Ғылым және ғылыми көзқарас

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

Ғылыми танымның логикасы мен методологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

Ғылым және ғылыми көзқарас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

Ғылымың партизандық концепциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14

Қолданылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
Адамзат қоғамының қалыптасып, одан әрі өсіп- өркендеуінеде, тарихи сатылармен іргелеуінде ғылымның атқаратын рөлі айрықша екені белгілі. Екінші жағынан алғанда, ғылым – қоғамның өзі дүниеге келтірген, өркендеуіне жағдай туғызған құбылыс. Біз ғылымның дүние танып, игерудің, данышпандық пен зерделіліктің қайнар көзі екендігін білеміз. Сонда ғылым деген не? Ғылым мен білім бір мағына ма?
Адамның айналадағы дүниені танып- білуі күрделі қайшылыққа толы, ұзаққа созылатын екені және де оның адамның жаңа әрі тың білімді игерумен байланысты екені алғашқы тараулардан мәлім. Білім дегеніміз – материалдық және рухани құбылыстар туралы шынайы әрі нақты мәліметтер жиынтығы, олардың адам санасынада дұрыс, объективті белгіленуі. Жалпы білім қорын ғылымға дейінгі, яғни күнделікті өмірде туындаған қарапайым білім және ғылыми білім деп екі ғылымға ажыратуға болады. Ғылымға дейінгі қарапайым білім тіршілік барысында, іс- әрекет үстінде, тәжірибе ауқмында жинақталады. Ол бар болғаны құбылысты сипаттайды, оқиғаның қалай болып жатқанын пайымдайды. Ал ғылыми білім терең де мазмұнды. Ол құбылысты, оқиғаны жай сипаттаумен шектелмейді. Құбылыс неге мұндай, оқиға неліктен дәл осылайша, басқаша емес осылай өтіп жатыр, себебі бар ма, алда не күтіп жатыр деген дәйекті сұрақтарға жауап ьереді.Басқаша айтқанда, ғылыми білім оқиғаларды, құбылыстар мен фактілерді бейнелеу сырттай сипаттап қана қоймайды, сонымен қатар оларды түсіндіреді, ішкі табиғатын, мәнді жақтары мен маңызды байланыстарын ашып көрсетеді, яғни даму заңдылықтарын айқындап түйіндейді. Осы негізде ғылыми білім оқиғалардың, құбылыстардың бұдан былайғы даму бағдарларына болжам жасайды. Ғылыми білім рухани дүниенің құрамдас бөлігі есебінде қашанда жүйелілігімен, логиқалық тұрғыданұжымдасқандығымен және теориялық сипаттарымен ерекшелінеді. Ғылыми білім ғылыми қиындықтары мен қайшылықтары мол ізденістің, шығармашылық іс- әрекеттің барысында туындап, жинақталып, жүйеленеді. Ол таным процесінің мақсаты әрі күрделі нәтижесі болып табылады.
Сөйтіп, ғылым дегеніміз – заттардың, құбылыстар мен процестердің ішкі болмысын, табиғатын ашып көрсететін, олардың даму заңдылықтарын даралап тұжырымдайтын шынайы, ақиқат білім жүйесі. Тарихи тұрғыда ғылым адамзат қоғамы дамуының белгілі бір сатысында, өзі туғызатын қажеттіліктерге байланысты, ой еңбегі мен дене еңбегі бөлініп, қауымдық қауым ыдырап, таптық қоғам қалыптаса бастаған кезде пайда болған. Алғашқы жүйелі ой пікірлер мен тұжырымдар ертедегі Шығыста, Египетте, Вавилонда, Грекияда т.б дүниеге келген еді. Ең алғашқы тарихи жүйе философия екендігі белгілі. Одан әрі практиканың сұрамдарына, өндіріс қажеттерін қанағаттандыруға байланысты түрлі ғылымдар философия құрамынан жіктеліп шығып, өз алдында дербестік алды.
Философиялық сөздік – Редкол: Р.Н.Нұрғалиев, Ғ.Ғ.Ақтамбетов Ж.Б
Алматы: Қазақ энциклопедиясы,1996-521б
Д.Сыздықов Ұ.Философия 1990 ж
Бейсенов Қ.Ш философия тарихы – Шымкент 2005ж
Рассел Б. История заподной философии 1991
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
Ғылыми ... ... ... және ... ... қоғамының қалыптасып, одан әрі өсіп- өркендеуінеде, тарихи
сатылармен іргелеуінде ... ... рөлі ... ... ... жағынан алғанда, ғылым – қоғамның өзі дүниеге келтірген, өркендеуіне
жағдай туғызған құбылыс. Біз ғылымның дүние ... ... ... зерделіліктің қайнар көзі екендігін білеміз. ... ... ... ... мен ... бір ... ма?
Адамның айналадағы дүниені танып- білуі ... ... ... ... ... және де оның ... жаңа әрі тың білімді игерумен
байланысты екені алғашқы тараулардан мәлім. ... ...... ... құбылыстар туралы шынайы әрі нақты мәліметтер жиынтығы, олардың
адам санасынада дұрыс, объективті белгіленуі. Жалпы білім қорын ... яғни ... ... ... ... ... және ғылыми білім
деп екі ғылымға ажыратуға болады. Ғылымға дейінгі қарапайым білім тіршілік
барысында, іс- ... ... ... ... ... Ол ... құбылысты сипаттайды, оқиғаның қалай болып жатқанын пайымдайды. Ал
ғылыми білім терең де ... Ол ... ... жай ... ... неге мұндай, оқиға неліктен дәл осылайша, басқаша емес
осылай өтіп жатыр, себебі бар ма, алда не ... ... ... дәйекті
сұрақтарға жауап ьереді.Басқаша айтқанда, ғылыми ... ... мен ... ... ... ... қана қоймайды, сонымен
қатар оларды түсіндіреді, ішкі табиғатын, мәнді ... мен ... ашып ... яғни даму ... ... ... негізде ғылыми білім оқиғалардың, құбылыстардың бұдан былайғы ... ... ... ... ... рухани дүниенің құрамдас бөлігі
есебінде қашанда жүйелілігімен, логиқалық тұрғыданұжымдасқандығымен және
теориялық сипаттарымен ерекшелінеді. Ғылыми ... ... ... ... мол ... шығармашылық іс- әрекеттің барысында туындап,
жинақталып, жүйеленеді. Ол таным процесінің ... әрі ... ... ... ... ... – заттардың, құбылыстар мен процестердің
ішкі болмысын, ... ашып ... ... даму ... ... ... ... білім жүйесі. Тарихи тұрғыда ғылым
адамзат қоғамы дамуының белгілі бір ... өзі ... ... ой ... мен дене ... бөлініп, қауымдық
қауым ыдырап, таптық қоғам қалыптаса бастаған кезде пайда болған. Алғашқы
жүйелі ой ... мен ... ... ... Египетте, Вавилонда,
Грекияда т.б дүниеге келген еді. Ең ... ... жүйе ... ... Одан әрі ... ... өндіріс қажеттерін
қанағаттандыруға байланысты түрлі ... ... ... жіктеліп
шығып, өз алдында дербестік алды. Ең алдымен қозғалыстың бастапқы ... ... ... – механика және оған қызмет етуші математика,
физика мен астрономия, ... ... ... биология мен медицина
ғылымдары ... ... ... қоғамтану ғылымдары қалыптаса
бастады. Мәселен, геометрияны жерді өлшеу, астрономия және сағатты теңізде
жүзу, медицинаны ... ... ... дүниеге келтірді. Ғылымның
шынайы шарықтап, даму қайта өрлеу дәуірі мен жаңа ... ... ... ... ... ... ... күштердің күрт
дамуы, техника саласындағы табыстар, орасан зор ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Ғылыми таным мен ғылымның пайда болуына ... және ... да әсер ... ... ... ... ... қоғамдық
еңбңк бөлінісінің өндірістік, техникалық талаптары - ... ... ... түрткі болған факторға, ал ғылыми танымның дамуының ішкі
логикасының қажеттері – логикалық ... ... ... ... ... әлеуметтік мәнін, негізгі ерекшеліктері мен заңдылықтарын ашуда
әлеуметтік және логикалық факторлардң ... ... Осы ... ... ... ... ... практика дамуының белгілі бір сатысында
пайда болатын айрықша ... ... ... ... ... ... адамзат мәдениетінің бір саласы.
Табиғат пен қоғамның объективті, адам ... ... ...... негізгі мақсаты. Ғылым тарихи- заттық дүниенің объективті
заңдарын ашу және қарастырылып ... ... ... ... жаңа ... болжау білу құралы.
Сонымен, табиғаттың жаңа заңын ашу ғылымның шешуші ерекшелігі болды.
Ол ғылымның белгілі бір құбылыстарды түсіндіру және іс ... ... ... ... ... жолмен өзгертудің, қайта құрудың және
оны танып- білудің жалпы әдісі – ... ... Олай ... ... ғана ... ... нақты болжамның теориялық ... ... бола ... ... мен ... даму ... тану негізінде ғана
ғылыми болжам жасалуы мүмкін. ... В. И. ... 1908 ... ... ... ... ... туралы тамаша болжам айтты. Оның ... мен ... ол ... әлі ... ... еді. ... ... физика мен биология ғылымдарының дамуына зор бағыт сілтеушілік рөл
атқарады, яғни ғылымдар одан басқа ... ... ... ... Сол
ізденістің нәтижесінде кейіннен қарапайым бөлшектердің үлкен ... ... ... ... ... немесе Айдың тұтылуын бірнеше
минуттық дәлдікпен жүздеген жыл бұрын есептеп ... ... ... ... ... айының 16 күні ертеңгі саға 11- де Мәскеу қаласында күннің
толық тұтылуы ... ... ... аян. 1999 ... 11 ... болған
күннің тұтылуын дүние жүзі астрономдары алдын ала хабарлап жерттеуге
дайындалды.
Ғылымды математикандаландыру, ... мен ... ... ... мен ... ... ... адам қызметінің көптеген
салысында компьютерлік техниканың еркін енуі ... ... ... енетін қағидалар дәлелденілген және негізделген болуы керек.
Күмән туғызатындар ғылым аясынан шығарылып ... ... ... ашық жүйесі болғандықтан, оған ғылыми прогресс барысында ... ... еніп ... ...... өмірінен барлық салаларын қамтитын ұлы
өзгерістер ... Біз ... ... ... ... ... ... ғылымның индустриялануыныңкуәсі болып отырмыз. Ғылымды –
қоғамдық өндіріс қажеттеріне, ал өндірісті ... ... ... бұру ... ... мен ... бір- ... қабысуы және бірігуі, ғылымның
тікелей қоғамның өндіргіш күшіне айналуы – қазіргі ... ... ... және ... байланыстыратын қажетті буын –
қолданбалы зерттеулер мен технологиялық ... ... ... ... ғылым ашқан жаңа заңдар мен идеяларды жаңа ... ... ең ... және ... да ... ... ... Мұндай
зерттеулер ғылымды қоғамның тікелей өндіргіш күшіне ... ... ... ... ... жаңа ... мен ... жалпы
нұсқасы мен іргетасы нақ осында қалыптасады.
Қазір ғылыми техникалық прогресті ... ... ... және
қолданбалы зерттеулер арасындағы байланысты анықтау ғылыми жұмысты тиімді
жоспарлау мен ұйымдастырудың қажетті шарты болып отыр. ... ... жаңа ... мен ... ... ... кейін олар өндіпісте
қолданылады. Ғылым саласында өндірістің жаңа құралдары мен технологиялық
процестері, ... ... жаңа ... мен ... ... ... Оған инженерлік орталықтар, ғылыми- өндірістік бірлестіктер, сала-
аралық ғылыми- техникалық кешендер жатады. ... ... мен ... ... бір ... ... ... академиялар өмірге
келді. Ядролыұ физика бойынша кезінде жүргізілген ... ... ... ... жаңа ...... энергетика, сол
сияқты қатты дене, қиын балқыту физикасы мен жоғары қысым физикасына сәйкес
жартылай өткізгішті аспаптар мен ... ... ... ... ... ... жұмыста ғылымның партизандық концепцияларына да тоқталып кетеміз.
Ғылыми танымның логикасы мен методологиясы
Ғылыми танымның логикасы, методологиясы мен әдістері ... ... ... түрде логика, методология және әдіс деген ұжымдардың
мазмұнын ашып көрсету қажет. Ғылым логикасы деп ... ... ... ... ... негізгі мақсат – толық емес, дәл емес
білімнің толығырақ, дәлірек білімге айналуы, жаңа ... ... ... ескі ... жаңа ... көтерілу, яғни ғылыми ... ... ... ... процесс.
Абстрактіліктен нақтылыққа қарай өрлеу – ғылыми теорияны жасаудың,
зерттеліп отырған объектінің мәнін ... ... ... ... ... отырған объектінің мәнін ашудың жалпы әдісі. Абстрактілік ... ... ... ... біржақты білімді, түсінікті айтады. Ал
ойлаудағы нақтылық – объект ... ... ... ... ... әр ... ... Абстрактіліктен
нақтылыққа қарай өрлеу әдісі – ол К. Маркстің «Капиталды» жазуы мен ... да ... ... ... шынайы дәлелі болды.
Ғылыми танымның методологиясы – адамның танымдық және ... ... мен ... туралы теориялық ілім. Әдіс ... ... ... ... немесе практикалық мәселелерді шешудің
амалы. Егер теория белгілі бір ... ... ... не ... ... бағытталған болса, әдіс адамның танымдық ... іс- ... ... ... ... Кез келген әдіс –
ғылыми теорияға негізделген, сондықтан ғылыми әдістін қалыптасуында теория
елеулі рөл атқарады және оның ... ... ... ... ... тілінің
түсіндірме сөздігінде» әдіс туралы мынандай анықтама берілген: «Адам баласы
қызметінің белгілі салаларнда ... әр ... ... ... айла.»
деген. Негізінде бұл дұрыс берілген анықтама. Әдіс – ол ... ... ... ... Әдіс ... ... Оны кең ... да, тар
мағнада да түсінуге болады. Мәселен, диалектикалық әдіс, оның заңдар мен
категориялары барлық ғылымдарда ... ... Оны кең ... ... Диалектикалық әдіс сондықтан ... ... ... рөл
атқарады. Бұдан басқа әрбір нақты ғылымдардың тек өзіне тән әді бар.
Әдістің ... да ... ... ... бір әдіс ... ешқандай
істе дұрыс нәтижеге жету мүмкін емес. Сондықтан ... ... ... ... орын алатыны белгілі. Олай болса өндіріске немқұрайлы
қарауға болмайды. Ғылыми зерттеудің нәтижесі ғана емес, оның зерттеу әдісі
де ... ... болу ... Тек ... ғана ... алдында ғылым алдында
қойған мақсатына жетеді. Әр ... тек өзі тән ... бар. ... ... басшылыққа алып отыруға, ... ... ... ... ... ... көзқарастың айқындығы, ақыл- ойдың
методологиялық негізі – ғылымды ойдағыдай дамытудың сөзсіз ... ... ... және адам ... ... мен қозғалуының
ең жалпы заңдарын зерттейтін философиялық ілім екені белгілі. Бұл ... мен ... ... ... таңымның бай тәжірибесі,
адамдардың практикалық қызметінің ... ... және ... ... ... диалектика- дамудың жалпы философиялық
теориясы, таным теориясы, диалектикалық логикасы мен методологиясы болып
табылады. ... ... ... ... ... ... шығармашылығының логикасы. Сондықтан ол қазіргі ғылым мен
әлеуметтік практиканың, ғылыми-техникалық революцияның, адам ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен, қазіргі уақытта ғылымда методологиялық зерттеудің тығыз
байланысты мынадай үш ... ... жеке ... ... ... ... философиялық деңгейлері айқындалған. Оларды бір- ... ... ... эволюция теориясы әсіресе биология ғылымы үшін
методологиялық маңызы зор. Ал, жүйелі-құрылымдық ... ... ... ... ... ... оның ... ғылыми-
методологиялық маңызы бар. Қазіргі кезде ғылым ... ... ... ... Ол ... ... барлық жағына, т.б елеулі ықпал жасауда.
Сонымен қатар қазіргі ғылым дамуын ... ... ... ... ... индустрияландыру, белгілі бір күрделі
объектіні, мысалы Жерді немесе Ғарышты зерттеуде көптеген ғалымдардың ... ... ... тенденциясының басым рөл атқаруы және басқалар
әрекет етеді. Осындай теориялық зерттеулер ... ... ... ... ғылымның арасында өзара тығыз байланыс бар, ... ... ... ... ... және ... отыру қажет.
Маселен, өткен ғасырдың аяғына дейін жаратылыстану ... ... ... және ... материализмнің таным
теориясы үстемдік етті. Дегенмен, ескі метафизикалық материализм мен ... ... ... ХХ ... ... ... ... жаналықты арасында
үлкен сәйкессіздік, шиеленіс пайда болды. Бұл шиеліністі метафизиялык
материализм ... шешу ... ... ... ... ашылған
жаналықтар метафизикалық материализм ... ... ... ... күл ... ... Енді сол ... дұрыс түсіндіру үшін
түбірінен жаңа таным теориясы мен методологиясы керек еді. Олар ... ... ұсақ ... ... ... ... бөлігі
ретіндегі электрон, Планктың кваннтық теориясы, Эйнштеиннің салыстырмалы
теориясы, ... атом ... ... ... ... ... ... еді. Бұл жаналықтар “жаратылыстанудағы ең жаңа революция” ... ... ... ... ... ... бір-
біріне айналатындығын , ... дене ... ... ... сайын дененің көлемін шексіз өсе ... ... ... ... және ... ... өте тығыз байланысты екендігін,
энергияда үзілісті жылджамдықта болатындығын айқын дәлелдеп берді.Физикалық
принциптер, ұғымдар, заңдар мен ... ... ... ... ... түсінігінің быт-шыты шықты. Көп жылдар бойы қозғалыссз қатып
қалған физикалық ұғымдардың ... ... және ... ... ... келді. Метафизикалық материализмнің түп негізінің әлсіздігі және
қарадүрсіндігі ... ... анық ... ... ғылыми жаңалықтарға,
жарылыстанудағы жаңа революцияға материалистік түсінік қажет болды. Мұндай
түсінік ғылымындағы ең жаңа ... жаңа ... ... ... және оның ... жаңа ... ашылуы, физика дамуында
математиканың қолданылуы, танымның материядан оның ішкі құрылысына және
құрылымына көшуі және ... ... ... ... ... ... ашып көрсетті.
Жаратылыстанудағы ең жаңа ... ... ... ... ... қозғалыс, кеңістік, уақыт ... ... ... ... мәні ... ... ... физикадан жаңа физикаға (яғни, салыстырмалылық теория мен
микрофизика) өтуге орай ... ... ... ... оырн ... ... ... кездегі ғылымның дамуы, осы заманғы ғылыми теориялық ... мен ... ... ... диалектиканың заңдары мен
категорияларына сүйене отырып, ... ... ... қалыптастыру мен
дамыту процестеріне тікелей қолданады. Диалектикалық ...... ... ... да ол ... ... ... мен заңдары
абстрактілік пен нақтылықты, ... пен ... ... ... ... ... белгілеп, тұжырымдайды.Тек
диалектикалық логиканың барлық методологиялық ... жете ... ... ... саласында жүргізілетін зеррттеу жұмыстары жемісті
болмақ.
Сонымен диалектика мен қазіргі ғылым өте ... ... ... ... ... ... теорияны жасау мен
дамытудың логикалық ... ... онда ... ... мен ... философиялық танымның, оның формалары мен әдістері дамуының бірден-
бір қайнар көзі.
Ғылым және ... ... ... объективтік шындықтың заңдылықтарын ... ... бір ... ... Оның ... себептері бар. Сол
себептерді білгендіктен, әр ... ... ... ... талдайды,
болашақты болжайды. Осыған сәйкес белгілі көзұарас ... ... ... ... сай ... ... ... жатқан құбылыстарға,
процестерге өзінің көңіл күйін, пікірін байқатады. Адамға бір нәрсе ұнайды,
енді бір ... ... ... ... қолдайды, енді біреуін қолдамайды.
Оны дүниедеге көзқарас дейді. Ол ... ... ... тарауында
айтылды. Әмірге белгілі көзқарасты жоқ адам ... ... ... ... Ол ғылыми, әмір зңдылықтарына негізделген болуы мүмкін. Оны
ғылыми көзқарас дейді. Көзқарас түрлі догмаларда, қиялы ... ... ... ... ... да ... Оны діни көзқарас дейді. Әрбір
көзқарастың негізінде белгілі ... ... ... тәрбиеден, көріп-
білгеннен, мектеп, ... оқу ... т.б. ... Бір ... адам объективтік дүниеде соның дәлдемесін көрсе, ұқса, ... ... ... ... ... адам ... дұрыс , мейлі бұрыс болсын
көзқарасын оңай өзгерте алмайды. ... 1600 ... ... ... ... ... Бруно «құдай дегеніміз – табиғат» деген пантеистік
пікірінен бас тартпай, өзі сенген ғылым үшін өз ... пида ... ... сол ... ... ... ... өлер
шағындада «Бәрібір жер айналыста» деп, бұрынғы «жер - әлем ... ... ... қарсы шыққан, гелиоцинтристік пікірін жақтаған.
Немесе, белгілі орыс ... ... ... өзінің ауаны
аэроионизациялау теориясын ұсынды. ... күн ... ... ... соң көк шөп ... өсіп, жан-жануарлар семіріп, адамның көкірегі
ашылып жеңілдейтін себебін зерттей келіп, ... ... ... ... ... ... наразалық, көтерілістер болады деген қорытындыға
келген. Әрине, мұндай пікір ... тап ... ... ... ... ... да ... ол өзінің ғылыми теориясын жақтады. Сол үшін жапа
да шекті.
Дүниеде қозғалыста, жағдай ... Олай ... ... ... ... да өзгеріп отырады. Бірақ көзқарас объктивтік жағдайда
қарағанда, көп ... баяу ... ... ... ... көре-көре,
бірте-бірте өзгереді. Бұл өте ауыр қайшылықты процесс. Кейде, адам – ... ... ... және ... ... ... ... ұшырады. Мәселен, Ленин айтқандай, Толстойдың қайшылықтары, ... ... ... ... өмір ... еді. ... ... табанды адам трагедияға ұрынады, тіпті өзіне-өзі қол да салады.
Адамның жануарлардан тағы бір ... оның ... ... Ондай адам ең нағыз азамат дейді. Адам белгілі өмір позициясын
ұстаумен қатар, өмірде ... әдіс те ... Бұл ... бір ... ... жету үшін ... ... әрекет. Мұндай жағдайда адам ішкі
мақсатқа алған нысанасын өзгертпейді, бірақ оған жету үшін ... ... ... айла да екі ... ... ообъективтік және субъективтік,
қоғамдық мақсат үшін, не жеке болашақ пайдасы үшін. ... орай ... ... баға ... ... адамдардың моральдық тазалығы, адамгершілік
қасиетін ... ... ... ... бар. Олай ... ... қатар діни өситтерді кейде пайдаланудың ешбір әбестігі жоқ. Немесе
үлкен басты мақсатқа жетуде нағыз ... ... ... шүйде
қайшылықтарға мән беріп, айналшықтап қалмайды. Ал, егер, кейбіреулер жеке
басы, мақсаты үшін ... ... ... ... ... ... ... барса, ондай адамды ел тұрлаусыз, екі ... жол бике ... ... ... ... ... табысқа, ел құрметіне жеткізетін
әрине мұндай сатқындық, опасыздық мінез емес.
Бүкіл барлық дарынын санасы мен жігерін ғылымға ... ... ... ... мол ... ... ... ғалымдар өмірде аз болған жоқ.
Олардың әрқасысы өз ... ... ... ... ... ... ... қызықтармен аландамай, бір үлкен мақсатқа жету ... ... ... азап та ... Ондай адамдарсыз ғылым,қоғам ілгері
баспаған болар еді. Сондайлардың бірі орыстың ... ... Н. ... Ол 12 жыл күн ... түн демей, тапжылмай отырып 12 томдық ғажап
еңбек «Ресей ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... саралап, талдап бір жүйеге келтіріп қана қоймай,
жылына мыңдаған беттерден тұратын, бір ... ... ... отырды. Мұндай
еңбекті алдына мол мақсат қойған ақылды, парасатты адам ғана игере алады.
Осындай ерен ... ... Н. М. ... былай деп жазды: «Ынта және
құштарлықпен өмірімнің ең жақсы уақыты, он екі ... ... бұл ... ... ... ... ... кей кезде осалдықпен өзіме ... һәм ... ... ... ... болсам, бұл мен үшін басты
емес-ті. Тек даңққұмарлық маған ... ... ұзақ ... ... ... еді, егер мен сол ... ... өзіме ғанибет таба
алмасам және пайдалы болатынына сенімім болмаса, яғни ... ... ... ең ... ... ... ... етпесе» деп жазды.
Міне бұл ерлік. Өзін осындай ұлы істерге ... адам ғана ... ие бола ... ... ешқашан оңайлықпен келмейді. Табыстың ең
биік шыңы, соншалықты ауыр қиындықты ... ... ... ... А. М. ... ... «Тірі адамдарға, тірі іс- әрекетке өтімді
құштарлықпен шексіз, табанды, нысаналы, қажырлы ... ... ... жұмысқа ол бүкіл өмірін жекті. Тәрбиелей ... ... ... өзімен күресіп, өзін үйретті»,- деп жазғаны ойға оралады.
Туған жерін, шыққан ортасын, ата- анасын, дос- жарандырын тастап,
Отрардан ... ... елге ... ... ... ол ... араб, парсы,
грек тілдерін жете меңгеріп, көптеген философиялық, ... ... ... теорисынан еңбектер жазып, Аристотельден
кейінгі «Екінші ұстаз» ... ... ие ... ... ... ... алаңсыз берілген данышпан. Ол өзін мереке ... ... ... ... ... бос ... су ... жағасындағы
ағаш көлеңкесінде отырып, шығармаларын жаза береді екен. Егер ол ... ... ... еңбектерді дүниеде қалдыра алар ма еді? Ол өмірге
әйгілі үлкен өлшемдегі дұрыс көзқарас ... өзін ... ... ... бар адам ... ... ... орнықты,
сенімді болады. Ол жалған сөйлемейді, екі ... ... ... ... қазғандай»,- дейді халық. Сол инемен құдық қазу сияқты ... ... ... ... ... осы ... ... ғалым атқарған еңбегі үшін ешкімгеміндет артпайды, оған тиісті
бағаны да күтпейді. Ол үйреншікті ... ... ... ешкімнің
қызғанышына да аландамайды. Бағасын кейін ұрпақтар береді. Мәселен, Д. ... ... ... ... ... толық мүше болып санала
алмады. Сол кездегі Петербург Ғылым академиясында академик болғандар кімдер
еді, оны бүгін ... айта ... Ал Д. И. ... аты ... ... Оны бүкіл әлем құрметтейді, химияда ашқан ... ... күні ... ... ... ... қалай аштыңыз?»,-
деген сұрауға Д. И. Менделеев: «Бәлкім ол ... мен ... жыл ... ал сіз ... ... ... етті деп ойлайсыз»,- деп жауап
қаитарған көрінеді.
Міне, бұл ғылымды ... ... ... өзі ... ... партизандық концепциясы
Ғылым қоғамды алдымен экономикалық, саяс, социологиялық, эстетикалық және
этикалық ... ... Біз ... мен ... арасындағы байланысты
қысқаша қарастырмақшымыз.
Ғылым этикасы-жаңадан қалыптасып келе ... ... зор ... ... Ол ғылыми қызметтің әлеуметтік-этикалық және ... ... ... ... ... қабілетінің көрінісі. Ол адам мақсатына
қызмет ... ... ... ... ... сай өзгерту үшін оның
заңдарын білу керек. ... ... ... жүзілік, экологиялық және басқа да
проблемаларды шешуде үлкен рөл атқарады.
Ғылыми қызметтің нәтижелерін, ... ... ... мен адамның
игілігі үшін қолдануда және ғылыми ... ... ... ... ... ғалымның әлеуметтік және моральдік жауапкершілігі
артып отыр. Ғылыми және техникалық ... іс ... ... ... мен ... ... Оған ... адамзатқа төнген
термоядролық немесе экологиялық апат қауіпті ... ... ... ... ... ... ... өте зор. Осы өзекті
мәселені де ... ... ... ғылымға таза, адал, шыншыл, әділ пиғылмен еңбек етуге тиіс. Бірақ
өкінішке орай, кейде басқа пиғылдағыларда ... ... ... ұрлық
жасап, басқалардың еңбектерін иеленбек болудың бір ... ХIХ ... ... ... ... дәуірінде опасыз отыр арам пиғылдылықты
Т.Д.Лысенко көрсетті.
Неліктен өмірде мұндай ... ... Жол ... нақтылық
көзқарас бола ма? Болса оны неге оп-оңай өзгертеді, әлде ... ма ... ... ... ... ... Милошевич өзыін бір кезде коммунист-
интернациолист етіп ... ... ... ... ... болатын.
Кейін ол бұрынғы көзқарастарынан мүлде бас тартып, нағыз ұлтшыл болып ... ол ... ... ... ... ... өз ата мекенінде
тұрып жатқан Косово албандарын қырып жойып, 40 мың әскер ... ол ... ... ... ... ... ... орай осындайларды да көруге
болады. Мәселен, бұрынғы КОКП Орталық Комитеті ... ... ... ... меңгерушісі А.Латышевтің құбылмалы өмірі. Күні кеше ғана
жазған еңбектерінің бірінде ол ... ... ... еңбектерін, оның
өмірін және іс әрекетін үйренген жас ... ... ... ... ... ... табады. Олар Лениннің аты ... ... ... ... болып өтірік пен өсектің үйілгенін түсіне
бастады”. Осы пікірін ... ... ... ... ол ... басқаша
сайрайтын болды. Айталық Ресей конституциялық сотына берген қорытындысында:
“Керек етесің бе, етпейсің бе, бірақ ... ... ... ... -деп ... ол. ... не айту ... Оның қай
пікіріне сенуге болады? Әллде өмір бойы сатқындықпен өмір сүрген саяси
сайқал ма ... ... ... ... ... ... адамдар қашанда
ғылымның беделін төгеді. Ғылымға ешқандай үлес қоспай, оның ... ... ... ... ... өзіне пайдаланады, оңай жолмен
шыңына шықпақ ... ... ... ... ... ... да, ... да өте қауіпті, ғалымдық этикаға жат.
Қорытынды
Қорытындылай келетін болсақ, орта ғасырда инквизиция ... ... ... ... ... ... ... тірідей отқа жаққан болса, ХХ
ғасырдың орта кезінде ой-өрісі ... ... ... ... ... одан кем зиян ... Бірақ қаншама қиянат жасалса да, бл
жағдайлар ғылым дамуын ... ... ... ... өмірдің өзі,
практика дүниеге келтіреді. ... ... ... ... атақтың
қоғамда күрт төмен түскені.
Өмір талабына сай дүниегше келген ғлым ... ... жол ... Өмірден
алшақ, практикадан қашық тұрған схоластикалық ілімдер дамымай, жойылып
кетпекші. Ғылымның нағыз қас ... оны ... ... айту ... Маркс ілімін де аур жағдайға ... осы дерт ... ... бұл ... ... ... ... келгенде, қандай ғылымның
болса да даму ... ... ... талас, ғылыми айтыс, ашық ғылыми
күрес болуы ... ... ... партизандық ғылымның да орны үлкен болып
табылады.
Әдебиеттер тізімі
Философиялық сөздік – Редкол: Р.Н.Нұрғалиев, Ғ.Ғ.Ақтамбетов Ж.Б
Алматы: Қазақ энциклопедиясы,1996-521б
Д.Сыздықов ... 1990 ... Қ.Ш ... ...... 2005ж
Рассел Б. История заподной философии 1991

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Баскетбол сабақтары туралы ғылыми-педагогикалық және техникалық көзқарас32 бет
Мұхтар ӘуезовтIң өмIрбаяны мен ғылыми - творчестволық көзқарасының қалыптасуы42 бет
Түркология және Қазақстан19 бет
Экология ғылымы - дүниеге көзқарас13 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
«Радиотехника және антенна негіздері» пәні бойынша емтихан сұрақтары14 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Психология пән ретінде. XIX ғ. 60 жылдары мен қазіргі уақыт7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь