Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. АЗАМАТТЫҚ СОТ ӨНДІРІСІНДЕГІ ДӘЛЕЛДЕУ ИНСТИТУТЫНЫҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ

1.1 Соттағы дәлелдеудің түсінігі және мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

1.2 Дәлелдеу пәнінің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9

1.3 Тараптардың дәлелдеу міндеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13


2. АЗАМАТТЫҚ ІС ЖҮРГІЗУДЕГІ ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕР

2.1 Соттағы дәлелдемелердің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

2.2 Дәлелдемелерді зерттеу және бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24


3. ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРДІҢ ЖІКТЕЛУІ

3.1 Дәлелдемелерді жіктеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57


Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Дәлелдеу институты (мұнда дәлелдемелер интситуты да жатады) үрдістің пайда болу кезеңінен бастап тарихқа ие. Осыған байланысты оның көптеген жылдар бойы үні мен өзектілігін жоғалтпаған классикалық аккордтары бар. Сонымен бірге, ағымдағы уақыт қарастырылып отырған мәселеге кейбір кездері өзінің негативтік іздерін де қалдырады.
Бірақ сот өндірісінің барлық тәртібінің сапалы қайта құрылуына байланысты бұл тақырып өзекті сипатқа ие.
ҚР Конституциясына сәйкес Демократиялық құқықтық мемлекет құруда және мемлекеттік құқықтық реформа құрылу жағдайына байланысты азаматтық іс жүргізу заңнамаларына ауқымды өзгертулер қажет болған болатын. Осыған орай 2001 жылғы маусымдағы АІЖК-і қабылданды. Одан бері АІЖК - не көптеген өзгерістер мен толықтырурулар енгізіліп отырды. Жаңа азаматтық іс жүргізу кодексі қазіргі заманғы демократиялық қоғамның деңгейін, әлеуметтік – экономикалық тенденциясының дамуын айқындайтын, сот реформасын жүзеге асыру мен сот төрелігінің санасын арттырудың өзекті мәселелеріне жауап бере алатын заң нормасы деп қарастыруға болады.
Соттағы дәлелдеудің негізгі табиғат пен қоғамдағы құбылысты байланыстырады. Бұл байланыс сотқа бір құбылыстың (факт, мән-жай) бар болуы, екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді - соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі дұрыс шешу үшін маңызы бар мән-жайлардың бар немесе жоқ екендігін бекітуге бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруға болады.
Азаматтық сот өндірісінде мән-жайларды танудың негізгі тәсілі ретінде іс үшін маңызы бар мән-жайдың бар немесе жоқ екенін, тараптардың қарсылықтары мен талаптарын, басқада жағдайларды соттағы дәлелдемелер, яғни соттық дәлелдеу жолымен бекітеді.
Соттағы дәлелдеудің негізі табиғат пен қоғамдағы құбылысты байланыстырады. Бұл байланыс сотқа бір құбылыстың (факт, мән-жай) бар болуы екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі дұрыс шешу үшін маңызы бар мән-жайлардың бар немесе жоқ екенін бекітуге бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс бойынша нені бекіту қажет және нендей мән-жайлар дәлелдеуге жатады деген сұраққа жауап береді. Іс бойынша дәлелдеу пәнін нақты және дұрыс анықтау-сот процесінің қорытындысы бойынша заңды және негізгі шешімнің шығуына негіз болып табылады.
Дәлелдеудің пәні-азаматтық істерді дұрыс шешуге қажетті заңды фактілер мен өзге де мән-жайлардың жиынтығы. Сондықтан дәлелдемелердің қатыстылығы іс бойынша дәлелдеу пәніне байланысты.
1. Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу кодексі, Алматы, 2011 ж., 23 б.
2. Старченко А.А. Логика в судебном доказывании. Москва: Госюриздат, 1958, - С. 156.
3. Курылев С.В. Основы теории доказывания в советском правосудии. Минск: Белорусск. Гос. Ун-т,1969, - С. 88.
4. Гольстем А.Х. Юридическая квалификация гражданского процесса – Казань, 1916, - С. 142.
5. Клейман А.Ф. Новейшие течения в советской науке гражданского процессуального права. Москва МГУ,1967 г., - С.102.
4. Гольстем А.Х. Юридическая квалификация гражданского процесса – Казань, 1916, - С.143.
6. Осипов Ю.К. Основные признаки судебных доказательств. Труды Свердловского юр. ун – та, 1968, - С.60.
7. Чечот Д.М. Участники гражданского процесса.- М.: Госюриздат, 1960. , - С.84.
8. Молчанов В. В. Собирание доказательств в гражданском процесс. М., 1996 г., - С.73.
9. Штутин Я.Л. Предмет доказывания в советском гражданском процессе. М: Госюриздат, 1951, - С.122.
10. Васьковский Е.В. Учебник гражданского процесса. Издание второе. Перераб. – Башмаковым, 1917, - С.82.
9. Штутит Я.Л. Предмет доказывания в советском гражданском процессе. М: Госюриздат, 1951, - С.123.
11. Абдуллина З.К. Проблемы доказывания в гражданском судопроизводстве. Алматы: Данекер, 2004, - С.89.
12. Треушников М.К. Судебные доказательства. Москва: Городец, 1999, - С.256.
13. ҚР Нотариат туралы Заңы, 98-99 баптар, 33 б.
14. Баймолдина З.Х. Доказывание и доказательства в гражданском судопроизводстве. Алматы: «Жеті жарғы», 2001 г. , - С.77.
15. Боннер А.Т. Правила допустимоси доказательств в гражданском процессе: необходимость или анахронизм// Советское государство и право, 1990. , - С.213.
16. Баймолдина З.Х. Гражданское – процессуальное право Республики Казахстан. Алматы: КазГЮА, т.1, 2001г., - С.93.
17. Треушников М.К. Относимость и допустимость доказательств в гражданском процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - С.257.
18. Решетников И.В. Доказательственое право в гражданском судопроизводстве. Екатеринбург, 1997г. , - С.196.
19. ҚР Қылмыстық кодексі Алматы: Жеті – жарғы, 1997., 12 б.
17. Треушников М.К. Относимость и допустимость доказательств в гражданском процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - С.256.
20. Юдельсон К. С. Гражданский процесс. М., 1972 г., - С.105.
21. Коломыцев В.И. Письменные доказательства по гражданским делам. М.: Юрид.лит., 1978. , - С.205.
22. ҚР Азаматтық кодексі Алматы: Жеті – жарғы, 1998, 25 б.
17. Треушников М.К. Относимость и допустимость доказательств в гражданском процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - С.255.
23. Козлов А.С. Актуаьные проблемы теории доказательств в науке гражданскго процесса. Учебное пособие, Иркутск, 1980, - С.196.
17. Треушников М.К. Относимость и допустимость доказательств в гражданском процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - С.256.
24. Фаткуллин Ф.Н. Общие проблемы процессуального доказывания. Казаньский государственный университет, 1976, - С.107.
4. Гольстем А.Х Юридическая квалификация гражданского процесса – Казань,1916. , - С.143.
25. Треушников М.К. Судебные доказательства. Москва: Городец, 1999, - С.254.
26. Козлов А.С. Актуальные проблемы теории доказательств в науке гражданскго процесса. Учебное пособие, Иркутск, 1980, - С.102.
27. Комментарий к ГПК РСФСР М., 1996 г., - С.93.
28. Треушников М.К. Судебные доказательства. Москва: Городец, 1999, - С.255.
29. Хмыров А.А. Проблемы теории доказывания. Краснодар, 1996 г., - С.102.
30. Учебник. Гражданский процесс под редакцией Мусина В. А., Чечина Н. А., Чечота М. 1996 г.
31. Учебник. Гражданское процессуальное право России. Под ред. М Шакарян М., 1996 г.
31. Решетникова И.В. Доказательственное право в гражданском судопроизводстве. Екатеринбург,1997.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1. АЗАМАТТЫҚ СОТ ӨНДІРІСІНДЕГІ ДӘЛЕЛДЕУ ИНСТИТУТЫНЫҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ
1.1 Соттағы ... ... ... ... ... ... ... ... ІС ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... институты (мұнда дәлелдемелер
интситуты да жатады) үрдістің ... болу ... ... ... ... байланысты оның көптеген жылдар бойы үні мен өзектілігін жоғалтпаған
классикалық ... бар. ... ... ... ... қарастырылып
отырған мәселеге кейбір кездері өзінің негативтік іздерін де қалдырады.
Бірақ сот өндірісінің барлық тәртібінің ... ... ... бұл ... ... сипатқа ие.
ҚР Конституциясына сәйкес Демократиялық құқықтық мемлекет құруда және
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... іс
жүргізу заңнамаларына ауқымды өзгертулер қажет болған ... ... ... ... маусымдағы АІЖК-і қабылданды. Одан бері АІЖК - не ... мен ... ... отырды. Жаңа азаматтық іс жүргізу
кодексі ... ... ... ... ... әлеуметтік –
экономикалық тенденциясының дамуын айқындайтын, сот реформасын жүзеге асыру
мен сот төрелігінің санасын арттырудың ... ... ... ... заң ... деп қарастыруға болады.
Соттағы дәлелдеудің негізгі табиғат пен ... ... Бұл ... сотқа бір құбылыстың (факт, мән-жай) ... ... бір ... ... ... болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді - соттағы дәлелдемелердің ... істі ... үшін ... бар ... бар ... жоқ екендігін бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруға болады.
Азаматтық сот ... ... ... ... ... ретінде іс
үшін маңызы бар мән-жайдың бар немесе жоқ екенін, тараптардың қарсылықтары
мен талаптарын, ... ... ... ... яғни ... ... бекітеді.
Соттағы дәлелдеудің негізі табиғат пен ... ... Бұл ... ... бір ... (факт, мән-жай) бар болуы
екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі ... үшін ... бар ... бар ... жоқ ... ... ... әрекеттері деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс ... нені ... ... және ... ... жатады деген сұраққа жауап береді. Іс бойынша ... ... және ... ... ... ... бойынша заңды және
негізгі шешімнің шығуына негіз болып ... ... ... ... ... ... ... фактілер
мен өзге де мән-жайлардың жиынтығы. Сондықтан дәлелдемелердің қатыстылығы
іс ... ... ... байланысты.
Соттағы дәлелдеудің мақсаты азаматтық істерде мән-жайды бекіту.
Соттағы дәлелдеу өзара байланысты және ... ... ... үш ... тұрады:
- Дәлелдемелерді жинау және табыстау.
- Сот мәжілісінде дәлелдемелерді зерттеу.
- Дәлелдемелерді бағалау.
Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Қазақстанда сот ... сот ... ... тәуелсіздігін қамтамасыз етуге
бағытталған болатын. Осыған орай, азаматтық сот ісін жүргізуде де ... ... ... ... ар-намысын қорғаудың, еңбек және басқа
да дауларды ... ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етудің тиімді құралы болуы тиіс.
Аталған міндеттерді іске ... ... ... ... ... біліктілікті талап етеді.
Ұсынылып отырған «Азаматтық іс жүргізудегі делелдемелер» тақырыбындағы
диплом жұмысы ... іс ... ... оның ... ... дәлелдеу»
институтының мәселелеріне тереңірек үңіліп, соған бағытталған.
Азаматтық сот өндірісіндегі дәлелдеме ... осы ... ... ... ... алатын институттарының бірі. Сондықтан да осы отандық
және шетелдік процессуалист ғалымдар біршама теоретикалық ғылыми ... ... ... ... ... Я.Л. ... ... О.В.Иванов, З.К. Абдуллина, З.Х. Баймолдина т.б.
Осындай зерттеу жұмыстарынан кейін соттағы дәлелдеудің мәселелері сот
практиктерінің үлкен ғылыми қызығушылығына ие болып ... ... ... ... ... және ... ... алынған мәселелер бойынша жасалған қорытындылар
осы дипломдық жұмыстың қорытындысында ... ... ... іс ... ... ... мәселелерімен қатар, дәлелдеме
институты да көрсетіледі.
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. ҚР ... ... ... ... ... ... ережелерін бекітетін нормаларына
біршама толықтырулар мен өзгертулер енгізіп отыр. Атап айтқанда: ... ... ... - техникалық құралдарды пайдаланудың жаңа
жолдары мен түрлерінің енуі, дәлелдемелерді жинау және ұсынуда тараптардың
біршама жаңа құқықтарға ие болуы, ... ... яғни ... ... дәлелдеме жинаудан босатылып, ондай құқықтық
тараптарға берілуі т.б. іс жүргізушінің әрекеттері заң нормасынан орын
алған.
Ұсынылып ... ... ... іс ... ... ... осы төңіректе зерттеулер жүргізген авторлардың пікірлері
ескеріле ... ... ... ... ... ... іс жүргізу құқығының ең бір негізгі институтының бірі
«соттағы дәлелдеу және ... ... ... ... ... СОТ ... ДӘЛЕЛДЕУ
ИНСТИТУТЫНЫҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ
1.1 Соттағы дәлелдеудің түсінігі және мақсаты
Соттық дәлелдеу бұл істің мән - жайларын ... ... ... ... процесске қатысушылардың қызметі. Өзгеше айтар болсақ, бұл
тараптардың және өзге де ... ... ... ... жинауға
және оларды зерттеуге әрекеті. Мұндай құқық ҚР АІЖКнің 47 ... АІЖК - нің 65 ... ... әр ... ... ... және жауапкер)
өзінің талаптарының және қарсылықтарының негізі ретінде сілтеме жасайтын
мән - жайларды дәлелдеуі тиіс [1, 23 ... мән - ... ҚР ... іс ... ... ... ... арқылы дәлелдеу қажет. Бұл нақты деректер:
• тараптардың және үшінші тұлғалардың түсініктемелерімен;
• куәлардың айғақтарымен;
• заттай дәлелдемелермен;
• сарапшылардың қорытындыларымен;
• іс жүргізу ... ... және өзге де ... ... деректерді басқаша дәлелдеу құралдары деп атайды.
Дәлелдеу ... бұл ... ... мәнжайларын анықтау үшін қолданылуы
мүмкін құралдар.
Сотта азаматтық істерді қарау ... іс үшін ... бар ... ... ... тану ... жүзеге асырылады. Соттық тану
объективті ... ... ... ... тану ... ... білуге бағытталған іс-әрекетінің көп түрлілігі.
Азаматтық сот процесінде мән-жайларды танудың негізгі тәсілі ретінде
іс үшін маңызы бар мән-жайлардың бар ... жоқ ... ... мен ... басқа да жағдайларды соттағы дәлелдемелер,
яғни соттың дәлелдеу жолымен бекітеді.
Соттағы дәлелдеудің ... ... пен ... ... Бұл ... ... бір құбылыстың (факт, мән-жай) бар
болуы, екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді - ... ... ... ... шешу үшін ... бар ... бар немесе жоқ екендігін бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп ... ... сот ... ... ... ... тәсілі ретінде
іс үшін маңызы бар мән-жайдың бар немесе жоқ ... ... мен ... басқада жағдайларды соттағы дәлелдемелер, яғни
соттық дәлелдеу жолымен ... ... ... ... пен ... құбылысты
байланыстырады. Бұл байланыс сотқа бір құбылыстың ... ... бар ... бір ... ... ... ... айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі дұрыс
шешу үшін маңызы бар ... бар ... жоқ ... ... ... ... деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс бойынша нені бекіту ... және ... ... ... ... ... ... береді. Іс бойынша дәлелдеу пәнін
нақты және дұрыс ... ... ... ... ... ... шешімнің шығуына негіз болып табылады.
Дәлелдеудің пәні-азаматтық істерді дұрыс шешуге қажетті заңды фактілер
мен өзге де мән-жайлардың жиынтығы. ... ... ... ... ... пәніне байланысты.
Соттағы дәлелдеудің мақсаты азаматтық істерде мән-жайды бекіту.
Соттағы дәлелдеу ... ... және ... ... ... үш ... тұрады:
- Дәлелдемелерді жинау және табыстау.
- Сот мәжілісінде дәлелдемелерді зерттеу.
- Дәлелдемелерді бағалау.
Азаматтық ... ... ... ... байланысты
түрлі пікірлер айтылған.
Бір авторлар соттағы дәлелдеуді дәлелдемелерді бағалаудағы соттардың
ойлау немесе тану әрекеттері ... [2, 156 б.]. Егер осы ... ... болсақ соттағы дәлелдеудің мазмұны дәлелдемелерді
жинау, ұсыну, зерттеуге байланысты іс жүргізу ... ... ... бір автор соттағы дәлелдеуді сот пен іске қатысушылардың
дәлелдемелерді жинау, табыстау және ... ... ... деп ... Бұл пікір бірінші автордың пікіріне тіпті қарама-
қайшы, С.В.Курылевтің ойынша логикалық және ойлау әрекеттері ... тән ... ... ... ... ... соттағы
дәлелдеуге қатысы жоқ деген тұжырым жасайды [3, 88 б.].
Соттағы дәлелдеуді сот пен іске қатысушылардың не ... ... ... ... деп қана ... ... ... дәлелдемелерді жинауға,
ұсынуға, зерттеуге және бағалауға бағытталған ойлау және іс ... ... деп ... ... пен іске ... ... айтылған әрекеттері азаматтық іс
жүргізу нормалары мен реттеледі және іс ... ... ие ... бұл ... ... ... логикамен тығыз ... да ... - ... ... тыс сот пен іске қатысушылардың
әрекет жасауы мүмкін емес.
Сонымен, соттағы дәлелдеу түсінігін азаматтық іс ... ... ... ... ... және іс жүргізу әрекеттері деп
түсіндіретін процессуалист ғалымдардың (позициясын) ұстанымын дұрыс
деп есептеуге болады. ... ... ... И.М. ... ... ... сияқты орыстың ұлы ғалымдары ұстанады.
Ғылыми әдебиеттерде дәлелдеу әрекеттерін кім ... ... және ... ... ... ... яғни соттағы дәлелдеудің субъектілері туралы
түрлі ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерін тек
тараптар ғана жүзеге асырады делінген. Мысалы: А.Х.Гольстем «Дәлелдемелер
әрқашанда тараптар арқылы ұсынылады және бұл ... ... ... болып
табылады, сот ешқашан дәлелдеме немесе анықтама жинамайды» деген пікірін
ұсынады [4, 142 ... ... ... өзі ... мен іске ... дәлелдемені табыстауынан, оларға анализ жасаудан және ... ... ... ... жасаудан тұрады дейді [5, 102 б.].
50 жылдармен 80 ... ... ... ... сот ... ... ... деген пікір қалыптасқан болатын. Сол
кезеңдегі заң нормаларында, яғни Қаз ... ... іс ... (АЖІК-нің 14,18,48 т.б. баптары) заң ... іске ... ... толық, жан-жақты, объективті түрде айқындауды міндеттейді.
Дәлелдеу әрекеттеріне елеулі өзгерістер 80-жылдардың ... ... ене ... іс ... ... мынандай ережелерді бекітті:
- Дәлелдемелерді жинау және ұсынуды тараптар мен іске қатысушы тұлғалар
жүзеге асырады.(15, 65, 66, 335-б, 3 ... 377 ... ... Дәлелдемелерді зерттеу сотпен, тараптармен, іске қатысушы тұлғалармен
сот мәжілісінде істі қарағанда жүргізіледі. (195-206, 208, 210, 211, ... 376, 398 ... ... Дәлелдемелерді бағалауды сот жүзеге асырады. (16,77 бап) Іске қатысушы
тұлғалар дәлелдемелерде бағалауда өз ... ... ... ... іс ... ... ... болмайды.
Олай болса, дәлелдемелерді жинауға, ұсынуға, зерттеуге байланысты
әрекеттер іске қатысушы тұлғалармен жүзеге асырылады. Дәлелдеу ... ... ... мен үшінші тұлғаларға жүктеледі. Тараптар, үшінші
тұлғалар, арызданушылар т.б. іске ... ... ... ... ... ... ... араласуы тиіс.
Сот іс үшін маңызы бар мән-жайларды анықтау мақсатында өз ... ... ... ... ... ... ... 2-
тармағы бойынша заңда көзделген жағдайларда іс үшін ... ... алып ... ... ... ... ... да іске қатысушылар ұсынған ... ... ... ... соттың сұрату тәртібімен алынған
дәлелдемелерді зерттеу және бағалауды сот жүзеге асырады.
Азаматтық іс жүргізу ... ... ... ... ... да ... және сот екені анықталып отыр.
Жоғарыда айтылған ... ... ала ... ... ... - дәлелдемелерді жинау, ұсыну және зерттеуге қатысты тараптар
және іске қатысушы тұлғалар; дәлелдемелерді ... және ... ... ... ... ... іс үшін ... бар заңдық
фактілерді бекітуге бағытталған ойлау және іс жүргізу әрекеттері деген
анықтама тұжырымға ... ... ... түсінігі
Дәлелдеу пәніне қатысты деректер құрамы әрбір іс бойынша әртүрлі. ... ... тиіс ... ... ... басшылық ете және
тараптардың талаптарынан және қарсылықтарынан оны сот анықтайды.
Әуелі дәлелдеу ... ... ... ... ... ... қоюшымен талап негіздемесі ретінде көрсетілген заңды фактілер, сондай-
ақ талапқа қарсылық ... ... яғни ... ... ... ... көрсетілген заңды фактілер.
Процеске даудың нысанасына дербес талаптарын мәлімдейтін ... ... ... ... ... ... іс ... дәлелдеу
пәніне осындай талаптар негізінде деректер енгізіледі.
Егер тараптар заңды маңызы жоқ фактілерге сүйенетін болса, онда сот
оларды зерттеуге тиіс ... Ал ... ... іс ... маңызы бар
фактілерді белгілемесе, онда сот оны өз ... ... ... ... тиіс, сондай-ақ дауды дұрыс шешу үшін ... ... ... ... ... пәні іс ... нені бекіту қажет және нендей мән-жайлар
дәлелдеуге жатады деген сұраққа ... ... Іс ... ... ... және ... ... сот процесінің қорытындысы бойынша заңды ... ... ... ... болып табылады.
Дәлелдеудің пәні - азаматтық істерді ... ... ... ... мен ... ... ... Сондықтан дәлелдемелердің
қатыстылығы іс бойынша дәлелдеу пәніне байланысты.
А.Х.Гольмстен дәлелдеу пәнін ... ... ... ... ... дәлелдеудің пәні болып табылады деп жазады [4, 143
б.].
Дәлелдеуді қанағаттандыратын екі негізгі шарт бар:
1. Факт ... ... іс үшін ... болуы тиіс;
2. Факт немесе мән-жай іс бойынша талапты ... ... ... ... анық ... тиіс.
Іс бойынша дәлелдеуге жататын заңды фактілер мен ... да ... ... ... деп атауға болады. Себебі сот ... ... іс ... ... ... фактілердің жиынтығы дәлелдеу пәні болып
табылады. Істің ... ... ... ... бар ... тараптар мен
басқа да іске ... ... ... ... тиісті
материалдық және процессуалдық құқық нормаларын ... ... ... ... ... 2-тармағы. Осы нормадан соттағы дәлелдің
пәнін сот анықтайтынын байқаймыз.
Соттағы дәлелдеудің негізгі ... пен ... ... Бұл ... ... бір ... ... мән-жай) бар
болуы, екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын ... ... ... - ... дәлелдемелердің көмегімен істі
дұрыс шешу үшін маңызы бар мән-жайлардың бар немесе жоқ екендігін бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп ... ... сот ... ... танудың негізгі тәсілі ретінде
іс үшін ... бар ... бар ... жоқ ... тараптардың
қарсылықтары мен талаптарын, басқада жағдайларды ... ... ... ... жолымен бекітеді.
Соттағы дәлелдеудің негізі табиғат пен қоғамдағы ... Бұл ... ... бір ... (факт, мән-жай) бар болуы
екінші бір құбылыстың ... ... ... айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі дұрыс
шешу үшін ... бар ... бар ... жоқ ... ... ... ... деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс бойынша нені бекіту қажет және ... ... ... ... ... ... ... Іс бойынша дәлелдеу пәнін
нақты және ... ... ... қорытындысы бойынша заңды және
негізді шешімнің шығуына негіз ... ... ... ... дұрыс шешуге қажетті заңды фактілер
мен өзге де мән-жайлардың жиынтығы. Сондықтан дәлелдемелердің қатыстылығы
іс ... ... ... ... ... ... ... істерде мән-жайды бекіту.
Соттағы дәлелдеу өзара байланысты және өзара шартты бір-бірінен
ажырамайтын үш ... ... ... жинау және табыстау.
- Сот мәжілісінде дәлелдемелерді зерттеу.
- Дәлелдемелерді бағалау.
Азаматтық іс-жүргізу әдебиеттерінде соттағы дәлелдеуге ... ... ... ... ... ... пәнінің мазмұны туралы ... ... ... Я.Л. ... ... К.С. ... ғалымдар дәлелдеу пәніне ... ... ... ... негіздейтін материалдық - құқықтық сипатқа не фактілер кіреді
деп дәлелдесе, ... бір ... ... ... мазмұнына талапты
қолдайтын немесе оған қарсылық білдіретін фактілер ғана ... ... ... даудың туындау себептері мен шарттарын да дәлелдеу
пәнінің мазмұнына кіреді ... ... ... [6, 60 б.] ... ... ... пәні ... мән-жайлардың мынандай 3 тобын қамтиды, яғни
материалдық-құқықтық, процессуалдық және дәлелдемелік деген ... ... [7, 84 б.]; ... бір ... ... пәнінің
мазмұнын кеңірек қамтиды, яғни оған материалдық ... ... ... ие фактілер, дәлелдемелік және сотта құқық бұзушылық
прафилактикасына қажетті фактілерді кіргізеді [8, 73 б.].
Осы айтылғандардың ішіне ең ... ... ... ... тобының тұжырымы
деп сенеміз.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі ... үшін ... бар ... бар ... жоқ ... бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс бойынша нені бекіту қажет және ... ... ... деген сұраққа жауап береді. Іс бойынша ... ... және ... ... ... қорытындысы бойынша заңды және
негізді шешімнің шығуына негіз болып табылады.
Дәлелдеудің пәні - азаматтық ... ... ... ... ... мен өзге де ... ... Сондықтан дәлелдемелердің
қатыстылығы іс бойынша дәлелдеу ... ... ... ... ... ... мән-жайды бекіту.
Соттық шешудің пәні даулы материалдық-құқықтық қатынас немесе ... ... ... Ал ... ... ... заңды фактімен
немесе олардың жиынтығымен байланысты.
Заңды фактілерді соттың бекітуі ... ... ... ... мүдденің
бар немесе жоқ екенін анықтауға негіз болып табылады. Бұл ... пәні ... ... ... өзгеруіне,
қасақана негіз болатын заңды фактіні құрайтынын анықтауға болады.
«Дәлелдеу пәні» - түсінігі бұл соттық ... ... ... ... ... ... Заң соттағы зерттеудің шектерін бекітпейді, ал
дәлелдеудің пәні анық. Оған ... ... мен ... жайттар жатады. Басқа фактілер «Сотта зерттеудің шектері»
ұғымының мазмұнына кіреді [9, 122 б.].
Әрбір ... іс ... ... пәні әр ... ... түрлі азаматтық істерде мән-жайлар мен ... ... ... ... ... ... ... бойынша дәлелдеудің пәні түрлі фактілердің
тобынан құралады:
- Талаптың негізгі фактісінен;
- Талапқа қарсы ... ... ... ... талап негізінің фактісінен;
- Үшінші тұлғалардың талабы негізінің фактісінен.
Ерекше талап қою сот өндірісінің ... ... ... негізімен
немесе арыз бойынша қойылған талапқа қарсылық негізіндегі фактілермен, ал
ерекше өндіріс бойынша ... ... ... және ... ... фактісімен, сипатталады.
Дәлелдеу пәніне кіретін заңды фактілердің мынандай түрлері бар:
- әрекет (әрекетсіздік), оқиға, жағдай;
- заңды және заңсыз әрекеттер;
- жағымды және ... ... ... өтіп ... ... мен ... бекітіледі.
Сондықтан соттық талқылау барысында ... ... өтіп ... ... ... дәлелденеді.
Дегенмен заңды фактілердің барлығы бірдей дәлелдеуге жатады деп айта
алмаймыз. Кейбір ... ... ақ сот ... шығуына негіз бола
алады. Сондықтанда ондай фактілер ... пәні ... ... АІЖК ... ... ... негіздері көрсетілген. Осы бапқа сәйкес АІЖК
заңды фактілердің төрт тобын дәлелдеуді ... ... ... ...... ... фактілер (сотпен жалпыға белгілі деп
танылған мән-жайлар), яғни ... ... ... ... өз ... ... мәлім фактілер деп сол жергілікті
жердің тәжірбиесін игеретін әрбір тұрғынына, ... ... ... ... тиіс ... айтуға болады деп көрсетеді. Ондай фактілер
дәлелдеуді қажет етпейді [10, 82 б.].
Екінші топқа – ... ... ... ... яғни ... тараптар қатысқан басқа істер бойынша заңды күшіне ... ... ... ... ... ... ... 2 - тармағына сәйкес: соттың бұрын қаралған азаматтық
іс бойынша заңды күшіне енген ... ... ... сот ... және сол ... қатысатын басқа азаматтық істерді талқылау
кезінде қайтадан дәлелденбейді.
АІЖК 71-бабының 3 - тармағына ... ... ... іс ... ... ... ... қанағаттандыру құқығы танылатын үкімі оған қатысты
соттың үкімі болған ... ... ... ... туралы
істі қарайтын сот үшін міндетті. Заңды күшіне ... сот ... ... істі ... сот үшін, осы іс әрекеттер орын алды ма және оларды
осы адам ... ма ... ... ... сондай-ақ үкіммен белгіленген
мән-жайларға және олардың ... ... ... да міндетті болып
табылады.
Үшінші топқа – ... ... ... или ... ... ... бұл ... бекітілген деп саналады және азаматтық
істерді талқылағанда дәлелденбейді. АІЖК 71 ... 4 ... ... ... ... деп ... ... азаматтық істі талқылау кезінде
дәлелденбейді. Мұндай ұйғарым жалпы тәртіппен теріске шығарылуы мүмкін.
Заңды ... ... ... деп-өзге бір фактілердің бар ... ... ... екендігінің дәлелденгені туралы қорытындының
болуы міндетті фактілерді айтамыз.
Мысалы: Қауіптіліктің жоғарылағанынан пайда болған кінә ... ... ... АК ... 1 ... қызметі
айналасындағылар үшін жоғары қауіптілікпен байланысты заңды тұлғалар мен
азаматтар, егер зиян дүлей ... ... ... ... ... ... болғанын дәлелдемесе, жоғары қауіптілік кездері келтірген
зиянды өтеуге міндетті.
Төртінші топқа- жалпыға мойындалған, тұрақты ... Бұл ... ... ... ... шеңберінде керісінше дәлелденбесе,
дәлелденбей-ақ бекітілуге тұратын жағдайлар.
Оларға :
- осы заманғы ғылымды, ... ... ... ... ... әдістерінің дұрыстығы;
- адамның заңды білуі;
- адамның өзінің қызметтік және кәсіби ... ... ... бар ... ... құжатты ұсынбаған және арнаулы даярлық
немесе білім алған оқу орнын немесе басқа да ... ... ... ... немесе білімнің болмауы дәлелдемелерміз анықталған мән-
жайлар болып ... ... ... ... ... етпейтін басқа да фактілерді
ұсынады. ... ... ... ... ... ... ... немесе қарсылығын негіздейтін фактілерді екінші ... ... ... ... ... ... тараптың мойындауы ол
тарапта осы фактілерді одан әрі ... ... ... Тарап
мойындаған факті сот отырысының хаттамасына енгізіледі және оған фактіні
мойындаған тарап қол ... Егер ... тану ... ... ... ол іске ... ... жерде мәселе даусыз фактілерге байланысты – яғни, бірінші тарап
дәлелдеуге міндетті фактіні ... ... өзі ... ... онда ... факт болып саналады [9, 123 б.].
АІЖК-ң 78 бабының 4 тармағы бойынша егер ... тану ... ... ... мақсатымен не алдаудың, күш қолданудың, қорқытудың
немесе ... ... ... ... ... ... ол ... ол туралы ұйғарым шығарады. Мұндай жағдайда осы фактілер жалпы
негізде дәлелденуге тиіс.
1. АІЖК-нің 66-бабының 10 тармағы ... егер ... сот ... ... ... ... және оны ... сұратуы бойынша
ұсынбаса, ондағы мәліметтер осы тараптың мүдделеріне қарсы бағытталған
деп ұйғарылады және ол тарап таныған деп есептеледі.
2. АІЖК-нің ... ... ... егер ... ... жүргізуге
қатысудан жалтарса немесе оны өткізуге кедергі келтірсе (сараптамаға
келмесе, сарапшыларға зерттеу үшін қажетті материалдар бермесе, сотқа
беруге мүмкіндік ... ... ... ... өзіне тиісті
объектілерді зерттеуге мүмкіндік бермесе), ал істің мән-жайлары
бойынша мұндай ... ... ... ... ... ... қай тараптың сараптамадан жалтарғанына, сондай-ақ ол үшін оның
қаншалықты маңызы ... ... ... үшін ... ... ... ... жоққа шығарылған деп тануға құқылы.
3. Тараптың дәлелдеу міндеті
Азаматтық істер бойынша дәлелдеу ... ... ... ... ... сәйкес әр тарап өзінің талаптарының және қарсылықтарының
негізі ретінде сілтеме ... ... ... ... ... ... іс ... жарыспалылық қағидасына сүйенеді.
Дәлелдеу құқықғы теориясында, дәлелдеу - бұл тараптардың міндеті емес,
құқығы деген пікір бар.
Сондықтан бұл жерге «дәлелдеу ... ... ... ... ... ... ... байланысты теорияда көптеген пікірлер
ұсынып, дискуссия жүргізуге болады, бірақ заң ... ... ... ... ... ... 65-бабы талапкер өз талабының негізін құрайтын
мән-жайларын, жауапкер - ... ... ... дербес талаптарын
мәлімдейтін үшінші тұлғалар - өзінің қойған талабын ... ... ... ... Дәл сондай міндет мемлекеттің және ... өзге ... ... мен ... қорғалатын мүдделерін сотта
қорғау үшін талап арыз немесе арыз беретін прокурорға, ... ... ... ... ... ... мен азаматтарға да жүктеледі
[11, 89 б.].
Азаматтық істер бойынша дәлелдеу міндеті тараптарға ... ... ... әр ... өзінің талаптарының және қарсылықтарының негізі
ретінде сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуі тиіс. Дәлелдеу әрекетінде
тараптар іс ... ... ... ... ... ... дәлелдеу – бұл тараптардың міндеті емес,
құқығы деген пікір бар. Сондықтан бұл жерде ... ... ... ... ... ... дұрыс сияқты. Аталған жағдайға
байланысты теорияға көптеген пікірлер ұсынып, дискуссия ... ... заң ... дәлелдеу міндетті деп көрсетіп отыр (ҚР АІЖК-ң 65-
бабы).
Талапкер өз талабының негізін ... ... ... ... ... ... ... үшінші тұлғалар-өзінің
қойған талабын негіздейтін мән-жайларды дәлелдеуі тиіс. Дәл ... ... және ... ... өзге ... құқықтары мен заңмен
қорғалатын мүдделерін сотта қорғау үшін талап арыз немесе арыз ... ... ... ... ... басқару
органына,жекелеген азаматтарға жүктейді.
Материалдық құық нормалары жекелеген жағдайларда ... ... ... ... ... ... жүктеуге мүмкіндік. Бұл дәлелдеу
презумпциясымен байланысты. ... ... ... ... ... ережелерді келтіруге болады:
1. АК 931- бабының 1-тармағында қызметі айналасындағылар үшін ... ... ... тұлғалар мен азаматтар ... ... ... ... ... ... ... және т.б.), егер
зиян дүлей күщтердің немесе ... ... ... ... ... ... ... қауіптілік көздері келтірген зиянды
өтеуге міндетті деп көрсетілген.
2. АК 359-бабында борышқор кінәлі ... ... егер ... ... өзгеше көзделмесе, міндеттемені орындамағаны және тиісті ... үшін ... ... Егер ... міндеттемені тиісті дәрежеде
орындау үшін өзіне байланысты ... ... ... ... ... деп танылады. Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырған кезде
міндеттемені орындамаған немесе тиісті дәрежеде ... ... егер ... ... яғни осы жағдайлар кезіндегі төтенше және тойтаруға
болмайтын мән-жайлардың (дүлей құбылыстар, ... ... және ... ... дәрежеде орындауға мүмкіндік болмағандығын дәлелдей
алмаса, мүліктік ... ... ... ... бір ... ... талапкер босатылады,
ал кінәсіздікті дәлелдеу міндеті ... ... ... ... ... және іске ... ... да тұлғалардың дәлелдеу әрекеті
өздерінің заңды ұстанымдарын негіздеу ... ... ... және ... ... ... Істі дұрыс шешу үшін маңызы бар мән-
жайларды тарптардың және іске қатысушы басқа да тұлғалардың ... ... ... ... және іс жүргізу құқығының қолданылуға
тиіс нормаларын ескере отырып, сот анықтайды. Дәлелдемелерді жинау ... ... іс ... ... ... ... сот шешім
немесе ұйғарым шығарылғанға дейін жүргізіледі.
Дәлелдемелерді ұсыну апелляциялық сот ... да ... ... ... ... ... ... шағым,
наразылық беретін тұлғаның бірінші сатыдағы сотқа ... ... ... сілтеме жасауына тек шағымында олардың бірінші ... ... ... ... мүмкіндігі болмауы негізделген жағдайда ғана жол
беріледі делінген.
АІЖК-нің ... ... істі ... ... қарау
кезінде сот бірінші сатыдағы сот шешімінің заңдылығы мен негізділігін толық
көлемінде тексереді деп ... ... ... ... ... ... шешімдерінің құқықтық және нақты ... ... жаңа мән - ... бекітіп, жаңа дәлелдемелерді
зерттеуі мен бағалауы- апелляциялық соттардың істі қайтадан мәні бойынша
қарап ... ... ... сот ... ... материалдар ұсынылады деп анық
көрсетпеген. Сонымен бірге Азаматтық іс жүргізу кодексі әртүрлі терминдерді
қолданады. ... ... ... ... ... ... 2-тармағында «қосымша дәлелдемелер», АІЖК-нің 347-бабында
«қосымша табыс ... ... деп ... ... ... ұсынылған дәлелдемелер» тек қандайда бір жаңа
фактілерді бекіту және істі дұрыс шешу үшін ... ... ... ... толық және жан-жақты тексеру үшін қажет.
АІЖК-нің 66-бабының ... ... ... ... мен ... басқа да тұлғалар береді. Сот істің нақты мән-жайын ... өз ... ... ... босатылған, алайда тараптың
дәлелді өтініші бойынша оған қажетті ... ... ... ... негізгі табиғат пен ... ... Бұл ... ... бір ... ... ... бар
болуы, екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді - ... ... ... ... шешу үшін ... бар ... бар ... жоқ екендігін бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруға болады.
Азаматтық сот өндірісінде мән-жайларды танудың негізгі тәсілі ретінде
іс үшін ... бар ... бар ... жоқ ... тараптардың
қарсылықтары мен талаптарын, басқада жағдайларды соттағы дәлелдемелер, яғни
соттық дәлелдеу жолымен бекітеді.
Соттағы ... ... ... пен ... құбылысты
байланыстырады. Бұл байланыс сотқа бір құбылыстың ... ... бар ... бір ... ... ... ... айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі дұрыс
шешу үшін ... бар ... бар ... жоқ екенін бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс ... нені ... ... және ... ... ... ... сұраққа жауап береді. Іс бойынша дәлелдеу пәнін
нақты және дұрыс анықтау-сот процесінің ... ... ... ... ... ... негіз болып табылады.
Дәлелдеудің пәні-азаматтық істерді дұрыс шешуге қажетті заңды фактілер
мен өзге де мән-жайлардың жиынтығы. Сондықтан дәлелдемелердің қатыстылығы
іс ... ... ... байланысты.
Соттағы дәлелдеудің мақсаты азаматтық істерде мән-жайды бекіту.
Соттағы дәлелдеу өзара байланысты және ... ... ... үш ... тұрады:
- Дәлелдемелерді жинау және табыстау;
- Сот мәжілісінде дәлелдемелерді зерттеу;
- Дәлелдемелерді бағалау.
Азаматтық ... ... ... ... ... пікірлер айтылған.
Сот тараптарға және іске қатысушы басқа да тұлғаларға істі дұрыс шешу
үшін қажетті қосымша ... ... ... ... ... ... мен іске қатысушы ... ... ... ... ... ... ... бір тәсілі мүдделі тұлғаның өтініші бойынша
дәлелдемелерді сұратып алдыру.
Тараптар мен іске ... ... да ... үшін ... ... келтірген жағдайда, сот олардың өтініші бойынша дәлелдемелерді
сұратып ... ... ... алдыру туралы өтінімде :
- сұратып алдыруға жататын дәлелдемелер;
- осы дәлелдеме арқылы іс үшін ... ... ... мән-жайлар анықталатыны немесе бекерге шығарылатындығы;
- дәлелдемені өз бетінше алуға кедергі келтіретін себептер;
- сұратып алдыратын дәлелдеменің тұрған жері көрсетілуі ... ... ... сот өтініш берген адамға дәлелдемені алу үшін
сұрату береді. Соттың талап еткен дәлелдемесі бар тұлға оны ... ... ... ... ... ету үшін ... сұратуы бар адамның ... ... ... еткен, оны жалпы немесе сот белгілеген мерзімде
беруге мүмкіндігі жоқ лауазымды немесе өзге ... ... ... ... ... 5 күн мерзім ішінде себебін көрсетіп, бұл туралы сотқа
хабарлауға міндетті.
Хабарламаған, сондай-ақ егер ... беру ... ... талабы сот
дәлелсіз деп таныған ... ... ... ... ... ... іске қатыспайтын өзге де тұлғаларға әкімшілік құқық
бұзушылық туралы заңдарға сәйкес әкімшілік жаза қолданылады.
Әкімшілік жаза ... ... ... дәлелдемесі бар адамды оны сотқа
беру міндетінен босатпайды. Соттың талабын қасақана ... ... ... қылмыстық жауапқа тартылады.
Жазбаша дәлелдемелерді сотқа беру қиын болған ретте сот ... ... және ... ... ... ете ... ... дәлелдемелерді олар сақталып қойылған жерде қарай алады және
зерттей алады [12, 256 ... ... тағы бір ... сот ... беру ... ... 72,73- ... бойынша істі қараушы сот іске қатысуша
адамның басқа қалада немесе ауданда дәлелдемелер жинау қажеттілігі ... ... ... ... ... ... бір ... жасауға тапсырма береді. Мысалы: куәнің түратын жері бойынша
соттан куәлік жауап алу ... заты ... ... ... ... ... жағдайда сот тапсырмасын беру туралы ұйғарымдар істі сотта қарауға
әзірлеу кезінде шығарылады.
Соттың ... ... ... ... ... мәні, тараптар
туралы мәліметтер, анықтауға жататын мән-жайлар, тапсырманы орындаушы сот
жинауға тиіс ... ... Бұл ... ол ... сот ... және ол ... ... он күнге дейінгі мерзімде орындалуға тиіс.
Соттың тапсырмасын орындау АІЖК-де белгіленген ережелер бойынша ... ... Іске ... ... ... өтететін уақыты
мен орны туралы құлақтандырылады, алайда оған келмеу тапсырманы ... ... ... Хаттамалар мен тапсырманы ... ... ... материалдар дереу істі қарап жатқан сотқа жіберіледі.
Егер іске қатысатын адамдар немесе тапсырманы ... ... ... ... ... ... істі ... сотқа келсе, олар
жалпы тәртіпте түсініктеме мен айғақ береді.
Істі қараушы сот іске ... ... ... ... ... көрсету жөнінде келісімі бар басқа мемлекетте дәлелдемелер
жинау туралы өтінішін қанағаттандырған жағдайда сол ... ... сот ... ... ... үшінші тәсілі - дәлелдемелерді қамтамасыз ету
институтын қолдану ... ... ... Бұл ... іс ... ... институты.
Бұл институттың нормалары қажетті дәлелдемелерді сотқа ұсыну соңынан
мүмкін болмайды немесе қиындық келтіреді деп ... ... ... ... ... және ... ... бекітеді.
Өздері үшін қажетті дәлелдемелерді іске қатысушы тұлғалар соттан
қамтамасыз ету туралы сұрай ... ... ауыр ... ауру ... ... ... алу, тез ... өнімдерге сараптама тағайындау құлап ... ... ... ... ... қарап шығу т.б.
Заң дәлелдемелерді қамтамасыз етудің түрлерін шектемейді.
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы ... ... ... ету ... іс ... ... ... тиісті аумақ
бойынша беріледі. Бұл істі қараушы сот ... ... ... ... да сот болуы мүмкін.
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы өтініште:
- қамтамасыз етілуге қажетті дәлелдемелер;
- растау үшін осы дәлелдемелер ... ... ... ... ... ету ... өтініш жасауға итермелеген
себептер;
- қамтамасыз ... ... ... ... ... іс ... тиіс;
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы өтінішті қарау нәтижесі бойынша
сот ұйғарым шығарады. ... ... ... бас ... ... ... жекеше шағым берілуі мүмкін.
Дәлелдемелерді қамтамасыз етуді жалпы іс ... ... ... жеке дара ... ... Өтініш беруші және іске қатысушы басқа
тұлғалар дәлелдемелерді қамтамасыз ету уақыты мен орны ... ... ... ... ... ... ету туралы өтінішті
қарауға кедергі ... ... және ... ... ету ... ... бәрі іске қатысушы тұлғаларға хабарлана отырып, істі қараушы сотқа
беріледі.
Дәлелдемелерді қамтамасыз етудің мерзімі заңда қарастырылмаған, бірақ
бұл ... ... ... ... сот ... ... мерзімнен,
яғни 10 күннен асып кетпеуі тиіс.
Істің сотта туындауға дейін дәлелдемелерді қамтамасыз етуді заңдармен
көзделген тәртіппен сотта ... ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасының 98, 99-баптары
дәлелдемелерді қамтамасыз ету туралы ... ... [13, 33 ... ... немесе басқа құзіретті органда іс туындаған жағдайда,
егер кейіннен дәлелдемелерді табыс ету мүмкін емес ... қиын ... ... ... ... мүдделі тұлғалардың өтініші бойынша қажетті
дәлелдемелерді қамтамасыз етеді.Нотариус мүдделі ... ... ... ... ... немесе басқа құзыретті органның қарауында жатқан іс
бойынша дәлелдемелерді қамтамасыз етпейді.
Дәлелдемелерді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... мен ... қарайды, қажет болған жағдайда
сараптама ... ... ету ... іс ... ... жасаған
кезде нотариус ҚР азаматтық іс жүргізу заңдарының нормаларын басшылыққа
алады.
Азаматтық істер бойынша дәлелдеу ... ... ... ... ... әр ... ... талаптарының және қарсылықтарының негізі
ретінде сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуі тиіс. Дәлелдеу ... іс ... ... қағидасына сүйенеді.
Дәлелдеу құқығы теориясында, дәлелдеу – бұл тараптардың міндеті емес,
құқығы деген пікір бар. ... бұл ... ... ... ... ... терминді қолдану дұрыс сияқты. Аталған жағдайға
байланысты теорияға көптеген ... ... ... ... ... заң ... ... міндетті деп көрсетіп отыр (ҚР ... ... өз ... ... құрайтын мән-жайларын, жауапкер-талапқа
қарсы негіздерін, дербес талаптарын мәлімдейтін ... ... ... ... мән-жайларды дәлелдеуі тиіс. Дәл сондай міндет
мемлекеттің және қоғамның, сондай-ақ өзге тұлғалардың ... мен ... ... ... ... үшін ... арыз немесе арыз беретін
прокурорға, мемлекеттік органға жергілікті ... ... ... ... құық нормалары жекелеген жағдайларда тараптар арасында
дәлелдеу міндетін басқаша бөлуге немесе жүктеуге мүмкіндік. Бұл ... ... ... мен ... ... дәлелдемелерді қамтамасыз ету
уақыты мен орны ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі іс-әрекетті жасауға кедергі болып
табылмайды.
Тараптар мен мүдделі адамдардың ... ... ... дәлелдемелерді
қамтамасыз ету тек кейінге қалдыруға немесе іске ... ... ... ... ... ғана ... ... сарапшы шақыру бойынша келмеген жағдайда нотариус ҚР-ның
заң актілерінде көзделген шараларды қолдау үшін куәнің ... ... жері ... сотқа бұл туралы хабарлайды.
Нотариус азамат пен маманды ... ... ... ... ... және айғақ немесе қорытынды беруден бас тартқаны немесе жалтарғаны
үшін жауап беретіні ... ... ... СОТ ... ... ... ... түсінігі
Азаматтық іс жүргізуде дәлелдеу - сотта дәлелдемелерді пайдалану
арқылы жүзеге асырылады. Соттағы дәлелдемелер азаматтық ... ... ... ... ... мен ... фактілерді бекітетін құрал ретінде
қолданылады. АІЖК-нің 64-бабында соттағы дәлелдемелердің ұғымы ... ... ... сот ... тараптары мен қарсылықтарын
көздейтін мән-жайлардың бар-жоғын, сондай-ақ істі ... шешу үшін өзге ... бар ... солардың негізінде анықтайтын заңды түрде ... ... іс ... ... ... табылады.
Бұл нақты деректер тараптардың және үшінші ... ... ... ... ... қорытындыларымен, іс-жүргізу әрекеттерінің хаттамаларымен
және өзге де құжаттармен анықталады.
Дәлелдемелер дегеніміз – істің ... ... әсер ... ... ... іске қатысты болуы тиіс; екіншіден, ... ... түрі ... ... ... ... бірінші белгі, - соттағы
дәлелдемелер заңды ... ... ... ... ... тиіс ... ... ашатын болсақ, ҚР Конституциясының 77-бабының ... ... ... ... алынған айғақтардың заңды күші
болмайды делінген. Сонымен бірге АІЖК–ң 69-бабының 3-тармағында ... ... ... ... ... күші жоқ деп ... және ... негізіне жатқызыла алмайды, сондай-ақ іс үшін маңызы бар кез
келген мән-жайды ... ... ... ... деп ... ... бірінші белгісінде дәлелдемелерге жол беру
ережесі көрініс табады. ... ... ... егер ... ... ... ... алынса, дәлелдемеге жол беруге болады деп
танылады. Куәлерден жауап, тараптар мен үшінші тұлғалардан жауап, ... ... ... ... ... ... ... алынуы тиіс.
Соттағы дәлелдеудің негізгі табиғат пен қоғамдағы ... Бұл ... ... бір құбылыстың (факт, мән-жай) ... ... бір ... ... ... ... айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді - соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі
дұрыс шешу үшін ... бар ... бар ... жоқ екендігін бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруға болады.
Азаматтық сот ... ... ... ... ... ретінде
іс үшін маңызы бар мән-жайдың бар немесе жоқ ... ... мен ... ... ... ... ... яғни
соттық дәлелдеу жолымен бекітеді.
Соттағы дәлелдеудің негізі табиғат пен ... ... Бұл ... ... бір ... ... мән-жай) бар болуы
екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы дәлелдеуді-соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі ... үшін ... бар ... бар ... жоқ ... бекітуге
бағытталған субъектілердің әрекеттері деп қарастыруғы болады.
Дәлелдеу пәні іс бойынша нені бекіту қажет және ... ... ... ... сұраққа жауап береді. Іс бойынша ... ... және ... анықтау-сот процесінің қорытындысы бойынша заңды және
негізді шешімнің ... ... ... табылады.
Дәлелдеудің пәні-азаматтық істерді дұрыс шешуге қажетті заңды ... өзге де ... ... Сондықтан дәлелдемелердің қатыстылығы
іс бойынша дәлелдеу ... ... ... ... азаматтық істерде мән-жайды бекіту.
Соттағы дәлелдеу өзара ... және ... ... ... үш ... ... ... жинау және табыстау.
- Сот мәжілісінде дәлелдемелерді зерттеу.
- ... ... ... әдебиеттерінде соттағы дәлелдеуге байланысты
түрлі пікірлер айтылған.
АІЖК-ң 69-бабында дәлелдемелер ретінде жол беруге ... ... ... ... ... егер олар заң ... бұза отырып,
іске қатысушы тұлғалардың заңмен ... ... ... ... ... ... ... немесе істі сотта қарауға дайындау кезінде
немесе сотта қарағанда азаматтық процестің өзге де ... бұза ... ... Күш ... ... ... сол ... өзге де заңсыз іс -
әрекеттерді қолдана отырып;
2. Оларға түсіндірмеудің, толық немесе дұрыс түсіндірмеудің ... іске ... ... өз ... мен ... ... ... отырып;
3. Осы азаматтық іс бойынша іс жүргізуді жүзеге асыруға құқығы жоқ
адамның іс ... ... ... ... ... ... жататын адамның іс жүргізу іс-әрекетіне қатысуына
байланысты;
5. Іс жүргізу іс-әрекетінің тәртібін айтарлықтай бұза отырып;
6. Белгісіз көзден немесе сот ... ... ... ... Дәлелдеу барысында қазіргі ғылыми білімге қайшы келетін әдістерді
қолдана отырып алынған ... олар ... ... растығына әсер
етсе немесе әсер етуі мүмкін болса, оларды сот ... ... жол ... ... деп ... ... ... іс жүргізу кезінде нақты деректерді дәлелдемелер ретінде
пайдалануға жол ... ... ... ... ... ... өз бастамшылығы бойынша немесе іске қатысушы адамдардың өтініші
бойынша сот ... ... ... ... ... ... тиісті тәртіп
бұзушылықтардың және оларға жол берген адамдардың кінәлілігінің дәлелдемесі
ретінде пайдаланылуы ... ... тән ... ... ... іске қатысты
болуы. Егер дәлелдеме іс үшін маңызды мән-жайлардың бар ... ... ... теріске шығаратын оларға күмән ... ... ... сот ... іске ... деп ... дәлелдемелердің қатыстылығына байланысты сұрақты шешкенде
ізделініп отырған фактінің шеңберінен ... яғни , ... ... ... ... Егер іс бойынша нақты деректер мен
заңды фактілермен басқа да мән-жайлардың ... ... бар ... ... ... іске ... деп ... Ал ондай байланыс болмаса
дәлелдемелік материалдар іске қатысты емес деп танылады.
Олай болса, дәлелдемелердің ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жүргізіледі. Себебі
дәл материалдық құқық нормаларында маңызды фактілер бекітілген.
Тәжірибеде нақты ... ... ... ... ... дәлелдемелерге қатысты үшінші белгі – дәлелдемелерді заңда
қарастырылған ... ... алу. ... ... тәсілдермен алынған
дәлелдемелер соттық дәлелдемелер деп танылмайды.
Дәлелдемелерді ... ... ... ... мыналар:
- тараптар мен үшінші тұлғалардың түсініктемелері;
- куәлердің жауап беруі;
- жазбаша дәлелдемелер;
- заттай дәлелдемелер;
- ... ... ... ... бір ұғымды ашу үшін бірнеше
терминдер қолданылатыны ... ... ... ... ... жүргізу әрекеттерінің хаттамаларымен және өзге де құжаттармен
анықталады:
- ... ... ... ... ... ... 204
баптарында – құжаттар деп көрсетілген;
- АІЖК-нің 81-85-баптарында, 334 ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер деп қарастырылған.
АІЖК-нің 64-бабының 1-тармағы бойынша соттағы дәлелдемелер ... ... ... ... деп ... істің дұрыс шешілуіне маңызы
бар заңды фактілер туралы мәліметтер мен ақпараттар.
Іске қатысушы тұлғалар табыстаған материалдарды судья қабылдай ... шын ... ... ... ... мен немесе жалған мәлімет пе оны
білмейді. Жиналған және ұсынылған дәлелдемелерді сот ... ... ... ... бұл әрекеті дәлелдеменің сапалылығына кепілдік
бермейді. Мұндағы соттың міндеті- ... ... ... дәлелдеме ретінде қабылданатынын анықтау.
Заң сотқа табысталған ... ... деп ... ... ... нкені мәлімделген жағдайда осы дәлелдемені ұсынған адам
соттан оны ... ... алып ... істі өзге ... ... өтіне алады.
Дәлелдемелердің жалғандығы туралы мәлімдеуді тексеру үшін ... ... ... ... ... өзге ... ... алады. Олай болса дәлелдемелер дегеніміз - істің дұрыс ... ... ... ... ... біріншіден, заңды жолмен алынуы
тиіс; екіншіден, іске қатысты болуы тиіс; үшіншіден ... ... түрі ... ... ... ... ... белгі- соттағы дәлелдемелер
заңды тәсілмен алынған нақты мән – ... ... тиіс ... теореманы
тереңірек ашатын болсақ, ҚР Конституциясының 77-бабының 3-тармағының ... ... ... ... ... заңды күші болмайды
делінген. Сонымен бірге АІЖК-нің 69-бабының 3-тармағында заңды бұза отырып
алынған ... ... күші жоқ деп ... және сот шешімінің
негізіне жатқызыла алмайды, сондай-ақ іс үшін маңызы бар ... мән ... ... кезінде пайдаланыла алмайды деп көрсетілген.
Соттық дәлелдемелердің бірінші белгісінде дәлелдемелерге жол ... ... ... ... ... ... егер дәлелдеме осы
кодексте негізделген тәртіппен алынса, дәлелдемеге жол беруге болады деп
танылады. Куәден жауап, ... ... ... ... жазбаша жәе
ауызша дәлелдемелер сарапшының ... ... ... ... тиіс.
Іс бойынша іс жүргізу кезінде нақты ... ... ... жол ... ... сондай-ақ оларды шектеп пайдаланудың
мүмкіндігін өз бастамшылығы ... ... іске ... ... өтініші
бойынша сот белгілейді.
Аталған тәртіп бұзушылықтармен алынған ... ... ... ... және оларға жол берген адамдардың кінәлілігінің дәлелдемесі
ретінде пайдаланылуы мүмкін.
Соттағы дәлелдемелерге тән екінші белгі дәлелдемелердің іске ... Егер ... іс үшін ... ... бар екендігі туралы
тұжырымдарды растайтын, теріске шығаратын оларға күмән келтіретін нақты
деректер ... сот ... іске ... деп ... ... ... ... сұрақты шешкенде
ізделініп отырған фактінің шеңберінен шығады, яғни , ... ... ... ... Егер іс ... нақты деректер мен
заңды фактілермен басқа да мән-жайлардың арасында байланыс бар ... ... ... іске ... деп ... Ал ондай байланыс болмаса
дәлелдемелік материалдар іске қатысты емес деп ... [14, 77 ... ... ... ... ... мәселелер, бірінші
кезекте материалдық құқықтық нормаларына ... ... ... дәл
материалдық құқық нормаларында маңызды фактілер бекітілген.
Тәжірибеде нақты ... ... ... ... ... ... ... ретінде жол беруге болмайтын нақты
деректер көрсетілген. Нақты деректер, егер олар заң талаптарын бұза ... ... ... заңмен кепілдік берілген құқықтарынан айыру
немесе оларды ығыстыру арқылы немесе істі ... ... ... ... соттта қарағанда азаматтық процестің өзге де ережелерін бұза отырып,
оның ішінде :
1.Күш қолдану, қорқыту, алдау, сол ... өзге де ... ... қолдана отырып;
2.Оларға түсіндірмеудің, толық немесе дұрыс түсіндірілмеуі.
2.2 Дәлелдемелерді зерттеу және бағалау
Дәлелдемелерді зерттеу азаматтық іс жүргізу қағидаларын ... ... ... ... және ... да іске қатысушылармен ... ... ... талқылау кезінде іске қатысушылардың
түсініктемелерін тыңдау, ... ... алу, ... қорытындысын
тыңдау, жазбаша дәлелдемелерді жариялау, ... ... ... ... сот ... орындау және дәлелдемелерді қамтамасыз
ету жолдарымен іске асырылады.
Дәлелдемелерді зерттеу соттық талқылау кезінде іске ... ... ... ... алу, ... ... жазбаша дәлелдемелерді жариялау, заттай дәлелдемелерді қарау,
хаттамаларды жариялау, сот тапсырмасын ... және ... ету ... іске ... ... сот ... ... етеді, дәлелдемелерді
зерттеу тәртібін сот бекітеді. Судьяның кез-келген уақытта ... ... ... тараптарға, үшінші тұлғаларға куәлерге, мамандарға,
сарапшыларға сұрақтар қоюға құқылы.
Затты тұрған жерінде қарау ... ... ... ... ... АІЖК-ң 84, 87, 88, 170-баптық 9-тармағы, 204-баптары.
Кейіннен қарап, ... ... ... ... және ... сот, істі сотта қарауға әзірлеу кезінде тұрған жерінде
қарайды.
АІЖҚ-ң 88-бабына ... тез ... ... дәлелдемелерді сот дереу
қарап шығады және зерттейді, одан кейін оларды қарап шығуға әкелген адамға
қайтарады. Мұндай ... ... ... ... орны мен ... іске қатысушы адамдар, егер олар заттай дәлелдемелерді ... ... ... келе ... ... ... іске ... келмеуі заттай дәлелдемелерді қарап, зерттеуге кедергі
келтірмейді. Қарап шығу және ... ... ... ... ... 2-тармағына сәйкес сотқа әкелу мүмкін емес заттар
тұрған жерінде сақталады. Оларды сот ... ... ... ал қажет болған жағдайда суретке түсіруге және мөрмен бекітуге
тиіс. Заттай дәлелдемелерді қарау хаттамасы іске ... ... ... ... ... дәлелдемелерді сотқа беру қиын болған
ретте сот тиісінше куәландырылған ... және ... ... ете алады немесе жазбаша дәлелдемелерді олар сақталып ... ... ... және ... ... ... ... жерінде қарау туралы іске
қатысушы адамдардың келмеуі заттай дәлелдемелерді қарап, зерттеуге кедергі
келтірмейді.
Жазбаша және ... ... ... жерінде қарау арқылы
жиналған материалдар мен хаттамалар іске қоса ... соң ... үшін сот ... ... ... ... сот белсенді әрекететеді, дәлелдемелерді
зерттеу тәртібін сот бекітеді. Судьяның кез-келген уақытша істің ... ... ... ... ... ... үшінші тұлғаларға,
куәлерге, мамандарға, сарапшыдарға сұрақтар қоюға құқылы.
Қажет болған жағдайда сот куәлерден екінші мәрте жауап ... ... ... ... үшін ... ... құқылы.
Заңда бекітілген тәртіпте іске қатысушылар бір-біріне, сондай-ақ
куәлерге, мамандарға, сарапшыларға сұрақтар қоюға құқықлы. Іске ... ... ... ... сот оны іске ... емес деп ... оған жауап бермеуге құқылы.
Затты тұрған жерінде қарау арқылы дәлелдемелерді зерттеу заңмен ... ... 84,87, 88, 170 ... ... ... ... зерттеу мүмкін болмайтын жазбаша және заттай дәлелдемелерді
сот, істі соттта қарауға әзірлеу кезінде тұрған жерінде қарайды.
АІЖК-нің 88-бабына ... тез ... ... ... ... қарап шығады және зерттейді, одан кейін оларды қарап шығуға әкелген
адамға қайтарады. ... ... ... ... зерттеу орны мен
уақыты туралы іске қатысушы адамдар, егер олар заттай дәлелдемелерді тұрған
жерінде қарау кезінде келе ... ... ... іске қатысушы
адамдардың келмеуі заттай дәлелдемелерді ... ... ... ... шығу және ... ... хаттамаға енгізіледі.АІЖК-
нің 87-бабының 2-тармағына сәйкес сотқа әкелу мүмкін емес ... ... ... ... сот ... ... егжей – тегжейлі сипаттауға,
ал қажет болған ... ... ... және ... бекітілуі тиіс.
Заттай дәлелдемелерді қарау хаттамасы іске қосып тігіледі. Одан бөлек егер
бірнеше куәлер бір-біріне қарсы куәлік ... ... іс ... ... ... ... ... басымдығы болатын, ал сан жағынан тең түссе сот
ерлерге әйелдерге қарағанда басымдылық немесе артықшылық ... Дәл ... ... ... мен ... арасында – ... мен ... ... ... ... т.б. ... ... бұл тәртібі мен нәтижесі заң ... ... ... ... теориясы негізгі өзгертуді қажет етті.
Сондықтан уақыт өте дәлелдемені арифметикалық бағалау күін жойды, ... ... ... ... ... ... істерді сотта шешу
негізіндегі әрекеттер іс ... ... ... және іс ... ... ... – қатыстылығы, жас берілуі, растығы, ал ... ... ... ... істі шешу үшін жеткілікті
тұрғысынан бағалауға тиіс.
Дәлелдемелерді зерттеу ... ... ... іске ... ... ... ... алу, сарапшының қорытындысын
тыңдау, жазбаша дәлелдемелерді жариялау, заттай ... ... ... сот тапсырмасын орындау және дәлелдемелерді қамтамасыз
ету жолдарымен іске асырылады.
Дәлелдемелерді зерттеу соттық талқылау кезінде іске ... ... ... ... алу, сарапшының қорытындысын
тыңдау, жазбаша дәлелдемелерді жариялау, заттай ... ... ... сот ... ... және ... ету жолдарымен іске асырылады.
Дәлелдемелерді зерттеуде сот белсенді әрекет етеді, дәлелдемелерді
зерттеу тәртібін сот бекітеді. Судьяның кез-келген ... ... ... мақсатында тараптарға, үшінші ... ... ... ... ... ... тарапынан дәлелдемелерді бағалау-соттағы дәлелдеудің соңғы бөлімі
болып ... ... ... ... ... ... ... анықталса, дәлелдеме рас деп есептеледі, деп көрсетілген. Істің
жән – жайы туралы ... емес ... ... ... ... ... ... дәлелдменің жалған екені мәлімделген ... ... ... адам соттан оны дәлелдемелер қатарынан алып ... өзге ... ... ... ... алады.
Дәлелдеменің жалғандығы туралы мәлімдеуді тексеру үшін сот сараптама
тағайындай алады, сондай-ақ ... өзге ... ... ... Егер ... ... жалған деп танылған адамның іс-әрекетінде
қылмыс белгілері болса, судья материалдарды бұл ... ... ... ... іс ... ... мәселені шешу үшін тиісті анықтау немесе
алдын-ала тергеу ... ... ... ... ... ... да ... болады.
Дәлелдемелердің жиынтығы, егер іске қатысты дәлелдеуге жататын немесе
тарап жоққа ... ... және ... мән-жайлар туралы ақиқатты даусыз
айқындауға жол беретін және сенімді дәлелдемелер жиналса, азаматтық істі
шешу үшін ... ... ... ... іс ... ... ... сипатталады. Дәлелдеменің шындыққа сай екенін және дәлелдеу
күшін анықтай ... сот ... ... ... не ... ... ... білдіреді. (қанағаттандырудан бас
тартады.)
Сот дәлелдемелерді бағалағанда ... ... ... ... ... істе бар ... ... жиынтығымен әділ, жан-жақты
және толық қарауға негізделген өзінің ішкі сенімі ... ... ... ... сот өндірісінің әлемдік практикасында көптеп
қолданылады. Бұл қағида дәлелдемелердің ... ... ... мен жол ... ешқандай сыртқы
әсерлерден тыс судьяның өзі дербес жүргізіледі.
2. Судьяның ішкі сенімі өз бетінше ”тікелей“ тәжірибенің ... ... ... ... ие ... тиісті емес. Ішкі
сенім істегі ... ... ... ... Дәлелдемелерді ішкі сенім бойынша
бағалау сот шешімінің ... ... орын ... ... ... апелляциялық және қадағалау сот инстанцияларында
тексеріледі. Шығарылған сот шешімінде қай ... ... ал қай ... сот қабылдамай тастағанын
көрсетуі ... Сот ... ... ... яғни материалдық және
процессуалдық құқық нормаларын басшылыққа алады. ... ... оның ... ... ... заңдылықтың жалпы бастауы
мен мағынасын түсінуіне, әділеттіліктің белгілеріне, ақыл ... ... ... ... ең ... ... ... түсіндірме беру, мағынасын терең түсіну, заң және
құқық аналогиясын ... ... ... Дәлелдемелерді бағалағанда қолданылатын төртінші қағида ... Сот үшін ... ... күні ... күші ... ... ... нотариалды жолмен
куәландырылған мәмілелер, егер олар ... ... ... ... сот ... іске ... ... мүмкін. Кез-
келген тасталған дәлелдемелер сотпен тексерілуі және бағлануы тиіс.
Дәлелдемелерді алдын-ала бағалау ... және іске ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Түпкілікті бағалау
сот шешім шығару барсында заңды фактілерді бекіту негізінде ... ... мен ... ... ... ... жүзеге
асады. Дәлелдемелерді дұрыс бағаламау заңсыз және негізсіз ... ... ... ... ғылыми-техникалық құралдарды дәлелдемелер жинау
мақсатында іске қатысушы тұлғалардың қолдануға құқығы бар. Ал сот ... ... ... түшін қолданады.
Ғылыми-техникалық құралдарды пайдалану кезінде жәрдем көрсету үшін сот
маман щақыруы ... ... ... ... егер ... заңда тікелей көзделсе немесе оның нормалары мен принциптеріне ... ... ... ... іс ... іс ... тиімділігін қамтамасыз ететін болса;
- Қауіпсіз болса, жол беруге болады деп танылады.
Дәлелдемелердің қатыстылығы мен дәлелдемелерге жол беру азаматтық ... ... және ... ... ... реттеледі.
АІЖК-нің 70 бабында тексеру нәтижесінде дәлелдеменің шындыққа сәйкес
келетіні анықталса, дәлелдеме рас деп есептеледі деп ... мән – жайы ... ... емес ... беретін материалдар
дәлелдеме ретінде танылмайды. Істегі ... ... ... ... осы ... ... Адам соттан оны дәлелдемелер қатарынан
алып тастап, істі өзге дәлелдемелердің негізінде шешуді өтіне ... ... ... ... ... үшін сот ... алады, сондай-ақ тараптарға өзге дәлелдемелер беруді ұсына
алады. Егер ... ... ... деп ... ... іс - әрекетінде
қылмыс белгілері болса, судья материалдарды бұл жөнінде прокурорға хабарлай
отырып, қылмыстық іс ... ... ... шешу үшін ... анықтау немесе
алдын-ала тергеу органына жібереді.
Дәлелдемелердің растығын өзара салыстыру арқылы да тексеруге болады.
Дәлелдемелердің жиынтығы, егер іске қатысты дәлелдеуге ... ... ... шығармаған барлық және әрбір мән-жайлар туралы ақиқатты даусыз
айқындауға жол беретін және ... ... ... азаматтық істі
шешу үшін жеткілікті ... ... ... ... іс
бойынша олардың толық жиналғандығы мен сипатталады. Дәлелдеменінің шындыққа
сай екенін және дәлелдеу күшін анықтай отырып сот қойылған талапты толық ... ... ... қарсылық білдіреді [15, 213 б.].
Сот дәлелдемелерді бағалағанда белгілі қағидаларды басшылыққа алуы
тиіс:
1.Судья істе бар ... ... ... мен ... жан-жақты және
толық қарауға негізделген өзінің ішкі ... ... ... Аталған
бірінші ереже сот өндірісінің әлемдік практикасында көптен қолданылады. Бұл
қағида дәлелдемелердің растылығы мен ... ... мен ... ... ... ... тыс ... өзі дербес жүргізіледі.
2.Судьяның ішкі сенімі өз бетінше «тікелей» тәжірбиенің көмегенсіз, жалпы
айтқанда шығармашылық сипатқа ие ... ... ... Ішкі сенім істегі
дәлелдемелердің толықтығына, жан-жақтылығына әділеттілігіне негізделеді.
Дәлелдемелерді ішкі сенім бойынша бағалау сот ... ... ... ... Дәлелдемелердің дұрыс бағалануы аппеляциялық және қадағалау сот
инстанцияларында ... ... сот ... қай дәлелдемелерді
сот қабылдағанын, ал қай дәлелдемелерді сот қабылдамай тастағанын көрсетуі
тиіс.
3.Сот ... ... ... яғни ... ... ... нормаларын басшылыққа алады. Судьяның ішкі сенімі оның
заңды біліміне, көзқарасына, заңдылықтың ... ... мен ... ... ... ақыл мен адамгершілікке негізделеді.
Дәлелдемелерді бағалағанда ең маңызды орынды заңға ... ... ... ... ... заң және құқық аналогиясын дұрыс қолдануды қамтиды.
4.Дәлелдемелерді бағалағанда қолданылатын төртінші қағида ... Сот үшін ... ... күні ... ... ... Тіпті жазбаша дәлелдемелер ретінде табысталған нотариалды
жолмен куәландырылған мәмлелер, егер олар ... ... тыс ... сот ... іске ... ... ... Кез-келген
табысталған дәлелдемелер сотпен тексерілуі және бағалануы тиіс.
Дәлелдеу прцесінде ғылыми-техникалық құралдарды дәлелдемелер ... іске ... ... ... ... бар. Ал сот ... дәлелдемелерді зерттеу үшін қолданады.
Ғылыми-техникалық құралдарды пайдалану кезінде жәрдем көрсету үшін ... ... ... ... құралдарды қолдануға, егер олар:
- заңда тікелей көзделсе немесе оның ... мен ... ... ... ... ... іс ... іс жүргізудің тиімділігін қамтамасыз ететін болса;
- Қауіпсіз болса, жол беруге болады деп танылады.
Дәлелдемелердің қатыстылығы мен дәлелдемелерге жол беру ... ... ... және ... ... ... реттеледі.
Дәлелдемелерді алдын-ала бағалау сотпен және іске атысушыларымен сот
мәжілісі залында, оларды зерттеу барысында жүргізіледі. Түпкілікті ... ... ... ... ... ... ... негізінде дауласушы
тарптардың құқықтары мен міндеттері туралы қорытындылар жасалғанда жүзеге
асады. Дәлелдемені ... ... ... және ... ... ... ... процесінде ғылыми-техникалық құралдар ... ... ... ... ... ... іске ... қолдануға құқығы бар. Ал сот ондай ... ... үшін ... - ... ... пайдалану негізінде жәрдем көрсету үшін
сот маман шақыруы мумкін. Ғылыми-техникалық құралдарды қолдануға, ... ... ... ... немесе оның нормалары мен принциптеріне қайшы
келмесе;
- ғылымилығы ... ... іс ... іс ... ... ... ... болса;
- қауіпсіз болса, жол беруге болады деп танылады.
3. ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРДІҢ ЖІКТЕЛУІ
3.1 Дәлелдемелерді жіктеу тәртібі
Дәлелдемелердің ... ... ... түрлерінің
ерекшеліктерін ашады және дәлелдеу процесінде нәтижелі қолдануға себеп
болады.
Соттағы ... ... ... ... іріктеуге болады:
1. Дәлелдемелерді алудың қайнар көзіне байланысты:
2. Дәлелдемелердің қалыптасу сипатына байланысты:
3. Дәлелдемелер мен ... ... ... ... ... ... алу ... немесе құралына байланысты. Дәлелдемелерді
алудың қайнар көздеріне байланысты барлық дәлелдемелер 3 топқа
бөлінеді: ... ... және ... дәлелдемелер дегеніміз –дәлелдемені алудың қайнар көздері жеке
тұлғалар болып келетін нақты деректер АІЖК-і бойынша мұндай ... ... ... мен куәлердің жауап беруі жатады.
Пәндік дәлелдемелер дегеніміз-әлемнің заттай объектілерінен шығатын
нақты деректер (Мысалы, шарттар мен ... да ... ... ... ... және ... ... кіреді.
Аралас дәлелдемелер дегеніміз – дәлелдемені алудың қайнар көзі ... жеке ... және ... объектілер болып табылатын сияқты
деректер. Бұл дәлелдемелерге сарапшылардың қорытындылары жатады. Қортындыны
арнаулы ғылыми білімі бар тұлға ... ... ... ... бекітілген
талаптарды сақтай отырып, құжат түрінде берілуі керек.
Дәлелдемелер қалыптасу сипатына байланысты екі түрге бөлінеді: алғашқы
және туынды.
Алғашқы ... ... ... ... ... ... деректер.
Бұндай дәлелдемлерді кей ... ... ... көздерден алынған
дәлелдемелер деп те атайды. Мысалы: Шарттардың, өсиеттердің, сарапшының
қорытындысының түпнұсқасы, (оригинал) ... өзі ... ... ... жауабы
(свидетель-очевидец).
Туынды дәлелдемелер – алғашқы дәлелдемелердің ... ... ... ... ... көшірмелері, іс бойынша фактілерді
көріп-білмеген, бірақ өзі көрген ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер алғашқы дәлелдемелерге ... ... ... ... ... ... қолдану үшін олардың алғашқы
қайнар көздерін тексеру және олардың растылығы ... ... ... ... алғашқы және туынды дәлелдемелер арасындағы қарама-
қайшылықтар жоқ па оны да ... ... ... қазіргі заманда ғылым мен
техниканың дамыған икездерінде құжаттардың ... ... ... ... ... етіп жасау кездесетіні белгілі.
Дәлелдемелер мен болжанған фактілердің арасындағы байланыс нысаны бойынша
соттағы ... екі ... ... ... ... және жанама
дәлелдемелер.
Тікелей дәлелдемелер бұл - болжанған фактілермен ... ... ... ... ... ... ... фактілер бар немесе жоқ
екендігі жөнінде ... ... ... ... Мысалы, пәтерді сатып
алу-сату шарты егер ол заң талаптарына ... ... ол ... ... ... ... ... дәлелдемелер бұл - болжанған фактілермен көпше (множественные)
байланысқа түсетін ... ... ... ... бар ... ... бар немесе жоқ екеніне ... ... ... ... ... ... береді. Мысалы, почта арқылы
аударғанына байланысты ... ... ... ... ... алуға
жанама дәлелдеме болып табылады.
Алу тәсіліне немесе құрылысына байланысты барлық дәлелдемелер 5 түрге
бөлінеді:
- Тараптар мен үшінші тұлғалардың түсініктемелері;
- ... ... ... ... ... ... Сарапшының қорытындысы.
Үшінші ... мен ... ... дәлелдемелердің жеке
түрі ретінде АІЖК-ң 64-бабының 2-тармағында және 78-бабында көзделген.
Тараптар бұл ... ... ... қатынасының субъектісі
болғандықтан істің мән-жайы ... ... ... ... ... ... ... үшінші тұлғаларда дәл тараптар сияқты іс
жүргізу статусына ие болғандықтан олар тараптармен бірдей нақты деректер
беретін тұлғалардың қатарына ... ... ... ... ... ... де
талапкер мен жауапкердің ақпараты сияқты іс жөнінде мағлұмат ... ... ... беру бұл - ... ... ... ... қажетті мән-
жайларды анықтауда заңда бекітілген тәртіпте және тұлға-куәнің нақты
деректерді хабарлау ... ... ... үшін ... бар ... ... ... да болмасын мәліметтер
өзіне белгілі болған ... куә ... ... ... айғағы, егер ол
өзінің хабардар болу ... ... ... ... деп ... ... ... жауап беру үшін кез-келген тұлға тартыла бермейді.
АІЖК-ң ... ... ... ... ... куә ... ... жатпайды:
- Балаларды тәрбиелеу туралы даумер бойынша істерді ... ... дене ... психикалық кемістігіне орай фактілерді дұрыс
қабылдауға және олар ... ... ... ... қабілетсіз адамдар;
- Өкілдің немесе қорғаушының міндетін атқаруына байланысты ... ... ... ... ... іс бойынша өкілдер немесе
қылмыстық іс бойынша қорғаушылар;
- Шешім немесе үкім шығару кезінде мәселелерді істің ... ... ... ... ... мәселелер туралы-судья;
- Олар тәубаға келу кезінде сенім білдірген адамдардан белгілі болған
мән-жайлар туралы-дін қызметшілері;
- Заңда көрсетілген ... ... ... ... ... 79-бабының 3-тармағы бойынша мына тұлғалар сотта куәлік айғақ
беруден бас тартуға құқылы.
- адам ... ... ... ... ... ... белгіленген жақын туыстарына қарсы;
Жақын туыстардың шеңбері неке және ... ... ... ... ... ... 13-тармағында жақын туыстарға: ата-аналары, балалары,
асырап алушылар, асырып алынғандар, ... ... ... ... ... беру кезінде жазбаша материалдарды ... ... ... әлдеқандай цифрлармен немесе есте сақтау қиын басқа деректермен
байланысты болған жағдайларда. Бұл ... ... және іске ... ... және ... ... ... іске қоса тіркелуі
мүмкін. Куәға оның айғақтарына қатысты оның қолында бар құжаттарды ... ... Бұл ... ... ... және оның ұйғарымы бойынша
іске қоса ... ... ... ... толмаған куәлерден жауап алудың тәртібін
қарастырған. Он төрт ... ... ... ... алу, ал ... ... он төрт жас пен он алты жас ... куәден жауап алу да сотқа
шақырылатын педагогтың қатысуымен жасалады. Қажет ... ... ... куәнің заңды өкілдері де шақырылады. Аталған ... ... ... ... ... қоя алады, сондай-ақ куәнің жеке
басына және оның берген айғақтарының мазмұнына ... өз ... ... мен ... ... түсініктемелері
Аталған дәлелдемелердің бес түріде жоғарыда айтылған дәлелдемелерді
жіктеудің үш түрінің біріне кіреді. Мысалы, куәнің куәлік ... ... ... ... ... жеке дәлелдемелерге жатады. Екінші негіз бойынша
алғашқы дәлелдемелерге немесе туынды дәлелдемелерге кіруі ... ... ... ... дәлелдемелерге кіреді. Мысалы: куә өз жауабында
тараптар шартқа отырғанда өзінің олармен бірге болғанын ... ... ... ... ... ... куә ... нотариалды кеңседе бірге
тұрғанын сыртынан ... ... ... ... ... мен тараптардың
түсініктемелері дәлелдемелердің жеке түрі ретінде АІЖК-нің ... ... және 78 ... ... бұл – ... материалдық құқық қатынасының субъектісі
болғандықтан істің мән – жайы ... ... ... ... ... [16, 93 ... талаптарын мәлімдейтін үшінші тұлғаларда дәл тараптар сияқты іс
жүргізу ... ие ... олар ... ... ... ... тұлғалардың қатарына енеді.
Дербес талаптарын мәлімдемейтін үшінші тұлғалардың түсініктемелері де
талапкер мен жауапкердің ақпараты сияқты іс ... ... ... ... ... ... ... түсініктемелерін тараптардың
түсініктемелерімен бірдей бағаланады. Тараптардың және үшінші тұлғалардың
іс үшін маңызы бар өздеріне белгілі мән – ... ... ... ... ... ... да дәлелдемелермен қатар тексеруге және бағалауға
жатады. АІЖК-нің 78-бабының ... ... бұл ... сот тараптар іс бойынша материалды қызығұшылыққа ие болып отыр
өз мүдделерін қолдайтын фактілерді ұсынылатынын есепке алуы тиіс.
Одан бөлек сот ... мен ... ... түсініктемелерін
бағалай отырып, түсініктер беру олардың міндеттері емес, ... ... ... ... заң ... түсініктеме беруден бас тартқаны
үшін санкция қарастырылмағын [17, 257 б.].
Көрсетілген ... ... ... және ... болуы
мүмкін.
Сот мәжілісінде түсініктемелер беру барысында бір тарап екінші
тараптың бекіткен ... ... ... ... ... бұл ... мойындау деп аталады.
Тараптардың талабын немесе қарсылығын негіздейтін фактілерді ... ... ол ... осы ... одан әрі ... ... Тарап мойындаған факті сот отырысының хаттамасына ... ... ... ... ... қол ... Егер фактіні тану жазбаша өтініште
баяндалған болса, ол іске қосып тігіледі. Егер фактілерді тану ... ... ... ... не ... күш ... қорқытудың
немесе жаңылудың әсерінен жасалғандығына соттың күдігі болса, ол ... ол ... ... ... ... ... осы фактілер жалпы
негізде дәлелденуге тиіс.
Тараптардың фактілерді ... ... ... және ... емес болып
бөлінеді. Соттық емес мойындау – тараптардың фактілер туралы процессуалдық
нысанда емес ... ... тыс ... ... ... мойындау дәлелдеме
болып танылмайды. Оның өзі сот ... ... ... ... етеді.
Сотта фактіні мойындауды талапты мойындаудан ажыратып қарау керек.
Фактіні сотта ... ... ... бойынша дәлелдемелер болып танылады,
ал талапты мойындау соңында талапкердің пайдасына шешім ... ... ... ... бойынша дәлелдемелер ретінде тараптар мен үшінші
тұлғалардың ... ... ... да іске ... ... ... 194- бабы ... сот талап қоюшының
және оның тарапынан қатысатын үшінші тұлғаның, ... және ... ... ... ... ... іске қатысушы басқа да
адамдардың түсініктемелерін тыңдайды. Прокурор, мемлекеттік органдардың,
жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... құқықтары мен мүдделерін қорғауға жүгінген ... ... ... ... Іске ... адамдар бір-біріне сұрақтар
қоюға құқықлы.
Іске ... ... ... ... ... ... ... көзделген тәртіппен алған түсіндірмелерді төрағалық етуші
жария етеді.
.
. Куәлердің жауап беруі
Куәлік жауап беру бұл – азаматтық істерді дұрыс ... ... мән ... ... ... бекітілген тәртіпте жеке тұлға – куәнің нақты
деректерді хабарлауы немесе айтып беруі. Осы үшін ... бар ... ... да ... ... өзіне белгілі болған тұлға куә ... ... ... егер ол ... ... болу көзін көрсете
алмаса, дәлелдеме деп танылмайды. Сонымен бірге ... ... беру үшін ... ... тартыла бермейді. АІЖК-нің 79-бабының 2-тармағы бойынша
аталған тұлғалар куә ... ... ... жатпайды.
- Балаларды тәрбиелеу туралы даулар бойынша істерді қоспағанда өзінің
жастығына, дене немесе ... ... орай ... ... және олар ... ... ... беруге қабілетсіз адамдар;
- өкілдің немесе ... ... ... байланысты өзгеруіне
белгілі болған мән-жайлар туралы азаматтық іс ... ... ... іс ... ... ... ... үкім шығару кезінде мәселелерді істің мән-жайын кеңесу
бөлмесінде талқылау кезінде туындаған мәселелер туралы – судья;
- ... ... келу ... ... ... ... белгілі болған мән-
жайлар туралы – дін қызметшілері;
- заңда көрсетілген басқа адамдар жауап алуға ... ... ... бойынша мына тұлғалар сотта куәлік
айғақ беруден бас ... ... адам ... ... ... ... шеңбері заңмен белгіленген жақын туыстарына қарсы;
Жақын туыстардың шеңбері Неке және отбасы туралы ... ... ... ... ... ... туыстарға: ата-аналары, балалары,
асырап алушылар, асырап алғандар, ағалы қарындастар, ата-әжелері, немелері
кіреді делінген.
АІЖК-нің 17-бабында ... ... беру ... ... Осы ... ... жағдайларда аталған адамдар жауаптар
беруден бас тартуға ... және бұл үшін ... да ... ... ... ... ... куәні шақырутуралы өтініш
жасаған адам оның ... ... ... атын және тұратын жерін ... ... ... бұл ... ... алу ... ... Куәдан жауап алу заңда реттелген ... ... ... Керісінше жағдайда олар дәлелдеме ретінде қолданылмайды. ... ... ... алу сот ... ... ... жауап алу тәртібі
мен оны жариялау АІЖК-нің 196-200-баптарында қарастырылған.
Куәдан жауап алынғанға ... ... ... ... кім екенін
анықтайды, оның міндеттері мен құқықтарын түсіндіреді және оған ... бас ... және ... жалған жауап бергені үшін қылмыстық
жауапкершілік жөнінде ескертеді. Куәға – ... ... ... және ... ... қарсы айғақ беруден, ал діни қызметшілерге
өздеріне тәубаға келу ... ... ... ... ... ... ... құқығы барын түсіндіреді. Куәдан оған оның ... ... ... туралы қолхат алынады. ... ... ... қоса ... ... беру ... ... материалдарды пайдалануы мүмкін,
егер жауап әлдеқандай цифрлармен немесе есте ... қиын ... ... ... жағдайларда. Бұл материалдар сотқа және іске қатысушы
адамдарға ... және ... ... ... іске қоса ... ... оның айғақтарына қатысты оның қолында бар ... ... ... Бұл ... ... ... және оның ұйғарымы бойынша
іске қоса тіркелуі мүмкін.
Заң ... ... ... куәлерден жауап ... ... Он төрт ... ... куәден жауап алу, ал ... ... он төрт жас пен он алты жас ... ... жауап алу да сотқа
шақырылатын педагогтың қатысуымен ... ... ... ... толмаған куәнің заңды өкілдері де шақырылады. Аталған ... ... ... ... сұрақ қоя алады, сондай-ақ куәнің жеке
басына және оның берген айғақтарының ... ... өз ... ... алты ... ... ... судья оған іс бойынша мәлім нәрсенің
бәрін шынайы ... беру ... ... ... оған жауап беруден бас
тартқаны үшін және көрінеу ... ... ... үшін ... ... ... ... жауап жеке-жеке алынады. Әлі айғақ бермеген куәлер істі
қарау кезінде сот отырысы ... бола ... Егер сот оған ... ... бермесе, жауап алынған куә істі қарау аяқталғанға ... ... ... ... алты ... толмаған куә сот бұл куәні сот отырысы залында болуы
қажет деп таныған жағдайларды ... куә одан ... алу ... ... ... ... ... Төрағалық етуші куәнің іске қатысушы
адамдарға қатысын анықтайды және іс ... оған ... ... нәрсенің бәрін
сотқа хабарлауды ұсынады. Куә іс бойынша заңды қызығушылыққа ие емес ... ... ... ... және іске ... арасындағы
қатынасты судья оның куәлік жауап беруі кезінде бағалайды.
Куә істің мән-жайы бойынша ... ... ... ... Бұдан кейін куәға сұрақтар қойылуы мүмкін. ... ... ... куә мен оның ... шақырылған адам, содан соң іске қатысушы басқа
адамдар мен өкілдер сұрақ ... ... ... ... ... ... оған сұрақ қоюға құқылы.
Қажет болған жағдайда сот осы немесе келесі ... ... ... жауап ала алады, сондай-ақ олардың айғақтарындағы қайшылықтарды
айқындау үшін ... ... ... ... ... беру ... жазбаша материалдарды пайдалануы мүмкін,
егер жауап әлдеқандай сандармен ... есте ... қиын ... ... ... жағдайларда. Бұл материалдар сотқа және іске қатысушы
адамдарға көрсетіледі және ... ... ... іске қоса ... ... оның ... қатысты оның қолында бар құжаттарды ... ... Бұл ... ... ... және оның ... бойынша
іске қоса тіркелуі мүмкін.
Заң арнайы кәмелетке ... ... ... алудың тәртібін
қарастырған. Он төрт ... ... ... ... алу, ал ... ... он төрт жас пен он алты жас ... куәден жауап алу да сотқа
шақырылатын педагогтың қатысуымен жасалады. ... ... ... кәмелетке
толмаған куәнің заңды өкілдері де шақырылады.
Аталған адамдар төрағалық етушінің рұқсатымен куәға сұрақ қоя ... ... жеке ... және оның Берген ... ... өз ... айта алады. Істің мән-жайын анықтау үшін қажет болатын
ерекше жағдайларда, кәмелетке толмаған ... ... ... уақытта сот
ұйғарымы бойынша сот отырысы залынан іске ... ... да бір ... ... Бұл адам сот ... залына қайта келгенде оған кәмелетке
толмаған куәнің айғақтарының мазмұны хабарланып, куәға ... ... ... тиіс [18, 196 ... сотта істі талқылағанға дейін АІЖК-нің 73-бабы ... ... ... ... ... бойынша дәлелдемелерді қамтамасыз ету
кезінде, 190-бап бойынша істі қарауды кейінге қалдырған кезде жауап ... ... ... ... ... сот ... және сот мәжілісінде жарияланады. ... соң ... ... ... ... пікірлерін айтуға және түсіндірмелер
беруге құқылы.
АІЖК-нің 80-бабында куәлердің міндеттері мен құқықтары ... ... ... адам ... тағайындалған уақытта келуге және
шынайы айғақ беруге міндетті. Көрінеу ... ... ... және заңда
көзделмеген негіздер бойынша айғақ беруден бас тартқаны ... ... куә ... ... Қылмыстық Кодексінің 352,353- баптарында
көзделген жауаптылықта болады [19, 12 б.].
Науқастығының, қарттығының, мүгедектігінің ... ... да ... ... ... ... ... келуге жағдайы болмаса, сот
куәден өзі барған жерінде жауап алуы мүмкін.
Куәнің сотқа шақырылуына байланысты ... ... және ... ... ... өтемақы алуға ... ... мен ... ... ... ... заңдарымен
белгіленеді.
Аталғандардан бөлек куәлердің мынандай қиындықтары бар:
- куәлік жауапты өз аана тілінде беруге ... ... ... ... ... 3, ... куәлер соттан істі қарауды кейінге қалдырған кезде өздерінен жауап
алуды сұрануға АІЖК 190-бабы;
- сотта іс ... ... сот ... шыға тұру ... өтінуге АІЖК-
нің 197-бабының 5-тармағы;
- куәлік жауап беру ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың түрлі жауап беру
мүмкіндіктеріне, істің мән-жайын ... және ... ... ... ... ... қабылдау, есте сақтау куәлік жауап берушінің
мамандығына, мінезінің арнайы ерекшеліктеріне, жалпы мәдени және ... ... ... ... байланысты болады.
Жазбаша дәлелдемелер
Іс үшін маңызы бар мән-жайлар туралы мәліметтерді қамтитын актілер,
құжаттар, іскерлік немесе жеке ... ... ... ... ... ... 81-бабы).
Дәлелдемелерді бірнеше белгілеріне қарап жіктеуге болады:
а) мазмұнына қарап;
б) субъектілеріне байланысты;
в) ... ... ... ... ... ... мазмұнына байланысты:
а) тәртіп орнататын
б) мәлімет беретін болып бөлінеді;
Тәртіп орнататын жазбаша ...... ... ... ... ... ету ... ие дәлелдемелер.
Тәртіп орнататын актілерге: мемлекеттік органдардың нормативті емес
актілерді, заңды тұлғалардың өз қызметтік функциясын атқаруына ... ... және ... да ... ... тұлғалары
шығаратын актілері; т.б.
Субъектілері бойынша жазбаша дәлелдемелерді:
а) Ресми;
б) Ресми емес (жеке) дәлелдемелер деп бөлуге ... ... ... ... ... лауазымды
тұлғалардың, заңды ... өз ... ... ... ... ... ... айтамыз. Мысалы, ішкі еңбек тәртібінің жарғысы. Азаматтық хал
актілерін тіркеу органдарының куәліктері т.б.
Ресми жазбаша ... ... өзі ... ... жасаған
дәлелдемелері . Мысалы: хаттар, күнделіктер т.б.
Жазбаша дәлелдемелер ... ... ... ... ... бөлінеді.
Жай жазбаша дәлелдемелер – арнайы рәсімдеуді ... ... ... жеке ... ... ... емес жолдау, үндеу, ұран
т.б.
Квалификациялық жазбаша дәлелдемелер-белгілі заңдарда бекітілген
нысанды ... ... ... ... ... ... құзіретті
органда тіркеу т.б.
Құрылу сипатына қарай жазбаша дәлелдемелер:
а) Түпнұсқа;
б) ... ... ... ... ... ... тәсілдер арқылы: ксерокөшірме,
суретке түсіру, түпнұсқа дәлелдеменің мазмұнын ... т.б. ... ... ... тараптар мен әске қатысушы тұлғалар және
олардың өтініштері бойынша сот талап етуі арқылы ... ... ... ... дәлелдемелерді табыс ету немесе оны сот
белгілеген мерзімде табыс ету мүмкіндігі жоқ ... бұл ... ... ... ... қабарлауға міндетті.сот хабардар етілмеген жағдайда,
сонай-ақ ... ... ... ... ету талабы сот дәлелсіз деп
таныған себептер бойынша орындалмаса, іске қатысушы ... он ... ... ... ал ... ... және одан ... орындамаған жағдайда, жиырма айлық есептеп көрсеткіш мөлшерінде
айыппул төленеді. Айыппул салу ... ... ... ... ... сот талап еткен затты беру міндетінен босатпайды, ... ... ... ... беріледі. Егер құжаттың көшірмесі
берілсе, сот қажет ... ... ... ... ... ... ... 83-бабы).
Жазбаша дәлелдемелерді сотқа беру қиын болған ретте сот тиісінше
куәландырылған көшірмелерді және үзінділерді беруді ... ете ... ... ... олар ... қойылған жерде қарай ... ... ... ... дәлелдемелер, сондай-ақ істегі жеке хаттар оларды
табыс еткен тұлғалардың өтініші бойынша сот шешімі заңды ... ... ... қайтарылуы мүмкін. Бұл орайда істе жазбаша ... ... ... ... ... соттың шешімі заңды күшіне енгенге дейін, егер
сот мүмкін деп тапса, оларды табыс еткен тұлғаларға ... ... ... үшін ... бар ... ... мәліметтерді қамтитын актілер,
құжаттар, іскерлік немесе жеке сипаттағы хаттар жазбаша дәлелдемелер ... ... ... ... бұл ... ... бар деп айтуға болады.
Себебі, жазбаша ... ... ... ... затта
белгіленген, адамның ойын ... ... ... Аталған деректер
қағазда, ағашта, таста, металда т.б. жазылуы мүмкін. Ал ... ... ... ... ... ... ... қалады.
Егер заттар өзінің сыртқы түрімен, қасиеттерімен немесе өзге де
белгілерімен іс үшін ... бар ... ... ... бола алады деп
ұйғаруға негіз болса, олар ... ... деп ... ... ... ... ... пайдалану, мүлік өзінің белгілері бойынша іске
қатысты ақпарат беру мүмкіндігін сақтаған уақытта ғана ... ... ... бір ... ... түскен іздер мен қолтаңбалар.
Азаматтық іс жүргізуге заттай ... ... ... ... ... құқық туралы даудың объектісі болып табылады.
Заттай дәлелдемелерді тараптар ... ... да іске ... не ... ... бойынша сот талап етуі мүмкін.
Дәлелдемелерді сұратып алдыру туралы өтінімде сол ... ... осы ... арқылы іс үшін маңызы бар қандай мән-
жайлар анықталатыны немесе бекерге шақырылатыны, дәлелдеме өз ... ... ... себептер және оның тұрған жері көрсетілуге тиіс.
Заттай дәлелдемелер істе сақталады немесе ... ... ... ... ... ... қалпында сақтауға шара қабылдайды.
Сотқа әкелу мүмкін емес заттар тұрған жерінде сақталады, оларды сот
қарап ... ... ... ал қажет болған жағдайда суретке
түсіруге және мөрлап ... ... ... ... қарау хаттамасы
іске қосып тігіледі.
Тұрған жерінде қаралған заттай дәлелдемелер сақтауға беру туралы ... ... ... ... ... ... ... заттай дәлелдемені
сақтауға байланысты құқықтары мен ... ... ... ... АІЖК-ң 203-бабына сәйкес іске қатысушылардың
қатысуымен сот залында жүргізіледі. Заттай дәлелдемелерді сот ... ... іске ... ... ... ... жағдайларда сарапшыларға,
мамандарға, куәлерге көрсетіледі. Заттай дәлелдемелер көрсетілген адамдар
қарап шығуға байланысты ... да бір ... сот ... ... ... ... сот ... хаттамасына енгізіледі.
Кейінге қалдыру болмайтын жағдайларда іске қатысаын адамдарды
хабарландыра отырып, ... және ... ... сол ... ... бүлінетін заттай дәлелдемелерді сот дереу қарап шығады және
зерттейді, одан кейін оларды ... ... ... адамға қайтарады.
Мұндай заттай дәлелдемелерді қарап, зерттеу орны мен уақыты туралы
іске қатысушы адамдар, егер олар ... ... ... ... ... келе алса, хабарланады. Хабарланған іске қатысушы ... ... ... ... ... ... келтірмейді. Қарап
шығу және зерттеу деректемелерді ... ... ... ... ... ... ... енгеннен кейін олар
алынған адамдарға қайтарылады немесе сот бұл ... ... ... ... ... сот белгіленген тәртіппен беріледі.
Заң бойынша дәлелдемелер оларды сот қарап ... ... ... олар ... ... ... ... және мұндай өтінішті
қанағаттандыру істі дұрыс шешу үшін ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Заттай дәлелдемелерге билік ету ... ... сот ... ... ... ... ... АІЖК белгіленген
тәртіппен сот тарапынан бағаланады.
Сот заттай дәлелдемелерді бағалай келіп, ... бір ... ... ... ... мен ... тұлғалардың жазабаша нысанда
берілген түсініктемелерінен сарапшылардың қорытындыларынан ажыратып ... ... ... ... екі ... олар мынандай белгілерімен
ажыратылады: жазбаша дәлелдемелер іс жүргізу ... ... ... ... ретінде процессуалдық статусқа ие емес тұлғалардан алынатын мәлімет
(М.К.Треушников) [17, 256 ... ... ... ... ... ... болады:
а) мазмұнына қарап;
б) субъектілеріне байланысты;
в) нысанына байланысты;
г) құрылу ... ... ... ... ... ... орнататын;
б) мәлімет беретін болып бөлінеді.
Тәртіп орнататын жазбаша дәлелдемелер – істің мән-жайы туралы мәлімет
мазмұндалған, билік ету сипатына ие ... ... ... ... органдардың нормативті емес
актілері, заңды тұлғалардың өз қызметтік функциясын атқаруына байланысты
актілері; мемлекеттік және ... да ... ... ... ... т.б. ... беретін жазбаша дәлелдемелер, субъектілерінің құқықтық
қатынастарының еркіне әсер ететін ... ... ... ... ... анықтамалар, есептер, мәжіліс хаттамалары, хаттар, т.б.
жатады.
Субъектілері бойынша жазбаша дәлелдемелерді:
а) ресми;
б) ... емес ... ) ... деп ... болады.
Ресми жазбаша дәлелдемелер деп – мемлекеттік органдардың, лауазымды
тұлғалардың, заңды тұлғалардың өз ... ... ... ... ... қабылданған немесе шығарылған құжаттарын айтамыз:
мысалы, ішкі ... ... ... хал ... ... ... куәліктері т.б.
Ресми жазбаша дәлелдемелер азаматтардың өзі дайындаған немесе жасаған
дәлелдемелері. Мысалы: ... ... ... ... ... ... жай;
б) квалификациялық болып бөлінеді.
Жай жазбаша дәлелдемелер – арнайы рәсімдеуді ... ... ... жеке ... хаттар, ресми емес жолдау, үндеу,
ұран, т.б.
Квалификациялық жазбаша дәлелдемелер – ... ... да ... ... ... Мыс: нотариалды куәлендіру, белгілі құзыретті органда
тіркеу ... ... ... жазбаша дәлелдемелер:
а) түпнұсқа;
б) көшірме болып бөлінеді.
Жазбаша дәлелдемелердің көшірмесі түрлі тәсілдер арқылы: ксерокөшірме,
суретке түсіру, түпнұсқа дәлелдеменің мазмұнын көшіру т.б. жүзеге асады.
Сондықтан да ... ... ... – істің мән-жайы туралы
мәліметтер мазмұндалған объективті әлемдегі ... ... ... (К.С. Юдельсон) [20, 105 б.]. Ақпарат жазба берілген пәнді оқу
арқылы алынады. Ақпаратты беру ... ... ... ... ... жазу арқылы және әріптермен, перогмифтермен, белгілермен, ноталармен,
суреттермен т.б. жүзеге асырылады (В.И.Коломыцев) [21, 205 б.]. Егер заттар
өзінің ... ... ... немесе өзге де белгілерімен іс үшін
маңызы бар мән-жайы анықтау құралы бола ... деп ... ... ... заттай дәлелдемелер деп танылады (АІЖК 86-бабы).
Соңғы жылдарда құжаттарды факсимелілік көшіру ... алу ... ... арқылы) Азаматтық Кодекстің 152-бабының 2-бөлімінің 3-
тармағында егер заңдарға немесе мәмілеге ... ... ... ... ... жасау кезінде қол қоюдың факсимилелік көшірме
құралдарын пайдалануға жол ... ... [22, 25 ... ... ... ... ... хат,
жеделхат, телефонжазба, телетайпжазба, факс ... ... ... ерік білдіруінің мазмұнын айқындайтын өзге де құжаттар алмасу, егер
заңдармен ... ... ... ... ... ... түрде
жасалған мәлімеге теңестіріледі деп көрсетілген.
Жазбаша дәлелдемелерді тараптар мен іске қатысушы тұлғалар ... ... ... сот ... етуі ... ... мүмкін.
Соттың алдында іске қатысатын немесе қатыспайтын тұлғалардан жазбаша
дәлелдемлер ... ету ... ... ... ... осы ... оларды өз бетінше алуға кедергі болатын себептерді өзі
дәлелдемелерді сол ... деп ... ... ... ... азаматтардан немесе заңды тұлғалардан талап ететін жазбаша
дәлелдемелері тікелей сотқа жіберіледі. Сот ... ... ... ... ... ... ... соңынан сотқа табыс ету үшін алу құқығын
беретін сұрату бере алады.
Талап етілген ... ... ... ету немесе оны сот
белгілеген мерзімде табыс ету ... жоқ ... бұл ... себептерін
көрсете отырып, сотқа хабарлауға міндетті. Сот хабардар ... ... ... ... ... табыс ету талабы сот дәлелсіз деп
таныған себептер бойынша ... іске ... ... – он айлық
есептік ... ... ал ... қайталама және одан кейінгі
талаптарын орындамаған жағдайда, жиырма айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде
айыппұл төлейді. ... салу ... ... ... ... ... сот ... еткен затты беру міндетінен ... ... ... ... ... ... Егер құжаттың көшірмесі
берілсе, сот қажет болған жағдайда түпнұсқаның берілуін талапетуге құқылы.
АІЖК-нің 83-бабы.
Жазбаша дәлелдемелерді сотқа беру қиын ... ... сот ... көшірмелерді және үзінділерді беруді талап ете алады ... ... олар ... ... ... қарай алады және
зерттей алады.
Түпнұсқа жазбаша дәлелдемелер, сондай-ақ істегі жеке хаттар оларды
табыс ... ... ... ... сот ... заңды күшіне енгеннен
кейін оларға қайтарылуы мүмкін. Бұл орайда істе ... ... ... ... қалады.
Жазбаша дәлелдемелер соттың шешімі заңды күшіне енгенге дейін, егер
сот мүмкін деп тапса, оларды табыс еткен тұлғаларға қайтарылуы ... ... ... ... ... мен ... дамыған кезеңінде дәлелдемелерді
алудың жаңа мүмкіндіктері пайда бола бастады. Электроникалық ... ... ... ... ... мен фактілерді фанограммалар,
видеожазбалар, аудиожазбалар арқылы тіркеуге ... және ... ... ... ... ... растылыға «күшті» негіз болады
деп жазады орыс ғалымы М.К.Треушников [17, 255 ... ... ... ... ... ... хабарламаны қамтитын
материалдар, фото және кино түсірілімдер, дыбыс және ... ... ... ... ... АІЖК ... ... 90-бабының 4-тармағы бойынша ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... заңмен берілетін жағдайларды
қоспағанда, дәлелдеме ... ... жол ... ... ... жедел іздестіру
шараларын көрсетуге болады.(жалпы және арнайы).
Арнайы техникалық ... ... ...... каналдарға байланыстарда сыртқы ... ... ... жеделіздестіру;
- телефон және басқа да байланыс құралдарындағы сөздерді тыңдау;
- компьютер жүйесіндегі және ... да ... ... ... алу;
- арнайы техникалық құралдар (аудио-видеожазбалар, кино-фототүсірмелер,
басқа да техникалық құралдар) ... ... мен ... ... адам ... ... қауіп төндірмейтін және қоршаған ортаға
зиян келтірмейтін жағдайда бақылаулар ...... ... ... ... ... мен
басқа да құжаттарды зерттеу және сақтау іс-жүргізу заңдарында көзделген
тәртіппен жүзеге асады.
Қазақстан Республикасы ... іс – ... ... ... ... ... ... құралдарды пайдалана отырып алынған
дәлелдемелердің растығын қамтамасыз ететін шарттарды қарастырмаған. ... ... ... ... ... ... ... құралдарды пайдалану тарап ұсынған ... мен ... ...... ... ... ... пайдаланудың
шарттары мен тәртібі, бұл құралдар қолданылған объектілер және ... ... ... ... сот жүргізген тиісті іс-жүргізу іс
- әрекеттерінің ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерімен немесе өзге де
белгілері мен іс үшін ... бар ... ... ... бола ... ... негіз болса, олар заттай дәлелдемелер деп танылады. АІЖК-нің 86-
бабы.
Затты дәлелдеме ретінде ... ... ... ... ... ... ... беру мүмкіндігін сақтаған ... ғана ... ... белгілі-бір әрекетті жасағанда түскен іздер мен қолтаңбалар.
Ғылыми әдебиеттерде болжанған фактілерден мәліметтерді алу тәсіліне
қарап ... ... ... ... ... қарастырады.
Заттай дәлелдемелер өзінің белгілері бойынша іс үщін ... ... ... көзі ... ... Мыс: белгілі бір құжаттың
парағының жоқ болуы немесе мүлікке зақым келгенінің белгілі болуы.
Азаматтық іс жүргізуде ... ... ... ... ... ... ... туралы даудың объектісі болып табылады.
Заттай дәлелдемелерді тараптар немесе басқа да іске қатысушылар
ұсынады, не ... ... ... сот ... етуі ... ... ... туралы өтінімде сол дәлелдемелер
көрсетілуге сондай-ақ осы дәлелдеме арқылы іс үшін ... бар ... ... ... немесе бекерге шақырылатыны, дәлелдемені өз ... ... ... ... және оның ... жері көрсетілуге тиіс.
Заттай дәлелдемелер істе сақталады немесе ... ... ... ... ... ... ... өткізіледі. Сот заттай дәлелдемелерді
өзгеріссіз қалпына сақтауға шара қабылдайды [23, 196 б.].
Сотқа әкелу мүмкін емес заттар тұрған ... ... ... ... хаттамада егжей-тегжейлі сипаттауға, ал қажет болған жағдайда суретке
түсіруге және мөрмен бекітілуге тиіс. Заттай дәлелдемелерді қарау ... ... ... ... ... ... заттай дәлелдемелер сақтауға
беру туралы акт жасау арқылы нақты ... ... ... ... дәлелдемені сақтауға ... ... мен ... ... дәлелдемелерді зерттеу АІЖК-нің 203-бабына сәйкес
іске қатысушылардың ... сот ... ... ... сот ... және олар іске ... ... қажет
болған жағдайларда сарапшыларға, мамандарға, куәлерге көрсетіледі. Заттай
дәлелдемелерге көрсетілген ... ... ... ... ... бір ... сот ... аудара алады. Бұл арыздар сот отырысының хаттамасына
енгізіледі.
Кейінге қалдыруға болмайтын жағдайларда іске ... ... ... ... және заттай дәлелдемелерді сол жерде тексеруді
жүргізеді.
Тез бүлінетін заттай дәлелдемелерді сот ... ... ... және
зерттейді, одан кейін оларды қарап шығуға әкелген адамға қайтарады.
Мұндай заттай дәлелдемелерді қарап, ... орны мен ... ... ... ... егер олар ... ... тұрған жерінде қарау
кезінде келе алса, хабарланады. Хабарланған іске ... ... ... ... ... ... ... келтірмейді. Қарап
шығу және зерттеу деректемелері хаттамаға енгізіледі.
Заттай ... ... ... ... ... ... кейін олар
алынған адамдарға қайтарылады немесе сот бұл ... ... ... ... немесе сот белгілеген тәртіппен өткізіледі.
Заң бойынша азаматтардың иелігінде бола ... ... ... беріледі.
Заттай дәлелдемелер оларды сот қарап шығып зерттегеннен кейін, егер
олар алынған тұлғалар ... ... және ... өтінімді қанағаттандыру
істі дұрыс шешу үшін кедергі келтірмесе, іс жүргізу аяқталғанға ... ... ... ... ... ету ... бойынша сот ұйғарым
шығарады.
Заттай дәлелдемелер басқа дәлелдемелер сияқты АІЖК ... сот ... ... ... ... бағалай келіп, белгілі бір қорытынды жасауы
тиіс.
Сарапшының қорытындысы
Сарапшының қорытындысының ұғымы дәлелдеменің бір түрі ретінде АІЖК-ң
96-бабының 1-тармағында берілген. ... ... ... ... сот немесе тараптар қойған мәселелер бойынша іс материалдарын
зерттеуге, оның ... ... ... білімдерді пайдалана отырып
жүргізілген заттай дәлелдемелер мен үлгілерге ... ... ... ... тағайындаудың тәртібі АІЖК-ң 91-бабында қарастырылған.
Сараптама сарапшы арнайы ... ... ... ... іс
материалдарын зерттеу нәтижесінде іс үшін маңызы бар мән-жайлар анықталуы
мүмкін жағдайда ... ... ... өтініші бойынша және өз бастамасы бойынша
тағайындайы.
Іске қатысушы тұлғалар соттан сараптама ісін жүргізуде арнайы ... ... бар ... ... тапсыру туралы сұрай алады. ... сот ... ... ... ... Соттың
сараптама жүргізу тапсырылған адамды шақырту талабы аталған адам ... ... ... үшін ... қатысушы әрбір адам сарапшының алдына қойылуы тиіс ... ... ... ... ... ... тиіс ... түпкілікті
шеңберін сот айқындайды.
Ұсынылған мәселелерді қабылдамауды сот дәлелдеуге міндеті.
Соттың сараптама тағайындау ... ... ... ... және
наразылық білдірілуі мүмкін.
Ұйғарымды, көрнеу жалған қорытынды бергені үшін ... ... ... ... ... ... қылмыстық
жауаптылық туралы ескертілетіні де көрсетіледі.
Азаматтық іс жүргізу кодексі сот сараптамасының ... ... Жеке ... Комиссиялық сараптама;
- Кешенді сараптама;
- Қосымша сараптама;
- Қайталама сараптама.
Сараптаманың алғашқы үш түрі ... саны мен ... ... ... ... екі түрі ... ... қалай бағалауына байланысты.
Сараптаманы жеке дара бір сарапшының жүргізуі жеке сараптама болып
танылады (АІЖК-ң 94-бабының 1-тармағы).
Күрделі сараптамалық ... ... ... ... ... бір
мамандықтағы бірнеше сарапшының сараптама жүргізуі ... ... ... ... ... 2- ... ... мүшелері алынған нәтижелерді ... және ... ... келе ... ... қол ... не қорытынды
берудің мүмкін еместігі туралы ... қол ... ... ... ... жағдайда олардың әрқайсысы немесе срапшылардың ... жеке ... ... не ... комиссияның басқа мүшелерінің
қортындысымен сәйкес келмейтін сарапшы пікірін қортындыда жеке ... ... ... үшін маңызы бар мән-жайларды анықтау үшін әртүрлі ... ... ... жүргізу қажет болған жағдайларда –кешенді ... және оны ... ... ... ... құзіреті
шеңберінде жүргізеді (АІЖК 95-бабының 1-тармағы).
Кешенді сараптаманың қорытындысында әрбір сарапшының қандай зерттеуді,
оны ... ... ... және оның қандай ... ... ... ... ... ... зерттеулер мазмұндалған бөлігіне
қол қояды. Әрбір сарпашы жүргізген зерттеулер нәтижелерінің ... ... үшін ... ... ... ... ортақ қорытынды
(қорытындыларды) алынған нәтижелерді бағалауға ... бар ... ... және оған қол ... Егер ... ... ... оның бір бөлігінде сарапшылардың бірі ... ... ... ... ... онда бұл ... қортындыда көрсетілуге
тиіс.
Сарапшылар арасында келіспеушіліктер болған жағдайда зерттеулердің
нәтижелері ... ... ... сәйкес ресімделеді.
Қосымша сараптама – қорытынды жеткілікті түрде айқын немесе толық
болмаған, сондай-ақ бұрын ... ... ... жаңа мәселелер
туындаған кезде тағайындалады.
Қосымша сараптама жүргізу сол ... ... ... ... ... ... ... - сарапшының алдыңғы қортындысы жеткілікті түрде
негізделмеген не оның дұрыстығы күмән тудырған, не сараптама жүргізудің іс
жүргізу ... ... ... ... дәл сол ... ... ... сол мәселелерді шешу үшін тағайындалады. Қайталама сараптама тағайындау
туралы ұйғарымда алдыңғы сараптаманың нәтижелеріне келіспеудің дәлелдері
келтірілуге ... ... ... ... ... ... ... сараптаманы жүргізген сарапшылар қайталама сараптама
жүргізілген кезде ... ... ... бере ... олар
сараптамалық зерттеуге және қорытынды жасауға қатыспайды.
Қосымша және қайталама сараптама жүргізу тапсырылған кезде сарапшыға
(сарапшыларға) алдыңғы ... ... ... ... ... жылы ... ҚР ... іс жүргізу кодексі сарапшының
қорытындысына байланысты сұрақтарды толық реттейді.
Сарапшының қорытындысының ұғымы дәлелдемеменің бір түрі ... ... ... ... ... Сарапшының қорытындысы – бұл
сарапшының алдына сот немесе ... ... ... ... ... ... оның ішінде арнайы ғылыми білімдерді пайдалана
отырып жүргізілген заттай дәлелдемелер мен үлгілерге ... ... ... ... қажетті зерттеулер жүргізілгеннен кейін оның
нәтижелерін ескере отырып сарапшы өз атынан қорытынды ... оны өз ... және жеке мөрі ... ... сараптама тағайындалған сотқа жібереді.
Сараптаманы сот сараптамасы органы ... ... ... ... органның мөрімен куәландырылады.
АІЖК-нің 96-бабының 3-тармағына сәйкес сарапшының қорытындысының мазмұны
төмендегідей ... ... ... қай жерде, кім (тегі, аты, әкесінің аты, білімі, ... ... ... стажы, ғылыми дәрежесі және ғылыми атағы, атқаратын
қызметі);
- қандай негізде сараптама ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылығы туралы өзіне ескертілгені туралы ... ... ... ... ... ... ... қойылған сұрақтар;
- сараптама жүргізу кезінде кімнің қатысқаны және қандай түсініктемелер
берілгені;
- сарапшы істің қандай материалдарын пайдаланғаны;
- қандай ... ... ... ... жүргізілгені, қандай әдістер қолданылғаны және
олардың ... ... ... ... сұрақтарға негізді жауаптар көсетілуге тиіс. Егер сараптама
жүргізу кезінде сарапшы іс үшін маңызы бар, олар ... ... ... анықтаса, ол бұларды өз қорытындысында көрсетуге құқылы.
Егер ... ... ... ... оның алдына қойылған
мәселелердің арнайы білімдерінің шегінен тыс ... не оған ... ... беру үшін жарамсыз немесе жеткіліксіз екеніне және
олардың толықтырылуы мүмкін емес ... не ... мен ... ... ... ... жауап беруге мүмкіндік
бермейтініне көзі жетсе, ол ... ... ... ... ... ... ... оны сотқа жібереді.
Сарапшының қорытындысына зерттеуден кейін қалған объектілер, ... ... ... ... ... ... кестелер және
сарапшының қорытындысын растайтын басқа да материалдар қоса тіркелуге ... ... ... қол ... ... сот ... ... етіледі.
Қорытындыны түсіндіру және оны толықтыру мақсатында сарапшыға сұрақтар
қойылуы мүмкін. Арызы бойынша сараптама тағайындалған адам және оның ... ... ал ... соң – іске ... ... да ... мен ... қояды. Сот тағайындаған сараптама жүргізу тапсырылған сарапшыға
бірінші болып талап қоюшы мен оның ... ... ... Сот ... ... ... кез-келген сәтінде сұрақтар қоюға құқылы. Сарапшының ауызша
түсініктемесі ол ... ... ... ... ғана ... болып табылады. АІЖК-нің 96-бабының 6-тармағы.
Ғылыми әдебиеттерде сарапшының қорытындысын басқа дәлелдемелерімен
салыстырғанда «ерекше» дәлелдеме ... ... ... ... (М.К. ... [17, 256 б.]. Сарапшының ... ... ... ... ... ... ... қорытындысы сот үшін міндетті болып табылмайды, бірақ оның
қорытындысымен келіспеуі дәлелді болуға тиіс. Сот ... ... келе ... тағайындауда іс жүргізу нормаларының ... ... және ... ... ... ... сарапшының
зерттеу әдістерін қолданудағы ғылымилығы сақталынды ма ... ... ... ... іске мүдделі емес тұлға тағайындалады. Мынандай
тұлғалар сарапшы ретінде тағайындалмайды:
- осы істі ... ... ... ... ... куә, ... аудармашы,
өкіл, сот отырысының хатшысы, сот орындаушысы, сот приставы ... іске ... ... ... ... ... біреуінің туысы
болса;
- Істің нәтижесіне жеке, ... ... ... ... ... не оның
әділдігіне негізді күмән туғызатын өзге де мән-жайлар болса;
- Іске қатысушы адамдарға немесе олардың өкілдеріне қызмет ... ... ... ... ... ... ... келсе;
- Ол тексеру жүргізіп, оның материалдары сотқа жүгінуге негіз болса не осы
азаматтың істі қарағанда пайдаланылса, істі ... ... ... ... мен міндеттері АІЖК-нің 92 - ...... ... ... ... материалдарымен
танысуға;
- қорытынды беру үшін қажетті қосымша материалдарды өзіне беру ... ... ... ... сот ... ... және оған қатысушыларға
сараптама нысанасына қатысты сұрақтар қоюға;
- тиісті бөлігінде сот отырысының хаттамасымен танысуға және ... мен ... ... әрі ... ... қатысты хаттамаға
енгізілуіне тиісті ескертулер жасауға;
- ... ... ... ... ... ... белгілі болған,
іс үшін маңызы бар мән-жайларды қорытындыда ... ... анна ... немесе өзі білетін тілде қорытынды ұсынуға және
айғақ беруге, аудармашының тегін көмегін пайдалануға;
- сараптама жүргізу ... өз ... ... ... сот
әрекетіне шағым жасауға;
- Өзінің арнаулы білімінің шегінен тысқары мәселелер бойынша, ... егер ... ... ... ... беру үшін ... ... қорытынды беруден бас тартуға;
- сараптама жүргізу кезінде келтірген шығындарға өтем және егер ... ... ... ... ... ... ... жұмыс үшін сыйақы алуға құқығы бар.
Сарапшының мынандай әрекеттерді жасауға құқығы жоқ:
- Соттан басқа іске ... ... ... ... ... ... келіссөздер жүргізуге;
- Сараптаманың зерттеу үшін өз бетінше материалдар ... Егер ... ... ... оған ... рұқсаты болмаса,
объектілерді толық немесе ішінара жоюға, ... ... ... ... ... ... әкеп соғуы мүмкін зерттеулер жүргізуге.
Сарапшының міндеттері:
- сарапшы соттың шақыруы бойынша ... ... ... ... ... бойынша негізделген және
объективті қорытынды беруге;
- ... ... мен ... ... байланысты
мәселелер бойынша айғақ беруге;
Көрінеу жалған қорытынды бергені үшін сарапшы Қазақстан Республикасы
Қылмыстық Кодексінің 352-бабында ... ... ... ... ... ... АІЖК-нің 81-бабында қарастырылған.
Сараптама сарапшы арнайы ... ... ... ... ... зерттеу нәтижесінде іс үшін маңызы бар мән-жайлар анықталуы
мүмкін жағдайда тағайындалады [24, 107 ... сот ... ... басқа тұлғаларда осындай білімінің
бар болуы ... ... ... Істе ... ... ... инспекциялар қорытындыларының, ... ... ... ... ... ... және сол ... бойынша сот сараптамасын тағайындау
мүмкіндігін жоққа шығармайды.
Сот сараптаманы тараптың өтінімі бойынша және өз ... ... ... өз ... ... өз ... ... жарыспалылық қағидасына кері әсерін тигізбейді. Соттың мұндай
ресми әрекеті істің ... ... ашу ... ... ... арқылы сарапшының сотқа жәрдем көрсетуі деп жазады [4, 143 ... ... ... ... ... ісін жүргізуді арнайы ... ... бар ... ... ... ... сұрай алады.
Сараптама жүргізу сот ... ... ... ... сараптама жүргізу тапсырылған адамды шақырту талабы аталған адам
жұмыс ... ... ... үшін ... ... әрбір адам сарапшының алдына қойылуы тиіс мәселелерді
сотқа қоюға құқылы. ... ... ... тиіс мәселелердің түпкілікті
шеңберін сот айқындайды.Ұсынылған мәселелерді ... сот ... ... ... ... туралы ұйғарымына шағым жасалуы және
наразылық білдірілуі мүмкін.
АІЖК-нің 91-бабының ... ... ... тағайындау туралы
сот ұйғарымының мазмұны мынандай:
- Соттың атауы, сараптаманы тағайындау уақыты, орны;
- Қаралып жатқан іс ... ... ... Сараптаманың түрі;
- Сараптама тағайындау негіздері;
- Сарапшының алдына қойған мәселелер;
- Сот ... ... ... ... сараптама жүргізу тапсырылған
адамның тегі, аты, әкесінің аты;
- Сараптама жүргізуге жіберілген объектілерді және ... өзге ... ... ... ... ... үшін сарапшы Қазақстан
Республикасы Қылмыстық Кодексінің ... ... ... ... ... ... ... сипатына не сот отырысында зерттеу ... ... ... жоқтығына немесе қиындығына байланысты
сотта немесе соттан тыс жүргізіледі. Сараптамалық зерттеу ... және жол ... сот ... ... ... объектілері, егер олардың көлемі және
қасиеттері мүмкіндік берсе, ... ... және ... ... ... Қалған жағдайларда сараптаманы тағайындаған сот
сарапшыны зерттеу объектілері тұрған ... ... ... кедергісіз
бара алуын және зерттеу жүргізу үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз етуге
тиіс. Іске ... ... ... ... ... ... тыс сараптама
жүргізу кезінде сарапшылардың ... ... ... ... ... ... ... Іске қатысушы адамдарды сараптама
жүргізуге қатыстыру ... ... сот ... ... ... ... жүргізілетін орын мен уақыт хабарланады.
Хабарландырылған ... ... ... ... ... тыс сараптама жүргізу кезінде іске ... ... ... сот ... ... ... қатысуын сот белгілейді.
Сараптаманы жүргізу сот сараптамасы органына тапсырылған ... ... ... ... ... және қажетті материалдарды оның
басшысына жібереді. Сараптаманы сот ... ... ... ... ... Егер сараптама тағайындау ұйғарымында
нақты сарапшы көрсетілмесе, сарапшыны таңдауды сот ... ... ... ... бұл ... ... ... сотқа хабарлайды.
Сот сараптамасы органының басшысы сараптама жүргізуді ұйымдастырады,
оны жүргізу ... ... ... ... ... және сараптама объектілерінің сақталуын қамтамасыз етуге
бақылауды жүзеге асырады. Сот ... ... ... ... ... және қорытындының мазмұнын алдын-ала шешетін нұсқаулар
беруге құқылы емес.
Азаматтық іс жүргізу кодексі сот ... ... ... жеке ... ... ... ... сараптама;
- қосымша сараптама;
- қайталама сараптама;
Сараптаманың алғашқы үш түрі сарапшылардың саны мен олардың мамандығына
байланысты бөлінеді. Соңғы екі түрі ... ... ... ... байланысты.
Сараптама жеке дара бір сарапшының жургізуі жеке сараптама ... ... ... ... сараптамалық зерттеулер жүргізу қажет болған жағдайларда бір
мамандықтағы бірнеше сарапшының сараптама жүргізуі - комиссиялық ... ... ... ... ... ... мүшелері алынған нәтижелерді бірлесіп
талдайды және ортақ ... келе ... ... қол ... не ... мүмкін еместігі туралы хабарламаға қол ... ... ... болған жағдайда олардың ... ... бір ... жеке ... береді не пікірі комиссияның басқа
мүшелерінің қорытындысымен сәйкес келмейтін сарапшы пікірін ... ... ... ... ... ... сараптама жүргізу туралы ұйғарымы сот сараптамасы
органының басшысы үшін міндетті болып ... Сот ... ... ... ... ... ... комиссиялық сараптама жүргізу
туралы өз бетінше шешім қабылдауға және оны жүргізуді ұйымдастыруға құқылы.
Іс үшін ... бар ... ... үшін ... білім саласының
негізінде зерттеулер жүргізу қажет болған жағдайларда – кешенді сараптама
тағайындалады және оны ... ... ... ... ... ... (АІЖК 95-бабының 1-тармағы)
Кешенді сараптаманың қорытындысында әрбір сарапшының қандай зерттеуді,
оны қандай көлемде жүргізгені және оның ... ... ... ... ... ... қорытындының осы ... ... қол ... ... ... жүргізген зерттеулер
нәтижелерінің негізінде олар анықтау үшін сараптама тағайындалған мән-
жайлар ... ... ... ... ... қортындыны алынған
нәтижелерді бағалауға құзыреті бар сарапшылар ғана тұжырымдайды және оған
қол қояды. Егер ... ... ... немесе оның бір
бөлігінде сарапшылардың бірі ... ... ... ... ... онда бұл ... ... көрсетілуге тиіс.
Сарапшылар арасында келіспеушіліктер болған ... ... ... 94-бабының 3-бөлігін сәйкес рәсімделеді.
Сот сараптамасы органына тапсырылған кешенді ... ... оның ... ... Сот ... ... ... табыс етілген материалдар бойынша ... ... ... өз бетінше шешім қабылдауға және оны жүргізуді ұйымдастыруға құқылы.
Қосымша сараптама - қорытынды ... ... ... ... ... ... ... зерттелген мән - жайларға қатысты жаңа мәселелер
туындаған кезде ... ... ... ... сол ... немесе басқа сарапшыға тапсырылуы мүмкін.
Қайталама сараптама – сарапшының алдыңғы қорытындысы жеткілікті түрде
негізделмеген не оның дұрыстығы ... ... не ... ... ... ... ... бұзылған кезде дәл сол объектілерді зерттеу және
дәл сол мәселелерді шешу үшін тағайындалады. Қайталама ... ... ... ... ... нәтижелерне келіспеудің дәлелдері
келтірілуге тиіс. Қайталама сараптама жүргізу ... ... ... ... ... ... ... сараптама
жүргізілген кезде қатысып, комиссияға түсініктемелер бере алады, алайда
олар сараптамалық зерттеуге және ... ... ... ... және
қайталама сараптама жүргізу тапсырылған кезде ... ... ... ... табыс етілуге тиіс.
Маманды іс жүргізу әрекеттеріне қатыстыруға тарту. Мамандар,
сарапшылар ... ... іс ... сот ... ... кіреді. Сондықтан аталған тұлғалар
азаматтық іс ... ... ... ... субъектілердің заңды
қызығушылығы жоқ (мүдделі емес) тұлғалар қатарына ... ... ... ... ... мен сарапшыларға қарсылық білдірудің ... ... іс ... ... ... ... ... ретінде қарастырмаған. Дегенмен, азаматтық іс жүргізу
заңнамалары маманның іске қатысуын іс ... ... ... ... ... 2-бөлігінде ғылыми-техникалық құралдарды пайдалану кезінде
жәрдем көрсету үшін сот ... ... ... деп айтылған. Ал АІЖК 99-
бабының 1-бөлігінде іс жүргізу әрекеттеріне қатыстыру үшін ... және ... ... ... ... көрсету мақсатында
сот мамандар тартуға құқылы. Маман тараптар ұсынған адамдардың ... ... ... ... іске ... ... тәртіп бойынша істі сотта қарауға
әзірлеу кезінде сотпен шешіледі. (АІЖК ... ... ) Одан ... ... ... ... азаматтық істерді сотта қарағанда маманның
түсіндірмесін таңдау тәртібін бекітеді. Жазбаша түрде берілген маманның
консультациясы ... сот ... ... ... ... ... мен ... сот отырысының хаттамасына енгізіледі.
Консультацияны түсіндіру және толықтыру мақсатында маманға сұрақтар
қойылуы мүмкін. Арызы бойынша ... ... адам және оның ... ... ал ... соң іске ... ... адамдар және өкілдер сұрақтар
қояды. Сот ... ... ... ... талап қоюшы және оның өкілі сұрақ
қояды. Сот маманға кез-келген сәтте сұрақ қоюға құқылы.
Атқару өндірісі ... ... ... іске ... ... сұрақты
реттейді. Атқарушылық іс жүргізу әрекеттерін жасауда кейбір сұрақтарды ... ... ... ... ... ... сот орындаушысы өз
бастамасымен немесе атқару ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда бірнеше маманды іске арту тарту
мүмкін. Кешенді сараптаманың қорытындысында әрбір ... ... оны ... ... жүргізгені және оның қандай қорытындыға
келгені көрсетілуге тиіс. ... ... ... осы ... ... қол қояды. Сот орындаушысы бұл жөнінде ... ... ... іске ... ... ... білімі бар тұлға
қорытынды беру үшін тартылады. ... ... іс ... ... ... үшін ... алуға құқығы бар. Бұл сыйақы және маманды
іске тартуға байланысты кеткен басқа да ... ... ... ... жатады (31-бап).
Дәл осындай мамандарды іске тартуға байланысты сұрақтарды Ресей
Федерациясының ... іс ... ... қамтиды.
Заң, маманды соттағы дәлелдемелердің қайнар көзі ретінде қарстырмайды.
Сондықтан азаматтық сот өндірісіне ... ... тек ... ... сот ... орындау барысында ғана жүргізіледі. Ол өз ... ... ... ... ... техникалық көмек
көрсетуші ретінде мүліктің бағасын шығарушы т.б. жекелеген ... ... ... іске ... ... [25, 254 б.]
Маманды тағайындау сот ұйғарымымен ресімделеді. АІЖК-нің 99-бабының
3,4,-бөлімдерінде ... ... іс ... тұлғалардың құқықтары мен
міндеттері көрсетілген. Маманның мынандай құқықтары ... ... ... ... ... Егер ... ... мен дағдысы болмаса, іс бойынша іс жүргізуге
қатысудан бас тартуға;
- Соттың рұқсатымен іс ... ... ... ... ... Іс ... ... қатысушылардың назарын заттарды немесе құжаттарды
табу, бекіту, алу кезінде, ғылыми-техникалық құралдарды қолдану, сараптама
тағайындау үшін ... ... ... ... ... мән-жайларға аударуға;
- Өзі қатысқан іс жүргізу әрекетінің хаттамасымен, сондай-ақ сот отырысы
хаттамасының тиісті бөлігімен танысуға және ... ... ... ... мен нәтижелері көрсетілуінің толымдығы мен дұрыстығына
қатысты хаттамаға енгізілуде ... ... мен ... жасауға;
- Соттың іс әрекетіне шағым жасауға;
- Өзінің іс жүргізу әрекетеріне қатысуға байланысты өзіне келтірілген
шығындарға өтем және іс ... іс ... ... оның ... ... ... ... орындалған жұмыс үшін сыйақы алуға
құқығы бар.
Мамандар мынандай міндеттерді атқаруға тиіс:
- Соттың шақыруы бойынша келуге:
- ... ... ... мен ... ... отырып, іс жүргізу әрекеттерін жүргізуге және сот ісін қарауға
қатысуға;
- Консультациялар беруге;
- Өзі орындаған ... ... ... ... ... ... азаматтық істерді қарау және шешу ... іс ... бар ... ... ... – сот шешімінің заңды және негізді
болуының ең ... ... ... Олай ... ... ... ... алуы, оны судьялардың іске қатыстылығы мен жол ... жол беру мен, ... ... ... ... ... тұрғыдан көңіл аудару соттарға және іске ... ... деп ... ... ... күні ... сот практиктерінің
заң нормасын елеулі бұза пайдаланып та ... ... аз ... ... институтының тарихына тоқталып, оған тарихи, арнайы
құқықтық, логикалық зерттеулер жүргізілді. ... бұл ... ... ... ... Сондықтан да бұл институт келешекте
көптеген теориялық зерттеулерді ... ... ... ... ... түсіндірмесі
Маманды іс жүргізу әрекеттеріне қатыстыруға тарту. Мамандар,
сарапшалар сияқты ... іс ... сот ... жүзе асыруға
көмектесуші тұлғалардың қатарына кіреді. Сондықтан аталған ... іс ... ... қатынасына түсуші субъектілердің заңды
қызығушылығы жоқ (мүдделі емес) ... ... ... ... ... кодексі мамандар мен сарапшыларға ... ... ... ұсынады.
Азаматтық іс жүргізу кодексінің 64-бабында мамандардың түсіндірмесін
дәлелдемелер ретінде қарастырмаған. Дегенмен, азаматтық іс ... ... іске ... іс ... ... кіргізеді. АІЖК-
ң 90-бабының 2-бөлігінде ғылыми –техникалық құралдарды пайдалану ... ... үшін сот ... ... ... деп айтылған. Ал, АІЖК ... ... іс ... әрекеттеріне қатыстыру үшін консультациялар
алу және ғылыми-техникалық құралдарды ... ... ... мақсатында
сот мамандар тартуға құқылы. Маман тараптар ... ... ... ... ... айтылған.
Маманды іске қатыстыру қажеттілігі тәртіп бойынша істі сотта қарауға
әзірлеу кезінде сотпен ... ... ... ... Одан ... ... кодекстің 207-бабы азаматтық істерді сотта қарағанда маманның
түсіндірмесін ... ... ... ... ... ... маманның
консультациясы (түсіндірмесі) сот отырысында жария етіледі. Маман ауызша
консультациясымен түсіндірмесі сот отырысының хаттамсына ... ... және ... ... ... сұрақтар
қойылуы мүмкін. Арызы бойынша маманды тартқан адам және оның өкілі бірінші
болып, ал содан соң іске ... ... ... және ... ... Сот ... ... бірінші болып талап қоюшы және оның өкілі сұрақ
қояды. Сот ... кез ... ... ... қоюға құқылы [26, 102 б.].
Атқару өндірісі туралы заңда маманды іске тарту туралы ... ... іс ... ... ... ... ... шешу
үшін маманның түсіндірмесі қажет ... ... сот ... ... немесе атқару өндірісіне қатысушылардың өтініші бойынша маман
тағайындауы мүмкін.
Қажет болған жағдайда бірнеше маманды іске ... ... ... бұл ... қаулы шығарады. Маман ретінде іске ... ... ... бар ... қорытынды беру үшін тартылады. Мамандар атқарушылық
іс жүргізуге қатысып әрекеттер жасағаны үшін сыйақы алуға құқығы бар. ... және ... іске ... ... ... басқада шығындар
атқарушылық әрекеттерге кеткен ... ... ... ... мамандарды іске тартуға байланысты сұрақтарды Ресей
Федерациясының азаматтық іс жүргізу ... ... [27, 93 ... ... соттағы дәлелдемелердің қайнар көзі ретінде
қарастырмайды. Сондықтан ... сот ... ... ... ... талқылау және сот актілерін орындау барысында ғана жүргізіледі. Ол
өз пікірін білдіретін консультант ... ... ... ... ... ретінде мүліктің бағасын шағарушы ретінде т.б.
жекелеген процессуалдық әрекеттер жасаушы ... іске ... [28, 255 ... ... сот ... ресімделеді. АІЖК-ң 99-бабының 3, 4-
бөлімдерінде маман ретінде іс тартылған ... ... ... ... ... ... құқықтары бар:
- Өзінің шақырылуы мақсатын білуге;
- Егер арнаулы білімі мен дағдысы болмаса, іс ... іс ... бас ... ... ... іс ... әрекетіне қатысушыларға сұрақтар беруге;
- Іс жүргізу әрекетіне қатысушылардың назарын заттарды немесе ... ... алу ... ... құралдарды қолдану, сараптама
тағайындау үшін материалдарды дайындау кезінде ... ... ... ... Өзі ... іс ... ... хаттамасымен, сондай-ақ сот отырысы
хаттамасының тиісті бөлігі мен танысуға және өзінің ... ... ... мен ... ... толымдылығымен дұрыстығына
қатысты хаттамаға енгізілуге тиісті мәлімдемелер мен ... ... ... іс әрекетіне шағым жасауға;
- Өзінің іс жүргізу әрекеттеріне ... ... ... ... өтем және іс ... іс жүргізуге қатысу оның кызметтік
міндеттерінің шеңберіне кірмейтін ... ... ... үшін сый ... ... бар.
Мамандар мынанадай міндеттерді атқаруға тиіс:
- Соттың шақыруы бойынша келуге;
- Арнаулы білімді, дағдылармен ... ... ... іс ... ... жүргізуге және сот ісін қарауға қатысуға;
- Консультациялар беруге;
- Өзі орындаған әрекеттер бойынша түсініктемелер ... ... [29, ... бұл ... мазмұны болып, жасалған нәрселерге қорытынды
беру болуы керек, яғни жүргізілген жұмыс туралы ... ... ... бағалау үрдісі.
Қоғамның моралдық деңгейі дәлелдеу құқығының түрлі нормаларынан ... ... ... – белгілі қозғалыстың этикалық көзқарасы мен
қоғамдық қатынасының өнімі деп ... ... ... ... ... институтының алатын орнының ерекшелігі, маңызы мен
мәні осы еңбекте біршама қарастырылады.
Соттағы дәлелдемелер мен ... ... ... ... және ... ... ... зерттеу жұмыстарын жүргізген.
Соттағы дәлелдеуді - соттағы дәлелдемелердің көмегімен істі дұрыс шешу ... бар ... бар ... жоқ екендігін бекітуге бағытталған
субъектілердің әрекеттері деп қарастыруға болады.
Сол ғалым процессуалистердің еңбегі мен ... ... ... ... ... заңнамалары осы жұмысты жазуда негіз болады.
Азаматтардың жеке құқықтары, сайлау және сайлану ... ... ... – бұл қоғамның басты құндылықтары. Осы құндылықтар қамтамасыз етілу
үшін құқық ... ... ... сот ... сот ... қаралып,
судьялар тарапынан әділ шешімін табатын болса, заңды және негізді сот
актісі шығу үшін іс үшін ... бар ... ... ... оларды сотта
заңды тәртіппен зерттеу және бағалау дәлелдеу институтының пәні және ... ... ... ... ... іс ... ... қатынасына
түсуші субъектілердің ойлау және іс жүргізу әрекеттері деп түсіндіретін
процессуалист ғалымдардың ... ... ... деп ... болар Азаматтық іс жүргізу кодексінде берілген 7-тарау ең
үлкен тараулардың бірі, онда 36-бап қарастырылған.
Азаматтық сот ... ... ... ... тәсілі ретінде іс
үшін маңызы бар мән-жайдың бар немесе жоқ екенін, тараптардың ... ... ... ... ... ... яғни ... жолымен бекітеді.
Соттағы дәлелдеудің негізі табиғат пен ... ... Бұл ... ... бір құбылыстың (факт, мән-жай) бар болуы
екінші бір құбылыстың шығуына негіз болатынын айқындайды.
Жалпы, соттағы ... ... ... істі дұрыс
шешу үшін маңызы бар мән-жайлардың бар немесе жоқ ... ... ... ... деп ... ... ... іс жүргізуде дәлелдеу - сотта дәлелдемелерді пайдалану
арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... істерді дұрыс шешу
үшін қажетті мән-жайлар мен заңды фактілерді ... ... ... Заңмен көзделген тәртіпте сот тараптардың талаптары мен
қарсылықтарын ... ... ... ... істі ... ... өзге де маңызы бар мән-жайларды солардың негізінде анықтайтын заңды
түрде алынған нақты деректер іс ... ... ... ... ... ... өзектілігі еліміздің Конституциясында
бекітілген әрбір ... ... ... ... қорғаудың кепілі ретінде
сотта істерді ... ... ... және ... ... келе бұл мәселе төңірегінде әлдеде болса зерттелетін мән жайлар
аз емес деген тұжырым ... ... ... ... ... азаматтық іс жүргізу кодексі, Алматы, 2011 ж.,
23 б.
2. Старченко А.А. Логика в судебном доказывании. Москва: Госюриздат, ... С. ... ... С.В. ... ... ... в советском правосудии. Минск:
Белорусск. Гос. Ун-т,1969, - С. 88.
4. Гольстем А.Х. Юридическая квалификация гражданского процесса – Казань,
1916, - С. 142.
5. ... А.Ф. ... ... в ... ... ... ... Москва МГУ,1967 г., - С.102.
4. Гольстем А.Х. Юридическая квалификация гражданского процесса – ... - ... ... Ю.К. ... ... ... доказательств. Труды
Свердловского юр. ун – та, 1968, - ... ... Д.М. ... гражданского процесса.- М.: Госюриздат, 1960. , -
С.84.
8. Молчанов В. В. Собирание доказательств в гражданском процесс. М., ... - ... ... Я.Л. ... ... в ... ... процессе. М:
Госюриздат, 1951, - С.122.
10. Васьковский Е.В. Учебник ... ... ... ... – Башмаковым, 1917, - С.82.
9. Штутит Я.Л. Предмет доказывания в ... ... ... ... 1951, - ... Абдуллина З.К. Проблемы доказывания в гражданском судопроизводстве.
Алматы: Данекер, 2004, - С.89.
12. Треушников М.К. ... ... ... ... 1999, ... ҚР ... туралы Заңы, 98-99 баптар, 33 б.
14. Баймолдина З.Х. ... и ... в ... ... ... жарғы», 2001 г. , - С.77.
15. Боннер А.Т. Правила допустимоси доказательств в гражданском процессе:
необходимость или анахронизм// ... ... и ... 1990. , -
С.213.
16. Баймолдина З.Х. Гражданское – процессуальное право Республики
Казахстан. Алматы: КазГЮА, т.1, 2001г., - С.93.
17. Треушников М.К. ... и ... ... в гражданском
процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - ... ... И.В. ... ... в ... судопроизводстве.
Екатеринбург, 1997г. , - С.196.
19. ҚР Қылмыстық кодексі Алматы: Жеті – ... 1997., 12 ... ... М.К. ... и ... ... в гражданском
процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - С.256.
20. Юдельсон К. С. Гражданский процесс. М., 1972 г., - ... ... В.И. ... доказательства по гражданским делам. М.:
Юрид.лит., 1978. , - С.205.
22. ҚР Азаматтық ... ... Жеті – ... 1998, 25 ... ... М.К. Относимость и допустимость доказательств в гражданском
процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - С.255.
23. Козлов А.С. Актуаьные проблемы ... ... в ... ... ... пособие, Иркутск, 1980, - С.196.
17. Треушников М.К. Относимость и допустимость доказательств в гражданском
процессе. Москва: Юрид.лит, 1981г. , - ... ... Ф.Н. ... проблемы процессуального доказывания. Казаньский
государственный ... 1976, - ... ... А.Х ... квалификация гражданского процесса –
Казань,1916. , - ... ... М.К. ... ... ... ... 1999, -
С.254.
26. Козлов А.С. Актуальные проблемы теории доказательств в науке
гражданскго процесса. Учебное пособие, Иркутск, 1980, - С.102.
27. Комментарий к ГПК ... М., 1996 г., - ... ... М.К. ... ... ... Городец, 1999, -
С.255.
29. Хмыров А.А. Проблемы теории доказывания. Краснодар, 1996 г., - С.102.
30. Учебник. Гражданский процесс под редакцией ... В. А., ... Н. ... М. 1996 ... ... Гражданское процессуальное право России. Под ред. М Шакарян
М., 1996 г.
31. Решетникова И.В. Доказательственное ... в ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдеу және дәлелдемелер мәселелері58 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi дәлелдеменiң түсiнiгi мен топтастырылуы29 бет
ҚР сот сараптамасы пәнінен лекциялар44 бет
Азаматтық іс жүргізудегі құқықтық қатынастар3 бет
Іс жүргізудегі ақпараттық жүйені қолдану23 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi сот бұйрығы32 бет
Азаматтық іс жүргізудегі адвокат қызметінің құқықтық мәселелері81 бет
Азаматтық іс жүргізудегі диспозитивтік қағида: түсінігі және мәні5 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар5 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь