Ақша айналымы мен оның құрлымы

Кіріспе

1. Ақшаның даму тарихы мен түрлері.
2. Ақша айналымы мен оның құрлымы
3. Бағалы қағаздар мен инфляция және оларды реттеу
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Ақшаның өмір сүруіндегі обьективті қажеттілік тауар өндірісі және тауар айналысының болуына негізделеді. Кез келген тауар айналысында ақша айырбас құралы болып табылады. Тауар және ақша бір-бірінен бөлінбейді. Ақша айналысы болмаса, онда тауар айналысы да болмайды. Бірақ 16 ғасырдың басында утопиялық соиализмнің негізін қалаушы Томас Моор өзінің “Жаңа утопия аралы және мемлекеттің үздік құрлымы туралы алтын кітап” деген еңбегінде: “Қай жерде болсын барлық нерсені ақша өлшеміміен өлшейтін болса, онда ол жерде мемлекеттік істердің табысты және дұрыс ағысының болуы мүмкін емес”.
Осыған байланысты К. Маркс балай деді: ақшаларды жоя отырып, біз қоғамдық дамудың ең жоғарғы сатысында (коммунизмде) болуымыз мүмкін немесе ең төменгі сатыға қайта оралар едік. Қанша дегенмен де коммунизм – ол қиял, сондықтан да ақша болған, олар бар және бола береді.
Ақша тауардан дами отырып, тауар болып қала береді, бірақ тауар ерекше жалпылама эквивалент. Ақша – жалпы бірдей эквивалент, ерекше тауар, онда барлық басқа тауардың құны бейнеленеді және оның делдал ретінде қатысуыменен тауар өндірушілер арасында еңбек өнімдерінің айырбасы үздіксіз жасала береді.
Жалпыға бірдей эквивалент рөлі тарихи түрде алтынға бекітілген. Алтынның басқа барлық тауарлардың құнын бейнелеу қасиеті, оның табиғи қасиеті емес. К. Маркс айтқандай: «Табиғат ақшаны жаратпайды. Алтынға бұл қасиет қоғаммен берілген».
        
        Мазмұны
Кіріспе
Ақшаның даму тарихы мен түрлері.
Ақша айналымы мен оның құрлымы
Бағалы қағаздар мен инфляция және оларды реттеу
Қорытынды
Қолданылған ... өмір ... ... ... тауар өндірісі және тауар
айналысының болуына негізделеді. Кез келген тауар айналысында ақша ... ... ... ... және ақша бір-бірінен ... ... ... онда тауар айналысы да болмайды. Бірақ 16 ғасырдың
басында утопиялық соиализмнің ... ... ... Моор ... “Жаңа
утопия аралы және мемлекеттің үздік құрлымы туралы алтын ... ... ... жерде болсын барлық нерсені ақша өлшеміміен өлшейтін болса,
онда ол ... ... ... табысты және дұрыс ағысының болуы мүмкін
емес”.
Осыған байланысты К. Маркс ... ... ... жоя ... ... ... ең ... сатысында (коммунизмде) болуымыз мүмкін немесе
ең төменгі сатыға қайта ... ... ... ... де ... – ол ... да ақша ... олар бар және бола береді.
Ақша тауардан дами отырып, тауар болып қала береді, бірақ тауар ... ... Ақша – ... ... ... ... ... онда
барлық басқа тауардың құны бейнеленеді және оның ... ... ... ... ... ... өнімдерінің айырбасы үздіксіз
жасала береді.
Жалпыға бірдей эквивалент рөлі ... ... ... бекітілген.
Алтынның басқа барлық тауарлардың құнын бейнелеу қасиеті, оның табиғи
қасиеті ... К. ... ... ... ... ... ... бұл
қасиет қоғаммен берілген».
1. Ақша ежелгі заманда пайда болды. Олар ... ... ... шарт және өнім ... ... ...... немесе айырбастау үшін жасалынған еңбек өнімі. ... ... ... бөліп шыққан және олармен бірге өз ... ... ... ол ... ғ. ... ... – Прудон, Оуэн, Грен және басқалар ақшаға
теріс ... ... ... тауар өндірісін сақтай отырып, ақшаны жоюдың
жобасын ұсынды және дәлелдемек болды.
Ақша - өндіру мен бөлу процестерінде адамдар ... ... ... ... көрсететін, тарихи даму үстіндегі экономикалық
категория болвп табылады. Экономикалық категория ретінде ақшаның мәні ... ... ... ... ... Жалпыға тікелей айырбастауы
• Айырбас құнының дербес формасы
• Еңбектің сыртқы ... ... ... ... ... ... пайдалану, кез келген
метериалдық құндылықтарға ақшаны айырбастау мүмкіншілігінің бар екндігін
көрсетеді.
Қазіргі кезде жекешелендіру процестерінің ... ... ... айырбастау формасында ақшаны пайдаланудың көлемі едәуір кеңіді.
Ақшаның айырбас құнының ... ... ... пайдалану тауарды
тікелей өткізумен байланысты емес. Ақшаның бұл ... ... ... беру, бюджеттің кірістерін қарыздық берешектерді өтеу, мемлекеттік
бюджеттін ... ... ... және ... ... ... ұлттық банктің несиелік ресурстарын ... ... және ... ... ... өлшемі тауарды өндіруге жұмсалған еңбектің,
олардың ақша көлеммен өлшенуі мүмкін ... ... ... көрінеді.
Ақшаның әрбір қызметі ақшаның тауар айырбастау процесінен туындайтын,
тауар өндірушілердің өзара байланысының формасы ретіндегі ... ... бір ... ... Ақша бес ... қызмет
атқарады: құн өлшемі, айналыс құралы, төлем құралы, қор және қазына жинау
құралы, дүниежүзілік ... құн ... ... ... ... ... тауар өндірісі жағдайында
туындайды. Ақша еңбек өлшемі – ол жұмыс уақытын ... осы ... ... ... ... ... Ақша ... құралы қызметінде ... ... ... ... ... бір ... екінші қолға ауыса
отырып, өзінің ... тап ... ... ақша ... қозғалыста болады.
Айналыс құралы ретінде ақша қызметтерінің ерекшеліктері ... ... мен ... ... қозғалысы
• Оны идеалды ақшалар емес, нақты ақшалар орындайды.
• Ақшаның бұл ... ... ... өте тез ... оны нағыз ақшалар емес, оны ...... ... ... ... ... айналысы ақша қозғалысы мен байланысты. Бірақ
ақша қозғалысы міндетті түрде тауар қозғалысымен бір ... ... ... Ақша ... еркін формасында көрінеді.
Ақша – қорлану және қазына жинау құралы ретінде. Ақшаның төлем және
айналыс құралы ... ... ... ... етеді. Ақшаның
қорлануының қажеттігі Т – А – Т және А – Т айрылуымен байланысты.
Қазыналарды қорландыру – ... ... мен ... ... ... жүзеге асады.
Дүниежүзілік ақша қызметі. Тауар шаруашылығының кеңеюі, шаруашылық
бацланыстардың интернационалдануы, дүниежүзілік ... ... ... ... қызметінің пайда болуына себеп болды. Дүниежүзілік
ақшалар интернационалдық құн өлшемі, халықаралық төлем және ... ... ... ... етеді.
Сөйтіп, ақшалар ертеден адамзаттың пайда болуымен қатар өмір ... десе ... ... бойы ақша өзгеріп отырған және бүгінде олардың
жағдайы аяқталған, соңғы фаза болып табылмайды. Тауар ... ... ... ... бірдей формасында әр алуан тауарлар болған: ... ... , ... ... және ... ... құру ... дейін “ақша айналымы” мен “ақша ... ... ... шек ... Ақша айналысы деп қолма-қол
ақшаның қозғалысы танылды. Ал ақша ... ... одан кең ... ол ... және ... ... мағынасын сипаттайды.
Бұл жағдайда қолма-қол ақша қозғалысы тұрғындардың ... ... ... ... ... ... ... жүйе тек қана орталықтандырылған жоспарлы экономика жағдайында
ғана мүмкін болады, себебі ол уақытта кәсіпорындар мен ... ... ... қанша таурадың болатыны және олардың қандай бағада ... ... ... ... ... ... меншіктің
мемлекет иелігінен алынуына және т.б.байланысты жүзеге асыру мүмкін ... ... ... мен ақша айналымы арасындағы шек ... ... ... ақша ... және төлемақыны жүзеге асыру
кезінде қызметкөрсету, сонымен ... ... мен ... ... ... ... алмасуы – ақша айналысы деп
аталады.
Ақша айналысының обьективті ...... ... мен ... ... ... Айналыста жүре отырып ақша әрі айналыс құралы, әрі ... ... ... Сонымен, тауарды сутудан түскен ақша қарызды
өтеуге жұмсалуы мүмкін.
Жалпы ақша айналысының көлемі ... ... ... ... болады. Ақша еңбек ақы, зейнетақы, ... ... үшін ... ... ... банктен қарыз алу үшін және т.б. ... ... ... ... ... ... ... элементі – колмақол
ақшаның қолдану аясын азйту ... ... Бұл ... ... ... арасындағы есеп айрысу чектерін ендіру арқылы ғана шешіледі.
Банк жүйесін реформалау және ақша банкнотасын өндіруге ... ... ... енгізуі, Қазақстандағы қолмақол ақшамен байланысты
жағдайды түбірмен өзгертті. Осыған байланысты 1992-1993 ж.ж. ... ... ... ... директивті саясаттың ... ... ақша ... ... және ... ... ... жасалынды. Дамыған елдерге бұл
процесс кеңінен дами түсуде: оларда қолмақолсыз ақша ... өріс ... АҚШ- та ... есеп ... 25-27% ғана ... ... ал
қалғаны чек, несиелік карточкола, т.б. көмегімен жүргізіледі.
Көпестер классының бөлінуімен алғашқы монеталар пайда болды. Олардың
пайда болуы ақшаның ... ... ... ... – ол ... ... пішіні, салмақтық құрамы заңмен бекітілген
металдан жасалған ақша белгісі.
Монетада бет жағы – аверс, келесі жағы – ... ... – гурт ... Егер ... ... құны ... металдың құнына
сәйкес келсе, онда бұл толық құнды ақшалар. Толық ... ... ... деп аталады. Монеталық ақша ... ... ... ...... ... эквивалент рөлін екі немесе одан да көп
метал атқарады, яғни айналыста алтын және ... ... ...... ... ... ... бір ғана металл түрі
қолданылатын ақша жүйесі.
Ақшаның номиналистік теориясы меркантилистердің металлизмге қарсы
әрекет ... ... ... ... мен ... ... байланысты
металл монеталарды вексель, банкнот түріндегі несиелік айналыс құралдарына
жартылай ауыстыру біртіндеп орын ... ... мен ... металлдардың
арасындағы ішкі байланыстарды жоққа шығара отырып, номиналистер ... ... ... ол үшін ... ... ... –1933 жж. экономикалық дағдарыс тұсында номинализм әрі қарай дами
түседі. ... Дж. М. ... (1930 ж. ... о ... ... ақшаларды
“жабайылық сарқыншағы”, “арбаның бесінші дөңгелегі” деп хабарлайды. Ол
идеалды ... ... ... үнемі қамтамасыз етіп отыратын қағаз
ақшаларды ... ... ... ... ... ... барлық елдерде болды.
Қағаз ақшалар ақшаның номиналдық құрамының нақты құрамынан ... ... ... ... құн ... ... формасы.
Қағаз ақша – мемлекеттің өз шығындарын табу үшін шығарылатын, әдетте
металға айырбасталмайтын, ерсіксіз номиналға ие ақша ... ... ... және күмістің белгілері ретінде пайда болды.
Жалпы алғанда қағаз ақшалардың құнсыздануы бұл тұрақсыз экономикаға тән
нәрсе.
3. Жалпы ... ... ... ... ақша ... ақша ... болып табылады. әрбір мемлекеттің өзінің ... ... ... ... ақша ... 1995 жылы 30 наурыздағы
“Қазақстан Республикасы Ұлттық банк ... ... ... заң күші бар жарлығына сәйкес ұйымдастырған. Жарғы ... ... ... және ... ... онда ресми ақша
бірлігі, ақша ... ... ... қатар монеталарды жасау
тәртібі, ақша айналысын ұйымдастыру және реттеу тәртіптері қамтылады.
Ақша жүйесі келесі элементтерден тұрады:
Ақша бірлігінің атауы. ... ақша ... ... 100 ... құралған
1теңге болып табылады.
Ақша белгілерінің түрлері. Егер 1991 ж. 1 ... ... ... ... ... онда ... ... ҚР ақша белгілері ... өсу құны ... ... ... ... ... банкноттар
мен монеталардан құралады. Олар Ұлттық банктің ... ... ... ... ... ... ... ақшалар әрдайым көмекші сипатқа ие. Қағаз ақшалардың дербес түрде
ұзақ уақыт бойында айналуы мүмкін ... ... да ... ... ... ... ... – бұл несие негізінде алтынның орнына ... ... ... ... ... ... беруші мен несие алушы арасындағы
қарыз капиталының қозғалысын көрсетеді және “төлем ... ... ... ... ... ... алады”.
Несие ақшалардың негізгі түрлеріне: вексель, банкнота, чек, несие
карточкалары жатады.
Вексель – бұл ... ... соң ... ... ... көрсетілген
соманы қарыз алушыдан төлеуді талап ету құқын беретін жазбаша ... ... ... ...... және ақшалай есеп айырысу құралы
болып табылады, ... ... ... тұлға қатысуы мүмкін, себебі
вексель төлем құралы ретінде беріледі.
Эмиссия тәртібі. Қолма-қол ақшаларды ... ... ... және ... ... Ұлттық банктің қолма-қолсыз ақша
эквивалентін алумен банкнота мен монеталарды сату ... ... ... ... ... ... болып табылатын: қағаз және ... ... ... – бұл ... бір ... ақша бірлігіне қатысты
бірлігіне қатысты бейнеленген сол елдің ақша бірлігінің бағасы.
Әлемдік тарихта ақша жүйесінің келесі келесі типтері болған:
... ... ... ... ... ақшаның барлық қызметін
атқарады, ал несие ақшалар металға айырбасталады.
• Несие және қағаз ақша ... ... ... ... ... ... ... және қазынаға айналады.
Металдық айналысқа қатысты аталып өткен екі ақша жүйесі – биметализм
және монометализмге тән.
Биметализм – бұл ақша ... ... ... ... ... ... екі метал атқарады. Алтын және күміс монеталар кең көлемде соғылып,
еркін айналысқа түсті, биметализмнің үш түрі ... ... ... ... және күміс монеталар арасындағы
қатынас металдың нарықтық бағасына сәйкес стихиялы түрде бекітіледі.
Қосарлы валюта жүйесі, бұл ... ... ... ... ... ... монеталар алтын белгісі болып қалыптасады.
Ақша ретінде екі металдың қолданылуы ... ... ... қарама қайшы болды. Алтын менкүміс арасындағы шекті ... ... ... ... ақша ... ... реттеу
нәтижесіз болды. Күмістің құнсыздануы нәтижесінде алтын ... ... кете ...... ... ... бір ғана металл атқаратын ақша
жүйесі. Құн ... ... ... ... ... ... үш түрге бөлінді:
Алтын монета стандарты, оған алтын монетасының айналысы, алтынның ... ... құн ... ... ... ... өсу құны ... және т.б. тән.
Алтын құйма стандарты, Ұлыбритания мен Францияда енгізілді. Мұнда
банкноталар ... ... ... ... ... ... ... девиз стандарты, Германияда, Австралияда, Данияда, Норвегияда
және тағы ... ... ... Бұл ... ... шетел
валютасына айырбасталатынын білдіреді. Сөйтіп, бұл стандарт бір елдің
валюталы басқа елдің валютасына тәуелділігін ... – 1933 ж.ж. ... ... ... ... ... барлық фомалары жойылды. Алтынға айырбасталмайтын
несиелік ... ... ... ... ... ... және оны ... айырбастау капиталистік елдердің ... ... 1972 ж. ... орталық банктері үшін АҚШ долларын
алтынға айырбастау да тоқталды. Ақша эмиссиясын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... айырбасталмайтын несиелік ақшалар жүйесі, ақша
бірлігі құндарының қалыптасу механизміне қарай ... ... ... құны оның нақты құнынан біршама асап ... ... ... ашық ... операциялар, міндетті резервтер
нормасы, пайыз мөлшерлемесі, ақша несиенің басқа да әдістері арқылы, қаржы
және валюта ... ... ... ... ... ... өту ақша жүйесінің іргетастық
қағидаларының, яғни ақша айналымының обьективтік ... ... ақша ... ... қағидаларының бұзылуына әкеліп соқты.
Шаруашылық механизмінің құрамдас бөлігі ретіндегі ақша жүйесі қоғамдық
ұдайы өндіріс ... ... ... қайырады. Кез келген
сәйкессіздіктер ақша жүйесінің тұрақсыздығына, ... ... ... әкеп ... – қоғамдық дайы өндіріс процесіндегі сәйкессіздіктен
туындайтын бағаның өсуі ... ... Ұзақ ... ... ... ақша ... өсуі ірі ... жеткенде, инфляцияның басты факторы
ақша массасындағы өзгеріс болып табылады.
Инфляция термині АҚШ-та 1861-1865 жж. азамат соғысы ... екі ... ... 60 %-ға ... алу ... төмендеуі кезінде қолданыла
бастады.
КСРО халық шаруашылығындағы ... ... ... ... бойы
мойындамай келген. Инфляция бұл тек капитализмге ғана тән, ал социализм
жағдайында, ... ... ... ол ... тиіс емес ... фактілер
оған себеп болды. Шындығында да, директивті түрде баға ... ... ... ... ... заттарының бағаларын тұрақты
деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік берді. Бірақ тұтыну бағаларының деңгейі бір
ғана ... ... ... болып табылмайды. Инфляция, сондай-ақ
өнеркәсіптегі және ауыл ... ... ... бағасының
деңгейімен, ЖІӨдефляторымен де сипатталуы ... және ... да ТМД ... ... ... ... басталған өндіріс құралдары мен ттыну заттары
өндірісінің дамуындағы аяқ асты орын алған сәйкессіздік; қорғанысқа кететін
үлкен ... ... ... ... мен ауыл шаруашылығының
дамуына салынған капитал жұмсалымдарының тиімсіздігі; баға ... және ... ... ... өте көп ... алшақ болуы. Бағаны
ырықтандырмайынша нарықтық қатынастарға өту ... ... ... ... ... инфляцияға жол береді.
Шартты түрде инфляцияны мынадай түрлерге бөлуге болады: ...... яғни ... ... ғана орын ... ... даму қарқынына қарай – төмен, бәсең, гиперинфляция ... яғни ... өсуі ... ... ... ... – жылжымалы, тұрақты, сатылы.
Егерде инфляция экономикадағы құлдырауға байланысты болса, онда бұл
стагфляция деп ... ... бойы ... ақша ... мен ... ... экономис монотористердің назарында болды, солардың ішінде
танымал Милтон Фридмен де бар. ... ақша ... ... ... ... ... ... деп санайды.
Инфляция процесінің Қазақстандағы дамуы да осы көзқарасты куәландырады.
Айналыстағы ақша ... өсу ... ... үнемі өсуін ынталандырады.
Осылайша, 1993 жылы ақша массасы 6,3 есе, ал баға 21,7 есе; 1994 жылы ... мен ... өсу ... ... ... 845% және 125%; 1995 ... 216% және 160% құрады. 1996 жылы ақша массасының өсуі ... ... ... жол ... ... ... ... тек қана фискалды-ақша саясаты
көмегімен жүзеге асырылатынын куаландырады. Бірақ дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... өмір сүре білу
тәжірибесі бар. Бұл ... ... ... ... қай ... ... ... асатын инфляция жағдайында экономикалық өсуге
қол ... ... ... көрсетеді.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналысын басқару және реттеу32 бет
Ақша жүйесі және ақша айналымы31 бет
Ақша нарығының қазіргі кездегі жағдайы4 бет
Ақша саясаты31 бет
Ақшаның мәні, экономикалық мазмұны мен қызметтері42 бет
Баға белгілеу және қаржы айналымы9 бет
Инфляция - көпфакторлы құбылыс21 бет
Несиенің қажеттелігі және оның мәні. Несие капиталы. Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь