклопедия, 1990. -- Т. 2. -- С. 335, ... ... Н. С. ... из ... ... в металлокомплексном катализе. // Координационная химия. 1984. -- Т. 10. -- № 11 -- С. 1443 -- ... ... ... и его роль в выхлопной системе. AutoRelease.ru. Архивировано из первоисточника 25 августа 2011.
* Спиридонов А. А. В ... ... и ... -- 2-е изд. -- М.: Металлургия, 1989. -- С. 65. -- ... ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары мектепте оқытудың ерекшеліктері8 бет
Машина мен құрал –жабдықтарды жүйелі талдау24 бет
Уран технологиясы14 бет
Ауру тудыратын химиялық заттар4 бет
Бейорганикалық заттардың негізгі класстары және олардың генетикалық байланысы116 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет
Өндірістік қалдықтар46 бет
Органикалық заттар медицинада10 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь