Алкоголизм және девиация мәселелері әлеуметтік проблема ретінде

I. Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3.4

II. Негізгі бөлім
1.1. Девиантты мінез . құлық жайында түсінік және оның жіктелуі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . 5.6
1.2. Девианттылық . әлеуметтік проблема ретінде және оның факторлары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7.8
2. Алкоголизм . әлеуметтік ауру . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9.12
2.1. Нашақорлық . ғасыр дерті . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2. Суицидке байланысты жүргізілетін әлеуметтік жұмыстар .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17.19
2.3. Қараусыздар мен қаңғыбастар . девиантты мінез.құлықтың бір көрінісі. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20.23.
3. Алкоголизм және девиация мәселелеріне байланысты жүргізілетін әлеуметтік жұмыстардың шетелдік тәжірибелері. . .24.25

III. Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26.27

Пайдаланылған әдебиеттер . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Әлеуметтік проблема – бұл әрекет субъектісінің, яғни жеке тұлға немесе әлеуметтік топтың әрекеттері мен оның нәтижелері арасындағы сәйкессіздікке байланысты туындаған әлеуметтік қайшылықтар. Мақсаттарға қол жеткізу үшін қажетті құралдардың жоқтығы немесе жетіспеушілігіне байланысты туындаған бұл сәйкессіздіктер субъектінің әрекетіндегі әлеуметтік сұраныстардың қанағаттанбауына әкеп соғады.
Әлеуметтік проблемалар, олардың пайда болуы, жиілігі қоғамның даму кезеңінде орын алған нақтылы - тарихи жағдайларға байланысты болады. Оларға: қоғамдық қатынастардың гуманизациялану дәрежесі мен халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталуы мүмкін қордың ауқымы; қажеттіліктердің әртүрлі түрлерінің даму дәрежесі мен оны халықтың түсіну деңгейі, қажеттіліктерді тепе – теңдікте ұстау шаралары және оларды қанағаттандыру; еліміздегі тұрғындардың санаттары мен әртүрлі топтарының өмірлік жағдайын жіктеу жатады. Жаңа жағдайларға бейімделуге мүмкіндігін анықтайтын халықтың тұрмысындағы жедел өзгерістер; халықтың әлеуметтік және аймақтық жұмылдырудағы қарқындылығы; осы қоғамда қабылданған әлеуметтік проблемаларды шешудің тәсілдері; адамдардың тұрмыс жағдайына қанағаттылық дәрежесіне әсер ететін объективтік және субъективтік факторларының ара қатынасы; ұлттық – мәдени дәстүрлер сияқты жағдайларда қазіргі кезде көкейкесті болып отыр.
Осыдан – ақ, қоғамдағы кез – келген әлеуметтік проблемаларды талдағанда олардың нақты – тарихи жағдайын қаншалықты ескеру керектігі көрініп тұр. Қоғамның дамуындағы саяси және экононмикалық аспектілеріндегі кез – келген қайта бағдарлау әлеуметтік проблемалардың пайда болуы мен қалыптасуымен тығыз байланыста болады.
Қазақстандық қоғамның жоспарлы экономикадан нарықтыққа көшуі, тоталитарлық жүйеден жариялыққа көшуі жаңа әлеуметтік проблемалардың пайда болып, ескілерінің өрши түсуіне әкеп соқты. Олардың көбі объективтік сипатта болғанымен, субъективтік факторларға барынша әсер етеді. Еліміздің экономикалық, саяси, әскери, ғылыми және шығармашылық элиталарының өкілдеріне сауалнамалар жүргізу нәтижесінде, олардың ойынша, қазақстандық қоғамды 2010 жылға дейін мынадай проблемалар толғандырады екен: жұмыссыздық, сыбайлас жемқорлық, нашақорлық, жезөкшелік сияқты проблемалар.
1. А.Н. Агафонов, Қ.Н. Меңлібаев «Жастармен жүргізілетін әлеуметтік жұмыстар»: Парасат әлемі – Астана 2005 ж.
2. М.Т. Баймұқанова «Отбасымен әлеуметтік – педагогикалық жұмыс»: Парасат әлемі – Астана 2005ж.
3. Е.И. Холостова, А.С. Сорвина «Социальная работа: теория и практика»: Оқу құралы – 2001 ж.
4. Социально – молодежная работа: Оқу - әдістемелік құрал – 1997 ж.
5. А.А. Козлов «Социальная работа за рубежом: состояние, тенденции, перспективы» - 1998 ж.
6. Ж. Әбиев, С. Бабаев, А. Құдияров «Педагогика»: Оқу құралы – Алматы 2004 ж.
7. А.Н. Агафонов, К.Н. Мнелибаев, К.М. Туганбекова, Г.Г. Черная «Социальная работа: теория и технологии»: Оқу құралы – Астана 2005 ж.
8. Денсаулық журналы: 2002 ж. №12, 2-3 беттер
9. Ввлеология дене тәрбиесі спорт: Әдістемелік журнал – 2005 ж. №1-26 3-5 беттер
10. Ана тілі газеті: 2005 ж. Ақпан, №7 9 бет.
11. Жұлдыз : әлеуметтік журнал – 2004 ж. №10 118-120 беттер.
12. Алматы ақшамы: газет – 2004ж. 21 қыркүйек
13. Алматы ақшамы: газет – 2003 ж. 15 қараша.
14. Егемен Қазақстан: газет – 2006ж. 2 наурыз.
15. Қ.Р. Президанті мен Қ.Р. Үкіметінің актілер жинағы: 2004 ж. № 25 3-бет.
16. Жетісу: газет – 2005 ж. 25 маусым.
17. Жас алаш: газет – 2004 ж. 17 маусым.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Т.Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық Университеті
«Экономиканы мемлекеттік реттеу»
кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Алкоголизм және девиация мәселелері әлеуметтік ... ... ... аға ... ... ... ... 213
Тексерілген күні:
Жұмыстың бағалануы:
Алматы 2007
Мазмұны
I. Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . ... ... ... Девиантты мінез – құлық жайында түсінік және оның жіктелуі . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . .. . . . . . . . . . . . . . ... ... - ... ... ретінде және оның факторлары
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . ... ... - ... ауру . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . ... ...... дерті . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . ... ... ... ... ... жұмыстар .. . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... мен ...... мінез-құлықтың бір
көрінісі. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... ... және ... ... ... ... ... шетелдік тәжірибелері. . .24-25
III. Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . ... проблема – бұл әрекет субъектісінің, яғни жеке тұлға немесе
әлеуметтік ... ... мен оның ... ... ... туындаған әлеуметтік қайшылықтар. Мақсаттарға
қол жеткізу үшін қажетті құралдардың жоқтығы немесе жетіспеушілігіне
байланысты ... бұл ... ... ... ... қанағаттанбауына әкеп соғады.
Әлеуметтік проблемалар, олардың пайда ... ... ... ... орын алған нақтылы - тарихи жағдайларға байланысты болады.
Оларға: қоғамдық қатынастардың ... ... мен ... қанағаттандыруға бағытталуы мүмкін қордың ... ... ... даму ... мен оны халықтың түсіну
деңгейі, қажеттіліктерді тепе – теңдікте ұстау шаралары және ... ... ... ... мен әртүрлі топтарының
өмірлік жағдайын жіктеу жатады. Жаңа жағдайларға бейімделуге мүмкіндігін
анықтайтын халықтың тұрмысындағы жедел өзгерістер; ... ... ... ... қарқындылығы; осы қоғамда қабылданған
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін объективтік және ... ара ... ...... ... ... жағдайларда
қазіргі кезде көкейкесті болып отыр.
Осыдан – ақ, қоғамдағы кез – ... ... ... ... ...... ... қаншалықты ескеру керектігі
көрініп тұр. ... ... ... және ... кез – ... ... ... әлеуметтік проблемалардың
пайда болуы мен қалыптасуымен тығыз байланыста болады.
Қазақстандық қоғамның жоспарлы экономикадан ... ... ... ... ... жаңа ... ... болып, ескілерінің өрши түсуіне әкеп соқты. Олардың ... ... ... ... факторларға барынша әсер
етеді. Еліміздің ... ... ... ... және ... ... сауалнамалар жүргізу нәтижесінде, олардың ойынша,
қазақстандық қоғамды 2010 жылға дейін мынадай проблемалар толғандырады
екен: жұмыссыздық, сыбайлас ... ... ... ... ... ... – құлық жайында түсінік және оның жіктелуі.
Қоғамның өтпелі кезінде, ... ... ... салалары дағдарыс
жағдайларында болғанда, әлеуметтік процестердің динамикасы асоциальдық
және антисоциалдық сипатындағы – зорлау мен ... ... ... ... ... және токсикомания, жезөкшелік,
аморализм сияқты мінез – құлық реакциясының ... ... ... - өзі
түсінікті.
Жастар арасындағы теріс қылық реакциясына талдау ... ... ... ... ... ... ... делинквентті, адиктивті мінез – құлықтар. Оның
әрқайсысы жас адамның белгілі – бір мінез – ... ... ... ... – құлық нормаларынан белгілі – бір ауытқу ... ... ... ең ... ... ... түсінік
«девиантты мінез – құлық», себебі барлық әлеуметтік мінез – ... және ... (лат. – ... ... деп ... ... болады.
Девиантты мінез- құлыққа адамның, әлеуметтік топтың сол қоғамда ресми
түрде қабылданған немесе ... ... ... ... іс - ... ... Осы түсінікті анықтау үшін әлеуметтік
нормаларға не жататынын білу керек. Әлеуметтік ... ... ... ... ... топтар, әлеуметтік ұйымдар мінез ... ... ... ... мүмкіндік аралығымен анықталады.
Нормадан ауытқу жағымды (қоғамдық жүйенің дамуына бағытталған, мінез –
құлықтың ескірген, консервативті немесе реакциялық ... ... ... ... ... ... түрі ... қызметкер және
әлеуметтік педагог үшін кәсіби ... ... ... ... ... ... ... – құлық мынадай түрлерге бөлінеді: аморальды
– қоғамда қабылданған мораль нормаларына қайшы ... ...... ... ... ... қылмыстықтан басқа нормаларға
қайшы келеді, және қылмыстық – қылмыстық заңдылықтар нормасы бұзылады.
Девиацияны екі ... ... ... болады:
1. бұзушылықтың пайда болатын формалары бойынша – делинквенттілік ,
үйден қашып кету, қаңғыру, ерте ... ... ... ... – құлық.
2. биологиялық факторлар негізінде жатқан себептер, ... ... ... ...... ... орта және ... ерекшеліктері.
Девианттық мінез – құлық факторлары күрделі жүйені құрады, оның түрлерін
әртүрлі ... ... ... ... ... ... барлық
асрциальдық нысандарға ортақ макросоциалдық және микросоциалдық және
әрбір жеке «қауіпті ... ... ... ... ... ... және т.б.
1.2. Девианттылық - әлеуметтік проблема ретінде және оның факторлары.
Қазіргі уақытта кең таралған бәріне ортақ, макросоциалдық ... ... ... ... ... ... ол
«маргинализация» түсінігімен байланысты, яғни оның ... ... ... экономикалық және әлеуметтік
тұрақсыздық, ... өмір ... ... ... құндылықтар
жүйесінен бас тарту әлеуметтік девиацияға әкеп соғады.
Әлеуметтік құбылыс ретіндегі ... ...... ... ... теңсіздік, қажеттіліктерді қанағаттандырудың шынайы
мүмкіндіктері арасындағы қоғамдық айырмашылықтар, ол ең алдымен жеке
бастың және ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Қанағаттандыру мүмкіндіктерінің арасындағы
айырмашылық витальдық себепке ғана ... ... ... ... ... өзін ... және т.б. деген әлеуметтік
қажеттіліктердің аса маңыздылығы қарсы реакцияны тудыруға, ... ... ... ... ... ... болады. Көптеген зерттеулер
көрсетіп отырғандай, ... ... ... ... және рухани ... ... ... ... ... ... айырмашылық аумағы жатады.
Девиантты мінез – құлықтың таралуына моральдық – этикалық факторлар ... ... ... – құлықтың күшеюінің маңызды факторларының біріне
құқықтық нигилизм, заңға, құқық қорғау органдарына және оның ... ... ... ... жастардың құқықтық және адамгершілік тәрбиесінің
азаюы, қоғамдық өмірдің әртүрлі ... ... ... әкеліп
соққан заң шығару ... ... ... ... ... ... – осының барлығы жастарда өздерінің ... ... ... ... ішінде қылмыстық жолмен шешуге
мүмкіндік ... ... әкеп ... ... ... үшін ... мінез – құлықтың пайда
болуына әсер ... ... ... білу де маңызды.
Микросоциалдық фактроларға жасөспірімдер мен ... үш ... ... ... ... ... және ... референттік
тобы, отбасы, жұмыс орны.
Девианттық мінез – құлықтың негізгі факторларын сөз еткенде жеке ... ... шығу тегі ... айта ... жөн. Бұл ... ...... жалпы себебіне жеке тұлғанаң объективтік
қасиеттерінің қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... пайда болатын «әлеуметтік
жағдайсыздық» жатады.
Жеке дара ... ... ... мінез – құлықтар
факторларының ішіне ішкі психологиялық процестерді жатқызуға ... ... өзін ... қажеттілік (кейбір мәліметтерге
қарағанда, кәмелетке ... ... ... осы
қажеттіліктер 12-13 жасында-ақ дамығаны байқалады және заңды
бұзбайтын құрдастарына ... ... ... ... ... бару ... жасанда қажеттіліктердің болуы (алкогольге, есірткілерге);
• эмоционалды тұрақсыздық;
• агрессивті;
• акцентуациялық мінездің болуы;
• психикалық дамудағы ... ... өз - ... ... баға беру және ... ...... проблемаларын нақты нысандар деңгейінде
қарастырмас бұрын ... ... ... факторларға қосымша ерекше
факторлардың да бар екендігін айта кеткен жөн. ... ... ... ... нысандар деңгейіндегі ерекше факторлары бір – бірімен
өзара әрекеттеседі, өйткені шығу тегі ... бола ... ... ... ... ... нысандары белгілі – бір жағдайларда өзара байланысты.
Зерттеушілердің айтуынша, шартты ... ... ... бар екен, ол
тура және кері болады, бұл зорлау немесе ... ... ... ... пен ... арасында, әйелдер қылмысы мен
жезөкшелік арасында байқалады.
Барлық осы жағдайларды девианттық мінез – құлықты ... ... - ... ... ... құқық бұзушылармен және т.б. әлеуметтік ... ... ... ... - ... ...... тыс алкогольдік ішімдіктерді пайдалану, ол ... ... зиян ... ... оның ... ... соғады. Алкоголизм – спирттік ішімдіктерді үнемі қолданудан болатын
интоксикация табиғатының психиатриялық ауру. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ішімдіктерді
мәжбүрлі түрде қабылдаумен ... да, ... ... ... ... көтерудің өзгеруіне әкеп соғады (ең алғашқыда ол
көтеріледі, кейіннен ол төмендейді), ал ... ... ... ... ... ... бұзылулар болады.
Алкоголизм – бірнеше кезеңдерден тұратын ауру: ол ... ... ... аяқталады. Организмде қайтарымсыз
процесс болады: ... ... ... үшін ... ... табылады,
спиртке деген құштарлық патологиялық сипатқа ие болады. Спирт өмірлік
жүйесінде негізгі болады.
Маскүнемдік пен алкоголизм өзара ... ... ... болып қаралады.
Маскүнемдік пен алкоголизм проблемалары соңғы ... ... ... ... Осы ... арнайы айналысатын мамандар
мынадай қорытындыларға келіп отыр:
• ішетіндер ... ... ... келеді, ол
жасөспірімдердің өте жас кезінен бастап спирттік ... ... ... әр бір келесі ұрпақ алкогольдік ішімдіктерді қабылдауды алдыңғы
ұрпақтан да ерте ... ... бұл ... ... ... пен ... ... отыр.
Маскүнемдік пен алкоголизм проблемасын қарастырғанда, алкоголизмнің
әлеуметтік ауруға жататынын міндетті түрде еске сақтау ... ... ... ... ... ... экономикалық қайшылықтардың болуына
байланысты. Осы қайшылықтардың арасында спиртке деген қол жетерлік
жағдайдың ... ... ... ... оған кейбір мемлекеттерде ол
псивдокоммерциялық пайда үшін ... ... ... ... ... ... ... бір теңгеден қоғам 3-6 теңге тура пайда
тапса, ал табатын жанама шығыны – денсаулықты жоғалту, өлім, қылмыс және
т.б.), ... ... ... ... ... – бейғам қатынасы;
ішімдікпен байланысты мәдени – тарихи қалыптасқан әдет – ... ... ... ортасында маскүнемдік пен алкоголизмді болдырмау ... ... ... ... жұмыс бойынша мамандар
белгілі – бір, нақты істер атқарады. Әлеуметтік педагогтың ... ... ...... ол бала мен отбасына әлеуметтіу ... ... ... ... мен ... ... ... үшін қолайлы әлеуметтік орта құру, ... ... ... ... ... ... көрсетуден тұрады.
2. Әлеуметтік – оқыту, баланы маскүнемдік пен алкоголизм проблемасы
туралы білім беруге, сондай – ақ ... ... ... келе ... ... әлеуметтік іскерліктер мен
дағдыларды үйретуге бағытталған.
3. Құқық қорғаушылық, ол алкоголизмге бейім баланың құқығын қорғау
және ... ... ... проблемасының маңыздылығы мемлекеттің келесі
қағидаларға сүйене отырып, арнаулы алкогольдікке ... ... ... қажет етеді:
➢ Халықтың негізгі массасының өмірінен алкогольді толықтай алып
тастаудың ... еш ... жоқ ... ... мемлекет
пен қоғам тарапынан маскүнемдік пен алкоголизммен ... ... мен оны ... асырғанда алкогольді қолданудың
ұстамды қағидасы мен одан бас тарту қағидаларын негізгі деп ... ... пен ... ... ... ... басқа
көптеген әлеуметтік құбылыстарсыз мүмкін емес, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мен мүмкіндіктерін, соның ішінде экономикалық, мәдени-
тәрбиелік, ... ... ... салт-дәстүрлері мен әдет-
ғұрыптарын, халықтың алкогольге деген қатысының сипаттарын есепке
ала отырып және оған объективті талдау ... ... ... ... ... ... және білім беру сипатындағы
шараларға, сондай-ақ, алкогольді қолдануды саналы ... ... ... мән берілгені дұрыс, себебі ... ... ... ... ... қатал тыйым салу мен
шектеулер маскүнемдікпен күрестің табысты ... ... және ... ... туғызып, проблемаларды шешуді
күрделендіре түседі;
➢ Мемлекеттің алкогольге қарсы саясатын халық ... ... пен ... ... алу ... ... ... қорлардың қатысуы, мемлекеттік органдардың
қоғамдық пікірді және мемлекеттің саясатына халықтың ұсыныстары
мен ескертпелерін есепке ала отырып зерттеу;
... ... пен ... ... ... ... оларды әртүрлі әлеуметтік-демографиялық жігі мен
кәсіби ... әсер ету ... ... ... ... ... ... беру мен тәрбиелеуді жүргізудің мазмұны мен
әдісінің ғылымилығын қамтамасыз ету;
➢ Алкогольді қолданудың алдын-алудың тиімді ... ... ... әсер ... ... ... құру және
дамыту;
➢ Мемлекеттің алкогольге қарсы саясатын басқарудың және мемлекеттік
органдардың, қоғамдық ... және ... да ... ... ... ... ... бағдарлаудың
тиімді механизмін құру.
Бұл қазіргі уақыттағы алкоголизмге қарсы қолданылып отырған шаралар
болып табылады.
Ал енді сәл ... бет ... яғни ... ... ... ... ... бірер әңгіме қозғасам деп едім. Құранда ішімдікке тыйым
салынғаны белгілі. Өкінішке орай, Ресей тарихында Киев ... ... ... ... екен деп ... ... сәті ... білеміз. Сонда
ол Византиялық христиан діні мен ислам дінінің бірін таңдауға тиіс болған
еді. Жылнамаға ... ... ... ... оның мына сөзі ... «Ресейде көңіл көтеру деген – ішу». Сөйтіп, князь Владимир ислам
дінін емес, осындай көңіл көтеруді насихаттайтын ... ... ... тарихында мұндай көңіл көтерудің неге әкеп ... ... ... ... өтсем, Ресейдің ең соңғы императорының
бірі Үшінші Александр іс жүзінде түзелмейтін ішкіш болған. Тіпті ... ... ... мас болып еденге құлап, жатқан жерінен тұра
алмай, олардың аяғына жармасқан сәттері де ... Ал ... ең ... ... Николай мас күйінде Кайзер Вильгельммен бірге аңға
шығып, Антанта туралы жасалған шартқа ... ... ... қол ... . ... ... амалсыз бас тартуға мәжбүр болды. Осыған
байланысты маңызды халықаралық жанжал шыққан. Таяудағы ... ... ... жиі кездеседі. Кейбір бас хатшыларымыз қалтыраған қолымен
аса маңызды құжаттарды бекітіп, басқа мемлекеттерге соғыс жариялап жатты,
сөйтіп халқымыздың басына өлшеусіз ауыртпалықтар ... ... ... көтеру деген – ішу" ұранының жеткізген жері!
2.1. Нашақорлық – ғасыр дерті.
Нашақорлық - ... ... ... ...... ең қауіпті
нысандарының бірі. Осыдан он жыл бұрын есірткілер ... ... егер ... ... ол ... ... ол ... «шіруінің» белгісі ретінде қабылданды. Қазір бұл қасірет қазақ
жеріне де келіп ... ... ... ... ... үшін мол ... де олардағы біршама тұрақтанған, кейбір жерлерде нашақорлардың
«қартаюы» байқалып та қалады. Ал Қазақстанда, басқа ТМД ... ... ... ... тарту, соның ішінде жасөспірімдерді
тарту өріс алып келеді.
Нашақорлықпен және наркобизнеспен күресу ... ... ... ... 45 ... астам нашақорлар ресми
түрде тіркелген екен. Бірақ статистика мәліметтеріне қарап, шындықты
бағалай ... ... жөн, ... ... «өз ... ... ғана ... полиция керісінше, мәжбүрлеп
әкелгендерді ғана ... ... ... ... Дүниежүзілік
ұйымы (ДДҰ) ресми сандары 8-10 ретке көбейтуді ... ... ... ... саны ... 450 мың, ол халықтың
3,5 пайызын құрайды.
Нашақорландыру – есірткілерді тарату процесі, жеке адамдарды, адамдар
тобын психоактивті ... ... ... ... ... ... нашақорлыққа әкеп соғады. Дүниежүзілік
денсаулықты сақтау ұыймының анықтауынша – бұл организмге есірткіні, яғни
өсімдік ... ... ... ... ... рет енгізу арқылы ауық
– ауық немесе созылмалы түрде уландыру жағдайы, ол ... ... ... ал көп ... ... оны ... немес
физикалық тәуелділікке әкеп соғады.
Есірткіге әуестіктің себебіне әр алуан жағдайларға: тұрмыстың жоқтығы,
жастарға бос ... ... ең ... ... ... ... кемшіліктер, әлеуметтік әділетсіздіктер,
адамдардан көңіл қалуға байланысты өмірге ... ... ... ... ... ... қабылдайтындарға тән
бірнеше ортақ белгілер болады екен, олар: өзін-өзі ... ... ... ... ... ... әсерлерге қарсы тұра
алмаушылық, қиындықтарды жеңе ... ... ... ... баға ... ... ... бұзатын жағдайлардан
тиімді жол таба алмаушылық.
Нашақорлардың өздерінің есірткі ... ... ... ... ... ... анықталды:
1-түрі – «гедонис»-нашақор, ләззаттануды жақсы көруші. Ол үшін есірткі
кайфке апаратын жол, оның ... жері ... ... жасы – 16-18 жас, ... ... жынысты.
2-түрі – экстраверт, шулы және көңілді сауықты жақсы көреді. Ол үшін
есірткі – бос уақытты ... ... ... айырылу, өзін
ерікті сезінудің жолы. Мұндайлар көбі Қазақстанның мұнайының астанасы
Атырауда орналасқан. Оның да жасы – 16-18 ... ... ... бұл ... ... ... 5,7 пайыз нашақор жатады.
3-түрі – жан дүниесі «мүгедек» адам, ол үшін есірткі – ... ... ... ... ... ... ол «зомбиге»
айналып кетеді. Оның жасы – 16-18 жас, ол ... ... ... көбі Орал қаласында орналасқан. Бұл тип зерттеушілер үшін
үнемі жабық. Оны полициялық рейдтер немесе ... ... де таба ... бұл ... ...... ... оны тұйыққа тіреді, одан шығатын ... ... Оған тек ... ... ... көргеніне өкіну. Бұл
жастар арасында ең кең ... түр. Оны ... ... ... ... ең жиі ... жері-Алматы қаласы.
5-түрі – есірткілік суицидтік клиникалық жағдай. Ол – аурудың,
тәуелділіктің ... және ол ... ... ... Ол – ... жынысы – еркек. Ең көп кездесетін жері – ... ... ... ... мен ... біраз уақыттан
кейін белгілі бір әлеуметтік топтарға айналады да, ... ... ... ортаны толтырады. Олар есірткіні сақтау және өткізу, ... ... ... қатысушылар болады.
Өскелең ұрпақты нашақорландыру процесі қоғам мен мемлекет тарапынан,
соның ішінде әлеуметтік қызметтер мен әлеуметтік педагогтардың адекватты
жұмыстар ... ... ... ... ... ... келесідей
бөлуге болады:
1. алдын алу, ескерту;
2. емдік – реабилитациялық;
3. ұйымдастырушылық – басқарушылық;
4. заңды.
Бірнеше алдын - алу, ... және ...... беру ... ... концептуальдық модельдер бар. Морализация моделі діни
қағидаттарға қайшы келетін, есеңгіреудің ... мен ... ... ... ... моделі есірткіні ... ... ... ... ... Танымдылық (ақпараттық)
модель есірткінің әсері мен оны қолданудағы қауіптілік туралы объективті
ақпарат беруді ұсынады. ...... ... ... ... ... жағдайларды, қарым – қатынас проблемаларын, қоршағандарының қысымына
қарамастан, есірткіні қолданудан бас ... ... ... ... ... ... үйретуге аса көңіл бөледі.
Аффектілі – ағартушылық моделі шеңберінде білім алумен ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады,
әлеуетті қолданушылармен өзін құрметтеу сезімін, есірткіге орын жоқ жеке
құндылықтардың жүйесін қалыптастыру бойынша ... ... ... ... ... зиян келтіретін мінездерге кедергі
жасайтын есірткінің орнын «ауыстыратын» альтернативтік дағдылардың дамуын
(спорт, бос уақытты белсенді өткізу, ... өмір ... ... ... т.б.) ... ... және ... емдеу шараларындағы
әлеуметтік педагог пен ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы тиіс.
Бұл саладағы Қазақстан Республикасының заңдылықтарына1998 жылы ... ... ... ... ... мен ... және
олардың заңсыз айналымға түсуі мен шектен тыс ... ... ... Заңы мен ... да ... ... ... Қазақстан
Республикасы бекіткен халықаралық келісім-шарт жатады.
Есірткілерге бақылау жасаудың БҰҰ бағдарламасы нашақорлыққа байланысты
саясатты үш түрге бөледі: либералды, репрессивті және ... ...... ... және ... рұқсат беру саясаты.
Мұндай саясат Голландия мен Данияда жүргізіледі. Либералды тәсілді
қолдаушылар оны былайша түсіндіреді: ... ... ... ... ... ... ... ал мемлекет есірткінің
таралуын өз бақылауына алады да ... ... ... ... легализациялау көшедегі қылмыстың азаюына әкеп ... ... ... аса ... ... ... ... тыйым салу адам құқығын бұзуға әкеп соғады, ол өзінің
өмірін, ... ... ... ...... қолданушылардың ізіне ... ... ... мен ... есірткіні қолданушылар
абақтыға отырғызылады, ал есірткіні сатушылар өлім жазасына кесіледі.
Рестриктивті ... – бұл ... ... ... ... ... үшін жаза ... тек ауруларға көмек көрсетеді. Сонымен
қатар есірткінің айналымға түсуіне тыйым салынады. Бұл саясаттың ... ... ... ... ... ... ... жатады. Мұндай саясат Швецияда ұстанады.
Нашақорлықпен күрестегі тәжірибе көрсетіп отырғандай, қазір репрессивті
саясат қана нәтиже беріп отыр. ... ... ...... ұстанады.
2.2. Суицидке байланысты жүргізілетін әлеуметтік жұмыстар.
Латын тілінен аударғанда «суицид» сөзі - өзін - өзі ... ... ... - өзі өлтіру» деген түсінікке он тоғызыншы ғасырда
«Самоубийство: Социологический этюд» деген еңбегңнде француз социологы ... ... ... ... ... Өзін - өзі ...
философиялық, психологиялық, әлеуметтік, медициналық, адамгершілік ... ... ... ... өте ... көп қырлы
феномен.
Өзін - өзі өлтіру қоғамда адам қалыпты, жалпыға белгілі жолдармен ... ... оны ... ... ... қылмайтын жеке тұлғалар
арасына қатысты проблемалардың бар екенін көрсетеді. Өзін - өзі өлтіру ... - өзі ... ... оған ... ... - ... психо-
әлеуметтік теріс бейімделуімен аяқталатын, шешілмеген жанжалдың салдары.
Суцидент үшін жанжалдың шешілмеуі екі жағдаймен байланысты: біріншісі ... ... ... оған ... нұсқалары көбіне шектеулі немесе тіпті
де жоқ. Екіншісі – жанжалды шещудегі оған ... ... ... ол үшін ... не қолайсыз.
Суициальда мінез- құлық мыналардан тұрады:
• Аяқталған өзі - өзі өлтіру;
• Суицидальдық әрекеттер
• Ниет (өзін-өзі өлтіру идеясы);
Суицидті мінез – ... ... екі жас ... ... ... ... мен жасөспірімдік және бозбалалық шақтағы жас ... ... жеке ... ... ... ... ... есірткіні шектен тыс пайдаланатындар, гомосексуалистер сияқты
суицидальдық рискісі ... жас ... ... ... ... ... себептерінің ең кең тарағандарына
мыналар жатады: жақын қоршағандарының арасынан ең ... ... ... жауапсыз қалған тәкаппар махаббат сезімі, өзінің ... ... ... мас ... ... құралдарды
қоолданудың нәтижесінде жеке басты ... ... ... ... Адам өз мінез – құлқына бақылау жасау қабілетін
жоғалтқанда болатын фрустрация немесе аффект жағдайы.
Жастар арасындағы суицидтің алдын алу ...... өте ... және ... ... ... Ол 40 ... өзін-
өзі өлтіруге себеп болатын отбасындағы жанжалды реттеуден тұрады, және
өмірге ... ... ... ... ... ... қажет болған жағдайда құқықтық әдістермен жоюдан тұрады.
Суицидтермен жұмыста барлық ... ... ... ... ... техникасы, әсіресе клиентке жақын ғана адамдардың емес, бөгде
адамдардың да қатысуы, сондай-ақ діни адамдардың, кәрі ... ... ... ... ... ... ... қатысуы.
Суицидент – жасөспірімдер мен бозбалалар көп ... ... ... құлқылары жоқ болып келетінін еске сақтау керек, олар
өздерінің жандарына батып жүрген қайғыларын, сезімдерін – ... ... ... жоғалтқанын және т.б. айтуды қажет деп табады.
Күрделі, арнаулы білім мен іскерлікті қажет ететін ... ... ... ... жұмыс істеуге мамандандырылған
психологтар, психотерапевтер, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... өзекті проблеманы шешуде бірқатар ... ... ... психологиялық асссоциациясы бозбалалардың
өзін-өзі өлтіруінің алдын алуға ... көп ... ... ... ... ... бағыттары көрсетілген.
Статистикалық мәліметтерге қарағанда, бір жылда республикада шамамен 5
мың тұрғын ... өз ... ... ... Егер оған ... да ... іске ... суицидальды ниеттерді қосса, әрине, ... ... ... ... ... суицидтерінің саны жоғарғы
орында тұр.
Жастармен жұмыс жүргіжетін әлеуметтік ... мен ... ... үшін ... ... зерттеу Орталығының
баяндамасындағы ақпараттар да қызығушылық ... ... 2001 ... 100 мың ... шаққанда жасөспірімдердің суицмді әлем
боцынша Шри – Ланкадан кейін екінші орынды иемденген, ал 15-17 ... ... ... ... бірінші орында.
Республикадағы суицидінің жағдайы туралы бұл мәліметтер жасөспірімдік
– бозбалалық суицидке әкеп ... ... және ішкі ... ... жұмыс жасайтын әлеуметтік қызметкерлердің маман – психологтармен,
психотерапевтермен, педагогтармен біріге отырып әрекет етуі ... ... ... ... ... ... Қараусыздық пен қаңғыбастық – девиантты мінез-құлықтың бір көрінісі.
Жастар арасындағы девиантты мінез – құлық қалыптарының кеңінен тараған
түрлеріне қараусыздық пен ... ... ... түсінік жастар
ортасындағы жасы кіші – балалар мен жасөспірімдерге қолданылады, екіншісі
– олардан ересектеу жастағы ... ... ... қараусыз өткен балалық – кең тараған, күрделі ... ... ... – педагогикалық бақылау мен қамқорлықтан шет
қалған, қоғамдық өмірлері денсаулықтаына зиянды жағдайларда өмір сүретін
жасөспірімдер. ... ... деп ата – ... және ... ғана ... ... Егер ата – аналары балаларды тамақ
бермей, ... ... өзі улгі ... қылмыс жасауға итермелесе, мұндай
ата – аналардың балалары да қараусыз қалған болып есептеледі.
Қараусыздық пен қаңғыбастық – ... ... жас ... ... емес, ол әлеуметтік апат, әлеуметтік қауіп.
Қараусыз қалған және «бомждарға» ... жас ... ... көрсетуді ұйымдастырмас бұрын, қараусыздықты болдырмай,
қаңғыбастықты барынша ... үшін ... ... болуын макро және
микросоциалдық деңгейде себептерін білу өте маңызды.
Әлеуметтік-экономикалық себептерге ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... ... әкеп ... мынадай факторлар жатады:
экономикалық дағдарыс, жұмыссыздық, аштық, эпидемиялар, әскери ... ... ... әсерінен болатын үдемелі миграциялық
процестер.
Әлеуметтік-экономикалық себептердің ... ... ... себептер ең алдымен отбасындағы дағдарыспен,
айырылсулардың көбеюімен, ата-анасының бірінен айырылу, отбасындағы көңіл-
күйдің ширығуы, балаларға қатал қарау, ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Сонымен қатар, жиі
кездесетін ... ... пен ... ... ... ... ... соның ішінде ... ... ... арасында психофизикалық
аномалияның, асоциалдық мінез-құлық ... кері ... ... ... ... сияқты құбылыстардың өсуін
жатқызуға болады. Кейбір ғалымдар оларды ... ... ... қалу және ... ... түскен көптеген жастарды
«өмірдің жиегіне» шығарып тастау, әрине, әлеуметтік қызыметкерлер мен
әлеуметтік педагоктардың, ... және ... ... ... ... құқық қорғау органдары т.б.кәсіби назар аударуды қажет
етеді.
Жастардың осы категорияларымен әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... кезінде, біріншіден, жеке тұлғаның әлеуметтік бұзылу
процесін болдырмайтын ... ... ... қолдау
көмектесетінін ескеру керек ,мұнда кейде десоциализацияның алдын - ... ... ... ... және ... қолдаулар бұл
байланыстардан гөрі тиімді екенінде білген жөн ... ... ... ... әлеуметтік қауымдамстығынан шығып қалған болса, онда
әлеуметтік қызыметкерлер әлеуметтік - ... ... ... жаңа ... табу үшін де көмек көрсетуге міндетті; үшіншіден, жеке
тұлғаның өз бетімен сырттан келетін көмексіз, соның ішінде ... ... ... ... 36% ... ғана ... деп есептесе,43% ондайды ешқашан естімегенін ... ... ... ... бойынша РАН институның мәліметтері
бойынша)
Қараусыз қалған және қаңғыбас жастармен жүргізілетін әлеуметтік –
педагогтық ... үш ... ... ... ... ... ... итермелейтін отбасындағы әл-ауқатсыздық
белгілері байқалған кезден ... ... ... ... ... мен қаңғыбастармен жұмыс;
3. бұрынғы қараусыз қалғандармен олардың қайтадан бейімделуімен жұмыс.
Әлеуметтік педагогтардың ... ... ... ... ... ... екі кезеңде жүргізетін әлеуметтік жұмыстар ауқымын азайтып, бұл
құбылыстың көлемін азайтатыны сөзсіз.
Қоғамдағы жалпы әлеуметтік – экономикалық ... ... ... өз ... толықтай жағдай жасауды қамтамасыз етуге
кедергі жасайды..
Ата - аналар мен жастар арасындағы дау – ... ... ... ... қалған жағдайларында әлеуметтік педагог ата – аналарға кеңес
беруінің ... ... ... Ата – ана ең ... ... күш қолдану сияқты әрекеттерін
тоқтатуы керек, олар ...... ... ... түседі;
❖ Үйде бала кез – келген уақытта ... ... ... ... ... үйден тыс жерде епіксіз жүру қараусыздықтың
болуына әкеп соғады;
❖ Ата – ... ... ... ... ... шынымен де
қорқынышты бірдеңе бола қалса, міндетті түрде олардан көмек сұрай
алатынын түсіндіріп, олардың шын мәнінде көмектесетініне, ... ... ... күш ... қажет;
❖ Ата – ана баласына эмоционалды ... ... ... ... ... ... ол ... олар осы жастағы балаға ... ... көзі – ... ... да ... Құрметтеу сезімін қалпына келтіру үшін және ... ... ... болу үшін, ата – ана өзінің дене және ... ... ... ... ... жан ... ... өзінің жаны таза адамның ғана қолынан келеді;
❖ Ата – аналарды ... ...... ... бір ... ... ... қолайсыз жағдайдың да бір сәтте пайда болмағанын,
олардың пайда ... ... да ... ... ... ... тек ата – ... ғана баланың
мінезінің өзгеруінде негізгі рөл ... ... ... Өз ... ... үшін ата – ... ... қазір көмектеспесе
де кейінірек міндетті түрде қол жеткізетініне сенімді болуы керек.
Ол көмектесер ... ... ... егер осы ... ... ол жоқ ... оны ... таба алмайды деген сөз емес;
❖ Баланың статистикалық, яғни біліміндегі болашақта өзгеруі мүмкін
кемшіліктері мен мінезіндегі ауытқуларға ата – ... ... ... ... ... түзету мақсатында болуы
керек. Ата – ана өз баласының кемшіліктеріне өзгеруге болатын ... ... ... ... ... ... ... – қараусызө қалғандар мен қаңғыбастармен жүргізілетін
әлеуметтік – педагогикалық жұмыс. Бұл ... ... ... әртүрлі құрылыидар жұмыс істейді: полиция, кәмелетке
толмағандар ісі бойынша ... ... ... ... бейімдеу
және реабилитацмя Орталықтары, жергілікті басқару органдарының ... ... ... ... және ... әлеуметтік жағынан қарусыз қалған балалардың қиын ... ... ... ... ... жаңа ... жаңа
қатынастар жүйесіне бейімделуі үшін мыналар ... ... ... ететін, білім алуға және еңбек етуге тартуға қайтадан оралуға
мүмкіндік жасаудың ... ... ...... ... қалпы кетіруден өткізу; жеке патронаж.
3. Алкоголизм және девиация мәселелеріне байланысты ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде жастармен – құқық бұзушы кәмелетке
толмағандармен, жас нашақорлармен, қараусыздармен, ... ... ... ... және басқаларымен жүргізілетін арнаулы
әлеуметтік- педагогикалық жұмыстың біршама тәжітибелері жинақталған. Әрн
елде бұл ... ... тән ... бар, олар әртүрлі
байқалады және оларды шешу үшін сол ... ...... және басқа да ерекшеліктерін есепке ала ... ...... ... ... ... ... құқығын қорғау үшін және оларға ... ... ... ... ... ... қалауынша безендірілген
ақпараттық орталықтар ашылған. Мұнда жас ... ... ... ... пен ... алады.
Ұлыбританияда әлеуметтік қызметкерлердің жұмысы этникалық және басқа да
демографиялық жағдайларға байланысты, сондай-ақ ... ... ... ... байланысты мемлекеттік көмекті қажет
ететін азаматтардың әртүрлі категориясын әлеуметтік қорғау мен ... ... ... ... ... ... ... мекеменің,
маманның, ата – аналары немесе жеке тұлғаның тарпынан баланың немесе жас
адамның психикалық болмаса физикалық дамуына ... ... ... көтере алады.
Көптеген әлеуметтік қызметкерлер тікелей білім беру мекемелерінде ... ... ... ... байланыста бола отырып, кәмелетке
толмағандармен жеке және топтық жұмыстарды жүзеге асырады.
Исландияда кәмелетке толмаған ... ... мен ... топқа»
жататын жасөспірімдермен әлеуметтік – педагогикалық жұмыс арнаулы балалар
мен бозбалалардың әл-ауқаты туралы Заңының негізінде ... ... ... бұл ... ... ... қасынан құрылған
әлеуметтік қызмет көрсету Комитеттері атқарады.
Норвегияда муниципалитетте балаларды қорғайтын бөлім бар, олар жасы 18-
ге дейінгі жас ... ... мен ... кері әсер ... ... жастарды қорғап, көмектесуге арналған.
ГФР – да әлеуметтік – педагогикалық ... жаңа ... ... аудандарда жұмыс істеуі жатады. Мұнда ықшамаудандардың
өзіне тән ерекшеліктері әлеуметтік – педагогикалық әсер ету ... ... тағы бір ... тән ... ... ... ... жаңа құрылыстар салынған аудандардағы баланы тәрбиелеуде, үй
шаруасын жүргізуде және неке – отбасылық проблемалар бойынша кеңес ... ... да ... ... ... аса ... ететін жас отбасыларымен
жұмыстар жатады. Осы аудандардағы анонимді, ... өмір ... аға ... ... қайшылықтар, жас аналардың кәсіби еңбекпен
қамтылуы, салына қоймаған балалар ... мен ... ... ... жаңа ... ... әлеуметтік – педагогикалық араласуды
өзекті ете ... ... ... мен ... кеңесінің Орталықтарының желісі
кеңінен дамыған, ондағы жұмыс ...... ... ... балаларда немесе ата – аналардың өздерінде мінез – құлқы ... ... ... ... ... ... ірі қалаларында отбасында физикалық, психикалық, сексуальдық
немесе ... да ... ... балаларға көмек көрсетуге арналған
Балалардың көмек көрсету орталықтары ... Бұл ... ... ... ... ... ... психологтар,
педагогтар, социологтар.
Девианттылыққа байланысты жүргізілетін ...... ... ... ... ... толықтай
болмаса да шолу жасай отырып, қандай да бір тәжірибені ... ... ... өз ... ұлттық, мәдени, әлеуметтік – экономикалық жэәне
басқа да ерекшеліктерін ... ... ... және ... ... ... екенін тағы да ескерте кеткен жөн.
Қорытынды.
Сонымен, қорыта келгенде, менің бұл курстық жұмысымда әлеуметтік жұмыс
объектісі ... ... ... мен маскүнемдер, құқық
бұзушылар, жезөкшелер сияқты жастардың ... ... ... жүргізген жұмыстарының мәні мен технологиялары жөнінде
түсінік берілген.
Девиантты мінез – құлықты ... ... ... ... ... жеке ... ғана емес, кәсіптікке айналатын: жанашырлық, бірге
күйзелу, қайғыра білу сияқты белгілі – бір қасиеттерге ие болуы керек.
Бірақ, біз ... ... тағы бір ...... ... керек, себебі өз қарамағындағыны тауқыметінен «шығарып
алып», қалыпты өмірге «алып келе» алмаса, бұл мамандақтың мәні ... ...... ... ... істейтін әлеуметтік
қызметкер үшін бұл қасиет өте маңызды, себебі ол болашаққа ұмтылған, ... ... ... ... ... ... және алкоголизмнің негізінде пайда болатын
девиация ... ... ... ... оны ... ... болып табылатын салауатты өмір салтын жастар ... ... ... өмір салты республика халқының өмірлік стиліне айналуы, ал
дені сау болу ... әрі ... ... ... қоғам құру керек. Бұл
мақсаттарға жетуге әлеуметтік педагогтар мен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Н.Ә. ... өзінің бір
еңбегінде былай деген еді: «Біздің жас мемлекетіміз ... ... ... ... бен ... де ... ... өсіп келеді.
Олар жақсы білімді, тамаша денсаулықтары бар, өз ұрпағының ... ... ... ... Олар ... ... сақтай отырып, нарық
экономикасы жағдайында жұмыс істеуге дайын ... Олар ... ... ... ... де, ағылшын тілін де бірдей білетін болады. Олар өздерінің
бейбіт өмір сүрген, гүлденген, жедел ... ... ... белгілі және
құрметті елдің болашақ патриоттары болады».
Токсикомания, ... және ... ... пайда болатын
жастар девиациясы проблемаларын қарастыруды аяқтай отырып оны әлеуметтік
жұмыстың бағыты болып ... ... өмір ... ... арасында
насихаттаумен байланыстырмаса болмайды.
Салауатты өмір салты республика халқының өмірлік стиліне айналуы, ал
дені сау болу сәнді әрі ... ... ... ... құру ... ... жетуге әлеуметтік педагогтар мен әлеуметтік қызметкерлер ... ... ... осындай қоғамнаң қалыптасуы үшін республиканың
әлеуметтік қызметкерлері өз ... қоса ... ... ... ... біз де ... деген сенімдемін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. А.Н. Агафонов, Қ.Н. Меңлібаев «Жастармен жүргізілетін әлеуметтік
жұмыстар»: Парасат әлемі – ... 2005 ... М.Т. ... «Отбасымен әлеуметтік – педагогикалық ... ...... ... Е.И. Холостова, А.С. Сорвина «Социальная работа: теория и практика»:
Оқу құралы – 2001 ... ...... ... Оқу - әдістемелік құрал – 1997 ж.
5. А.А. Козлов ... ... за ... ... ... - 1998 ж.
6. Ж. Әбиев, С. Бабаев, А. Құдияров «Педагогика»: Оқу құралы – ... ... А.Н. ... К.Н. ... К.М. Туганбекова, Г.Г. Черная
«Социальная работа: теория и технологии»: Оқу құралы – Астана 2005
ж.
8. ... ... 2002 ж. №12, 2-3 ... ... дене ... ... ... журнал – 2005 ж. №1-26 3-
5 беттер
10. Ана тілі ... 2005 ж. ... №7 9 ... ... : ... ... – 2004 ж. №10 118-120 беттер.
12. Алматы ақшамы: газет – 2004ж. 21 қыркүйек
13. Алматы ақшамы: газет – 2003 ж. 15 ... ... ... ... – 2006ж. 2 ... Қ.Р. ... мен Қ.Р. ... актілер жинағы: 2004 ж. № 25 3-
бет.
16. Жетісу: газет – 2005 ж. 25 маусым.
17. Жас алаш: газет – 2004 ж. 17 ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс."3 бет
Ішімдіктің оқушылар ағзасы мен психикасына әсері10 бет
Ішімдіктің зияны3 бет
Ішімдіктің оқушылар ағзасы мен психикасына әсері жайлы7 бет
Алкоголизм8 бет
Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі девионтологияның орны28 бет
Девиациялық мінез – құлықтың формалары және аномия13 бет
Тұрмыс қалпы мен денсаулық: маскүнемдік (алкоголизм) сипаттама9 бет
Қоғамға қауіпті ауруларды күштеп емдеу26 бет
Девиация ұғымы, девиацияның түрлері17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь