Біріккен кәсіпкерлік туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
1 Бөлім. Біріккен кәсіпкерлік түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
Операциялардың бірігіп орындалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
Операциялардың бірігіп орындалуының бухгалтерлік есебі ... ... ... ... ... ... ...5
Бухгалтерлік есеп берудің ақпараттарын ашып қарастыру ... ... ... ... ... ... ... 21

2 Бөлім. Активтердің бірігіп қолданылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Активтердің бірігіп қолданылуының бухгалтерлік есебі ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Бухгалтерлік есеп берудің ақпараттарын ашып қарастыру ... ... ... ... ... ... ... 28

3 Бөлім. Жай серіктестік келісімшарты бойынша біріккен кәсіпкерлік ... ... ... 30
Ортақ іс жүргізбейтін серіктестіктің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Ортақ іс жүргізетін серіктестіктің жекеленген балансы ... ... ... ... ... ... ... ... .36

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Біріккен кәсіпкерлік операцияларының тәртібі (жай серіктестік келісімшарты бойынша) БЕЖ 20/03-тің бухгалтерлік есеп шотында регламенттелген.
БЕЖ 20/03-дың 2 пункті бойынша осы құжат мекемемен қолданбайды, егер:
- құрылтайшылық келісімді немесе қаржылық-өнеркәсіп топ құруы туралы келісімді қорытындылағанда; мұның нәтижесінде заңды тұлға немесе қаржылық-өнеркәсіп тобы құрылады;
- басқа мекеменің жарғылық, қойма капиталына,жарна қорына үлес қосқанда;
-экономикалық табыс немесе пайда шығаруды көздемейтін біріккен кәсіпкерлікке қатысу туралы келісімді қорытындылағанда.
Қаржылық-өнеркәсіп топ дегеніміз – негізгі және еншілес сияқты қоғамда атқаратын, не толық не жарым-жартылай өздерінің материалды және материалды емес активтерін қаржылық-өнеркәсіп топ құруы туралы келісім негізінде қосатын заңды тұлғалардың жиыны. Бул келісімнің мақсаты инвестициондық және басқа да проекттер мен программалар үшін техникалық және экономикалық интеграциялау. Бұл программалар қызмет және тауар сбытының нарығын ұлғайтуға және бәсекелестік деңгейін көтеруге, өндірістің тиімділігін өсіруге, жаңа жұмыс орындарын құруға бағытталған.
Өзінің қызметінің негізгі мақсаты пайда табу болатын мекемелер коммерциялық, ал мұндай мақсатта бағытталмаған және тапқан табысын таратпайтын мекемелер коммерциялық емес болып
табылады.
Қатысушылардың үлесінен басқа (мүлік меншіктері), осы мекеменің капиталының өсуіне әкелетін міндеттемелердің өтелуі және активтердің түсуінің (ақшалай қаражаттардың, басқа да мүліктің) нәтижесінде экономикалық пайдасының өсуі бухгалтерлік есепте мекеменің кірісі, табысы болып табылады.
        
        Жоспары
Кіріспе.....................................................................
...................................................2
1. Бөлім. Біріккен кәсіпкерлік
түрлері................................................................
....4
1. Операциялардың бірігіп
орындалуы.............................................................
.....4
2. Операциялардың бірігіп орындалуының бухгалтерлік
есебі...........................5
3. Бухгалтерлік есеп берудің ақпараттарын ашып
қарастыру............................21
2. ... ... ... ... ... қолданылуының бухгалтерлік
есебі................................23
2. Бухгалтерлік есеп берудің ақпараттарын ашып
қарастыру............................28
3. Бөлім. Жай серіктестік келісімшарты бойынша біріккен
кәсіпкерлік............30
1. Ортақ іс жүргізбейтін ... ... іс ... ... ... ... келісімшарты бойынша (жай серіктестік)
операциялардың бухгалетрлік есебі
Біріккен кәсіпкерлік операцияларының ... (жай ... ... БЕЖ ... бухгалтерлік есеп шотында
регламенттелген.
БЕЖ 20/03-дың 2 пункті бойынша осы құжат мекемемен қолданбайды, егер:
- құрылтайшылық келісімді немесе қаржылық-өнеркәсіп топ құруы туралы
келісімді ... ... ... ... ... ... қаржылық-
өнеркәсіп тобы құрылады;
- басқа мекеменің жарғылық, қойма капиталына,жарна қорына үлес қосқанда;
-экономикалық табыс немесе пайда ... ... ... ... ... ... ... топ дегеніміз – негізгі және еншілес сияқты қоғамда
атқаратын, не толық не жарым-жартылай ... ... ... емес ... ... топ ... ... келісім
негізінде қосатын заңды тұлғалардың жиыны. Бул келісімнің мақсаты
инвестициондық және басқа да проекттер мен программалар үшін техникалық
және экономикалық интеграциялау. Бұл ... ... және ... ... ... және ... ... көтеруге,
өндірістің тиімділігін өсіруге, жаңа жұмыс орындарын құруға бағытталған.
Өзінің қызметінің негізгі мақсаты пайда табу болатын мекемелер
коммерциялық, ал мұндай мақсатта бағытталмаған және ... ... ... ... емес ... ... ... (мүлік меншіктері), осы мекеменің
капиталының өсуіне әкелетін міндеттемелердің өтелуі және активтердің
түсуінің (ақшалай қаражаттардың, басқа да мүліктің) нәтижесінде
экономикалық пайдасының өсуі бухгалтерлік есепте ... ... ... табылады.
«Экономикалық пайда» термині бухгалтерлік есептің нормативтік реттеу
жүйесінің құжаттарында көрсетілмеген. Келешек экономикалық пайда ... ... ... ... ... эквиваленттеріне келуіне
мүліктің тура немесе жанама әсер етуінің потенциалдық мүмкіндігі.
Азаматтық заңдылықтардың нормаларына сәйкес коммерциялық мекемемен
келісілген біріккен кәсіпкерлік (жай ... ... БЕЖ 20/03 ... бермейді.
БЕЖ 20/03 «Біріккен кәсіпкерліктің қатысуы туралы қаржылай есеп ... ... есеп беру ... ... 31 ... ... 31-де біріккен кәсіпкерлік бухгалтерлік есеп беру
көрсеткіштерінің құрылуының 2 тәсілі көрсетілген: пропорционалдық мәлімет
(негізгі ... және ... ... ... есеп ... (мүмкін балама
амал).
Пропорционалдық мәлімет тәсілі – біріккен компаниядағы кәсіпкердің үлесі
активтерде, міндеттемелерде, табыс пен шығыстарында ... ... ... ... ... ... ... қаржылай есеп
беруіндегі баптарында бөлек жолдармен көрсетілуі бойынша есеп пен есеп
беру тәсілдері.
Үлестеп қатысу бойынша есеп ...... ... ... ... өзіндік құнымен, содан кейін инвестиция объектісіндегі
таза активтерді алғаннан кейін үлестің өзгеруінің түзетілуімен ескерілеті
бухгалтерлік есеп тәсілі.
БЕЖ ... де ... ... ... мен ... ... бухгалтерлік есеп беруде осы тәсілдер қолданылады.
1 Бөлім
Біріккен кәсіпкерлік түрлері
1.1 ... ... ... 20/03 мақсатындағы біріккен кәсіпкерлік қатысуында азаматтық құқұқтық
келісіміндегі мекеменің қатысуын, жай серіктестік ... ... да ... ... ... ... ... болады.
БЕЖ 20/03 экономикалық пайда табудың әдістерінің түріне қарай біріккен
кәсіпкерліктің үш түрлерін бөледі:
1) операциялардың бірігіп орындалуы
2) активтердің бірігіп қолданылуы
3) қызметтің ... ... (жай ... ... ... ... ... формаларына бухгалтерлік есеп жүргізудің өз
тәртібі және қаржылай есеп берудегі мәліметтің ашылуы көрсетілген. Олардың
бір бірінен айырмашылығы ... ... ... кәсіпкерлік келісімшартының бухгалтерлік есебіндегі уш типтердің
бір бірінен өзара айырмашылығы
|№ |Негізгі мінездемелер |Операциялардың ... ... |
| | ... ... |кәсіпкерлік |
| | | ... | |
|1 ... ... қолда |жоқ |жоқ |ия |
| ... ... | | | |
| ... ... пен | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... ... ... ... түрде |Фактіге |
| | | | ... |
|3 ... ... ... |ия |ия |ия |
|4 ... ... |ия |ия |жоқ |
| ... есебін жүргізу | | | |
|5 ... ... ... |ия |ия |жоқ |
|6 ... арасында |жоқ |ия |жоқ |
| ... ... | | | |
| ... көтеріп алған | | | |
| ... мен | | | |
| ... ... | | | |
|7 ... ... тарату|жоқ |жоқ |ия |
|8 |Жою ... құру |жоқ |жоқ |ия ... ... ... ... ... ... қатысты:
- біріккен кәсіпкерліктің екі немесе одан да көп жақтары сәйкес келетін
келісіммен байланысты
- осы ... ... ... ... ... құрмай орындала алады.
Айтқанды ескере отырып, осындай келісімді құрастырар алдында негізгі
критерийлер тек келісімнің заң жағынан тазалығы ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... де ... керек.
БЕЖ 20/03 нақты бухгалтерлік жазбалар келтірілмегендіктен және
операциялардың бірігіп орындалуында және активтердің бірігіп
қолданылуындағы бухгалтерлік есеп жалпы түрде ... ... уш ... мүмкін болатын есеп нұсқаларын көрсетейік.
1.2. Операциялардың бірігіп орындалуының бухгалтерлік есебі
Операциялардың бірігіп ... жеке ... ... ... салымы бухгалтерлік есепте сәйкес шоттарында ескеріледі
және қаржылық енгізудің құрамына аударылмайды
3) операциялардың бірігіп орындалуына қатысты активтер мен
міндеттемелердің, табыстар мен шығыстардың есебі ... ... ... ... ... ... ... мен активтер,
табыстар мен шығыстар келісімшарттың әр қатысушысына қатысты жеке үлес
түрінде ... Ол үшін ... ... ... мен
активтердің синтетикалық шоттарына қатысты аналитикалық шоттар құрылады.
5) біріккен өндірістік процестің соңғы этапын орындайтын қатысушы
келісімшарттың басқа қатысушыларына арналған өнімнің үлесін баланстан
шығарып ... ... ... ... ... этапынан кейін
қатысушылар:
- өндірістің барлық стадиясынан өткен өндірілген өнімнің барлығын
өздерінің ... ... ... тарата алады
- өндірістің соңғы этапын орындаған қатысушыға өндірілген өнімнің
реализациясын жасауға тапсыра алады.
Қорытынды кезеңді орындамайтын қатысушының есебі
Аналитикалық есептің ... ... ... ... қатысты міндеттемелердің, активтердің
аналитикалық жекелеген есебінің қалай ұйымдастырылуын анықтау қажет.
БЕЖ 20/03-дің 7 пунктінде ... осы ... ... бухгалтерлік есепте сәйкесті шоттарды ескеріле
береді және қаржылық салымының құрамына аударылмайды. Сонымен қатар,
бірлесіп орындалатын операциялар бойынша табыстар, шығыстар,
міндеттемелер мен активтер әр ... ... ... ... ескерілетіні, аналитикалық есепте табыстар, шығыстар,
міндеттемелер мен активтердің синтетикалық шоттар есебіне сәйкесті
ескерілетіні осы пункте ... ... ... 7 ... ... мен ... жекелеп ескерілуі
және аналитикалық есебті қалай ұйымдастырылуы туралы толық
көрсетілмеген.
Жекелеген есеп үшін қатысушының ... ... ... синтетикалық
шоттарға сәйкес аналитикалық субшоттарды қарастыруға болады. Мысалы,
«Негізгі құралдар» 01 шоттарына ... ... ... мүмкін:
- «Дербес қызметте қатысатын Негізгі құралдар» субшот 1
- ... ... ... ... ... субшот 2
Негізгі құралдардың бір жағдайдан басқасына аударылуы бухгалтерлік
жазбаларда келесідей көрсетіледі:
|№ |Шаруашылық операция атауы |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... қатысатын |Субшот 1 |Субшот 1 «Дербес |
| |негізгі құралдардың ... ... |
| ... ... ... ... ... | ... ... |
| | ... | ... ... бөлек субшоттарда басқа да активтер де ескеріле алады:
материалдар, материалды емес активтер, кредиторлық қарыздар және ... есеп ... ... ... ... бар кез ... аналитикалық есептің регистрі бола алады.
Аналитикалық есептің тәртібі мекеменің аналитикалық саясатында бекітіледі.
Мекеменің жұмыс жоспары ... ... бас ... есеп ... формаларын құру керек және оларды есеп
саясатына қосымша ... ... ... ... ... ... 20/03-дің 7 пунктіндегі қорытындысы бойынша әр қатысушыға келесі
бухгалтерлік жазбалар ұсынылады:
|№ |Шаруашылық операция атауы |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |20 ... |Өндіріс шығындары |
| |кезеңінде өндірілген меншікті ... ... ... ... |
| ... ... ... |10, 02,05,60, 69, |
| | ... |70 және т.б. ... | ... ... «... |
| | ... ... ... ... | ... ... |
| | | ... |
|2 ... ... орындалуы |19 «ҚҚС» субшоты |60 «Жабдықтаушылар |
| |бойынша ... ... ... |мен ... |
| |алынған қызметтер, материалдар, |бірігіп орындалуы |есеп айырысуы» |
| |шикізаттар құнына ҚҚС ... ... ҚҚС» ... |
| ... | ... |
| | | ... орындалуы |
| | | ... есеп |
| | | ... |
|3 ... кейінгі |68 «Салықтар мен |19 субшот «Астық |
| ... ... ... ... бойынша |өсіру |
| ... ... ... ... айырысу» |операцияларының |
| |алынған қызметтер, материалдар, |субшоты «ҚҚС ... ... |
| ... ... ҚҚС ... |бойынша бюджетпен |бойынша ҚҚС» |
| ... ... ... ... ... | |
| ... | | ... кезеңді орындамайтын серіктестіктің есебіндегі біріккен процестің
барлық кезеңі аяқталғаннан соң дайын ... ... ... шығындар
аяқталмаған өндірісте ескеріледі. Өнімді бөлгеннен кейін оның қатысушыға
тиесілі бөлігі келесі балансқа кірістелу керек:
|№ ... ... ... |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... кейін |43 «Дайын өнім» |20 «Негізгі |
| ... ... өнім ... ... |өндіріс» субшоты |
| ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |бойынша негізгі |
| | ... ... ... |
| | ... | ... өзі ... ... өндірістің өзіндік құнына дайын өнім
кірістеле алады. Яғни, әр қатысушыға қатысты өнімнің тиесілі үлесінің
баланстық құны 20 ... ... ... ... ... шығынына тең болады.
Содан кейін сатудың есеп шоттарындағы шығуы көрсетіледі.
Мысал 1
ААҚ «Комбайнер» ЖАҚ ... ... ... ... үшін ... ... ... бойынша құрастырылған келісімшарттың
талаптары бойынша ААҚ «Комбайнер» егістік үшін техника, жұмыс күші және
тұқымдарды қолданады да, астық жинайды.
ЖАҚ «Полевод»арнайы ... ... ... астықты өсіреді.
Өсірілген астық қатысушылардың арасында біріккен процесске кеткен
шығындарына пропорционалды ... 2007 ... ... келесіні құрды:
ААҚ «Комбайнер» - 2 000 000 руб. (900 000 руб. егістік кезеңінде және
1 100 000 астық жинаған кезде), ЖАҚ «Полевод» - ... ... ... ... 500 т ... ... Есеп беру кезеңідегі
шығындардың қатынасы 2:3-тей.
Астықты жинағаннан кейін өнімсеріктестіктердің арасында осылай бөлінді: ААҚ
«Комбайнер» 200 т = 500 т х 2 000 000 руб. : ... руб.+ ... ЖАҚ ... - 300 т = 500 т х ... руб. : (2000 000 руб. ... руб.)
ААҚ «Комбайнер» 3 300 000 руб.-ға сатып алушыға өзінің астығын сатты,
соның ішінде ҚҚС 10 % - 300 000 ... ... ... үшін ААҚ ... ... ... және салық регистрларының берілгені бойынша салықтың табысқа
есептеуімен бірдей делік.
ААҚ «Комбайнердің» бухгалтерлік ... ... ... |Шаруашылық операция атауы |Сомма, |Шот корреспонденциясы |
| | |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |900000 |20 ... ... |шығындар көрсетілді | ... |70 және т.б. |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... «... |
| | | ... ... ... | | | ... |
| | | | ... |
|2 ... жұмыстар кезеңіндегі| |19 ... |60 ... |
| ... ... | ... ... |
| ... ... | ... ... ... |
| |өндірістік мақсаттар үшін | ... ... |
| ... ... | ... ҚҚС» ... |
| ... шикізаттардың | | | |
| ... ҚҚС ... ... | | |
|3 ... және | |68 ... |19 ... |
| |кірсітелгеннен кейін бірігіп| |мен ... ... |
| ... ... | ... есеп |бірігіп өсіру |
| |бойынша өндірістік мақсаттар| ... ... |
| ... ... ... | ... «ҚҚС ... ҚҚС» |
| ... ... | ... | |
| ... ҚҚС ... салық | ... есеп | |
| ... ... | ... | |
| ... | | | |
|4 ... орағының өндірісі |1100000 |20 ... ... ... ... ... | ... өсіру |70 және т.б. |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
|5 |Егін орағы кезеңіндегі | |19 ... |60 ... |
| ... орындалатын | ... ... |
| ... бойынша | ... ... ... |
| ... ... үшін | |операциялары ... |
| ... ... | ... ҚҚС» ... |
| ... ... | | | |
| ... ҚҚС сомасы көрсетілді| | | |
|6 ... және | |68 ... |19 ... |
| ... ... бірігіп | |мен ... ... |
| ... ... | ... есеп ... ... |
| |бойынша өндірістік мақсаттар| |айырысулар» |операциялары |
| ... ... ... | |субшоты «ҚҚС ... ҚҚС» |
| ... ... | ... | |
| ... ҚҚС ... ... | |бюджетпен есеп | |
| ... ... | ... | |
| ... | | | ... ... аяқталған соң келесі жазбалар болады:
|№ |Шаруашылық операция |Сомма, |Шот корреспонденциясы |
| ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |2000000 ... ... |20 ... |
| ... ... өнім | ... ... ... |
| |бөлігінің өзіндік құны | ... ... ... ... |
| ... | | ... ... |
|2 |Сатылған астықтың |3300000 |62 ... |90 ... |
| ... ... | |мен ... ... 1 «Түсім» |
| |сомасына | ... ... | |
|3 ... ... ... |300000 |90-3 «Сатылғандар» |68 «ҚҚС бойынша |
| |өткізуден ҚҚС ... | ... ... ... есеп |
| | | | ... (76 |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
|4 ... ... |2000000 |90 ... |43 субшот |
| |өзіндік құны көрсетілді| ... ... ... ... |
| | | ... ... ... кейін |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... ... ... да ... болса, олардың құны сатудың өзіндік құнына
жойылады:
|№ |Шаруашылық ... ... |
| ... ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |1000000 |90 ... 9 |99 ... мен |
| |өндірілген астықтың |(3300000 – ... ... |
| ... ... |300000 – |шығын/табыс» | |
| ... ... ... | | |
|2 | |240000 |99 ... |68 субшот «Табысқа|
| | ... х ... ... ... ... есеп|
| | |24%) ... ... ... |
| | | ... | |
| | | ... | ... салық салу үшін әр қатысушы өзінің түсімінен төлейді, ... ... ... ... алуышға шот-фактура беріледі. ААҚ
«Комбайнер» өзінің 300 000 руб. түсімінен ҚҚС төлейді, ... ... ... өз ... ... ... ... ол өз шығындары бойынша «кірген»
ҚҚС шегерімін ... ... ... мен ... ААҚ ... толтырылады.
Мүлікке салықты ААҚ «Комбайнер» дербес өзінің негізгі құралдарынан, сонымен
бірге астықта бірігіп өсірудегі қатысушылардан төлейді.
Табысқа салықты ... ... ... ... алынған табыстан төленеді.
Мысалдан көріп отырғанымыздай, біріккен процесте қорытынды кезеңді
орындамайтын ... ... ... ... ... және ... таратылуының көріністері ... ... ... ... ... жоқ. ... тек ... процесс аяқталғаннан соң қатысушының алатын дайын
өнімнің факті ... ... ... ... ... ... ... қорытынды кезеңін орындамайтын қатысушыда операциялар көрініс
тапқанда, екі ... ... ... аудару керек.
Біріншіден, өндірістің қорытынды кезеңіндегі дайын ... ... бір ... ... екіншісіне ары қарай өндеу үшін материалдық
активтерді (шалафабрикаттар және т.б.) ... болу ... және ... ... ... ... ... шығатыны, шалафабрикаттар мен содан кейінгі шығарылған өнімдер жай
серіктестік келісімшартындағы қатысушылардың бірлескен мүлігі және де ... ... ... табылады. Демек, келісімшарттың бір қатысушынан
шалафабрикаттың басқасына тапсыруы ... ... ... ... ... бөлшектер, басқа да жиынтықтардың өндірісінің
есебі үшін және оларды ары қарай келесі қатысушыға ... үшін ... есеп ... ... ... субшоттармен 21 шотын «Өзінің
өндірісіндегі шалафабрикаттар» ... ... ... ... ... ... ... қатысушыға олардың тапсырылуын 20 шотындағы «Негізгі
өндіріс» субшотында ескеріле алады. ... ... ... ... жазбада келесідей көрініс табады:
Дт – 20 субшот «Жай серіктестіктің басқа қатысушыларына ... - 20 ... «Жай ... ... ... орындалған
шалафабрикаттар»
Мұндай тапсырысты серіктестіктің біріккен ... ... ... тек
оперативті есепте ескеруге болады. Өзініздің тандауынызды мекеменің есепті
саясатында белгілеп қойған жөн.
Кейбір авторлар осы жазбаны қодануға болады деп ... – 76 ... ... мен мердігерлермен есеп айырысу»
Кт – 21 субшот «Жай ... ... ... ... (43 «Дайын өнім»)
Бірақ автордың ойынша, мұндай жазбада аяқталмаған өндірістің қалдықтарының
мағынасы жоғалады, және бухгалтерлік ... ол ... ... ... ... Бұл ... келесі қатысушының
жауапкершілігінде қалған шалафабрикаттар бөліміндегі ... ... ... ... қатар оның сомасымен сәйкес келмеуі де мүмкін.
Бірақ қатысушылардың балансы теңбе-тең болуы керек, ал алдыңғы қатысушының
алдында бухгалтерлік баланста осы ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты, ... ... ... ... ... шығындардың көлемін атауы бір 45 ... ... ... ... ... ... дайын өнім ретінде көрсетуге
болады.
Өндірістің ... ... ... қатысушы барлық соңғы өнімді
таратумен айналысқан жағдайда біріккен процесс қатысушына ... ... ... ... сұрағы пайда болады.
Операциялар бірігіп орындалғанда жекеленген баланс құрылмайды.Біріккен
процестің басқа да қатысушыларының табыстарын сатушы олардың алдында
міндеттеме ретінде көрсету керек.
Ең алдымен, ҚҚС ... ... ... есеп ... ... ҚҚС қозғалысын мысал ретінде көрсетейік.
Мысал 2
ААҚ «Зима» және ЖАҚ ... ... ... ... түріндегі
біріккен кәсіпкерлік туралы келісімшарт құрайды.
Келісімшарт бойынша ААҚ «Зима» қатысушысы ЖАҚ «Весна» қатысушысына
жабдықтар үшін жиынтақтарды өндіріп, ... ал ЖАҚ ... ... ... жиыстыру мен оларды сатумен айналысады. ҚҚС бойынша
бюджетпен есеп айырысатын өкілетті қатысушы ЖАҚ «Весна» ... ... ... ... үшін қызметтер мен жұмыстарды, материалдарды
жеткізушілермен есеп айырысуды ЖАҚ ... ... ... ... ... ... ... ААҚ «Зима»
жиынтықтарын өндіргенде қолданылатын материалдардың жүкқабылдаушысы ретінде
жабдықтаушылар ААҚ « ... ... ... ... ай ... ААҚ «Зима» өндірістің кезеңіндегі меншікті шығындарын
көтерді: персоналдарға жалақы есептелді,негізгі құралдар мен ... ... ... 80 000 руб. ... Одан басқа шеттегі
мекемелердің материалдары мен қызметтері ЖАҚ «Весна» арқылы 118 000 руб.
сомасына сатып ... ... ... ҚҚС – 18 000 ... ... ... толық көлемде ЖАҚ «Веснаның» есеп айырысу
шотына келіп түседі. Келісімнің шарттары бойынша дайын өнім және ... ... ... ... түрде таратылады: ААҚ
«Зима» - 2/3 және ЖАҚ «Весна» - 1/3.
Мысалды жеңілдету үшін бірлескен кәсіпкерлік қатысушыларда ... жоқ ... ... ... ... ЖАҚ «Весна» түсім 708 000 руб. сомасын
алды, соның ішінде ҚҚС- 108 000 руб.
Осы ... ... ... ... үшін ААҚ «Зима» синтетикалық
шоттар есебіне бөлек субшоттарды қолданады ... ... үшін ... «БК» коді ... қатысушының есебінде есеп беру айына келесі жазбалар пайда болды:
|№ |Шаруашылық операция |Сомма, |Шот корреспонденциясы |
| ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |80000 |20 «БК үшін ... және |
| ... | ... |т.б. ... |
| |кезеңіндегі шығындар | ... ... |
| ... | | | |
|2 ... ... |100000 |10 субшот «БК |76 «БК бойынша ЖАҚ |
| ... ЖАҚ ... | ... ... ... |
| ... ... | | ... ... |
|3 ... орындалатын |18000 |19 субшот «БК» |76 «БК ... ЖАҚ |
| ... ... | | ... ... |
| ... алынған | | ... ... |
| ... ... | | | |
| |ЖАҚ ... | | | |
| ... | | | |
| ... ҚҚС | | | |
| ... | | | |
|4 |ЖАҚ ... ... |76 ... «БК |19 ... «БК» |
| |материалдар бойынша | ... ЖАҚ | |
| |ҚҚС ... | ... өзара | |
| ... | ... ... | |
| ... ... | | | |
| ... құны бойынша) | | | |
|5 ... ... |100000 |20 ... «Жай |10 ... «БК |
| ... ... | ... |бойынша материалдар»|
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
|6 ... ... |180000 |20 ... «ЖАҚ |20 субшот «БК-ға |
| ... ... | ... ... |
| ... үшін ЖАҚ | ... |шалафабрикаттар |
| ... | ... | |
| ... | | | |
| ... көрсетілді | | | |
|7 |ЖАҚ ... |180000 |43 ... «БК |20 ... «ЖАҚ |
| ... және | ... ... |«Веснаға» |
| ... ... | ... ... ... |
| ... кейін | | ... |
| ... ... ... | | | |
| |2/3 ... ... | | | |
| ... көрсетілді | | | ... ... ... ... ... көрсетіледі. Сонымен бірге
дайын өнімнің натуралды крсеткіште жалпы шығатынын және оны қатысушылардың
арасында сәйкесті бөлетінін растайтын құжат керек.
|№ |Шаруашылық операция ... руб. |Шот ... |
| ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 |ААҚ ... өз |1800000 |90 ... ... «БК |
| ... ... | ... «БК ... ... |
| |жиналып сатылған | ... ... ... ... |
| ... ... құны | |өзіндік құны» | |
| ... | | | |
|2 ... ... |472000 |76 «БК ... |90 ... ... ... |(708000 х |ЖАҚ ... ... «БК |
| |тиесілі табысы |2/3) ... есеп ... ... |
| ... | ... | |
|3 |ААҚ ... ... |72000 ... |76 ... «БҚ |
| ... ... ... 2/3) ... ... ЖАҚ |
| |ЖАҚ «Весна» бюджетіне | ... «БҚ ... ... ... | ... ҚҚС» ... ... ... процесінде |220000 |90 субшот 9 |99 ... ... ... ... |(472000 – ... ... |
| |таратылуынан (табыс) |72000 – ... | |
| ... ... |180000) | | |
| ... | | | |
|5 ... таратқанда |528000 |99 субшот «БҚ |68 ... |
| ... ... ... |(220000 х |бойынша табысқа |«Табысқа салық |
| ... ... ... |24%) ... ... ... есеп |
| ... көрсетілді | |шартты ... ... |
| | | ... | |
76 ... «БҚ бойынша ЖАҚ «Веснамен» өзара есеп айырысулар» шотының
берілгеніне сай:
- ААҚ «Зима» ЖАҚ «Веснаға» материалдар үшін 100 000 руб. қарыз.ЖАҚ ... ... олар ... ҚҚС ЖАҚ ... ... ... және 18 000 руб. ... шегерімге алынған.
- ЖАҚ «Весна» ААҚ «Зимаға» оның түсімін (ҚҚСсыз) 400 000 руб. ... ЖАҚ ... ... ... ... ҚҚС ... 72 000 руб.
өкілетті қатысушылармен сатып алушыларға берілген серіктестік үшін ... есеп ... ... – ЖАҚ ... алынған 300 000 руб.
тиесілі. 76 субшот «БҚ бойынша ЖАҚ «Веснамен» өзара есеп айырысулар» шоты
аналитикалық есеп берілгені бойынша солай шыққан:
|№ ... ... ... руб. |Шот ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |51 |76 ... «БҚ |
| |ЖАҚ ... ... | | ... ЖАҚ |
| ... | | ... |
| | | | ... есеп |
| | | | ... ... ... отырғанымыздай, бюджетпен есеп айырысуға өкілеттілігі жоқ
қатысушыға табыстар мен шығыстар бойынша ҚҚС көрсетпеуге ... ... ... ... ... ... соғады.
Сондықтан, егер қорытынды кезеңді орындайтын қатысушы барлық өнімді өзі
тарататын болса, онда серіктестіктерде ҚҚС тексеру бөлімінің салық
органдарымен ... ... ... ... ... ... ... орындайтын қатысушының есебі
Өндірістің қорытынды кезеңін орындайтын қатысушыға бухгалтерлік есепте өте
үлкен жауапкершілік жатады. Ол әр қатысушының үлесін қорытынды өнімінің
натуралды және ... ... ... ... ... ол осы ... сатып алуышларға таратылуын жасай алады,
сондықтан, осындай өнімді сатудан әр ... ... ... ... ... ... ... бөлеміз
Қорытынды кезеңді орындайтын қатысушыға біріккен процестің қатысуышларынан
тапсыратын ... да ... ... ... ... ... БЕЖ ... көрсетілмеген.
Осы шоттар жоспарына арнайы забалансталған шот көрсетілмеген. Сондықтан,
серіктестік келісімшарттың бір қатысушысынан ... ... ... ... ... ... қосымша көрсетілуін таңдай
алады. Мысалы, ол 013 «Біріккен операцияларда қатысушыларынан алынған
шалафабрикаттар» шоты болуы мүмкін.
Сол уақытта келісімшарт ... ... ... ... ... тыс шотында шалафабрикаттар, құрылғылар мен бөлшектер
қандай бағамен бағаланатынын анықтау керек. Беріп жіберетін ... ... ... ... ... ... беріп жібергендегі дайындауға фактталған шығындар бойынша
есеп болуы мүмкін. Бірақ мұндай есеп өте қиын болғандықтан, келісімшартта
келісілген баға бойынша есеп ұсынылады.
Қорытынды кезеңді ... ... ... ... орындауы бойынша
шығындарды жай тәртіпппен 20 «Негізгі өндіріс» шотындағы бөлек субшотта
есептейді.
Өндірістік процесстің қорытынды кезеңін орындайтын қатысушы ... ... ... үлесін баланстан кейін есептейтіні туралы БЕЖ
20/03-тің 7 пунктінде бекітілген.
Серіктеске ... ... өнім ... ... ... өнім ... тыс шот ... де, өнім серіктеске берілгеннен кейін кредит
бойынша осы өнім жойылады.
Қорытынды кезеңді орындайтын қатысушы өз үлесін 43 ... ... ... кәсіпкерлік» субшотын дебитінде, 20 «Негізгі өндіріс» шотындағы
«Бірлескен кәсіпкерлік субшотының» кредитінде есепке ... ... ... ... ... ... ... баланс тыс
есеп жоқ болады, себебі есеп объектісінің ... ... ... ... және ЖАҚ ... ... біріктіріп, програмдық өнім
шығаруға келісім жасайды.
ААҚ «Зима» программалаумен айналысса, ЖАҚ «Весна» ... ... ... оның ... ... ... ... тараулмен
қамтамасыз етеді. Құжатттаумен бірге алынған ... ... ... ... ... тең ... ... 2007 ж. Наурыз айындағы өнімді программалаумен ... 100 000 руб. ... ... ... өнімді материалдық
тасушыны наурыз айының ... ... ... ... берді.
Программаны тасымалдау ЖАҚ «Веснаның» ... тыс ... ... руб. ... ... ... ... есепке алынады
деп екі жақ келіседі.
ЖАҚ «Веснаның» өнімнің ары ... ... мен ... ... ... 2007 ... сәуір айына 150 000 руб. құрады.Сәуірдің соңында 100
экземпляр шығарғаны туралы және әр ... 50 ... ... ... ... ... ... дайын өнімін есебін ЖАҚ «Весна» 1 өнім 4000 руб
тұратындай бағамен есепке ... ... ... ... 50 ... руб. тұрады.
Осы кестеде әр мекеме жүргізетін бухгалтерлік жазбалар келтірілген:
Кесте
Өнім есебі бойынша ... ... ... ... ... ... | | |
| ... |Шот ... |Шот |
| |руб. ... |руб. ... |
| | |Дт |Кт | |Дт |Кт |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... жыл ... ... құру |100000 |20/ |10,02, |100000 |003-1 | ... ... | ... |70,69 | | | ... | | | | | | ... ... |20/СД |20/ | | | ... | | ... | | | ... | | | | | | ... жыл ... ... | | | |100000 |003-2 |003-1 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | |150000 |20 |10,02, ... | | | | | |70,69, ... мен | | | | | | ... бойынша| | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | |150000 |43 |20 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... бөлігі| | | | | | ... – 50 | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | |200000 |002 | ... | | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | ... – 50 | | | | | | ... | | | | | | ... «Зимаға» |100000 |43\СД |20/СД |200000 | |002 ... ... | | | | | | ... т | | | | | | ... | | | | | | ... тыс 003-2 шоты ... ... ... соң ... ... бөлеміз
Егер келісім бойынша қорытынды кезеңді орындайтын қатысушы ортақ өнімді,
жұмысты немесе қызметті сатса, онда келісім ... ... ... ол ... ... ... бөлігін аудару бойынша
міндеттемелер ретінде есепке алады. Ол үшін 76 «Басқа да ... ... есеп ... шоты ... ... ... кредиторлық қарыздарын дайын өнімді сатып
алушыға тиеген кезде құру керек.
Өнім өткізуді орындайтын қатысушы өз ... ... ... ... ... алушыдан түсетін кіріс келесідей көрсетіледі:
• 62 «Сатып ... мен ... ... есеп айырысу» шоты
дебиттеліп, 90 «Сату» шотының «Бірікен қызметтен түсім» субшоты
кредиттеледі.
• 62 ... ... мен ... берушілермен есеп айырысу» шоты
дебиттеліп,
Бюджетпен есеп айыруды ЕБТ жүргізетін болғандықтан, бухгалтерлік есептегі
меншікті ... ... оның ... ... ... ҚҚС-та
көрсетілген табыс көлемімен анықталмайды. Себебі, ЕБТ бюджет алдындағы
міндеттемені өзне тұлғалар үшін орындайды.
Осы жерде назарды өндіріске ... ... ... ... сатылу ерекшелігіне аударған жөн. Егер өндірістің соңғы этапында
шалафабрикат бірлігінен дайын өнім ... ... ... онда ... ... сәйкес, дайын өнім көлеміне байланысты пропорцияға бөлінуі,
не бөлінбеуі де ... ... ... ... сатылған өнім мен өзге қатысушылар
алдындағы қарыз сатылған тауар процесінде қалай орналасатынын қарастырайық:
Мысал 4
2 ... ... ... ... ... этапын жүзеге
асыратын және өндірілген өнімді сатуға қатысатын ЖАҚ ... ... ... ... «Веснаның» өндіріс этаптары бойынша шығындары – 130 000 руб., ҚҚС –
10 000 ... ЖАҚ ... ... ... жазбаны жазады:
|№ |Шаруашылық ... |Шот ... |
| ... ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... |100 000 |76 ... «ААҚ |60 ... және |
| |материалдар үшін | ... ... ... есеп |
| ... | ... есеп ... ... |
| ... | | | |
|2 |ҚҚС ... |18 000 |19 ... «БК» (н/е |60 ... және |
| ... | |76) ... есеп |
| ... | | ... |
| ... үшін | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
|3 |ААҚ ... үшін |18 000 |68 ... ҚҚС |19 ... «БК» (н/е 76) |
| |сатып алынған | ... есеп | |
| ... | ... | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|4 |ААҚ ... |18 000 |0003-1 «БК ... | |
| ... ... | ... | |
| ... | ... | |
| ... | | | |
| ... және | | | |
| ... ... | | | |
|5 ... |180 000 |003-2 ... |003-1 «БК ... ... ... үшін | ... ... |
| |өндіріске | ... | |
| ... | ... | |
| ... | | | |
|6 ... |10 000 |20 ... «БК ... ... | ... ... «БК» ... субшоттар |
| |қызметтің ҚҚС | ... ... | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|7 |ЖАҚ ... |130 000 |68 «Салық бойынша |19 «БК» ... |
| |1/3 ... ... |есеп айырысу» субшот| |
| ... ... | ... ... | |
| ... құны | ... есеп | |
| ... өндіріс| |айырысу» | |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ААҚ ... 2/3 ... өнімі баланстан тыс есепте
көрсетіледі:
|№ |Шаруашылық операция|Сомма, | Шот ... |
| ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 |ААҚ ... | |002 |003-2 ... |
| ... | | ... |
| |тиесілі дайын | | ... |
| ... 2/3 ... | | ... |
| ... ... | | | |
|2 |ЖАҚ ... ... ... |62 ... ... ... |
| ... |(768 000 ... есеп ... |
| ... |х 2/3) ... ... ... ... қызметтен | | ... ... |
| ... ... | | | |
| |бәр ... | | | |
|3 |ААҚ ... | |76 ... |68 «ҚҚС ... |
| |серіктесіне тиесілі| ... және ... есеп |
| ... ... | ... есеп |айырысу» |
| |бюджетке ҚҚС | ... | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|4 ... ... |180 000 | |002 |
| ... ... | | | |
| ... құны | | | |
| ... ... | | | |
|5 ... ... |62 «Жабдықтаушылармен |90 «Сатылымдар» |
| |жабдықтардың ... ... ... ... «БК ... ... кірісі |х 1/3) |есеп айырысу» ... |
| ... | | | |
|6 ... сатылымнан|36 000 |90-3 «Сатылымдар» |68 «ҚҚС бойынша |
| |ҚҚС ... ... | ... есеп |
| | |х 1/3) | ... |
Ортақ дайындалған өнімге шот-фактураны ААҚ «Весна» барлық ҚҚС-қа сатылым
кітабында ... – 108 888 руб. (72 000 + ... ... ... ... ... |
| ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |130 000 |90 ... |43 ... «БК ... ... есептелген | | ... ... ... |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... құны | | | |
|2 ... ... |70 000 |90 ... 9 |99 ... мен |
| ... ...... ... |
| ... |36 000 – ... | |
| ... ... | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|3 ... ... |99 субшот «БК |63 ... ... |
| ... ... х |бойынша салықтан |бойынша салық жөнінде |
| |есептелген шартты |24%) ... ... ... ... |
| ... | ... | |
|4 ... ... |708 000 |51 |62 ... |
| ... мойындалды | | ... ... |
| | | | ... ... ... бойынша есеп айырысуда ешқашан ешқандай мәселе туындамағанын ескере
кету керек. ЕБТ серіктестіктің және жабдықтауышлардың «Кіріс» ... ... ... ЕБТ ... ... барлық пайда бойынша ҚҚС қабылдады.
Сонымен қатар серіктестікке келетін ҚҚС-ын да есепке алады.
Бұл жағдайды өзара есеп ... ... ... ... ... . ... есеп ... ақпараттарын ашып қарастыру
БЕЖ 20/03 негізгі міндеттерінің бірі – ... ... ... ... есеп беру ... ... пайдаланушыларға
қатысу үлесіне сай ашып көрсету болып табылады.
Біріккен кәсіпкерлік құрамына кіру туралы ақпарат, бухгалтерлік есепте,
заңды тұлға құрмай-ақ өзге мекеме және ... ... ... ... және біріккен іс әрекект нәтижесінде экономикалық кіріс
алу үшін жүзеге асырылатын мекеме қызметінің бөлігі ... ... ... БЕЖ ... берілген.
«Біріккен кәсіпкерлік туралы ақпарат» мағынасы (ұғымы) БЕЖ 12/2000
белгіленген шарттарды міндетті түрде қолдануды қарастырады:
• Бухгалтерлік есеп беру ... ... ... ... алғашқы сегменттік ақпараты Түсініктеме хатындағы
өзіндік бөлімде ашылып көрсетіледі
• Активтердің аналитикалық есебі, міндеттемелер, сегменттің біріккен
кәсіпкерліктегі соңғы келісімнің ерекшелігіне қатыссыз жекеленген
субшоттарда ... есеп беру ... ... ... ... операцияда әрбір
келісімшарт қатысушысы өзінің қатысу үлесін анықтауда өздерінің
бухгалтерлік есебінде мыналарды мойындауы керек:
• Келісімшартқа қатысу үшін қолданылатын өзіндік активтер;
• Біріккен ... ... ... ... ... ... Шеккен зияндар;
• Бірігіп жүзеге асыратын операция нәтижесінде алынатын кірістің және
өнімнің ... ... БЕЖ 20/03 ... ... ... ... ашылып көрсетілген. 22 БЕЖ
20/03 пункті бойынша бухгалтерлік есеп беру құрамында минималды
көрсеткіштер тізімдемесі ... ... ... ... және оған ... ... Сегменттің есептілігінің классификациясы;
3) Экономикалық кіріс және шығыстың шығарылу тәсілі;
4) Активтердің және міндеттемелердің өзіндік құны;
5) Біріккен ... ... ... ... табыс және
шеккен зиян соммасы.
Бұл бухгалтерлік заңнама ережелеріне сәйкес түсініктеме ... ... ... берілген анықтаулар.
Түсініктеме хатының формалары мен шаблондары бухгалтерлік есеп беру
формаларының ... ... ... бектілімеген.
Біріккен кәсіпкерліктің структурасының құрамында түсініктеме хаты жеке
бөлім «Сегменттердің ақпарат бойынша есеп беруі» бөлімінде ерекшеленеді.
23 БЕЖ 20/30 ... ... ... ашу ... ... көздейді.
Бұл ақпаратты ашуға бола ма, жоқ па соны анықтау болып табылады.
9 БЕЖ 12/2000-да «10% ереже» келтірілген.
Осы ... ... ... ойымызша, біріккен кәсәпкерлік туралы ақпарат
түсініктеме хатында да ... ... яғни ... ... ... ... жүзеге асырылатын операциялардан алынған соманың кем дегенде
10 % мөлшерін кіріс құрау ... ... ... ... ... ... нәтиже кірістің
немесе шығынның 10 % сомасын құрау керек;
• Бірігіп жүзеге асырылатын операцияларға қатысущылардыі активтері жалпы
активтердің ... 10 %-нан кем ... ... бірігіп қолданылуы
2.1. Активтердің бірігіп қолдануының бухгалтерлік есебі
Біріккен кәсіпкерліктің екінші түріне активтердің бірігіп қолдануы
жатады.
Бірігіп активтерді пайдалану ережелері мен біріккен ... ... ... ... ... ... операцияларында ұқсас
болып келеді.
Біріккен кәсіпкелік формасында әрбір қатысушы активтерді қолдану кезінде
жалпы өнімнің және жалпы пайданың ... ... ... мүлік
мөлшерінде алады. Сондай-ақ әрбір қатысушы ортақ мүлік шығындарын өз
үлесіне сай ... ... ... тек ... ... ... ... шығындарға немесе
міндеттемелерге ғана жауап бермейді, сонымен қатар келісімшарт негізінде
әрбір қатысушыға үлес көлемімен бөлінген ортақ шығындарға да жауапты
болады. ... ... ... ... ... ... ... керек.
Сондай-ақ бұл есепте ортақ активтерді пайдаланудан түскен түсімді ... де ... де ... ... ... өзге қатысушылар алдындағы
келісімшартқа сай туындайтын өзге жауапкершіліктерден құралады.
Қатысушылардың шығыны келісімшартқа сәкес өзгелердің ортақ шығындарынан
да ... ... ... ... ... ... ... актив пайдаланудан туындайтын қаржылық қорытындылары жеке баланста
жүргізілмейді.
Сатып ... есеп ... ... ... ... ... есебін ұйымдастыру
Жекелеген баланста ортақ актив пайдалану туралы келісімшартқа сәйкес
қатысушылар кіріс-шығыс операцияларына ... ... ... ... қатысушы кіріс-шығыстың, міндеттеменің есебін аналитикалық
шотта келісімге сай жүргізуі тиіс.
Әрбір салымшыға тиесілі мүлік, ортақ қаржылық ... ... ... ... ... шоттарында жүргізіледі.
Материалды-өндірістік қорларды бірігіп қолданылатын активтердің құрамына
жатқызуға болмайды.
Әр қатысушы өзінің бухгалтериясында шаруашылық операцияларды, кірістер
мен шығындарды, ортақ ... мен ... өз ... ... ... ... көрсетілген көлемде олар шығындар
мен кірістер көлемін анықтайды.
Келісімшартқа қатысушылар ... ... ... ... ... ... өздерінің синтетикалық және
аналитикалық есебін жүргізеді. Қажет болса, кейбір операция ... ... ... ... ... активтердің пайдалылығын келісімшарт қатысушылары
дайындаған есеп беруден көруге және бағалауға болады.
Бухгалтерлік есеп БЕЖ 12/2000 ... сай ... ... ортақ
белгілеу ретте жүргізіледі.
... соңғы өнімді бөлеміз
Ортақ активтерді пайдаланудан алған бөлісу келісімшартқа сай
жүргізіледі.
Қатысушылар есебінде қалай жүргізілетінін ... ... ... ... ... ... мерзімі ААҚ «Зима» - 61 ай, ал ЖАҚ «Весна»
- 25 ай. ЖАҚ «Весна» операцияларын ... ... ... бірлескен қызметке салым ретінде қосқанда:
|№ |Шаруашылық операция атауы |Сомма, руб. | Шот ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |500 000 |01 субшот «БК»|01 «Негізгі |
| ... ... ... | | ... |
Есеп беру айына операциялар:
|№ |Шаруашылық операция ... руб. |Шот ... |
| ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |20 000 |20 ... «БК | 02 «БК» |
| ... ... : 25|шартында | |
| ... |ай) ... қнім | |
| | | ... | |
|2 ... ... |25 000 | 20 субшот «БК |76 ... |
| ... ... ... х ... |дебиторлармен |
| ... ... |25%) ... өнім |және |
| | | ... ... |
| | | | ... ... |
|3 |ҚҚС ... |500 (2000 х |19 ... «БК» |76 «Әртүрлі |
| | |25%) | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
|4 |ААҚ «Зима» қарызы |25 000 |76 «Әр ... |19 ... «БК» |
| ... ... | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... ... | ... ... ... бөлу және ортақ құрылғылармен өндірілген
өнімнің өзіндік құны мен әр жақтық шығындарын анықтауға ... ... ... ... активтерді бірігіп қолдану кезеңде өндіріс процесіне
шикізаттар мен шалафабрикаттарды пайдалану біршама жеңілдік береді, әрине
бұл материалдарды өзге ұйымдардаг ... ... ... ҚҚС ... ... ... болады. Егер қатысушылар
қарым-қатынастарын дұрыс дәрежеде қалыртастыра алмаса, салық төлеу
кезінде кейбір қиындықтарға тап келуі мүмкін.
... ... мен ... ... ... кезінде жүргізілетін операциялар бойынша қатысушылардың
бухгалтерлік есебінде сатып алушылармен есеп айырысуының есепке алынуын
қарастырайық.
Жабдықтаушылардан құжаттар ... ... ... ... ... ... ... шығынның бөлігін бухгалтерлік есепте анық көрсетуі
керек.
Қатысушы өз ... ... ... ... ... «Біріккен кәсіпкерлікте»
есепке алса, кредит бойынша 60 шот «Жабдықтаушылармен және мердігерлермен
есеп айырысу» шотында есепке алады. «Кірістелген» ҚҚС 19 ... ... ... ... ... шот 76 ... ... және кредиторлармен есеп айырысу»
шотымен біруақытта субшот «Біріккен кәсіпкерлікпен есеп айырысу»
корреспонденциясы, ... шот 60 ... ... есеп ... ... қомылып, ҚҚС –сыз мердігерлердің
алдындағы өзге ... ... ... ... жылжымайтын мүлікті жалға беруді ортақ активтерді пайдалануға мысал
ретінде келтіруге болады.Жалға беру кезінде әрбір ... ... ... ... ... ... ... активтерді пайдалануға
мысал ретінде қойма комплексін аламыз.
2. мысал
Қойма комплексін үлестік мөлшер ретінде ААҚ «Зима» және ... ЖАҚ ... Бұл ... ААҚ ... 40% мөлшерінде, ал ЖАҚ «Весна» 60%
мөлшерінде билік етеді (меншік құқығы бар). ... ... ... түде ... жылы екі жақ осы ... ... беру ... келісімге қол қойды.
Келісімшарт бойынша әр жақ ... ... ... ... ... ... тиесілі пайыз бөлігіне сай, көлеміне жауапты болды.
Бюджет ... ... ... ... ... ретінде ЖАҚ «Веснаның» ЕБТ-н
бекітті.
Жалға ... ... екі ... ... ... ... алушылар ай
сайын жалданған қойма ақысын – 118 000 руб. ... ... ... ҚҚС бойынша 18 000 руб төледі (ЖАҚ «Весна»).
Келісімшарт бойынша жалпы шығындарға қойма ... ... ... ... ... қызметтер шығындары жатқызылды. Осы шығындар
бойынша шотты ЖАҚ «Весна» жүргізуі тиіс болып бекітілді.
Әр ай ... екі жақ ... ... ... ай ... ... қол қойып тұрады. Ай қорытындысы бойынша ЖАҚ «Весна» ... ... ... кірістен серіктесі ААҚ «Зима» ұйымына қаражат
аударып тұрды. Сондай-ақ жалпы ... ... үлес ... ... алып ... тұрды.
ЖАҚ «Весна» ұсынған ай соңындағы қортынды шығын – 53 000 руб, ал ҚҚС ... руб ... ... ... әр жақ ... ... ... жүргізген операцияларды бухгалтерлік есеп былай ... айда ... ... ... болады:
|№ |Шаруашылық операция атауы|Сомма, руб. |Шот корреспонденциясы |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |47 200 ... ... |91 ... де |
| |ААҚ ... тиесілі жал|х 40%) ... ... мен |
| ... ... | ... ... |
| | | ... | |
| | | ... ... | |
|2 |ААҚ ... ҚҚС жал |7 200 |91 ... 2 «БК |76 ... ... |төлемінен есептсе | ... ... |
| | | ... өзге |есеп айырысу» |
| | | |де ... | |
|3 ... ... ... |5 000 |91 ... 2 «БК | 02 «БК» |
| ... | ... | |
| ... ... | ... өзге | |
| | | |де ... | |
|4 |ЖАҚ ... тиесілі |20 000 |91 ... 2 «БК |76 ... ... ... ... ... | ... |«Веснамен» |
| ... ... | ... өзге ... ... |
| | | |де ... | |
|5 ... шығыннан үлестік |3 600 |19 ... «БК» |76 ... «БК |
| ... сай ҚҚС сомасы | | ... ЖАҚ |
| ... | | ... |
| | | | ... ... |
|6 |ЖАҚ ... ҚҚС-ты |3 600 |76 «БК ... |19 ... ... ... шығарды | ... ... | |
|7 ... жалға беруден |15 000 (17200 |91 субшот 9 |99 ... |
| ... ... ... |– 7200 – 5000 ... де |мен ... |
| |есептелді |– 20000) ... мен | |
| | | ... | |
| | | ... | |
|8 ... алып |20 000 (40000 |51 |76 ... «БК |
| ... ... ЖАҚ |– 20000) | ... ЖАҚ |
| ... ... түсті | | ... |
| ... ... есеп | | ... айырысу» |
| |айырысулар) | | | ... ... ... ... бірі ... ... ... болса, онда шығынның көлемінен өзге қатысушылардың
мүлікті ортақ пайдалану үлесіне сай шығын көлемін шегеріп тастайды.
Мысалдан ... ҚҚС ... ... ЖАҚ ... ... ... ... 19 транзитті шотындағы «Кіріс» ҚҚС сомасы туралы жазбаны алып
тастауына болады. Себебі, жалпы ҚҚС сомаларын есептен ЖАҚ «Весна» ЕБТ
шығарады.
ҚҚС сомаларын ... ... ... ... ... төлеушінің материалды
құндылықтары туралы мәлімет ала алмайды. Ал бұл мәліметтерді бюджетке
салық төлегенде, салық органдары талап етуі мүмкін. Сол ... ЕБТ ... ғана ... ... ... серіктес ұйымның ЕБТ–ның да материалды
құндылықтары туралы мәліметтерді пайдалануы керек.
Сатып алушылармен есеп айырысуды жүзеге асыратын тұлғаның есебі
ЕБТ-нің ... ... ... ... қарастырайық.
3. мысал
Есептік кезеңге келесі жазбалар жазылады:
|№ |Шаруашылық операциял |Сомма, руб.|Шот корреспонденциясы |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... айға |59 000 |60 ... |51 |
| ... | ... ... |
| ... ... | |есе ... | |
|2 |Бұл ... ... |30 000 |20 ... «БК» |60 субшот «БК»|
| |көлеміндегі шығын |((59000 – | | |
| ... |9000) х | | |
| | |60%) | | |
|3 |ҚҚС ... |9 000 |19 ... «БК» |76 ... «БК |
| | | | ... ЖАҚ |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
|4 |ААҚ «Зима» |20 000 |76 ... «БК ... |60 ... ... ... шығын |((59000 – |ААҚ «Зимамен» есеп | |
| ... ... |9000) х ... | |
| | |40%) | | |
|5 ... ... |70 800 |62 ... «БК» |90 ... 1 |
| ... жалға беруден |(118000 х | |«БК ... |
| ... ... ... |60%) | ... |
| ... | | | |
|6 ... ҚҚС үлесі |10 800 |90 субшот «БК бойынша |68 «ҚҚС |
| ... |(118000 х ... ... |
| | |60% х | ... ... | |18/118) | ... |
|7 ... жалға беруден |47 200 |62 субшот «БК» |76 ... «БК |
| ... ... ААҚ |(118000 х | ... ААҚ |
| ... үлесі есептелді|40%) | ... ... | | | ... |
|8 ... үлесінің |7 200 |90 субшот 3 «БК |68 «ҚҚС |
| ... ҚҚС ... х ... ҚҚС» |бойынша |
| | |40% х | ... ... | |18/118) | ... |
|9 ... ... беруден |30 000 |90 субшот 2 «БК |20 ... ... ... ... | ... ... | |
| ... | ... ... | ... |Мүлікті ортақ жалға |30 000 |90 субшот 9 «Кірістер |99 «Кірістер |
| ... ... есеп |(70800 – |мен ... |мен ... |
| ... |10800 – ... | |
| | |30000) | | ... ... ... жал |118 000 |51 |62 ... ... |ақысы алынды | | | ... ... ... жалға берілген қойма комплексін жөндеу
шығындары мен осы қойма комплексінің амортизациясы жатқызылады.
Салық әр қатысуышының үлес ... сай ҚҚС ... ... ... төленеді.
2.2. Бухгалтерлік есеп берудің ақпараттарын ашып қарастыру
Кірістер мен ... ... ... ... мен ... ... ... аналогиялық бабының құрамында есептеу тиімді. Егер ортақ мүлікті
пайдалану ұйым үшін маңызды болса, онда мүлікті ортақ ... ... мен ... ... ... түрлері бойынша есептелетін
кірістер мен шығындар бабында көрсеткіштерді қосу ... ... ... онша ... ... өзге ... мен ... баптарында есепке
алулары тиіс.
Активтерді бірігіп пайдалану кезінде, әрбір қатысушы, есепті кезең ... ... ... мыналарды мойындауы керек:
• Келісімшартқа қатысумен туындаған міндеттерін
• Өзге қатысушылармен бірге туындайтын мүліктік міндеттемелердің үлесін
анықтауы
• Келісімшартқа қатысудан ... ... ... ортақ пайдаланудан өндірілетін өнім, өнімді сатудан кіріс
көлемін.
Түсініктеме хатында, келісімшартқа сәйкес, әрбір қатысушы активтерді ортақ
пайдалану кезінде міндетті түрде ... ... ашып ... ... 20/03 22-23 ... Біріккен кәсіпкерліктің мақсаты және оған салымдар
2) Экономикалық табыс немесе кіріс алу ... Есеп беру ... ... ... орақ ... ... жатқызылатын активтер мен
міндеттемелердің құны
5) Активтерді ортақ пайдаланудан кіріс-шығыс, пайда-зиян сомалары.
Ұйымдар өздерінің ... ... ... ... ... ... ... кем болмайтын соманы актив сомасы ретінде мойындайды. Бұл
ретте есептік саясатының ережелері қолданылып, «10 % ереже» ... хаты ... ... ... тек ... хатын
бухгалтерлік заңнама ережелеріне сай жүргізетін ұйымдарға қатысты.
3 бөлім
Жай серіктестік келісімшарты бойынша біріккен ... ... іс ... ... есеп
Жай серіктестік келісімшартына қатысушы болып табылатын кез келген серіктес
ұйым өз балансында 3 түрлі операцияны есепке алуы ... ... сай үлеч ... ... ... ... нәтижелерін бөлу;
• Келісімшарт мерзімі аяқталғаннан мүлікті қайтарып ... ... ... ... сай ... активтері қаржылық
салым құрылымына қосылады. Бұл ретте қаржылық салымның құны келісімшартпен
емес, активтердің баланстық құнымен анықталады. ... ... ... ... ... жатқызылады. Бұған дәлелді шот
жоспарынан табамыз.
Жай серіктиестіктің «қаржылық салымдар» шотында салымдар қозғалысы, жалпы
активтер бойынша келісімшартқа сай есептелсе, оған ... 4 ... жай ... ... шоты ... ... ... жай серіктестікке салым ретінде салу жүзеге
асыру шоттарын қолданбай іске ... ... ... ... ... ... жазылды:
|№ |Шаруашылық операция атауы |Шаруашылық ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |58 ... |51 «Есепайырысу шоттары»,|
| ... ... ... ... |01 ... ... ... | |ү4 «Жай ... емес |
| | ... ... ... 07 |
| | ... салым» |«Орнатылатын құралдар», |
| | | |10 ... 41 |
| | | ... 43 ... |
| | | ... ... ... ... растайтын құжаттарға қатысушылардың мүлкін
кірістеу туралы авизо, мүлікті алу туралы алғашқы құжат (накладой, акт,
кіріс-шығыс кассалық ордерлеріне квитанция), есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... және ЖАҚ ... жай серіктестік туралы келісімшарт жасасты.
Баланстық есепті ЖАҚ «Весна» жүргізу міндеттелді.
ААҚ «Зима» салым ... ... ... 30 000 руб. ... салды. ААҚ «Зиманың» бухгалтерлік анықтамаларында сай, бұл
құралдың бастапқы құны 100 000 руб. құраған. ... ... ... сол ... ... сомасы – 20 000 руб.
Осы сәтте ЖАҚ «Весна» келесідей бкхгалтерлік өткізбе құрады:
|№ |Шаруашылық ... ... руб. |Шот ... |
| ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |100 000 |01 ... |01 ... 1 |
| ... негізгі | ... ... ... |
| ... ... | ... ... |негізі құралдар» |
| ... ... | ... ... |
|2 ... |20 000 |02 ... |01 ... 2 «Істен |
| |уақытындағы | ... ... ... |
| ... есептелді| ... ... |
|3 ... ... ... |58 субшот 4 «Жай |01 субшот 2 |
| ... ... ... ...... ... ... |
| |есептелді |20 000) ... ... ... |
| | | ... ... |
Егер серіктестік ... ... ... ... ... қалдық құына ҚҚС
сомасын қалпына келтіру туралы шешім қабылдаса:
|№ |Шаруашылық операция атауы|Сомма, руб. |Шот ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ҚҚС |14 400 ... субшот 4 «Жай|68 субшот 2 |
| |көрсетілді |х 18%) ... ... ... |
| | | ... ... ... | | ... |айырысу» |
Негізгі құралды салым ретінде беретін жақтың ... ... ... ... ... ретінде салу үшін ААҚ «Зима» тауарлар
партиясын алды. Тауарлардың сатып алынған құны – 118 000 руб., ал ... – 18 000 ... ... ... ... ... ... құрылады:
|№ |Шаруашылық операция |Сомма, |Шот ... |
| ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... |100 000 |41 ... |60 ... |
| |кәсіпкерлікке салым | | ... ... ... салуға | | ... ... |
| ... ... құны | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... |18 000 |19 «Құндылықтарды |60 «Мердігерлермен |
| |ҚҚС ... ... ... ... ... ... | | ... ... ... |
|3 ... шоты |18 000 |60 |51 ... ... ... |төленді | | | ... ... ... ... ... құны ҚҚС ... ... (төленді):
|№ |Шаруашылық операция атауы |Сомма, руб. |Шот корреспонденциясы |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |118 000 |58 ... |41 |
| ... ... | ... | ... ... ... ... ... ... актив ретінде танылмайды. Сол себепті олар іс әрекетке актив
ретінде қатыспайды. Бұны персоналдардың іскерлік сапасын, квалификациясын,
еңбекке икемділігін материалды емес активтерді жақтызылуымен ... ... ... ... өз ... ... ... мүмкін
болғандықтан, олар жалпы активтердің құрамына кіреді.
Біріккен кәсіпкерлік кезінде жүзеге асырылатын операцияларға ұйымдар,
келіісімшартқа сай, өздеріне ғана ... ... ... ... ... ... ... ең тиімді тәсілі - ол ақшалай
қаражаттарды салу болып табылады.
Біріккен кәсіпкерлік нәтижесі
Егер біріккен ... ... ... өнім ... ... ... онда ол қатысушылар арасында өзара бөлініп, жай серіктестік меншігі
болып есептеледі.
Бұндай кіріс көздері туралы мәлімдеме алған әрбір қатысушы оны ... ... өзге де ... ... ... ... ... түсімдер шотында БЕЖ 20/03 жай серіктестік
операцияларын қай шоттарда жүргізілу керектігі ... ... ... субшот «жай серіктестік келісімшарты бойынша есеп айырысу» шотын 76
шот «әр дебиторлармен және кредиторлармен есеп айырысу» шотын ашқан жөн.
Есептелген кірістер мен ... ... – ұйым ... ... ... ... |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... |76 ... |91 ... де ... ... ... ... және |мен ... ... | ... есеп ... |
| | ... ... «жай ... өзге|
| | ... ... |де ... |
| | ... есеп ... | ... ... біріккен кәсіпкерліктің біріккен кәсіпкерліктегі жалпы
шығындардың көлемін қатысушылар арасында өзара бөліп, өзге де шығындар
шотына есепке алады.
|№ |Шаруашылық операция |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... |91 « ... |76 ... |
| ... ... |кәсіпкерліктен шығын» |кәсіпкерлік ... |
| | | ... ... ... мен ... ... есеп беруде «өзге де шығындар» бабы
есептеледі.
Егер өзгермелі ағымдық есеп беру кезеңінде біріккен кәсіпкерліктен ... ... онда ... есептелген табысқа салық көлемі өзгереді.
Ұйыммен кіріс шотына ... ... ... ... алуда дебет
бойынша кірістелінеді,
76 шотта кредиттелінеді. Ол тексерумен есепке алынады:
|№ |Шаруашылық операция |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... |51 (08, 10, 43,41) |76 ... |
| ... ... ... | ... ... |
| ... | ... ... |
Назар аударыңыз! ... есеп және ... есеп ... ... ... ... болмауы мүмкін. Бұл ретте БЕЖ 18/02 қолдану тиіс
болады.
7. мысал
ААҚ «Зиманың» 60 000 руб. көлеміндегі 2007 жылдың 1 ... ... ... аламыз:
|№ |Шаруашылық опеация атауы |Сомма, руб. |Шот корреспонденциясы |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |60 000 |91 ... |76 ... « |
| ... өтеуге тиісті | ... ... |
| ... ... | ... ... |
| | | ... ... есеп |
| | | | ... |
|2 ... ... ... |60 000 |99 |91 ... 9 |
| ... ... | | ... де |
| | | | ... мен |
| | | | ... |
| | | | ... |
|3 |Алынған бухгалтерлік есеп |14 400 ... ... |99 ... |
| ... сай, шығын |х 24%) ... ... ... ... ... есептелген салық | ... есеп ... |
| ... ... ... | ... ... пайдасы|
| |сомасы есептелді | | ... ... ... ... мүлік бөлу
Біріккен кәсіпкерлік аяқталғаннан кейін, мүлік үлестік әдіспен әрбір
қатысушыға қайтарылуы, үлес ... ... ... серіктестік келісімшарты жасалғаннан кейін серіктестік алған активтер
бухгалтерлік есепке өзіндік құнымен серіктестіктің келісімшартта тоқтату
туралы ... ... ... ... ... жеке балансында
есепке алынады.
Қаржылық қорытынды кезінде, серіктестік қызметін аяқтаған ... ... ... өзіндік құны мен салым ретінде салынған құны арасында
айырмашылық болса, онда өзге де ... ... ... ... ... мүлік дебиттік шот бойынша «өзге де кірістер мен
шығыстар» кредиттік шот бойынша есепке алынады.
Кіріске салық есептелгенде көрсетілген айырмашылық есептелмейді.
Кіріске ... ... ... кері ... мүлікке бағалау жүргізу
қайтарушы жақтың растаушы құжаттары негізінде орындалады.
Қайтарылған мүлікке амортизация есептеу жаңа келіп түскен мүлікке
амортизация есептеу секілді жүргізіледі және ... ... ... ... мысал
6 мысалдың берілгендері қолданылады:
Біріккен кәсіпкерлік туралы келісімшарт аяқталғаннан ... ... ... ... ... құны ЖАҚ «Весна» есебі бойынша – 70 000 руб.
Мүлік қайтарылғанда бухгалтелік есепте келесідей жазбалар ... ... ... |Сомма, руб. |Шот корреспонденциясы |
| ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |70 000 |01 ... 1 |58 субшот 4 |
| ... жабу үшін | ... ... |
| ... ... | ... ... ... |
| ... | | ... ... |
| | | | ... |
|2 ... де шығындар |10 000 |91 ... де ... ... 4 |
| ... ... салу |(80 000 – 70|мен шығындар» субшот| |
| |құы мен ... |000) |«БК ... өзге | |
| ... құны ... | |де ... мен | |
| ... ... шықты | |шығындар» | |
|3 ... ... |2 400 |99 ... де |68 ... |
| ... ... х ... мен ... ... | |24%) ... ... есеп |
| | | | ... ... ... қайтарылғандықтан, қған жаңа тиімді пайдалану
мерзімі тағайындалады.
Есеп берудегі ақпаратты талдау
Ортақ іс ... ... ... ... заңды
тұлғаларға белгіліенген тәртіпте жүргізіледі.
Біріккен кәсіпкерлікке салым ретінде салынған активтер қаржылық есеп
құрамында бухгалтерлік есепке аналогиялық баптардағы активтердің ... ... ... енген күні жазбаға есептелген бағасымен
көрсетіледі. Егер маңызды болса,, онда қаржылыө салымның ерекше баптарында
орын алуы ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі, яғны ұйымның есепті кезеңдегі есептілігінде өзге де
кірістер мен шығыстар құрамына қосылады.
Біріккен кәсіпкерліктен кіріс-шығыс туралы ақпаратта серіктес-ұйым ... ... ... ... ... шарт ... Ортақ шыққан шығындар
• Ортақ кірістер
22 БЕЖ 20/03 ұйымның есептілігінде міндетті түрде ашылып көрсетілуге тиісті
көрсетккіштер тізімі ... ... ... ... ... ... Біріккен кәсіпкерлік мақсаты және оған салым
• Экономикалық пайда алу тәсілдері
• Есептілік сегмен классификациясы
• Активтер мен міндеттемелердің құны
• Кіріс-шығыс ... ... ... туралы ақпаратты ашу тиімді болуы керек.
3.2. Ортақ іс ... ... ... ... ... іс жүргізетін ұйымдар бухгалтерлік есепте
шаруашылық операцияларды толық жүргізеді.
Келісімшарт негізінде ортақ мүлікке бухгалтерлік есепті серіктестіктердің
бірі жүргізуі ... ... ... ... есеп жүргізуші жақтың
жекелеген баланс көрсеткіштері серіктестіктің балансына қосылмауы ... іс ... ... ... ... ... 2 ... жүргізеді
(баланстық):
1) Өзінің заңды тұлғалық кәсіпкерлігі бойынша
2) Біріккен кәсіпкерлігі бойынша
Өзінің шаруашылық операцияларын өзге кез ... ... ... жүргізе
береді.
Ортақ іс жүргізуге жауапты тұлға келесі операцияларды есепке алады:
• Жай серіктестік шарты бойынша алынған мүліктің ақша қаражатының алынуы
... ... ... ... ... ... пайдалану және қолдану
• Қаржылық нәтижені шығару
• Біріккен кәсіпкерлікке қатысушылар арасында кірістер мен шығындарды
бөлу
• Біріккен ... ... зиян ... ... ... кәсіпкероік тарағаннан кейін үмүлікті қайтару
Есептік саясат
Біріккен кәсіпкерлікте жүзеге асырылатын операцияларды қандай тәсіл бойынша
есепке алу керектігі туралы ... ылғи ... ... ... ... ... ... саясатына сай
жүргізеді.
Бірікен кәсіпкерлікке қатысушылар есептік саясатты ортақ ұйымдастыруы
мүмкін. Бұл ... ... жай ... ... немесе қосымша
келісімде бекітеді.
Бұл ретте 2 нұсқа болады:
• Жай серіктестік қатысушылары есептік саясатты арнайы біріккен
кәсіпкерлікке ... ... ... ... есеп ... ... ... саясатына сай жүргізілуі мүмкін
Біріккен кәсіпкерлік шегіндегі есептік саясаттың ... ... ... Негізгі құралдар мен айналымдағы еңбек құралдары арасына шек тағайындау
- Негізгі құралдар мен материалды емеси активтердің ... ... ... ... есеп ... ... алу ... Өндіріске жұмсалған шығын есебінің нұсқасы
- Жанама шығындарды бөлу тәсілі
- Негізгі құралдарға жөндеу жүргізуді қаржыландыру реті
- Сатып ... ... ... ... Аяқталмаған өндірісті бағалау
- Басқару және коммерциялық шығындарды мойындау тәсілдері
Салым ретінде мүліктерді алу
Қатысушылардың ... ... ... ... ... ... «Жарғылық капитал» шотында, аналитикалық есебі
«Серіктестік салымдары» шотында жүргізіледі.
Мүлікті есепке алу келісімшар негізінде жүзеге асады.
|№ |Шаруашылық опеарция атауы |Шот ... |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... «Серіктестіктің|
| | |2 ... ... ... ... ... ақша ... салу, тауар
өндірісі, атқарылған қызмет, істелінген жұмыс үшін ақы төлеу боолып
табылмайды. ... бұл ... ... ... ... ... Ең дұрысы қаржыны қолма-қолсыз ақша ретінде аудару.
9. мысал
ААҚ «Зима» мен ЖАҚ ... 2007 жылы жай ... ... ... ... ... ... есепті ААҚ «Зима» жүргізеді.
Біріккен кәсіпкерікке салым ретінде келесі ... ... ААҚ ... құрылғысы – 500 000 руб
- ЖАҚ «Весна» ақша қаражаты – 500 000 руб.
Түскен ... ... ... былай көрсетіледі:
|№ |Шаруашылық операция атауы |Сомма, руб. |Шот ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |500 000 |01 -1 |80 ... |
| ... ... құны | | ... ... |
| | | | ... |
|2 |ЖАҚ ... ақша |500 000 |51 ... |80 ... ЖАҚ |
| ... ... | ... ... ... ... ... ... жеке баланс шегінде реттеледі.
10 мысал
ААҚ «Зима» мен ЖАҚ «Весна» жай серіктестік ... ... ... ретінде
станогты ААҚ «Зима» берді. Келісімшарттарына сәйкес құны – 100 000 руб.
Балансты ЖАҚ «Весна» жүргізеді. ААҚ «Зима» ... ... ... құны - 150 000 руб ... ... алынды. Пайдалану мерзімі -
10 жыл. Біріккен кәсіпкерлікке станок – 100 000 руб. бойынша есепке
қабылданды. ... ... ... ре інде ... ... әдіс ... жүзеге асуы
Келісімшарт уақытында шаруашылық операцияның барлық түрін жеке баланста ЕБТ
жүргізеді. Яғни жалпы қабылданған ретте барлық ержелерді ... ... ... ... ... ... жекелеген субшоттарда жүргізбейді.
Біріккен кәсіпкерлік туралы шарт қабылданғаннан кейін айналымнан ... алу факт ... ... ... алу ... ... есепке алынады.
Салым ретінде қабылданған мүліктерге амлортизация жалпы қабылданған әдістер
бойынша есептеледі.
Кәсіпкерлктің қалыпты шығындарына ... ... ... ... ... ... шығындар;
- материалды-өндірістік қорларды өндеуден шығындар
12. мысал
11 мысалдың берілгенін қолданамыз. Мүліктің пайдалану мерзімі – 91 ай (ай
сайынғы амортизация сомасы – 5494,50 руб ( 500 000 : ... ... ... операциялар жүргізіледі:
- құны – 118 000 руб материал алынды, ҚҚС – 18 000 ... ... ... ... – 100 000 руб
- ғимарат жалдау құны төленді - 47 200 руб, ҚҚС – 7 200 руб
- сатылған өнімнен түсім – 590 00 руб, ҚҚС – 90 000 ... ... ... ... ... ... |Шаруашылық ... |Шот ... |
| ... ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... |5494,50 |20 ... ... «Негізгі құралдар |
| |есептелді | | ... |
|2 ... үшін |118 000 |60 ... |51 «Есеп айырысу шоты»|
| |алдын ала ... | ... | |
| ... | ... | |
| | | ... ... субшот | |
| | | |2 ... ... |
|3 ... |100 000 |10 ... |60 «Мердігерлермен |
| |материалдар | | ... ... ... | | ... ... ... ... |Материалдар |18 000 |19 ... ... |60 |
| ... ҚҚС | ... ҚҚС» | |
| ... | | | |
|5 ... үшін |118 000 |60 ... 2 |60 субшот 1 |
| ... ... | | | |
|6 ... |50 000 |20 ... ... |10 |
| ... | | | |
| ... | | | |
|7 ... ... 000 |20 |60 ... 2 |
| ... | | | |
|8 |Жал ... ҚҚС |7 200 |68 «Салымдар мен |19 |
| ... | ... ... ... |
| | | ... ... 2 | |
|9 |ҚҚС ... |7 200 |68 субшот 2 |19 |
| ... | | | ... ... |100 000 |60 субшот 2 |51 |
| ... ... | | ... ... өнім |195 494,5 |43 «Дайын өнім» |20 |
| ... |руб | | |
| | ... +| | |
| | |50 000 + | | |
| | |40 000 + | | |
| | ... | | ... ... өнім |590 000 |62 |90 ... субшот|
| |сатудан табыс | | |1 ... ... ... ... |90 000 |90 ... |68 ... 2 |
| |ҚҚС | ... 3 «ҚҚС» | ... ... өнім құны ... |90 ... 2 ... |43 |
| ... ... | |құн» | ... ... ... |90 ... 9 |99 ... мен |
| ... |руб ... |шығыстар» |
| ... ... ... ... | |
| ... |90 000 – | | |
| | ... | ... |Біріккен |304 505,5 |99 |84 ... |
| ... | | ... |
| |серіктестіктері | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... |ААҚ ... ... |75 ... |
| ... ... |руб (304 | ... ... ... |
| ... |505,5 : 2)| ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
|18 |ЖАҚ «Веснаға» ... |75 ... |
| ... табыс |руб | ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| | |: 2) | ... ... |
| | | | ... ... |
2007 жыл ақпанға:
|№ |Шаруашылық операция |Сомма, руб. |Шот ... |
| ... | | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... 000 |51 ... айырысу |62 «Сатып |
| ... | ... ... |
| | | | ... ... |
|2 ... ... ... 75 |75 ... |
| |үлесі өтелді | ... ... | |
|3 ... ... ... ... 75 |75 |51 |
| ... өтелді | | | ... ... ... ... ... руб. |Шот ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... үлесі толығымен |152 252,75 |68 ... |51 |
| ... ... | |мен ... дар | |
| | | ... есеп | |
| | | ... ... |
| | | |2 «ҚҚС ... | |
| | | ... есеп | |
| | | ... | ... ... ... ... бойынша қаржылық нәтиже 84 «Бөлінбеген табыс» шотында
жойылады. Өкілеттілігі бар серіктестік есепті кезеңде алынған табысты ... сай ... ... ... ... ... шығысты бөлу
бойынша 75 «Учредительдермен есеп айырысу» субшот «Табысты төлеу бойынша
есеп айырысу» шотында жүргізіледі.
Кірісті бөлу жөніндегі бухгалтерлік ... ... ... атауы |Шот корреспонденциясы |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... ... 9 |99 |
| ... | | |
|2 ... кезең аяғында |99 |84 |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|3 ... ... ... |84 |75 ... 2 |
| ... ... кіріске | | |
| ... | | |
|4 ... ... ақша |75 ... 2 |51 (52,50) |
| ... ... | | ... бөлу жөніндегі бухгалтерлік өткізбе:
|№ |Шаруашылық операция атауы |Шот корреспонденциясы |
| | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |99 |90 ... 9 |
| ... ... есептен | | |
| ... | | |
|2 ... ... |84 |99 |
| ... ... | | |
|3 ... ... берешек |75 субшот 2 | 84 |
| ... ... | | |
|4 ... өшіру үшін ақшалай |51 (52,50) |75 ... 2 |
| ... ... | | ... ... ... ... заңдв тұлғаның балансы
болмағандықтан, ол салық және басқа да басқару органдарына
көрсетілмейді.Табыстың немесе шығыстың сомасы туралы серіктестік қатысушысы
осы серіктестіктің әр ... ... 15-не ... есеп ... ... мерзімі біткенннен кейін мүлікті бөлу
Келісімшарт аяқталған кезде немесе өзге де ... ... ... ... ЕБТ келісімшарт аяқталған күнге ликвидацияланған баланс
құрады.
Мүлікті үлес алу туралы жазбалар негізінде ... ... мен ААҚ ... жай ... ... ... ... істі ЖАҚ
«Весна» жүргізетін болып бекітілді. Ақша құралдары – 1 000 000 руб.
көлемінде, әрқайсысы – 500 000 руб. көлемінде үлес ретінде салынды.
Біріккен ... ... ... ... ... құны 200 000 руб. ... 10 «Материалдар» дебеттік шоты бойынша;
- құны 100 000 руб. негізгі құрал (қалдық құны). Ол жай серіктестікке
салым ретінде ААҚ ... ... ... ... шот бойынша 51 «Есеп айырысу шоты» 700 000 руб.;
- ... шот ... 80 ... ... - ... ... бөлуде екі жақ келесі шешімге келеді:
- негізгі құралдар ААҚ «Зимаға» қайтарылды;
- материалдар ЖАҚ «Веснаға» берілді;
- ақша қаражаттары ААҚ ... - 400 000 руб., ЖАҚ ... - ... ... баланста операция былай орын алады:
|№ |Шаруашылық операция |Сомма, |Шот корреспонденциясы |
| ... |руб. | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... |150 000 ... құралдар |01 субшот 1 |
| ... ... | ... 2 ... ... |
| |бастапқы құны | ... ... ... ... |
| ... | ... | |
|2 ... кәсіпкерлік|50 000 |02 «Негізгі |01 ... 2 ... |
| ... | ... ... ... |
| ... есептен | ... ... |
| ... | | | |
|3 ... ... ... |80 |01 ... 2 |
| ... ... ... | |
| | |– ... ... «ААҚ | |
| | | ... ... | |
|4 ... |100 000 |80 |51 ... ... |
| |материалдар | | ... |
| ... | | | |
|5 ... |300 000 |80 |51 |
| ... ... | | | |
| ... ЖАҚ ... | | ... ... ... ... ... ... балансында
нөлдік қалдық қалыптасады. Яғны келісімшарт бойынша жай серіктестік есеп-
қисабы аяқталады.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Біріккен кәсіпкерлік8 бет
Біріккен кәсіпкерлік жайлы22 бет
Жеке кәсіпкерлік8 бет
1960 ж. екінші жартысы - 1980 ж. бірінші жартысындағы Қазақстан5 бет
4-7 ғасырлардың бірінші жартысындағы византия империясы5 бет
Macromedia direсtor – да дыбысты, мәтінді, бейнекөріністі, графиктік көріністі және анимацияны (мультипликацияны) біріктіру22 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Ресейдің Қазақстанға жүргізген саяси құқықтық реформалары33 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысыңдағы Батыс Европадағы саяси және құқықтық ілімдер22 бет
XVI ғасырдың бірінші жартысындағы қазақ мемлекеті29 бет
XVIII – XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстанның мәдениеті43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь