Адамның тірек-қимыл жүйесі қызметінің ерекшеліктері

Тірек-қимыл жүйесінің маңызы. Барлық тірі организмдерге тән қасиет – қимыл-қозғалыс. Қимыл-қозғалыс организмнің өсіп, дамуына әсер етеді. Оның адам денсаулығын сақтаудағы маңызы аса зор.
Қаңқа мен бұлщық ет тірек-қимыл жүйесін құрады. Тірек-қимыл жүйесі тіректік, қозғалтқыш және қорғаныш қызметтерін атқарады.
Адамның қаңқасы. Адамның қаңқасында 200-ден астам сүйек бар. Қаңқаны омыртқа жотасы, кеуде қуысы, бас сүйек, иық, жамбас белдеулері, аяқ-қол сүйектері құрайды.
Сүйектің пішіні және оның үлкен-кішілігі, олардың орналасуына және атқаратын қызметіне байланысты. Сүйектердің кейбіреулері мүшелерді қозғалысқа келтіретін иін, екінші біреулері тірек қызметін атқарады. Сүйектердің бір-бірімен дәнекер ұлпасы арқылы немесе шеміршекпен байланысуын жалғасу дейді. Омыртқа жотасы бір-бірімен осылай байланысады. Дәнекер ұлпаның иірімделген жұқа қабаты сүйекті өзара тығыз, мықты етіп байланыстырады. Олардың аралығындағы шеміршек адам жүргенде, жұмыс істегенде, дене селкілдегенде тиетін соққыны бәсеңдетеді.
Тұлға қаңқасы – омыртқа жотасынан, қабырғалардың және төстіктен тұрады. Омыртқа жотасы немесе омыртқа бағаны – мойын, арқа, бел, сегізкөз, құйымшақ болып бөлінеді. Адамның омыртқа жотасы 4 иілімнен тұрады: оның екеуі алға қарай, екеуі- артқа қарай иіледі (48-сурет).
Омыртқа жотасы 33-34 омыртқадан құралады. Әрбір омыртқа денеден және бірнеше өсіндіден тұрады. Омыртқалар бірігіп, жұлын жолын немесе жұлын өзегін түзеді. Омыртқа жотасындағы өзекке жұлын орналасады. Омыртқа доғасында бірнеше өсінді болады: артқы, екі қарама-қарсы, екі жоғарғы және төменгі буын өсінділері (49-сурет)
        
        АДАМНЫҢ ТІРЕК-ҚИМЫЛ ЖҮЙЕСІ
ҚЫЗМЕТІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Тірек-қимыл жүйесінің маңызы. Барлық тірі ... тән ... ... ... ... ... дамуына әсер етеді. Оның
адам денсаулығын сақтаудағы маңызы аса ... мен ... ет ... ... ... Тірек-қимыл жүйесі
тіректік, қозғалтқыш және қорғаныш қызметтерін атқарады.
Адамның қаңқасы. Адамның қаңқасында 200-ден ... ... бар. ... ... ... қуысы, бас сүйек, иық, жамбас ... ... ... пішіні және оның үлкен-кішілігі, олардың ... ... ... ... ... ... мүшелерді
қозғалысқа келтіретін иін, екінші ... ... ... ... ... ... ұлпасы арқылы немесе шеміршекпен
байланысуын жалғасу дейді. Омыртқа жотасы ... ... ... ... ... жұқа ... сүйекті өзара тығыз, мықты етіп
байланыстырады. Олардың аралығындағы ... адам ... ... дене селкілдегенде тиетін соққыны бәсеңдетеді.
Тұлға қаңқасы – омыртқа жотасынан, қабырғалардың және ... ... ... ... ... ... – мойын, арқа, бел, сегізкөз, құйымшақ
болып бөлінеді. Адамның омыртқа жотасы 4 ... ... оның ... алға
қарай, екеуі- артқа қарай иіледі (48-сурет).
Омыртқа жотасы 33-34 омыртқадан құралады. Әрбір омыртқа денеден және
бірнеше өсіндіден ... ... ... жұлын жолын немесе ... ... ... ... ... ... орналасады. Омыртқа
доғасында бірнеше өсінді болады: ... екі ... екі ... және
төменгі буын өсінділері (49-сурет).
Омыртқа жотасының бірінші омыртқасы ауыз омыртқа (атлант) деп ... ... дене және ... ... ... оның ... ... Оның екі ойығы бар, олар арқылы бас сүйегіне жалғасады (50-
сурет).
Кеуде сүйектері. ... ... ... ... кеңірдек, өңеш, үлкен қан
тамырлары, лимфа жолдары және жүйке талшықтары болады. Адам ... ... ... ... ... ұлғаяды, ал тыныс шығарғанда көлемі кішірейеді де,
ондағы мүшелердің жұмысына әсер ... екі ... ... басы арқа ... ... ... ... шеміршекті төссүйекке жалғасады да, кеуде қуысын құрайды. Төстікке
жетпеген екі жұп қабырға қысқа күйінде тұрады. Бұларды аралық ... ... ... Қабырға ұзын, тұтас, жалпақ сүйектерге жатады (51-сурет).
48-сурет. Омыртқа жотасы және омыртқалардың байланысы.
Иық белдеуі иық және қол ... ... Иық ... ... ... байланысады. Бұғана мен жауырын бірігіп, иық белдеуін құрады.
Бұғананың бір басы ... ... басы ... буын ... ... ... жағына орналасқан жалпақ, үшбұрышты сүйек жауырын ... Қол ... ... және кәрі ... ... Кәрі ... және ... сүйектен тұрады. Білезік ... ... және ... қол басы ... ... ... жамбастан және аяқ жіліктері мен табан сүйектерінен
тұрады. Жамбас белдеуі ... ... ... ... ... тізе,
қақпақ сүйегінен (тобық), асықты жіліктен, өкше сүйектен (толарсақ), табан
сүйектері мен ... ... ... ... ... ... жағынан
сегізкөзбен берік тұтасып, алдыңғы жағынан өзара ... ... ми ... мен бет ... бөлімдерінен тұрады. Ми сауыты
жұмыртқа пішінді. Оның ішіндегі ми ... ... ... ... ... ... ... Ми сауыты өзара берік және қимылсыз
байланысқан ...... ... ... ... ... ... құралады. Бет сүйектері жұп: үстіңгі және астыңғы ... ... Жақ ... ... ... орналасатын ұяшықтар
болады. Жас нәрестенің басында ... ... ... ... ... дене еңбек деп аталады.Бала бір жасқа толғанда ... ... ... ауырған баланың еңбегі кешірек қатаяды.
Сүйектердің өзара байланысу түрлері.Сүйектердің қозғалмалы байланысын
буын дейді. Организмде ... ... ... үш түрі ... және ... ... Сүйектің қозғалмайтын
жалғасуына- бас сүйегі, жамбас сүйегі; жартылай қозғалмалы байланыс түріне-
омыртқа ... ... ... ... ... буын ... яғни қол ... иық пен аяқ белдеулері, қабырғалар жатады.
Қозғалмайтын және ... ... ... ... ... ... ... және оған белгілі пішін береді, кеңістікте оның тұру қалпын
көрсетеді. Жартылай қозғалмалы ... ... және ... ... еттер организмді қозғалтып, қимылға келтіретін мүшелер болып
саналады. Мұндай жағдайда жартылай ... ... ... ... кетеді (52-сурет).
52-сурет. Буынның түрлері және сүйектердің өзара байланысу түрлері.
Сүйектердің өзара жалғасуы. Сүйектердің ... ... ... ... ... байланысын қосылу деп атайды. Сүйектердің қосылуының ерекше
түрі бас сүйегінде кездеседі. Оны сүйектің тігісі деп атайды. ... ... ... ... ... жотасында кездеседі. Олардың
серпінді және малы омыртқалардың қосылуы адам ... ... ... жотасының икемділігін қамтамасыз етеді және дененің ... ... ... ... ... Буындар дененің көптеген
сүйектерін ... сан ... ... түрлерін жасауға
мүмкіндік береді. Әрбір буынның құрылысы күрделі. Буын екі немесе бірнеше
сүйекті қосады. Сүйектің ... ... беті буын ... ... қалтасының ішінде шеміршек сүйек, қоймалжың сұйықтық және май ұлпасы
бар. Буын қалтасы ... оның ... ... екі ... тұрады: сыртқы
қабаты – талшықты, ішкі қабаты- буын сұйықтығы. Талшықты ...... ... ... Ол - өте берік, мықты қабат. Ішкі қабаты-
эпителий ұлпасының ... ... ... Бұл ұлпа аса ... буын
сұйықтығын бөледі. Буын сұйықтығы үйкелісті кемітіп, сүйек ұшының ... ... ... ... ... қозғалысын жеңілдетуде маңызды
рөл атқарады. Сүйектің құрылысы әртүрлі. ... ... ... жалпақ та
болуы мүмкін. Ұзын сүйектер – ... деп ... ... Бұл ... ... ... Оның іші қуыс, қуыста майы көп дәнекер ұлпасы – ... ... ... екі басы ... ... ... ... басы
шеміршек арқылы бөлініп тұрады. Жілік денеге таяныш болады.
Қысқа сүйектер денеге мықтылық қасиет ... және ... ... ... ... ... мен қол ... Жалпақ сүйектер жұқа
болады. Бұларға: бас ... ... ... ... қабырға, жауырын,
самай, бет және жақ сүйектері жатады.
Сүйектің құрамы. Сүйек – ... ... бір ... Ол - өте ... ... ... ... жұқа сүйек қабығымен қапталады. Сүйек клеткалары
мен олардың өсінділерін клетка-аралық ... ... өте ұсақ ... ... Осы сұйықтық арқылы сүйек клеткалары қоректенеді және ... ... ... ... арқылы қан тамырлары мен жүйкелері өтеді.
Сүйектің құрамы 30% органикалық және 60% ... ... ... ... не бары 10% су ... ... және бейорганикалық
заттар сүйекке иілгіштік, серпінділік және ... ... ... ... ... ... тұз қышқылына салып қойса, ол жұмсарады. Оны жіп сияқты
түйіп, байлауға ... ... оның ... минералды заттар тұз
қышқылының әсерінен еріп, ... ... ... ... ғана
қалады. Егер сүйекті жағатын ... ... ... ... ... Сүйек құрамында тек минералды заттар ғана қалады. ... ... ... ... ... ... ... сайын минералды заттар көбейеді, сүйек сынғыш болады.
Сүйектің химиялық құрамына ішкі ... ... ... ... безінің маңындағы бездердің гармоны сүйектің органикалық және
бейорганикалық құрамын реттейді. ... маңы ... ... ... минералды затар (кальций карбонаты мен фосфаты) нәжіс
пен несіп арқылы шығып ... Ал ... маңы ... ... онда ... өсуі және ... ... өсуі. Сүйектің ұзарып, жуандап өсуі, шеміршек ... ... және ... ... айналып отыруына байланысты.
Адамның қаңқасы 22 – 25 жаста ... ... ... ... жоқ ... ... ... көлемі үлкейеді, құрамында
минералды зат азаяды. С витамині жетіспегенде, сүйек ұлпасының химиялық,
морфологиялық (құрылымы) және ... ... ... бұзылады. Қаңқаның
дұрыс дамуына Д витамині ... бас ... ... ... ... Мешел ауруымен ауырған баланың аяғы ... басы және ... ... ... ... ... заттар үш еседей аз болып,
витамині мөлшерден көп болса, сүйектің өсуі ... Д ... ... ... ... ... ... Жас босанған
әйелдерде Д витаминінің жетіспеуінен сүйек аздап қисаяды. Д ... күн ... аз ... ... ... ... ... қажетті мөлшерінің өзгеруіне, ішек және бүйрек ауруларынан
минералды заттардың сіңірілуінің ... ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Сүйек туралы13 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.баланың жеке басына қойылан гигиеналық талаптар"9 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Тірек - қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар7 бет
Тірек қимыл аппаратының биомеханикасы11 бет
Тірек –қимыл аппараты бұзылған балаларға білім беру. 27 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар11 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. Баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь