Қазақстан Республикасында тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуы

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуының теориялық және әдіснамалық негіздері
2 Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуын талдау
3 Қазақстандағы жылжымайтын мүлік рыногының дамуының негізгі бағыттары
ҚОРЫТЫНДЫ
ДИССЕРТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРИЯЛАНҒАН
ҒЫЛЫМИ ЕҢБЕКТЕРДІҢ ТІЗІМІ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасының Конституциясында азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етудің барлық жағдайларын жасау қажеттігі бекітілген [1]. Тұрғын үй мәселесі қазіргі заманның өзекті әлеуметтік мәселелерінің бірі ретінде сақталып отыр.
Кез-келген елдің тұрғын үй саясатының бастапқы мақсаты – «әрбір отбасын қолайлы тұрғын үймен және қоршаған ортамен қамтамасыз ету».
Жылжымайтын мүлік рыногы ұлттық экономиканың маңызды құрамдас бөлігі және қарқынды дамушы рыноктардың бірі болып табылады. Жылжымайтын мүліктер рыногы ауқымы кең рынок болып саналады. Тұрғын үй – рыноктық экономикада экономиканың түрлі секторының даму қарқынын және халықтың, жалпы елдің келешегіне деген сенімін бейнелейтін өсімнің көрнекті көрсеткіші.
Тұрғын үй мәселесі кеңес дәуірі кезінен-ақ шешуі қиын мәселе болатын. Ел экономикасы өтпелі кезеңнен өтіп, дамудың даңғыл жолына түскен шақтан бастап халықтың саны да өсіп, тұрғын үйге деген сұраныс еселеп артты.
Жеке тұрғын үй баспанасының болуы – әрбір отбасы үшін бірінші кезекті қажеттілік. Бұрынғы кеңестік жүйеде мемлекеттік тұрғын үй құрылысы үшін бюджет ресурстарының орталықтандырылған бөлінісі мен тұрғын үй жағдайын жақсарту үшін кезекте тұрған азаматтардың арасында тегін бөліп беруді бейнелейтін еді. Қазақстанның тәуелсіздік алып, рыноктық қатынастарға өтуі бұл үлгінің сәйкессіздігін көрсетті. Халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету және құрылысты бюджеттік қаржыландырудың қысқаруы жағдайында тұрғын үйге қол жеткізудің негізгі көздері тұрғындардың өз қаражаттары мен әлемнің экономикасы дамыған елдеріндегідей банктік несиелер ғана болып қалды.
Осыған орай, тұрғын үй мәселесін шешу Қазақстанның мемлекеттік саясаты үшін негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Осы ретте «Қазақстанның бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына ену стратегиясы» атты халыққа Жолдауында Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев тұрғын үй саласының дамуына ерекше назар аударып, басты бағыттары ретінде жылжымайтын мүлік рыногын дамыту, тұрғын үйді жалға беруді дамытуды атап көрсеткен [2]. Сонымен қатар, тұрғындардың жекелеген бөліктерін қолжетімді тұрғын үймен қамтамасыз ету мақсатында «Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылысының 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» және өзектілігімен жалғасын тапқан «2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» қабылданған.
Жылжымайтын мүлік рыногын дамытудың қазіргі кезеңіндегі маңызды міндеттерінің бірі жылжымайтын мүлік объектілерін коммерциялық мақсатта пайдалану болып табылады. Кеңсе және сауда қызметтері үшін бірінші сыныпты ғимараттарға деген сұраныстың пайда болуы коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасу қажеттілігін туындатты.
1 Ипотекалық несиелеу жүйесінің экономикалық мәні // Үздіксіз кәсіби білім беру: проблемалары мен болашағы: республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы. Қызылорда: Қорқыт Ата атындағы ҚМУ, – 2006. – 245-247 бб.
2 Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын мүлік рыногінің қазіргі жағдайы мен дамуы // Зерттеуші – Исследователь. – Шымкент, 2008. – № 7-8 (27-28). – 54-58 бб.
3 Состояние и развитие ипотечного кредитования в Казахстане // Вестник казахской академии транспорта и коммуникаций им. М. Тынышбаева. – Алматы, 2007, – №1. – С. 225-228 (в соавторстве).
4 Қазақстанда тұрғын үйді жалға беру секторын дамыту // Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – Қызылорда, 2007. – № 24 (2). – 40-43 бб.
5 Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу тәжірибесін талдау // Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – Қызылорда, 2007, – № 24 (2). – 43-46 бб.
6 Взаимодействие рынков жилищных услуг и жилищного фонда // Вестник Кызылординского государственного университета имени Коркыт Ата. – Кызылорда, 2007. – № 24 (2). – С. 155-158 (в соавторстве).
7 Қызылорда қаласындағы тұрғын үй рыногінің дамуы // Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – Қызылорда, 2008, – № 1(25). – 63-65 бб.
8 Государственное регулирование рынка жилья в Республике Казахстан // «Генезис институциональных систем транзитных экономик»: материалы международной научно-практической конференции – Черновцы, Украина, 2008. – С.78-81 (в соавторстве).
9 Жылжымайтын мүлік рыногы құрылымын теориялық талдау // Үздіксіз кәсіби білім беру: проблемалары мен болашағы: республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы. Қызылорда: Қорқыт Ата атындағы ҚМУ, – 2006. – 258-262 бб.
10 Тұрғын үй саласының негізгі көрсеткіштерін бағалау әдістемесі // Зерттеуші – Исследователь. – Шымкент, 2008. – № 7-8 (27-28). – 59-64 бб.
11 Офистік рыноктың қазіргі жағдайы мен дамуы // Жаһандану жағдайында Қазақстан дамуының басымды-лықтары: жаңа көкжиектер: республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы. Семей: Шәкәрім атындағы СМУ, 2009. – 40-43 бб.
12 Жылжымайтын мүліктер рыногын зерттеу мен талдаудың әдістемелік ерекшеліктері // Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің Хабаршысы. – Түркістан, 2009. – № 2. – 376-380 бб.
13 Шет елдердегі жылжымайтын мүліктер рыногының қызмет етуі мен дамуы // Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – Семей, 2009. – №3 (47). – 84-88 бб.
14 Қазақстанның ірі қалаларындағы сауда жылжымайтын мүлік рыногының дамуы // «Тұран» университетінің жас ғалымдар хабаршысы. –
Алматы, 2009. – № 43. – 80-84 бб.
        
        |ӘОЖ 330.526.3(574)                   ... ...                   ...   ... Республикасында  тұрғын үй  және коммерциялық жылжымайтын
мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуы
08.00.05 – ... және ... ... ... ... және ... бойынша)
Экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін
ізденуге арналған диссертациялық жұмыстың
Авторефераты
Қазақстан Республикасы
Алматы, 2009
Жұмыс Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде орындалған
|Ғылыми ... ... ... ... профессор |
| ... Ү.Ж. |
| | ... ... ... ... ... профессор |
| ... Ж.М. |
| | |
| ... ... ... доцент |
| ... С.А. |
| | ... ... ... ... ... және ғылым |
| ... ... ... ... 2010 ... 6 ... ... ... «Тұран» университетінде
экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін Д ... ... ... ... 050020, ... ... Л. ... көшесі, 12а, мәжіліс залы, 1-
ші қабат.
Диссертациялық жұмыспен 050020, Алматы қ., Л. ... ... 12а ... ... «Тұран» университетінің кітапханасында танысуға болады.
Автореферат «____» __________________ 2009 жылы таратылды.
|Диссертациялық кеңестің | | ... ... ... ... | ... М.С. |
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан ... ... ... ... ... етудің барлық жағдайларын жасау
қажеттігі бекітілген [1]. Тұрғын үй ... ... ... ... ... бірі ... сақталып отыр.
Кез-келген елдің тұрғын үй саясатының бастапқы мақсаты – «әрбір отбасын
қолайлы тұрғын ... және ... ... ... ... мүлік рыногы ұлттық экономиканың маңызды құрамдас бөлігі және
қарқынды ... ... бірі ... табылады. Жылжымайтын мүліктер
рыногы ауқымы кең рынок болып саналады. Тұрғын үй – рыноктық ... ... ... даму ... және ... ... ... деген сенімін бейнелейтін өсімнің көрнекті көрсеткіші.
Тұрғын үй мәселесі кеңес дәуірі кезінен-ақ шешуі қиын ... ... ... ... ... ... дамудың даңғыл жолына түскен шақтан
бастап халықтың саны да өсіп, тұрғын үйге деген сұраныс еселеп ... ... үй ... ...... ... үшін бірінші кезекті
қажеттілік. Бұрынғы ... ... ... ... үй ... үшін
бюджет ресурстарының орталықтандырылған бөлінісі мен тұрғын үй жағдайын
жақсарту үшін кезекте тұрған ... ... ... ... ... еді. ... ... алып, рыноктық қатынастарға өтуі
бұл үлгінің сәйкессіздігін көрсетті. Халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету
және құрылысты ... ... ... ... ... ... ... негізгі көздері тұрғындардың өз қаражаттары мен әлемнің
экономикасы дамыған елдеріндегідей банктік несиелер ғана ... ... ... тұрғын үй мәселесін шешу Қазақстанның мемлекеттік саясаты үшін
негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Осы ... ... ... елу елдің қатарына ену стратегиясы» атты халыққа Жолдауында
Қазақстан Республикасының Президенті ... ... үй ... ... ... ... басты бағыттары ретінде жылжымайтын мүлік
рыногын ... ... үйді ... ... дамытуды атап көрсеткен [2].
Сонымен қатар, тұрғындардың ... ... ... ... ... ету ... ... Республикасындағы тұрғын ... ... ... ... ... бағдарламасы» және
өзектілігімен жалғасын тапқан «2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасы» қабылданған.
Жылжымайтын ... ... ... ... ... ... бірі ... мүлік объектілерін коммерциялық мақсатта
пайдалану ... ... ... және ... ... үшін ... сыныпты
ғимараттарға деген сұраныстың пайда болуы коммерциялық жылжымайтын мүлік
рыногының қалыптасу ... ... ... ... үй және ... орнығу, яғни жылжымайтын мүлікке
қажеттіліктерді қанағаттандыру нәтижесінде жаңа ... ... ... бизнес-орталықтарда онан әрі бизнес-қонақтардың – қонақ
үйге қажеттілігінің туындауы заңды құбылыс. ... ... ... сапалы сауда орталықтарымен, яғни ... ... ... ... ... ... қажеттілігі
туындайды. Логикалық тізбек ... ... ... қажеттілігімен
аяқталады.
Қазіргі кезде Қазақстанда жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасуы мен
дамуына ... ... ... жоқ ... болады. Соның салдарынан аталмыш
рынокты зерттеу мәселесі отандық ғылым ... әлі де ... ... ... жоқ. ... жылжымайтын мүлік рыногын реттеуші біртұтас
мемлекеттік орган жоқ.
Жоғарыда айтылғандар негізінде, қазіргі ... ... үй ... жылжымайтын мүлік рыногының дамуы жан-жақты терең зерттеуді,
ғылыми талдауды, жаңа сапалы шешімдерді ... ... ... ... ... ... ғылыми аспектілері жылжымайтын
мүліктер рыногының мәселелері бойынша шетелдік және ... ... ... ... мен ... ... ... талдау негізінде қалыптастырылды.
Шет елдерде жылжымайтын мүліктер рыногы дамуының әдістемелік ... ... ... ... ... Шетелдік ғалымдар арасында
М. Бейли, Т. Вонг, П. Зорн, Л. Греблер, Дж. Керла, Дж. Клэпа,
Дж. Куигли, Дж. Маддал, С. Мэйсел, Р. ... Э. ... Н. ... О. ... ... С. Ренни, Р. Страйк, Дж. Форрестер, Дж. ... Т. ... ... Р. ... және т.б. ғалымдардың еңбектерін ерекше атап ... үй ... ... ... ... мен ... мәселелерін
зерттеуге үлкен үлес қосқан ресейлік ғалымдардың арасынан
И.А. Абанкина, А.Н. Асаул, Т.Д. Белкина, И.Т. Балабанов, В.Г. Волочков,
А.К. Гузанова, В.А. Горемыкин, Л.И. ... В.Г. ... О.З. ... ... А.В. Карасев, Н.П. Кетова, В.С. Мхитарян, Н.Н. ... ... ... И.А. Рахман, В.И. Ресин, Н. Рогожина,
Г.М. Стерник, А.В. Теляков, Р.И. Шнипер, Е.М. ... В.З. ... ... ... ірі ... ... ... жылжымайтын мүліктер рыногының объектілерін тиімді басқаруды
зерттеуге Р.Д. ... В.В. ... М.Л. Разу және ... да ғалымдар
іргелі еңбектерін арнаған.
Мәселенің жекелеген аспектілерін отандық ... ... Н.М. ... С.А. ... К.К. ... ... Л.Б. Кулумбетова, К.В. Онлабаева, Т.М. Утин,
У.Ж. Шалболова және басқалар терең де жан - ... ... ... ... ... ... үдерістерге терең талдау жасау
мақсатында бірқатар қазақстандық ғалымдарың еңбектерінде ... ... ... Олардың қатарында:
Е.Б. Аймаганбетов, А.А. Алимбаев, Р.А. Алшанов, С.Н. ... ... У.Б. ... Т.Б. ... А.К. Кошанов,
Т.А. Есиркепов, А.Ж. Орманбаев, С.С. Сатубалдин, Е.А. Туркебаев сияқты
ғалымдардың еңбектері ғылыми құндылықтар болып ... ... ... ... ... отырып, қазіргі әлеуметтік-
экономикалық және саяси нақтылыққа қатысты жылжымайтын ... ... және даму ... жасақталу деңгейінің жеткіліксіз болып
табылатындығын айта кету керек. ... ... ... мәселесінің
күрделілігі, оның қазіргі Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық жағдайына
сай біртұтас даму ... ... ... ... жылжымайтын мүліктер рыногын басқару мәселесінің
жоғарғы тәжірибелік маңыздылығы диссертациялық ... ... ... ... ... ... – тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын
мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуының теориялық және ... ... мен ... ... ... ... ... негізделген ұсыныстар жасау болып табылады.
Алға қойған ... ... ... міндеттерді шешу қажеттілігі
айқындалады:
– Қазақстан Республикасында жылжымайтын мүліктер ... ... ... ... ... ... және әдістемелік тәсілдерін
нақтылау;
– тұрғын үй және ... ... ... рыногының қазіргі жайы
негізінде оның қалыптасу үдерісін айқындау;
... ... ... баға ... ... ... ... тұрғын үй және ... ... ... ... ... ... есептеу;
– тұрғын үйдің ... ... ... ... үлгісін жасақтау;
– коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногының даму ... ... пәні – ... ... ... ... мен дамуы
барысында пайда болатын экономикалық қатынастардың ... ...... ... ... үй мен ... мүліктер рыногы.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізі. Қазақстан Республикасының
тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын ... ... ... ... ... және тәжірибелік мәселелерін қарастыратын отандық,
шетелдік ғалымдардың еңбектері, салалық әдістемелік материалдар, ... ... мен ... Республикасы Үкіметінің қаулылары,
Қазақстанның 2030 ... ... даму ... және ... тұрғын үй құрылысының 2005–2007 жылдарға арналған
мемлекеттік ... ... ... ... үй
құрылысының 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік ... ... ... ... әдістері. Диссертациялық зерттеу барысында жүйелілік ... ... ... ... ... ... ... қолданылды.
Зерттеу жұмысының ақпараттық базасын Қазақстан Республикасының статистика
Агенттігінің статистикалық ... ... ... ... ... ұйымдардың, Қазақстан Риэлторларының біріккен
ассоциациясы, Қазақстан құрылысшылар ... ... ... ... ... ғылыми-тәжірибелік конференциялар мен
семинарлардың материалдары, ғылыми журналдар мен ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығы. Диссертациялық зерттеу барысында ғылыми
жаңалық ретінде мынадай нәтижелер алынды:
– жылжымайтын мүлік мәнін анықтауда ... ... және ... талданып, авторлық тәсіл өңделді және қазіргі даму ... ... ... үй мен ... ... ... объектілерін
жіктеу жүйеленді;
– тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүлік ... ... ... ескеру негізінде рыноктардың даму үрдістері және қызмет ... ... ... ... ... мүлік рыногының дамуын тежейтін
себептер негізделіп, кеңсе және сауда жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... үй және ... ... мүлік объектілерін
пайдаланылуының ... ... ... және баға ... айқындалды;
– тұрғын үйдің қолжетімділігі коэффицентін есептеу мен ... ... ... даму ... ... ... шығарылған негізгі тұжырымдамалар:
– жылжымайтын мүлік рыногының мәні мен объектілерінің ... ... ... ... ... үй және коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасуы мен
дамуын ... ... ... ... ... мен ... ... және сауда жылжымайтын мүлік рыногын дамыту бағытында зерттеу мен
талдауы нәтижесінде ғылыми негізделген ... ... үй және ... ... ... ... жобалау жүйесін
дамыту және баға факторының әсері жөнінде тұжырымдар;
– тұрғын үйдің қолжетімдік ... ... ... мен коммерциялық
жылжымайтын мүлік рыногының дамуын болжау.
Жұмыстың ғылыми-тәжірибелік маңыздылығы. ... ... мен ... ... ... келесі бағыттарда
қолданылуы мүмкін:
– жылжымайтын мүлік рыногының қазіргі жай күйі мен дамуын талдауда;
– тұрғын үй мен ... ... ... рыногының даму стратегиясы
мен болжауды жасақтауда;
– зерттеу жүргізу нәтижесінде алынған тұжырымдар мен ... ... ... ... мен ... ... тәжірибелік есептеулер
арқылы жасалған әдістеме тексерілді және ... ... ... ... ... ... ... – «Жылжымайтын ... ... ... ... ... ... тілінде және оған қатысты аспектілері бойынша дәріс беруде қолдану
мүмкіндігі жатады.
Жұмыс сынамасы (апробациясы) және оның ... ... ... ... мен нәтижелері келесі мерзімдік басылымдарда жарияланды
және ... ... ... ... ... ... құрылымын теориялық талдау» (Қызылорда, 2006),
«Состояние и развитие ипотечного кредитования в Казахстане» ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногінің қазіргі ... ... ... 2008), ... регулирование рынка жилья в
Республике Казахстан» (Черновцы, Украина, 2008), «Офистік ... ... мен ... (Семей, 2009), «Жылжымайтын мүліктер рыногын зерттеу мен
талдаудың әдістемелік ерекшеліктері» (Түркістан, 2009).
Зерттеу нәтижелерінің жарияланымы. Диссертация тақырыбы бойынша 4,2 ... ... ... 14 ... ... ... ... құрылымы мен көлемі. Диссертациялық жұмыс кіріспе,
негізгі мазмұндағы үш тараудан, қорытынды мен пайдаланылған ... ... ... ... Жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуының теориялық және ... ... ... ... ... басым бөлігінің өз
тұрғын үй жағдайларын жақсартуға деген ұмтылысы республикада жылжымайтын
мүліктер рыногын кеңінен өрістетуге ... ... ... ... ... талдау барысында ғалымдардың жылжымайтын
мүлік рыногының теориясы мен тәжірибесіне арналған ... ... ... ... ... ... дегеніміз – жылжымайтын
меншікке ... ету үшін оны құру не ... ... ... ... пен
ұсыныс ерекшеліктері әсерінен субъектілер арасында нақты бір ... ... ... ... деп ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногының басқа ... ... ... оның кеңістігінің шектеулігі, ... ... ... ... ... тектік ерекшелігінен
туындайды.
Демек, жылжымайтын мүлік объектілері кеңістікте орын алмастырмайды, оларды
бір өңірден сұраныстың төмендігінен келесі сұранысы жоғары өңірге ... ... ... пайымдауымызша, жылжымайтын мүлік рыногы күрделі ұғым
болып табылады. Олай деуіміздің басты себебі ... ... ... бөліктерінің көп түрлілігінде.
Жылжымайтын мүлікті зертеуші әртүрлі авторлардың жіктеуін талдап және
қорытындылай келе, біз ... ... ... ... ... ... ... ұсынамыз. Атап айтқанда жылжымайтын мүлік рыногы
екі іргелі блоктан тұрады: табиғи және ... ... ... ... ... мүлік объектісін жіктеудің ұсынылып отырған ... ... ... үй жылжымайтын мүлік объектісін үйлер, пәтерлер, бөлме, қала
шетіндегі тұрғын үйлер мен сая жайлар, кондоминиум сегменттеріне ... ... ... ... 90 ... ... үй рыногы,
шамамен 10 пайызы коммерциялық жылжымайтын мүліктер ... үй ... ... ... ... аумақтық орналасуы
бойынша (қалалық, қала шеті, ауылдық), үй тұрпаты ... ... ... жоғары, элиталы), әлеуметік-экономикалық мәртебесі
бойынша (әлеуметтік, мунципалды, ... ... алу), өмір ... ... («Deluxe» – А, «Premium» – В, «Bussines» – С, «Еconom»
– D), көлемін жоспарлау шешімі бойынша (бір, екі, көп ... ... ... (аз (1-3 қабатты), орташа (3-5 қабатты), жоғары (6-25) және ... ... және ... ... материалдары бойынша (кірпіштен және
тастан, панельді, тұтасқұймалы, ағаштан, аралас) деп ... ... ... ... ... ресейлік ғалымдар арасында коммерциялық
жылжымайтын мүліктің бірегей, зерделенген анықтамасы мен ... әлі де ... өз ... ... Бұл ... ... де ... табады.
Біздің көзқарасымыз бойынша коммерциялық жылжымайтын мүлік – адам еңбегі
арқылы пайда болған, басқару ... ... ... ... және жалға
төлем ретінде меншік иесіне табыс әкелуге қабілетті жылжымайтын мүлік.
Коммерциялық жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ретінде, келесілер болып табылады:
– коммерциялық жылжымайтын мүлік иесінің табыс ... ... ... ... ... алушылар) ғимараттарды кәсіпкерлік қызмет ету
үшін пайдаланады;
– жылжымайтын мүлік объектісі ұзақ уақыт иесіне тұрақты ... ... ... ... ... ... дамуы, оны басқару қажеттілігін
туындатады.
Коммерциялық жылжымайтын мүліктерді кеңсе және сауда ... ... ... ... ... сегменттеріне бөліп қарастырамыз.
Сурет 1 – Жылжымайтын ... ... ...... ... ... экономикада да жылжымайтын мүлік объекті түрлерінің
барлығы бірдей рынок айналымына қатыспайды. Қазақстан ... ... ... ... көп ... ... ... пәтерлер, бау-бақша жер
телімшелері дамыған, үлкен қалалардағы (Алматы, Астана, Шымкент, ... және ... ... ... ... бірінші кезекте
кеңсе жайлары салыстырмалы дамыған, ... ... ... ... өңірлердегі жер енді дами бастаған деуге болады.
Тұрғын үй рыногы мен ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінде. Тұрғын үй рыногында сатып алушы – бұл
негізінен жеке тұлғалар, коммерциялық жылжымайтын мүлік тұтынушылары – ... ... ... және ұйымдар.
Жылжымайтын мүлік рыногы елдің экономикасында ... ... жүйе ... ... маңызды саласы ретінде маңыздылығы келесі сипаттары
арқылы нақтыланады: ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік жылжымайтын мүліктерді (оның ішінде жер) ... мен ... ... рынокта сату нәтижесінде бюджет деңгейінің
жоғарылауы; жылжымайтын мүлікке салынатын салықтар мен ... ... ... ... алымдар бюджет деңгейінің жоғарылауына ... ... ... ... ... болуы мен дамуы жаңа жұмыс
орындарының ашылуына ықпал етеді.
Жылжымайтын мүліктер рыногын зерттеу – бұл ... ... бір ... ... ... ... ... объективті ақпаратпен
қамтамасыз етуді мақсат тұтатын қызмет түрі.
Жылжымайтын мүлік рыногының ... ... ... жетілмегендігі,
яғни рыноктың даму тенденциясын ... ... ... ... саны, ақпараттар көздерінің жеткіліксіздігі мен
жабықтығы оны ... ... ... кешенділігін қамтамасыз ету үшін рыноктың жайын айқындайтын
көрсеткіштердің белгілі бір ... атап ... баға ... ... ... ... рыноктың белсенділігі, объектілердің өтімділігі
есептеледі.
Біздің ойымызша, ғылыми әдебиеттерде ... ... үй ... ... мүлік рыногын талдауда қолданылатын барлық
әдістемелерді, ... пәні ... ... үй және ... ... ... ... заңдылықтарын талдау, жылжымайтын
мүлік құрылысының ... мен ... ... ... және болжамдау,
жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасуы мен дамуының алғышарттары ретінде
тұрғын үй секторының құрылымдық ... ... ... сұраныстың
төлемқабілеттілігін талдау мен қолжетімділігін бағалау деп төрт топқа
бөліп қарастырдық.
Сұраныс жайын, тұрғын үй және ... ... ... рыногында
ұсыныс пен баға қарқынының қалыптасуын сипаттайтын әдістеме тұжырымдамасы
үш көпқұрамды бөлікке ... ... ... түрінде
көрсетілген (Сурет 2).
Сурет 2 – Тұрғын үй және ... ... ... ... мен ... талдау әдістемесі
Ескертпе – Автор құрастырған.
Біздің көзқарасымыз бойынша, аталмыш рынокты зерттеуде ішкі және ... ... ... ... ықпалдары мен әсерлерін жан-жақты
талдауды ... ... ... ... маңызы зор. Мұндай
бағыт, біздің ойымызша, арнайы ... ... ... ... ... үй және ... жылжымайтын мүлік рыногына
тигізетін әсерлерінің зардаптарын қарастыруға мүмкіндік береді.
Әлеуметтік маңызына қарамастан, жылжымайтын мүлік рыногы ... ... үй мен ... ... ... рыногы ең алдымен рынок
екендігін, ал тұрғын үй, кеңсе, сауда ...... ... естен
шығармаған жөн.
Жылжымайтын мүлік халықаралық инвестициялардың белсенді объектісіне
айналды. ... шет ... ... зерттеудің стратегиялық маңызы
зор. Дегенмен, тұрақты рыноктық экономикалы елдер тәжірибесінен ... ... ... ... сәйкес келмейді. Қазіргі кезеңдегі
жылжымайтын ... ... ... жатқан үдерістер қазақстандық
жылжымайтын мүлік рыногында да күрделі өзгерістер ... Біз, ... ... еліміздің жылжымайтын мүліктер рыногына әсер
етуші факторлардың төмендегідей белгілерін анықтадық: ішкі ... ... ... ... ... ... тұрғындардың
жылжымайтын мүлікке қаржылай инвестиция салуы; жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... ... алу; ... ... рыноктарға шығуы) және сыртқы факторлар (жылжымайтын
мүлікке салынған ... ... ... құрылыс компаниялары;
жаңа сәулет жобаларын жүзеге ... ... ... ... ... шетелдік тәжірибесі; жылжымайтын мүліктер рыногындағы ... ... ... Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын
мүліктер рыногының ... мен ... ... ... ... ... белсенді дамыған рыногы тұрғын үй
рыногы болып табылады. Тұрғын үй рыногы – құрылыс пен инвестициялық ... үй қоры ... ... және муниципалды пәтерлер мен
жеке ... ... ... ... сату ... ... ... құрылыс көлемінің ұлғаюы есебінен байқалған ұсыныстың
өсуіне қарамастан, тұрғын үй ... ... ... арта ... ... ... үй сегментінің сұранысын ғана қанағаттандырылған деуге
болады. Жалпы тұрғын үй ... ... ... ... үйге ... аз. ... қолжетімді тұрғын жайлар әлі де жетіспейді. Пайдалануға
берілген пәтерлер саны мен әлеуетті сұраныс ... ... ... ... Қазіргі жағдайда елдің барлық
өңірлерінде тұрғын үйдің алғашқы ... ... ... үй «серпілісі»
Астана, Алматы, Атырау және Ақтау (мұнай өндіру орталықтары) қалаларында
байқалады. Қазақстандағы пайдалануға ... ... ... ... 12-16%
осы өңірлер құрайды. Бұл мәліметтер еліміздегі ... ... ... әр ... ... ... ... көрсетеді
(Кесте 1).
Қазақстан Республикасының өңірлерінің тұрғын үй қорының көлемі бірінші
кезекте ... ... ... ... ... көрсеткіштер
динамикасы бойынша бағаланды. Қазақстан Республикасының қарастырылып
отырған ... ... үй ... ... ... Сонда да тұрғын
үй алаңдарының өсу қарқыны халықтың өсу қарқынына жетпейді. ... ... ... ... ... ... ... және тек
Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан, Қостанай облыстарында халық саны
шамамен 0,5% қысқарған. Жалпы ел ... бұл ... екі ... ... ... ... Батыс Қазақстан, Қостанай облыстарында алшақтық үлкен
емес, халық санымен қоса тұрғын үй алаңы көлемінің де ... ... ... ... ... облыстарында халықтың орташа өсуі тұрғын
үй қорынан қарқынды болғандықтан араларында алшақтық ... ... ... Ақтөбе, Қызылорда облыстарында тұрғын үй алаңдары көлемі
халықтың өсуінен жоғары.
Кесте 1 – Қазақстан ... ... ... ... үй ... серпіні
| ... |
| |2007 |2008 |2007 |2008 |2007 |2008 |2007 |2008 |
| ... ... ... ... жай ауданы, |Тұрғын үйді |
| ... ... мың ... |мың ш.м ... |
| |ш.м ... ш.м | ... мың ш.м ... | | | | | | | | ... ... |18,1 ... ... |6679 |6848 ... |12878,2 |13051,4 |18,9 |19,1 |8408,0 |8509,8 |162 |209 ... |11541,5 |11816,9 |17,0 |17,1 |7599,6 |7753,9 |352 |370 ... |23553,1 |23540,5 |15,5 |15,6 |16547,0 |16537,3 |468 |527 ... |7022,2 |7256,5 |16,3 |16,4 |4787,0 |4931,2 |492 |508 ... | | | | | | | | ... |25985,8 |26232,1 |18,4 |16,6 |17256,8 |17210,0 |194 |230 ... |15840,7 |15856,0 |15,5 |15,5 |11345,1 |11323,5 |211 |234 ... | | | | | | | | ... |9585,6 |9789,8 |16,5 |21,3 |6268,3 |6465,1 |228 |219 ... |26632,5 |26867,3 |21,1 |19,6 |17324,0 |17437,6 |479 |484 ... |17099,0 |17216,4 |19,4 |16,9 |11026,9 |11142,2 |162 |187 ... |10235,1 |10360,1 |16,9 |15,6 |6913,5 |7017,1 |214 |218 ... |5753,8 |5997,1 |15,4 |17,9 |3833,1 |4000,5 |461 |471 ... |14531,8 |14669,6 |19,0 |20,5 |9470,0 |9514,5 |165 |143 ... | | | | | | | | ... |12189,2 |12158,0 |19,4 |19,4 |8009,3 |8005,8 |143 |217 ... | | | | | | | | ... |38380,1 |42808,4 |17,7 |19,0 |27980,4 |31309,2 |813 |609 ... қ. |8677,0 |9355,4 |18,2 |19,3 |5747,7 |6206,1 |1152 |1212 ... қ. |20689,3 |20835,1 |19,1 |19,3 |13530,4 |13634,4 |983 |1010 ... – ҚР статистика Агенттігінің мәліметтері бойынша автор құрастырған. ... үй ... ... ... факторы құрылыс-инвестиция қызметі.
Тұрғын үй құрылысы – халықтың өмір сүру ... ... ... ... үй ... өмір сүру ... болғандықтан, ол адамның
өмірінің сапасын көрсетеді. Тұрғын үй құрылыс саласы мемлекеттің әлеуметтік
жағдайының ... ... ... ... ... бөлігі болып
табылады. Ф. Энгельс айтқандай, тұрғын үй қажеттілігін қамтамасыз ... ... ... қалай қанағаттандырылуын көрсететін өлшем
бола ... ... үй ... әлеуетінің өсу қарқыны байқалған. Жаңа
астанаға көшірілуі мен дамуы, еліміздегі халықтың көп бөлігінің ... ... ... ұмтылуы республикадағы тұрғын үй ... ... ... 5-6 ... ... үй ... өсу ... Қазақстан ТМД-дағы көп елдерді басып озып, ресейден кейінгі екінші
орынға ие. 2006 жылы Республикамызда ... ... ... ... 2000 жылмен салыстырғанда 5 есе өсті. 2008 жылы ... ... 6848 ... метр ... үй ... берілді. Мамандардың пікірінше сұранысты
қамтамасыз ету және ... ... ... ... үшін ... ... млн. ... метр тұрғын үй (адам басына шаққанда 18 ш.м) салынуы қажет.
Батыс еуропадағы ... ... ... ... ... ... (30-40
ш.м), онда жылына 20-25 млн. шаршы метр тұрғын үй салыну қажет.
Біздің жүргізген талдауымыздың нәтижесінде ... ... ... ... ... ... жеке қаражаттарының жоқтығы
және несиелік ресурстардың жетіспеушілігі; ... ... ... ... ... ... ... құрылыс
мекемелерінің аса қуатты еместігі мен құрылыс ... ... ... ... ... ... ... жер
телімдері мен құрылыс материалдарына бағаның ұдайы өсуінің әсері; құрылыс
рыногының ... ... ... ... ... және ... үй ... жинақтаушы жүйесінің қызметтерін
пайдалана алмайтын табысы ... ... ... ... ... ету мәселесі әлі де күрделі күйінде қалып отыр. Атап айтқанда,
әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... ... бірі – ... ... беру секторын дамыту.
Қазіргі уақытта пайдалы бизнес көзі тұрғын үйді жалға беру ... ... ... ... ... ... пайда болған. Бұл меншігінде
бірнеше пәтерлері бар және оларды ... беру ... өмір ... Қазақстан Риэлторларының біріккен ... ... ... ... үйді ... беру иесіне жылына 50-200% дейін пайда
әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, көптеген тұрғын үйді ... беру ... ... ... төленбейді.
Жоғарыда айтылғандарды қорыта келсек, елімізде тұрғын үйді жалға беру
секторының ... іске ... және ... ... қорларының
құрылуы арқасында төмендегі нәтижелерге қол жеткізе аламыз: халықтың тұрғын
үй ... ... ... ... жеке және ... үшін ... ұзақ ... инвестициялаудың жаңа ұжымдық
әдісі пайда болады; құрылыс ... үшін ... ... ... ... ... ... индустриясының дамуына қосымша дем
беріледі.
Біздің пайымдауымызша, жаңа тұрғын үй саясаты барлық қазақстандықтардың
тұрғын үй ... ... бере ... ... де ол ... ... ... пәтер немесе үй сатып алуына нақты мүмкіндік береді.
Қазақстанда коммерциялық жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... отырғандай, жеделдетілген қарқынмен
дамып келеді.
Жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ерекшеліктері
рыноктың әрбір сегменттерінде өтіп жатқан үдерістердің, баға ... ... ... сипатына әсерін тигізеді. Тұрғын үй рыногын
анықтаушы ретінде «экономикалық өсу – ... ... ... ... үйге ... өсуі» үдерістер тізбегі есептеледі. ... ... ... ... өсу – бизнес-құрылымдар санының өсуі – кеңсе
ғимараттарына жалгерлік мөлшерлеменің өсуі». ... ... ... келесі тізбек орын алады: «экономикалық өсу – халықтың табысының
жоғарылауы – ритейлингтік ... ... ... өсуі – ... ... ... өсуі».
Қазақстанда коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногы кейбір ТМД ... ... ... дамып келеді.
Қазақстандағы коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногының дамуы осы секторды
жіктеу қажеттілігі ... ... Бұл ... ... ... жүйені пайданатын ТМД елдерінің көпшілігіне тән ... ... ... кеңсе жылжымайтын мүлік рыногының жалпыланған жүйесі жоқ.
Кеңсе ғимараттарын сату және ... беру ... ... және ... ... ... ... мәліметтері негізінде кеңсе
ғимараттарын жіктеудің 15 негізгі және 9 қосымша критериилері негізінде ... – А, В, С, D ... ... ... екі қалаларындағы кеңсе жылжымайтын мүлік рыногы
қалыптасу кезеңінде. Кеңсе ғимараттарды орналастыруда және ... ... ... ... әлі де ... қаласында шамамен 1,3 млн. халық бар болса, рынокта ұсынылған кеңсе
ғимараттарының жалпы көлемі 400 мың ш. м, 700 ... ... бар ... бұл
көрсеткіш екі есе аз. Кеңсе алаңдары қорын жаңа ғимараттар мен ... ... көне ... қамтиды.
Коммерциялық жылжымайтын мүлікті «жарылған көпіршік» деуге болмайды. Мұнда
салымдар мен қаражаттар ... ... үй ... ... өте көп
емес және сәйкесінше ондай дүрлікпе болған жоқ. ... ... ... ұзақ ... байланысты тек қана ірі ойыншылар
инвестициялайды. ... ... ... мерзімінің ұзақтығымен байланысты
алыпсатарлық деңгейі төмен. Бірақ, қазіргі таңдағы бағаның төмендеуі мұнда
да байқалады.
Ғимарат сыныбы жалға алу ... ... ... фактор болып есептеледі
(Сурет 3).
Сурет 3 – ... ... ... алу ... ... ... – Jones Lang LaSalle ... негізінде автор құрастырған.
Зерттеулер көрсеткендей, Алматыдағы А сыныбының кеңсе ғимараттарының орташа
айлық жалға алу ... 1ш.м 74 ... ... Астанада А сыныбының
кеңсе ғимараттарын жалға алу ... ... 1ш.м құны 45 ... ... В сыныбының кеңсе ғимараттарының жалға алу мөлшерлемесі ... ... ... ... екі жылда Қазақстаннның ең ірі қалаларындағы
кеңсе рыноктар кемелдірек болуы керек. Қазақстан ... ... ... ... және ... ... тартымдылығымен коммерциялық
жылжымайтын мүлік рыногы сегменттерінің дамуы үшін қолайлы ... ... ... ... ... ... ... алаңдары өз
дәрежесінде жетіспейтіндіктен, сауда жылжымайтын мүлік рыногының әлеуетті
өсуі ... ... деп ... ... ... сыныптамасы тұрғын үй және кеңсеге қарағанда
жеткіліксіз өңделген. Біздің ... ... ... ... ... міндеттеріне байланысты көпнұсқалы болуы тиіс.
Біріншіден, ол тауар номенклатурасынан тәуелсіз объектілердің ... ... етіп ... ... ... ол ... ... бөліктері (алаңдары) таңдап алынған бір тауар санатымен (мұнда тауарлы
мамандану деңгейін зерттеу міндеттерімен ... ... ... ... ... ... объектілерінің сапасының бірінші, негізгі
белгісі ретінде объектінің масштабы алынды, ... ... ... ... ... ... 2):
Кесте 2 – Сауда жылжымайтын мүлік объектілерінің жіктелуі
|Сыныптар |Сипаттамасы ... ... ... ... бар ғимараттар кешені (сауда кешені (СК), |
| ... ... ... сауда орталығы (СО), |
| ... ... ... ... ғимарат-дүкен (супермаркет, әмбебап дүкен) ... ... ... үй ... ... ғимараттағы төменгі қабаттар |
| ... ... ... ... ... |
|D ... ... құрылыс, павильон, «әйнекше» (мөлтек аудан |
| ... ... ... шағын сауда кәсіпорыны) |
|E сыныбы ... үй емес ... ... ... ... қабаттары |
| |және ... |
|F ... ... ... ... жаңғыртуға дейінгі тұрғын үй емес |
| ... ... ... бірінші қабаттары және өжірелері) |
|Ескертпе – Автор құрастырған. ... ... ... рыногының белсенді дамып келе жатқан келесі
сегменті сауда жылжымайтын ... ... Оның ... ... ... ... тығыз байланысты. 1998-2004 жылдары сауда
орталықтарының құрылысы қызу жүргізіліп, ... 115 мың ш.м ... ... ... ... саны ... Қазақстанның екі ірі қаласы Шығыс Еуропа
және ТМД елдерінің қалаларынан едәуір ... ... ... және ... 5 ... ... ... әлеуеті бар. Қазіргі уақытта Алматы қаласында
1000 адамға сауда ... ... 200 ш.м, оның ... сауда
алаңдары 30 ш.м құрайды. Сәйкесінше, Астана қаласында бұл көрсеткіш ... ... және 84 ш.м ... ... алаңдарына тең. Жаңа ... және ... ... ... ... енуіне
байланысты жалға беру мөлшерлемесі төмендеуі мүмкін.
Сауда жылжымайтын мүліктер рыногын ... ... мен ... мақсатында сауда орталықтарына авторлық SWOT-талдау қарастырылған.
Оның негізгі құрамдары сыртқы орта мен ішкі орта ... ... ... ... мен қауіптер әлеуметтік-
экономикалық ахуал, мемлекеттің реттеу факторлары, ... ... ... ... Артықшылығы мен мүмкіндігі сауда орталықтарын дамыту
стратегиясын ... үшін ... ... мен ... ... ... кемшіліктерді жоюға, қауіптер нақты іс-
шаралар қолдануға ... ... ... ... ... ... ... тауарға сияқты,
сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... ... (тепе-теңдік) баға – бұл жария және ... ... пен ... теңгерілімінің нәтижесінде қалыптасатын баға.
Бағаның өсуінің негізгі себептері мыналар: коммерциялық тұрғын үй құрылысы
үшін ескі ... бұзу ... ... ... инвестиция ретінде
пайдаланушылардың көптігі; халыққа ... бос ... ... ... ... мүмкіндік бермейтін қаржылық құралдардың
жетіспеушілігі және жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... сипатталды. Халықтың басым бөлігі
тұрғын үйді қайта сату мақсатында сатып ... ... ... ... ақша ... ... үй ... мүлікке қаржылық салым түрінде
жұмсалды. Қазргі уақытта бұл тетік қалыпты жұмыс жасамауда, ... ... ... ... ... үй ... іс жүзінде «бір орнында тұр»
десек болады.
Осыған байланысты осы ... ... ... ... бір ... жылжымайтын мүлікке бағаның өсуін өнеркәсіптік тауарларға баға
индексімен салыстырылды.
Жылжымайтын мүлік жөніндегі түрлі ... ... ... ... тұрғын үй рыногындағы баға серпіні (кесте 3) ... 3 – ... ... ... қаласы бойынша 1 шаршы метр тұрғын
үйдің орташа бағасы
| ... ... ... ... «алыпсатарлық» деп атауға болады. ... ... ... ... ... ... есептелген
алыпсатарлық емес бағаларды «табиғи бағалар» деп атаймыз. Қайта ... ... ... ... ... 4):
Кесте 4 – 1999-2008 жылдардағы Алматы қаласы бойынша тұрғын үйдің 1 ... ... ... ... ... ... Алматы қаласындағы екі баға (алыпсатарлық және
табиғи) түрлері арасындағы айырмашылық төменде көрсетілген (Сурет 4):
Сурет 4 – Алыпсатарлық және ... ...... ... ... ... бойынша автор
құрастырған.
Бірақ тұрғын үйдің тапшылығын есепке алсақ бағаның түбі табиғи ... ... 1 ... ... ... ... ... мүмкін.
Алыпсатарлық келесі факторлар әсерінен қысқаруы ... ... ... ығысып кетуі, алыпсатарлардың «қаржылық тұрақтылық»
қорының сарқылуы. Мұндай сценарий жылжымайтын ... ... ... ... және де ... ... 5-7 жыл ішінде
толығымен жойылуына алып келуі мүмкін; алыпсатарлық ... ... ... ауыстыру немесе алыпсатарлыққа қарсы шараларды енгізу
жолымен ... ... ... ... ... ... келтіру.
Ол шаралар 2008 жылдың соңына 1 шаршы метрдің бағасын $1000 ... ал ... ... ... табиғи деңгей 1 шаршы ... ... ... бағасының индексі 120% болғанда) жеткізуге мүмкіндік
береді.
«Табиғи баға» көрсеткіші Алматы қаласындағы 1 шаршы метрдің орташа бағасы
қандай ... болу ... ... ... ... бұл ... ... деңгейіне қарай түзетілуді қажет етеді.
Диссертациялық жұмыста объектінің ең жақсы және тиімді ... үшін ... ... ... ... нұсқалардың
бірнешеуі қарастырылды:
стратегия 1: автотұрақ, кеңсе және тұрғын үй жайлары;
стратегия 2: С сыныпты кеңселік бөлімдері бар автотұрақтың құрылысы;
... 3: ... ... үшін ... бар А кеңселік ғимаратының
құрылысы.
Ұсынылған стратегияларда (1 және 2) автотұрақ орындарын жалға беру және
тұрғын үй ... ... мен ... ... құрылыс аяқталғаннан
кейін жүргізу көзделген. Стратегия 3 ... ... ... ... ... іске асырылады. Стратегия 3-те автоаялдау кеңсе
орталығының тұрағы ретінде ... және ... ... ... ... техникалық жайлар түрінде қайта жабдықталады.
Табыстарды дисконттауды талдау нәтижесі объектінің дамуын басқарудың түрлі
стратегиясында объект құнын анықтау ... ... ... ... ... және ең ... инвестициялық
сценарийді таңдауда әр стратегия үшін келтірілген таза құн (NPV) есептелді:
стратегия 1: 10675906 доллар;
стратегия 2: 371641 доллар;
стратегия 3: 16022379 ... ... және ... ... ... ... 3-тің ең
тиімді екендігі белгілі болды.
3 Қазақстандағы жылжымайтын мүлік рыногының дамуының негізгі бағыттары
Жылжымайтын мүлік рыногын қаржыландыруда негізгі ... ... ... ... ... ... тетіктерін таңдауды қажет етеді.
Біздің зерттеуіміз бойынша жылжымайтын мүлік рыногын сатып алу ... ... ... (Сурет 5):
Сурет 5 – Жылжымайтын мүліктер рыногын қаржыландыру тетіктері
Ескертпе – ... ... ... ... Республикасында АҚШ, Германия және ... ... ... отырып, жасалынған тұрғын үй ипотекалық
несиелеу жүйесі қызмет етуде. Аталған жүйе ... ... ... берушілер екі деңгейден тұрады: бірінші деңгейде – ... үй ... ... ... ... ... банктер мен банктік
емес ұйымдар; екінші деңгейде – алғашқы ... үй ... ... ... ... ... талаптарын және кепіл ... ... ... асыратын, қайта қаржыландырушы ұйымдар.
Қазіргі уақытта көкейтесті мәселе болып мемлекет халқына – ... ... қол ... ... ету ... ... Осыған
байланысты, елімізде ипотекалық несиелендіру жүйесін қолдау мақсатында іс-
шаралар кешенін өңделді.
Зерттеу барысында ипотеканың дамуын тежейтін ... ... ... ... ... тәуекелдер, инфляция); ұзақмерзімді
қаржылық құралдардың жетіспеушілігі; қарыз құралдарының жоғары ... ... ... ... ... ... негізі
бөлігінің шектеулі төлем ... қор ... ... экономиканың көлеңкелі сипаты; тұрғын үй жылжымайтын мүлігіне
бағаның тұрақты өсуі.
Қазақстан дамуының қазіргі кезеңінде тұрғын үйді ұзақмерзімді қаржыландыру
дамуының ... ... бірі ... тұрғын үй құрылыс жинақ ... ... үй ... ... ... – бұл ... үй ... бойынша шараларды өткізуге несиеге құқығын ... үшін ... ... ... тұрғын үйді қаржыландыру тетігі. Тұрғын үй
құрылыс жинақ жүйесінің негізгі ... ... ... ... ... ол бойынша сыйақы мөлшерлемесі төмен және несие өтеу
мерзімі ... Бұл өте ... ... ... үй құрылыс жинақ
жүйесінің негізгі тартымды белгісі болып есептеледі.
Тұрғын үй несиелеудің жинақтау жүйесінің ... ... ... білінетін бірнеше артықшылықтары бар. Біріншіден, ... ... және ... деңгейде белгіленген қаражатты тарту және несиелеу
мөлшерлемелері. Екіншіден, берілген жүйедегі несиелеу мақсатты ... яғни ... тек ... үй ... және ең ... ... ... және құрылысқа жұмсалады.
Мемлекеттің белсенді қолдауымен тұрғын үй құрылыс ... ... ... ... ... ... дамуына елеулі және оң
әсер етеді.
Жеке және ... ... ... ... туралы шарты негізінде ... ... бұл ... көп ... ... ... біткенге дейін
оның құнын төлейді және пәтерлерді содан кейін жекешелендіреді.
Халық пен кәсіпорындардың өз ... ... үй ... ... ... түрі ... ... сызбасы. Бұл көптеген инвесторлардың ақша
құралдарын ... ... ... көлемдегі салымдарды
біріктіріп, тұрғын үй құрылысына ... ... ... ... ... көрсетіп отырғандай, үлестік қатысу ... бар: ... ... ... ... ... ... ала-
алмауы, тұрғын үй құрылысына салынған ақшалай қаражаттарды жоғалтуы;
үлестік ... ... ... ... пәтерді алған кезде ... ... үй ... ауқымындағы мемлекеттік міндеттердің маңыздыларының бірі
халықты қолжетімді тұрғын үймен қамтамасыз ету. Тұрғын ... ... ... ... ... санының өсуіне ықпал етуші
алғышарттардың бірі.
Тұрғын үйге ... ... көп ... ... ... табылады. Біз
жүргізген зерттеу көрсетіп отырғандай республикадағы қолжетімді тұрғын үй
рыногының дамуын тежейтін негізгі себептер айқындалды: ... ... үйге ... ... өсуі; жаңа салынған тұрғын үйлердің
өзіндік құны мен құны ... ... ... ... ... ... ақша ... деңгейі мен тұрғын үй
құнының арасындағы қатысының алшақтығы; ... ... ... жүйесі; тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінің өз дәрежесінде дамымауы;
тұрғын үй рыногындағы ұсыныстың жетістпеушілігі; ... беру ... ... үй ... ... бағыты болып, біздің пікірімізше халықтың
негізгі бөлігінің қажеттілігін қамтамасыз ететін қолжетімді ... ... құру ... ... Осыған орай, республикадағы халықтың тұрғын үйге
қолжетімділігі коэффицентін зерделеу қажет.
Қолжетімділік коэффицентін есептеудің базалық әдістемесі ... ... ... ... ... орташа жылдық табысының жиынтығына
қатысы және жыл саны, яғни пәтер алу үшін ағымдағы ... ... ... ... соманы жинауы көрсетіледі:
| |(1) ... - ... үйге ... ... -
пәтердің орташа құны (value – құны); – ... ... ... ... – табыс). ; – пәтердің ... ... ш.м.; ... 1 ш. м. ... құны.
Қолжетімділік коэффициент нөлге тең мәнге ие болса, онда пәтер ... ... ... ... ... ... ... халықтың
жинақтары жоқ, жылдық табыс тұтынушылық шығындардан төмен не тең ... ... ... алмайды.
Жанұяның жылдық жиынтық табысы жанұяның орташа өлшемі мен жан басына шаққан
табысы ретінде есептеледі. Типті пәтердің орташа құны тұрғын үй ... құны және ... ... ... үй алаңымен қамтамасыз етудің
ұтымды ... ... ... ... ... үйге ... коэффициенті бұрынғы
жылмен салыстырғанда жоғарылаған. Егер 2008 жылы орташа жанұя ... ... 12,2 жыл ... жинау қажет болса, отбасының жылдық шығындар ... ... ... ... ... көрсеткіші орташа 15,5 жылды
құрады (Кесте 5).
Кесте 5 – Қазақстан Республикасының ... ... ... (жыл саны)
| ... |
| |2005 |2006 |2007 |2008 |2005 |2006 |2007 |2008 |
| | | ... | | | | |16,7 |12,4 |10,2 |15,6 ... |12,1 |9,6 |8,3 |15,6 | | | | ... |15,4 |9,9 |7 |21,6 |41,7 |15,6 |9,4 |31,3 ... |12,2 |10,9 |9,1 |9,7 |16,8 |14,5 |11,2 |11,3 ... |57,3 |30,4 |24,7 |22,4 |-570,1 |65,6 |40,2 |34,9 ... |4,1 |4,2 |3,2 |8,9 |4,5 |4,8 |3,6 |10,1 ... ... |25,5 |7,8 |4,9 |8,0 |-425,8 |10,7 |6,1 |9,7 ... |4,9 |9,4 |8,5 |8,3 |6,1 |17,6 |12,3 |11,7 ... ... |6,7 |5,7 |4,6 |9,0 |9,4 |7,8 |5,7 |10,8 ... |13 |7,2 |2,6 |6,3 |22,4 |9,3 |3,2 |7,8 ... |13,4 |10,9 |11,1 |16,1 |22,4 |14,5 |13,6 |18,7 ... |6,6 |6,1 |5,1 |9,2 |10,9 |9,4 |7,1 |11,2 ... |3,1 |2,8 |2,5 |5,3 |3,5 |3,2 |2,8 |5,6 ... |10,1 |9,6 |10,5 |17,2 |14,2 |12,5 |12,8 |20,1 ... |11,7 |5,7 |4,8 |11,2 |27,8 |8,5 |6,5 |13,5 ... | | | | | | | | ... |33,4 |11,9 |9,5 |19,7 |-125,8 |31,3 |17,4 |31,2 ... | | | | | | | | ... ... |7 |6,5 |5,2 |5,1 |7,7 |7,2 |5,7 |6,6 ... ... |7 |6,1 |7,1 |13,8 |8 |6,9 |7,9 |14,0 ... – Қазақстан Республикасы статистика Агенттігінің мәліметтері |
|негізінде автор есептеген. ... ... ... үйге қолжетімділік коэффиценттің барлық
өңірлерде жоғарлауы және ... ... ... ... деңгейі бойынша саралану күшейген. Алматы облысы бойынша
қажетті пәтерді ... алу үшін 22,4 жыл, ... ... мен ... үшін ... 5,3 жыл ... Тұрғын үйге қолжетімділік жылдық
күнкөріс минимумын ескеріп есептеу бойынша Алматы, ... ... ... үйге ... ... ең ... келе, Мемлекеттік бағдарламаны тиімді жүзеге асыруды бағалауда
тұрғын үйге қолжетімділік коэффицентін есептеу ... ... ... деп ... ... ... ... кеңсе және сауда рыногы
сегменттері макроэкономикалық ... мен ... ... ... ... және ұсынылған кеңсе, сауда алаңдары көлемі мен
жалға беру мөлшерлемесі арасында 1999-2008 жылдар кезеңдеріне ... ... ... даму ... ... зерттеу қорытындысында кеңсе жылжымайтын мүліктің табыстылығы,
бағасы жалпы елдегі ахуалды сипаттайтын экономикалық ... ... ... ... ... ... шешуші әсер
етуші көрсеткіштер халықтың екінші деңгейлі банктердегі салымдары мен
импорт ... ... ... ... ... банктердегі салымдары ел
ішіндегі инвестициялық ресурстардың өсуін, ал жалпы экономиканың даму
катализаторы ... ... ... төлемқабілеттінің артқандығын
сипаттайды. Үлгіге сәйкес кеңсе алаңдарын жалға алудың орташа ... жылы – 11683,4 ... ... нәтижесінде сауда жылжымайтын мүліктің табыстылығы да экономикалық
көрсеткіштерге тәуелділігі байқалды. Өнеркәсіп өндірісінің көлемін 1 ... ... ... ... ... мөлшерлеме 8774,16 тг./ш.м тең, ал
орташа айлық жалақы 1000 теңгеге ... ... ... ... 8196,22 ... өзгереді.
Бүгінде көптеген шетел компаниялары өздерінің өкілдіктерін инвестициялық
тартымды қазақтандық рынокта ... ... Жаңа ... ... сай ... ... ... алғашқы кезекте Қазақстанның ірі
қалаларында көбейеді. Қазіргі уақытта 1000 ... ... ... ... – 200 ... ... оның 30 ш.м замануи сауда алаңдары
және Астанада – 315 ... ... ... ... ... алаңдары 84 ш.м
тең.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмысын жан-жақты талдаулар келесідей қорытынды
мен ұсыныстар ... ... ... Жұмыста жылжымайтын мүлік рыногының дамуына отандық және шетелдік
ғалымдардың ... және ... ... ... Зерттеу
барысында «жылжымайтын мүлік рыногы», «тұрғын үй рыногы», «коммерциялық
жылжымайтын мүліктер рыногы» ... ... ... ... ... ... ... толыққанды түсінік берілді. Елдің
даму деңгейін анықтайтын көрсеткіш ретінде жылжымайтын мүлік рыногының
ерекшеліктері ... ... ... объектілерін жүйелеп авторлық
жіктеу ұсынылды.
2. Жылжымайтын мүлік рыногын зерттеу және ... ... ... ... ... кездесетін мәселелерді жою мақсатында әдістемелік
ұсыныстар жасалды және ... ... ... ... ... ... ету үшін ... жиынтығы, яғни
баға жағдайын талдау, рынок ахуалын талдау, объектілердің ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін есептеу ... ... ... ... ... ... ... үй және коммерциялық жылжымайтын мүлік объектілерін ... ... ... ... ... ... аудандастыру жөнінде
әдістеме тәжірибе жүзіндегі маңыздылығын дәлелдеді. Сондықтан ... ... ... ... сегменттерін зерттеуде қолдануға
болады;
– тұрғын үй және коммерциялық ... ... ... ... әдістемесі
және талдауды кезеңдер бойынша жүргізу, сонымен бірге қалыптасуы мен дамуын
талдау әдістемесі ұсынылып, зерделенді.
3. Жылжымайтын мүлік рыногын дамытудың шет ... ... ... ... ... ... ... мен дамуы жағдайын талдау
барысында оның қызмет ету ерекшеліктерін сол қалпында ... ... ... ... ... басыңқы маңызы бар бағыттарын өзіміздің
экономикамызға бейімдеу арқылы жүзеге асыруға болатындығы негізделді.
4. Қазақстан ... ... үй ... ... рыногын
дамытуда келесі бағыттарды жүзеге асыру ... ... ... үй рыногы даму кезеңдері бойынша талданып, тұрғын үй құрылысын
дамыту мәселелері ... ... ... ... тұрғын үй рыногы көрсеткіштеріне салыстырмалы
талдау жасалынды;
– тұрғын үй рыногын ... ... ... ... ... үйді жалға
беру секторын дамыту негізделді;
5. Жылжымайтын мүлік рыногының енді ... ... ... ... ... рыногының тиімді қызмет етуі үшін автор
келесі зерттеу нәтижелерін негіздеді:
– коммерциялық жылжымайтын мүлік ретінде кеңсе және ... ... ... отырғандай, олардың жалпыланған жіктеу жүйесінің жоқтығын
анықтадық және отандық, шет ... ... ... ... ... ... ... кеңсе және сауда жылжымайтын мүлік объектілерінің қызмет
етуі талданды. Біздің пайымдауымызша, алдағы ... ... ең ... кеңсе және сауда рыногы кемелдірек болуы керек. Жаңа пішімді
кеңсе алаңдары мен ... ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл жалпы рынокқа және жалға алушы жергілікті және
шетелдіктерге ... ... ... кеңсе және сауда жылжымайтын мүлік рыногының дамуын тежейтін ... оны ... ... ... ... экономикалық өсудің қозғаушы күші ішкі емес, сыртқы
факторлар ... ... ... ... ... ... өсуінің
негізгі себептері нақтыланып, бұл үдерістер алыпсатарлық факторлармен
сипатталды.
– алғашқы ... пен ... ... баға ... өзгеру серпіні,
мерзімдік өзгеруді талдау қарастырылды;
– баға ... ... ... нәтижесінде, бағаның жалпы ұлттық ... ... ... ... ... ... ... несиелер
көлемі, тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүліктер ... ... мен ... ... ... тәуелділігі анықталды;
– рыноктағы алыпсатарлық баға талданды. Алыпсатарлықтың салаларға теріс
әсерін жылжымайтын мүлік рыногындағы дағдарыстан байқауға ... ... ... ... ... үшін жалпы ішкі өнім құрылымы
бойынша мәліметтер талданды;
– алыпсатаралық бағаның пайда болу ... ... үшін ... анықтаудың әдістемесін өңдеу мен оны ... ... ... ... қолдану арқылы алыпсатарлық үдерістерді
реттеу ұсынылады.
7. Инвестициялық жобалардың ... ... ... Ең тиімді
пайдалануды талдау арқылы алынған тұжырымдар ... ... ... ... алдын-ала салыстырмалы таңдау жасауға мүмкіндік
береді. Сонымен бірге, олар ... ... ... ... ... ... мен қорытынды шешімді қалыптастыруда да ескеріледі.
Таза дисконтталған табыс пен ішкі ... ... ... ... ... ... үш ... қарастыра отырып инвестиция салу үшін ... ... бар А ... ... ... ... яғни үшінші
сценарий. Жүзеге асыру нәтижесінде ... ... ... ... құрайды және жоба инвестор үшін ұтымды, әрі пайдалы болып
табылады;
– жобаларды бағалау үшін ... алты ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділігі есептелінді.
Есептеу нәтижелері бойынша бизнес орталық, қонақ үй, ... үй ... ... ... ... және ең ... жоба ... анықталды.
8. Тұрғын үй жылжымайтын ... ... ... үйге ... ... және жинақ жүйесі есебінен ынталандыру
негізінде кешенді тәсілдерді қолдану, ... ... ... ... нақтыланды. Сұранысқа төлемқабілеттілікті арттырудың жолдары
ретінде тұрғын үй жинақ жүйесі мен ипотекалық несиелеу жүйесін, ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына арналған мемлекеттік
бағдарламаларда тұрғындардың жекелеген бөліктерін қолжетімді тұрғын үймен
қамтамасыз етуді мақсат ... ... үйге ... ... көп ... ... табылады. Біз жүргізген зерттеу келесі нәтижелерді қамтиды:
– Қазақстан өңірлері бойынша ... ... ... ... Жалпы өңірлер бойынша жан басына шаққандағы табысы және сатып
алатын ... ... ... ... үйге қолжетімділік өзекті мәселе күйінде
қалып тұр;
– қолжетімді тұрғын үй ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарлама аясында тұрғын үйге төлемқабілетті сұранысты
ипотекалық ... мен ... үй ... ... арқылы қанағаттандыру
қарастырылғанымен, қазақстандықтардың тұрғын үй мәселесін толық шешуге әлі
де мүмкіндік жоқ.
10. Коммерциялық жылжымайтын мүліктер ... ... ... ... ... ... беру мөлшерлеме деңгейі мен ұсынылған алаңдар
көлемі тәуелділігінің корреляциялық-регрессиялық талдау жасалынды.
... ... ... ... ... үй ... ... тұрақты,
бірақ сапасы жағынан төменірек, сондықтанда зерттеу ... ... ... ... қоры ... ... кеңсе алаңдарымен толығатындығы
зерделенді;
– болжамданған жалпы ішкі ... ... 1000 ... ... ... 2011 жылы Алматыда – 650 шаршы метр және Астанада – 530 ... ... ... ... ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРИЯЛАНҒАН
ҒЫЛЫМИ ЕҢБЕКТЕРДІҢ ТІЗІМІ
Ипотекалық несиелеу жүйесінің экономикалық мәні // Үздіксіз кәсіби ... ... мен ... ... ғылыми-тәжірибелік
конференциясы. Қызылорда: Қорқыт Ата атындағы ҚМУ, – 2006. – 245-247 бб.
Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын ... ... ... ... ... // ...... – Шымкент, 2008. – № 7-8 (27-28). –
54-58 бб.
Состояние и развитие ипотечного ... в ... // ... ... ... и ... им. М. Тынышбаева. – Алматы,
2007, – №1. – С. 225-228 (в ... ... үйді ... беру ... ... // Қорқыт Ата атындағы
Қызылорда мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – Қызылорда, 2007. – № ... – 40-43 ... үйді ... ... ... ... // Қорқыт Ата атындағы
Қызылорда мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – ... 2007, – № ... – 43-46 ... ... ... ... и ... фонда // Вестник
Кызылординского ... ... ... Коркыт Ата. –
Кызылорда, 2007. – № 24 (2). – С. 155-158 (в ... ... ... үй ... дамуы // Қорқыт Ата атындағы
Қызылорда мемлекеттік университетінің Хабаршысы. – ... 2008, – ... – 63-65 ... ... ... ... в ... Казахстан //
«Генезис институциональных ... ... ... ... научно-практической конференции – Черновцы, Украина, 2008. –
С.78-81 (в соавторстве).
Жылжымайтын мүлік рыногы құрылымын теориялық талдау // ... ... ... ... мен ... республикалық ғылыми-тәжірибелік
конференциясы. Қызылорда: Қорқыт Ата атындағы ҚМУ, – 2006. – 258-262 бб.
Тұрғын үй саласының ... ... ... ... // Зерттеуші
– Исследователь. – Шымкент, 2008. – № 7-8 (27-28). – 59-64 бб.
Офистік рыноктың қазіргі ... мен ... // ... ... ... басымды-лықтары: жаңа көкжиектер: республикалық ғылыми-
тәжірибелік конференциясы. Семей: Шәкәрім атындағы СМУ, 2009. – 40-43 ... ... ... ... мен ... әдістемелік
ерекшеліктері // Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің
Хабаршысы. – ... 2009. – № 2. – 376-380 ... ... ... ... ... қызмет етуі мен дамуы //
Шәкәрім ... ... ... ... ... – Семей,
2009. – №3 (47). – 84-88 ... ірі ... ... ... ... ... ... //
«Тұран» университетінің жас ғалымдар хабаршысы. –
Алматы, 2009. – № 43. – 80-84 ... ... и ... ... ... и коммерческой недвижимости в
Республике Казахстан
Cпециальность 08.00.05 – Экономика и управление народным хозяйством (по
отраслям и ... ... темы ... ... недвижимости является существенной
составляющей в национальной экономике и одним из динамично развивающихся
рынков. ... ... ... является наиболее масштабным рынком. Жилье
в рыночной экономике является наиболее представительным индикатором роста,
отражающим динамику развития ... ... ... и уверенность
населения в своем будущем, страны в целом.
На современном этапе реформирования жилищной сферы ... ... ... ... ... ... объектов недвижимости в целях
коммерческого использования. Появление спроса в первоклассных зданиях ... для ... и ... ... ... необходимость
формирования рынка коммерческой недвижимости.
Таким образом, возникшая необходимость удовлетворения потребности в жилье ... ... т.е. в ... ... влечет за собой необходимость
в улучшении текущих и ... ... ... ... ... бизнес –
центрах, с последующей необходимостью в бизнес-гостей – гостиницы. После
решения ... ... ... ... в ... ... ... центрами т.е. в торговой недвижимости, и ... ... ... ... ... потребностью в
современных складских помещениях.
Объектом данного исследования ... ... ... и ... ... ... исследования составляет совокупность экономических отношений,
возникших по поводу формирования и ... ... ... ... ... ... в уточнении теоретических ... ... ... и ... рынка жилой и коммерческой
недвижимости, уточнении научных подходов и методов его ... ... а ... в ... приоритетов развития рынка недвижимости,
направленных на ... его ... ... цели ... постановку и последовательное
решение следующих конкретных исследовательских задач:
– систематизировать теоретические аспекты и уточнить методические ... и ... ... ... в ... Казахстан;
– выявить процесс формирования рынка жилой и коммерческой недвижимости на
основе анализа его современного состояния;
– оценить влияние ... ... на ... ... ... ... ... эффективность использования объектов жилой и
коммерческой недвижимости;
– разработать экономико-математическую ... ... ... ... ... основные направления развития рынка коммерческой недвижимости.
Теоретической и ... ... ... ... труды
отечественных и зарубежных ученых, отраслевые методические ... ... ... ... РК ... проблемам, Стратегия развития Казахстана до 2030г. и ... ... ... ... в Республике Казахстан на
2005-2007 годы», «О Государственной программе жилищного ... ... ... на ... ... и ... ... В ходе
диссертационного исследования были использованы методы ... ... ... ... ... экономико-
математические методы.
Научные результаты исследования. В результате проведенного исследования
получены следующие результаты:
– на ... ... ... теоретических и научных точек зрения
выработан ... ... к ... ... ... и
современных тенденций развития рынка недвижимости, ... ... ... жилой и коммерческой недвижимости;
– на основе учета специфики жилой и коммерческой ... ... ... при ... ... и ... данного рынка;
– обоснованы причины, сдерживающие развитие рынка коммерческой недвижимости
в стране, что позволило автору разработать рекомендации по ... ... и ... ... ... ... ... использования объектов жилой и
коммерческой недвижимости и выявлены ... ... ... ... ... ... ... решений объектов
жилой и коммерческой недвижимости и даны рекомендации по выявлению наиболее
подходящего варианта из ... ... ... ... модель расчета ... ... и ... ... ... ... ... и практическая значимость ... ... в ... путей и методов формирования и ... ... в ... ... и ... ... представляются
важными при решении задач прикладного характера:
– анализе современного состояния и тенденций развития рынка недвижимости;
– разработке ... и ... ... ... ... и ... ... положения диссертации могут быть использованы Департаментом
строительства по Кызылординской области и ТОО ... при ... ... по ... ... ... реализации результатов исследования подтверждена
актами о внедрении.
Основные положения исследования ... и ... на ... ... По результатам исследования опубликовано
14 работ общим объемом 4,2 п.л.
The summary
Bolatkyzy Saltanat
Formation and development of the residential and ... real ... in Republic of ... 08.00.05 - Economy and ... of a national ... branches and fields of activity)
The importance of the research The market of the real estate is ... in national economy and one of the ... ... ... market of the inhabited real estate is the most scale market. ... in market economy is the most ... ... of ... dynamics(changes) of development of various sectors of economy
and reliance of the ... of the future, country as a ... the present stage of ... housing sphere the important task of
development of the market of the real estate is use objects of the ... with the purposes of ... use. ... of demand on ... class ... both the premises(room) for offices and ... have caused ... of ... of the market of the ... estate.
Thus arisen necessity of satisfaction of need(requirement) for habitation
and household device i.e. in the inhabited real estate, entails ... ... current and creation of new working spaces, for ... - centres, with the ... necessity in the business -
visitors - hotel. After the decision of business ... ... a ... for ... better by shopping centers i.e. in the ... estate, and places of ... of leisure. The logic chain ... by need(requirement) for modern warehouse premises(rooms).
The object of the research is the ... and ... real ... in Republic of ... subject of the research is a set of the economic ... which ... in occasion of formation and development of the real estate ... purpose of the ... research consists in ... ... and methodical bases of becoming and development of the market
of the ... and ... real estate, ... of ... approaches both methods of its research and analysis, and also
in ... of ... of ... of the market of the real
estate its functioning, directed on perfection.
The achievement of an object in view has ... ... ... decision of the ... concrete research tasks:
– to systematize theoretical aspect and specification the ... of ... and ... of the market of the real estate ... of Kazakhstan;
– to reveal process of formation of the market of the ... ... real estate on the basis of the analysis of its ... to estimate influence of economic ... on the price ... of the real ... to ... economic ... of use of objects of the ... ... real estate;
– to develop economic-mathematical model of account of income ratio ... of ... to prove of the basic ... of ... of the market of the
commercial real estate
The theoretical and ... basis of research the works of ... and foreign ... branch ... ... ... ... acts, resolutions of the government of the Kazakhstan of Republic
on studied problems, the Strategy Kazakhstan’s development till 2030 and ... the state program of housing ... in Republic of ... 2005-2007 years ", "About the State program of housing ... ... of ... in ... years " and other ... ... a course ... of research the methods of the system and ... ... ... ... expert ... were used.
Scientific novelty of research. As a result of the carried out research ... results are ... on the basis of the analysis of the existing ... and ... of view the author's approach to ... of essence of the ... is produced and modern lines of ... of the market of the
real estate are systematized classification of objects of the ... ... real ... on the basis of the account of ... of the ... and
commercial real estate the features of functioning are revealed ... features and ... of ... of the given market;
- the reasons constraining development of the market of the commercial ... in the country are proved that has allowed the author to develop ... for ... of the market of office and trade ... are designed economic efficiency of use of objects of the ... ... real estate and the factors of the prices are ... the ... of efficiency of acceptance of the design decisions of
objects of the inhabited and ... real estate is made and ... for ... the most suitable variant from the offered
alternatives are given
- the economic-mathematical model of account of factor of ... ... and ... of ... of the market of the ... estate is made.
The theoretical and practical importance of carried out research consists
in a substantiation of ways and methods of ... and ... of ... estate market in ... ... and ... results are ... as important
at the decision of problems of applied ... The analysis of a modern ... and ... of ... of ... estate market;
- development of forecasts and strategy of development of ... ... ... real estate ... Separate ... of the ... can be used by ... of
construction on Kyzylorda oblast and «A-SERVISE» Ltd, by development ... courses on economy of the real ... ... ... in ... of research results are confirmed
by adoption deeds.
Research substantive provisions are published and ... at ... - ... ... a result of research 14 works ... ... in total volume 4,2 printed ... 05.11.2009 қол қойылды. Пішімі 60х84 1/16. Офсеттік қағаз.
Әріп түрі “Таймс”. RISO басылысы. Шартты баспа табағы ... 100 ... ...... баспаханасында басылды.
050062, Алматы қаласы, 4-ықшамаудан,
19-үй, офис 70
Тел. (727) 276-52-29
-----------------------
Пайда ... ... ... ... және су ... және көп жылдық өсімдіктер
Тұрғын
Тұрғын емес
Атқарымдық белгілері
Тұрғын үй ... ... ... мүлік
Өнеркәсіптік жылжымайтын
мүлік
Емдеу-сауықтыру
Оқу тәрбие
Мәдени-ағарту
Арнайы ғимараттар
Жер телімшісін ағымдық пайдалану
Айналымдағы жер телімшесі
Үйлер
Пәтерлер
Бөлме
Қала шеті тұрғын үйлер,
Сая ... ... ... ... ... (құрылыстар)
Авто тұрақтар
Мейрамхана, кафе
Қонақ үйлер
Зауыт, фабрика, өнеркәсіп
қоймалары
Аурухана, қарттар үйі, спорткешендері, т.б.
Бала-бақша, мектеп,
институт, ... ... ... ... сот, ... ... ... объектлерінің сегменттері
Пайдалануға дайындығы бойынша
Пайдалануға дайын объектілер
Күрделі жөңдеу немесе қайта жаңғыртуды талап ететін объектілер
Аяқтауды ... ... ... ... түрі ... ... ... мүлік рыногын қаржыландыру тетіктері
Ипотекалық несиелеу
Үлескерлік қатысу жүйесі
Халықтың ... ... ... ... ... үй ипотекалык, несиесін берушілер, соның ішінде: банктер мен
банктік емес ұйымдар
алғашқы ... үй ... ... ... ... ... ... және кепіл құқықтарын сатып алуды ... ... ... ... ... ... жолғы төлем (сату-сатып алу шарты)
Жылжымайтын мЖылжымайтынЖылжымайтын мүлік объектісі
Тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасуы ... ... ... ... қалыптасуы
Жылжымайтын мүлік рыногындағы баға серпіні
Жылжымайтын мүліктер сапасы
Тұрғын үй ... даму ... ... баға ... ... ... деңгейі мен әлеуетті төлемқабілетті сұраныс
Демографиялық ахуал
Қаржыландыру шарттары мен халық үшін қолжетімділігі
Жылжымайтын мүлік құрылысын қаржыландыру
Жылжымайтын мүлікті қайта жөндеу
Жылжымайтын мүліктің алғашқы және ... ... ... ... баға ... ... ... рыногының кеңістік құрылымы
9
-----------------------
32
32

Пән: Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылыс саласы нысандарын жобалаудың экономикалық тиімділігін бағалау29 бет
Маркетингтік коммуникация түсінігі мен түрлері38 бет
12 қабатты тұрғын үй құрылысы54 бет
12-қабатты және екі қабатты авто паркингті тұрғын үй комплексі47 бет
4 қабатты 20 патерлі тұрғын үй19 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
«Семей қаласында орналасқан 5 қабатты тұрғын үйдің жобасы»70 бет
Аз қабатты тұрғын үй10 бет
Аз қабатты тұрғын үйді жобалау19 бет
Алаңдарды және тұрғын аймақтарды жоспарлау және салу15 бет
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылыс саласы нысандарын жобалаудың экономикалық тиімділігін бағалау29 бет
Несие туралы3 бет
12 қабатты тұрғын үй құрылысы54 бет
12-қабатты және екі қабатты авто паркингті тұрғын үй комплексі47 бет
4 қабатты 20 патерлі тұрғын үй19 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
«Семей қаласында орналасқан 5 қабатты тұрғын үйдің жобасы»70 бет
Аз қабатты тұрғын үй10 бет
Аз қабатты тұрғын үйді жобалау19 бет
Алаңдарды және тұрғын аймақтарды жоспарлау және салу15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь