ҚР заңнамасы бойынша заңды тұлға

Кіріспе.
I. Заңды тұлға ұғымы.
1.1. Заңды тұлға белгілері.
1.2. Заңды тұлға органдары.
1.3. Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі мен әрекет қабілеттілігі
II. Заңды тұлға филиалдары мен өкілдіктері.
2.1. Заңды тұланың пайда болуы.
2.2. Заңды тұлғаның қайта құрылуы.
2.3. Заңды тұлғаның таратылуы.
2.4. Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу
III. Қазақстан Республикасының Заңнамасына сәйкес заңды тұлға түрлерінің маңызы.
3.1. Коммерциялық ұйым.
3.2. Коммерциялық емес ұйым.
IV. Қорытынды.
Менің курстық жұмысым, яғни “Заңды тұлғалар” тақырыбын таңдағандағы алдыма қойған мақсатым мынадай:
– негізнен заңды тұлға дегеніміз не?
– ол қандай түрлерге бөлінеді.
– оның органдары мен белгілері.
– заңды тұлғаның пайда болу, қайта құрылу және өзгертілу ережелері және де оның өкідіктері мен филиалдары жөнінде, Қазақстан Республикасының Заңнамасына сәйкестігін білу болды.
Енді осы тақырыпты алу мақсатында іздеген кезімде көртеген мәліметтер жинадым. Оның ішінен осы тақырыпты қысқаша түсіндіре алатындай анықтамалардан үзінді келтіре кететін болсам:
Заңды тұлға дегеніміз-өзінің оқшауланған мүлкі бар, сол мүлік шегінде жауап беретін және сот алдында жауапкер және талапкер бола алатын ұйым.
Сонымен қатар, заңды тұлғалар коммерциялық және коммерциялық емес болып бөлінеді.
Коммерциялық ұйымға: -Жеке кәсіпкерлік.
-Шаруашылық серіктестік.
-Өндірістік кооператив.
-Акционерлік қоғам.
Коммерциялық емес ұйымға: -Мемлекеттік кәсіпорын
-Мекеме: 1. мемлекеттік
2. жеке меншік
-Қоғамдық бірлестік.
-Діни бірлестік.
- Қор.
- Тұтыну кооперативі.
- Акционерлік қоғам,-жатады:
Заңды тұлғаның филиалдары-бұл азаматтық кодекстің 43-бабына сәйкес заңды тұлғаның тұрған жерінен тыс орналасқан және оның міндеттерінің бәрін немесе бір бөлігін, соның ішінде міндетін жүзеге асырушы оқшау бөлімшесі филиал болып табылады.
Мүліктік оқшаулық-заңды тұлғаның экономикалық құқықтық белгісі болып табылады және оның мүлікке заттық құқығын иеленуі.
Заңды тұлғаның органдары-бұл заңды тұлғаның заңнамалық актілерімен немесе құрылтай құжаттарымен қарастырылған құрылымдық бөлімдері болып табылады.
Дербес мүліктік жауапкершілік-бұл заңды тұлға құрылымына қарай өз мүлкі үшін сот алдында жауапты болып саналады.
Құрылтай шарты дегеніміз-заңды тұлғаның қатысушылар арасындағы қатынастарды реттейтін ішкі тәртіп бекітілген шартты айтамыз.
Ендік осы тақырып аясында ашып қарастыратын болсақ:
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі.
2. Азаматтық құқық. Ю.Басин.
3. Азаматтық құқық. Ғ.Төлеуғалиев.
4. Азаматтық құқық. Ғ.Сапарғалиев.
5. Заңды тұлғалар. С.И. Климкин.
6. Заң журналы. №9, 2001 жыл.
7. Заң жунарлы. №11, 2000 жыл.
8. Заң журналы. №8, 2000 жыл.
9. Юрист журналы. №11, 2001 жыл.
10. Заң газеті. №8, 28 ақпан 2005 жыл.
        
        Дипломдық жұмыс
Тақырыбы: ҚР заңнамасы бойынша Заңды тұлға
Жоспар
Кіріспе.
I. Заңды тұлға ұғымы.
1.1. Заңды тұлға белгілері.
1.2. ... ... ... ... ... ... ... мен әрекет қабілеттілігі
II. Заңды тұлға филиалдары мен өкілдіктері.
2.1. Заңды ... ... ... ... ... қайта құрылуы.
2.3. Заңды тұлғаның таратылуы.
2.4. Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу
III. ... ... ... ... ... тұлға түрлерінің
маңызы.
3.1. Коммерциялық ұйым.
3.2. Коммерциялық емес ұйым.
IV. Қорытынды.
Кіріспе
Менің курстық жұмысым, яғни “Заңды тұлғалар” ... ... ... ... ... негізнен заңды тұлға дегеніміз не?
– ол қандай түрлерге бөлінеді.
– оның органдары мен белгілері.
– заңды тұлғаның пайда ... ... ... және ... ... және де
оның өкідіктері мен филиалдары ... ... ... ... білу ... осы ... алу ... іздеген кезімде көртеген мәліметтер
жинадым. Оның ... осы ... ... түсіндіре алатындай
анықтамалардан үзінді келтіре кететін болсам:
Заңды тұлға дегеніміз-өзінің оқшауланған мүлкі бар, сол мүлік шегінде
жауап беретін және сот ... ... және ... бола ... ұйым.
Сонымен қатар, заңды тұлғалар коммерциялық және коммерциялық емес
болып бөлінеді.
Коммерциялық ұйымға: ... ... ... ... қоғам.
Коммерциялық емес ұйымға: -Мемлекеттік кәсіпорын
-Мекеме: 1. мемлекеттік
2. жеке меншік
-Қоғамдық бірлестік.
-Діни бірлестік.
- Қор.
- ... ... ... ... филиалдары-бұл азаматтық кодекстің 43-бабына сәйкес
заңды ... ... ... тыс орналасқан және оның міндеттерінің ... бір ... ... ... ... ... ... оқшау бөлімшесі
филиал болып табылады.
Мүліктік оқшаулық-заңды тұлғаның экономикалық құқықтық белгісі болып
табылады және оның мүлікке заттық құқығын иеленуі.
Заңды ... ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарымен қарастырылған құрылымдық бөлімдері болып
табылады.
Дербес мүліктік жауапкершілік-бұл заңды тұлға ... ... ... үшін сот ... ... болып саналады.
Құрылтай шарты дегеніміз-заңды тұлғаның қатысушылар арасындағы
қатынастарды ... ішкі ... ... шартты айтамыз.
Ендік осы тақырып аясында ашып қарастыратын болсақ:
І. Заңды тұлға ұғымы және атауы.
Жеке тұлғалар мен ... ... ... да ... ... бола ... (ҚР ... 1-бабы).
Заңды тұлға дегеніміз – Азаматтық Кодекстің 33-бабының 1-тармағының ... ... ... ... ... ... ... басқару құқығындағы
оқшау мүлкі бар және сол мүлікпен өз міндеттемелері бойынша жауап ... ... ... және ... емес жеке ... мен ... ... оларды жүзеге асыратын, сотта талапкер және ... бола ... біз ... ... деп ... Мұндай анықтама тым дәстүрлі болып
табылады. ... ... ... тұлғалар деп оқшау мүлкі бар, өз атынан
мүліктік және мүліктік емес құқықтарға ие бола алатын ... ... ... ... ... ... деп меншігінде, толық шаруашылық иелігінде
немесе ... ... ... мүлкі бар, өзінің міндеттемесі бойынша осы
мүлікімен жауап беретін және сотта, төрелік сотта өз атынан сөз ... ... ... тұлғалар мүліктік және мүліктік емес құқықтар мен
міндеттерге ие бола алады. Кодексте ... ... ... ... ... ... сол сияқты 1991 жылғы Негіздерінің ... ... ... ... ... ... өз атынан құқықтар мен міндеттерге ие
болу мүмкіндігі туралы, оның іс-жүргізушілік құқық субъектілігі ... ... ... ... ... ... ... - мүліктік қатынастардың басқа субъектілері ұйымдастырған,
құрған және ... мен ... ... ... ... ... (құрушылары) оны мүліктік қатынастардың субъектілері
ретінде ... бөлу ... ... Мүліктік азаматтық-құқықтық
қатынантар үшін заңды тұлға ... ... ... мынада:
«заңды тұлға құрылтайшыларының өз кәсіпкерлік тәуекелін өздері үшін
орынды болады деп ... ... ... ... бар».
Құқықтық санат ретінде заңды тұлғаның әдебиеттерде бір мағыналы
анықтамасы жоқ.
Кеңес мемлекеті өмір ... ... ... ... құқық теориясында
заңды тұлғалардың мәні ... ... ... ... кең ... алғианда, заңды тұлғалар – мемлекеттік кәсіпорындар мен ... ... ... мұны ... ... ... ... түсіндіруге болады еді.
Мемлекетік ұйыдарға қатысты алғанда, заңды тұлғианың академик А.В.
Венедиктов берген барынша ... ... заң ... ... ... атпен енді.
Қазіргі уақытта тұлғаның мәні жөніндегі мәселе ... ... ... ... кең таралмаған. Әдебиеттерде кездесетін соңғы
пікірлердің ішінен заңды тұлғаның ... ... ... ... ... ... Е.А. ... пікірі бойынша «... осы заманғы
коммерциялық практикада ... ... ... ... айналымына
қатысуға әдейі арналған дербестелген мүлік ... ... ... ... ... ... ... қостайтын дәлелдер жеткілікті».
Шетелдерде заңды тұлғаға қатысты екі теория барынша кең таралған – жалған
теория және ... ... ... ... ... ... ... субъектілерін дәлелдеу.
Заңды тұлғаның жалған теориясы герман заңгері XXI ғ. Пайда болған құқық
тарихы мектебінің басшысы К.Ф. Савиньидің есімімен ... . Ол ... ... адам және тек адам ... ... деп ... Оның
тұжырымдамасы мынаған негізделді: Заңды тұлға дегеніміз қарапайым өтірік
арқылы ... ... ... субъектісінен басқа ештеңе емес, құқық
субъектіліктің бірден-бір мүмкін болатын ... – жеке ... ... ... ... ... ... болып қала береді.
Кейбір ғалымдардың пікірі бойынша, жалған ... ... ... ... ... ... ету тәртібі және арнайы құқық қабілеттілігі, ... ... ... табу ... ... ... ... жүргізілуін қамтамасыз етуге бағытталған болатын.
Жалған теория Англия мен АҚШ-та кең таралған.
Заңды тұлғаның өмір ... ... ... мен ... ... іргелі принципі болды. XIX ғасырда ... ... ... ... ... кең таралған анықтамасы АҚШ-тағы теориямен
практикада мәлім болды: «Корпорация ... – бұл ... және заң ... ғана өмір ... жасанды құрылым».
Шындық теориясы, немесе XIX ғ. Герман заңгері ... ... ... ... заңды тұлғаны мемлекеттің қалыпты тіршілік
етуіне қажетті құқықтың нақты өмір сүретін субъектісі ретінде, әлде ... ... ... ... ... өмір ... одақтас тұлға
ретінде қарастырды.
Шын мәнінде, Гирке де ... ... ... ... ... ... ... ұстанған идиалистік ұстанымды басшылыққа алды. Органикалық
теорияның қазіргі ізбасарлары заңды тұлғаны құқықтық тәртібі құқықтар ... ... ... ... ... ... қарастырады.
Батыстағы құқықта заңды тұлғаны азаматтық-құқықтық қатынастардың дербес
қатысушы ... ... ... ұйым ... ... ... түсінеді.
Дегенмен, батыс мемлекеттердің азаматтық заңдары заңды тұлғаға ... ... ... ... (ФРГ-де 1978 ж. Дейін «заңды тұлға» деген
терминнің өзі ... ... ... ... 1942 ж. Заңды тұлғалардың
дәрежеленуі ғана ... ... заң ... ... және ... ... ... Мәселен, Швейцарияның 1907 ж.
Азаматтық Заңдар жинағының 52-бабы заңды тұлғаларды әлде бір ... ... ... ... ... ... бар адамдар құрамасы ретінде
анықтайды.
Заңды тұлғаның барынша толық анықтамасын Латын ... ... ... ... болады. Мысалы, Чилидің 1865 ж. ... ... ... ұғымына мынадай тқжырымдама береді: «Құқықтарды жүзеге
асырып, азаматтық міндеттерді атқара алатын, құқықтық және құқықтық емес
қатынастарға түсе ... ... ... адам заңды тұлғаболып табылады».
Колумбияның, Сальвадордың, Эквадордың азаматтық кодекстерінде де осындай
анықтамалар бар.
Жоғарыда келтірілген заң практикасының ... ... ... институты
азаматтық құқықта басты орындардың бірін алады деп атап көрсетуге болады.
Заңды тұлға институтын заңды тұлғалардың құқық ... ... ... ... заңды тұлғаларды құру, қайта құру және тарату
тәртібін ... ... ... ... ... сала ... анықтауға болады.
Заңды тұлғаның жария анықтамасы ҚР АК-ның ... ... ... ... ... ... ... жедел басқару құқықғындағы
оқшау мүлкі бар және сол мүлікпн өз ... ... ... ... атынан мүліктік және мүліктік емес жеке құқықтар мен міндеттемелерге ие
болып, оларды жүзеге асыра алатын, сотта ... және ... бола ... ... ... деп аталады.
Заңды тұлғаның дербес балансы немесе сметасы болуға тиіс».
Азаматтық құқық ... ... ... мынадай белгілері бойынша
айқындайды:
1) ұйымдасқандық бірлігі;
2) мүліктік оқшаулығы;
3) дербес мүліктік жауапкершілігі;
4) азаматтық айналымға өз атынан ... ... ... ... ... оның ... тән ... заңның өзі ұйымдарды бөліп қарайды.
1.1.Заңды тұлғаның белгілері.
Заңды тұлғаның анықтамасынан кез келген ұйымның заңды тұлға ... ... ... Ұйым заңды тұлға мәртебесін алу үшін ... ... ... қажет:
- ұйымдық бірлік;
- мүліктік оқшауланушылық;
- дербес мүліктік жауапкершілік;
- азаматтық айналмда өз ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаны ұйым ретінде анықтайды.
Индивидтердің жай ғана ... ... бір ... ... ... мен ... етудін белгілі бір ережелеріне бағынған азаматтар
ұжымын ұйым деп ... ... ... ... қатынастарда
бір тұтас ұжымдық құрылым – заңды тұлғаның ... ... деп ... ... ... ... ұдайы көптеген адамдардың міндетті түрде
қатысуына әкеп тіреуге болмайды. Соңғы оңжылдықта ... ... ... ... бір ғана ... ... немесе заңды
тұлғадан) тұратын заңды тұлғалар әдеттегі құбылысқа айналуда. Мысалы, ... ... ... ... 42000 жауапкершілігі шектеулі
серіктестіктердің шамамен 9300-і, яғни 22%-ы бір ... ... ... Германияда бір ғана мүшеден тұратын акционерлік
қоғам құрауға (1968 ж. 10 ... Заң) және бір ... ... ... ... ... (1980 ж. 4 ... Заң) рұқсат
ететін заң актілері қабылданған. Франция, АҚШ, Норвегия, Швеция, Швейцария,
Дания, Англия секілді бірқатар елдердің заңдарында да ... ... ... ... мен АҚШ- пен ... бір ... тұратын
корпорациялар құруға ресми түрде тыйым салынғанымен, әлде бір ... ... ... қалған бір мүшесіне корпарацияның
борыштары ... ... ... ... ... ... жанама
жолмен тану жүзеге асырылады.
Біздің еліміздің заңдары бір қатысушыдан тұратын заңды тұлғаның қызмет
етуіне жол берген жоқ. Қазіргі АК бір ... ... ... тұлғалар
құруға мүмкіндік көздейді (АК-ның 40,58-баптары).
Заңды тұлғаның ұйымдықбірлігі оның құрылтай құжаттарында көрсетіледі. АК-
ның 41-бабына сәйкес, ... ... өз ... ... және ... не жарғысының негізінде жүзеге ... ... ... бекітеді, ал құрылтай шартын – құрылтайшылар жасайды. Жарғыда
заңды тұлғаның атауы, тұрғылықты жері , ... ... ... және ... ... мағлұматтар болуы тиіс. Жарғының ... - ... ...
мемлекеттік кәсіпорынның қызмет етуінің міндетті шарты (ҚР АК-ның ... ...... ... іргелі белгісі, бұдан оның
дербес мүліктік жауапкершілігі ... ... ... мүліктік
оқшауланушылығы оған мүліктің бекітіліп ... бұл ... ... ... ... Ю.К. Толстой «Заңды тұлғаның белгісі, бәрінен
бұрын, оның ... ... ... емес ... ... етуінің
мүліктік оқшауланушылық секілді принципі, ал бұл екеуі бір нәрсе емес» деп
әділ атап көрсеткен. ... ... ... ... ... ... сәттен басталады (мысалы, АК үшін төленген ... ... ... Заіның 11-бабын қараңыз).
Заңды тұлғаларды оқшалану дәрежесі түрліше және ол осы мүлікке меншіктің
түріне (мемлекеттік, ... ... Егер бұл ... ... онда ... оған шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару
құқықғымен бекітіліп беріледі және ол осы ... ... ... ... өтеу және дербес бухгалтерлік баланстың болуы – ... ... ... көрінісі. Заңды тұлғаның дербес балансы
немесе сметасы болуға тиіс (АК-ның 33-бабының 1-тармағы).
Дербес мүліктік жауапкершілік заңды тұлғаның ... ... Бқл ... ... ... ... ... азаматтық-құқықтық
жауапкершілік атқарады, тұлғаның борыштары бойынша оның құрылтайшысы
(немесе құрылтайшылары) да, ... те ... ... Сонымен бірге,
кейбір жағдайларда несие берушілердің мүдделерін ... ету үшін ... ... ... ... ... ... қазыналық
кәсіпорындар, мемлекеттік мекемелер және несие берушілердің борыштары
бойынша өзінің барлық мүлкімен емсе, ... ... бар ... ... ... ... үшін ... белгіленген (ҚР АК-ның 207-бабын
қараңыз), мысалы, ... ... ... жетіспейтін жағдайда, ҚР
Үкіметі немесе тиісті жергілікті атқарушы орган оның ... ... ... ... (АК-ның 1998 ж. 16 желтоқсандағы редакциясының
207-бабының 1-тармағындағы 2-абзацты ... ... ... ... оның ... немесе мүліктік
меншік иесінің іс-әрекеттерінен туындайтын кезде және ... ... ... ... олардың борыштары бойынша субсидиарлық
ортақ жауаптылығ туатын жағдайларда ... ... ... беруінің жеке
ережелері белгіленген (АК-ның 70,84-баптары, 96-бабының 3-тармағы). Бұған
қоса, заңды тұлғалар құрылтайшүыларының олардың борыштары ... ... ... ... ... мүмкін (АК-ның 44-бабының 2 -
тармағы).
Азаматтық айналымда өз атынан әрекет ету, атап айтқанда, заңды тұлғаның
өз атынан ... және ... емес ... құқықтарды иелену, міндеттер
атқару, сотта талапкер және жауапкер болу ... де ... ... ... ... бір ... құқықтық қатынастардың субъектісі
деп тану үшін оны дараландыру және ... ... ... ... ... өз атынан әрекет ету – заңды тқлғаның ... ... ... ... ... Мәселен, АК-ның 38-бабына
сәйкес, заң шығарушылар заңды тұлғаның ... ... нақ ... ... ... ... ... фирмалық атауында
кәсіпорынның қазыналық болып табылатыны көрсетілуге тиіс ... ... ... ұйым ... ... ... тұлғаның міндетті түрде фирмалық
атауы болуы тиәс. Мұнда заңды ... ... ... ... ... ... субъектілерді материалдық жауаптылыққа тартуға дейінгі фирмалық
атауды пайдалану ерекше құқығы бар. Басқа тұлғалар белгілі бір ақы ... ... ... ... ... алады.
Заңды тұлға фирмалық атаумен қатар, тауарлық белгі, ... ... ... ... секілді дараландыру құралдарын да пайдалануы
мүмкін. Тауарлық ... ... ... ... ... – бұл ... ... көлемдік немесе басқа да таңбалар, олар бір шаруашылық
жүргізуші субъектілердің тауарларын немесе көрсететін ... ... ... осы тектес тауарлар мен көрсететін қызметтен
айыруға мүмкіндік береді (1993 ж. 18 қаңтардағы ... ... ... ... және ... ... ... атауы туралы»
Заңның 4-бабы). Заңды тұлғаның даралану құралы ретінде тауарлық белгінің
немесе қызмет ... ... ... тұлғаның өнімдерін тұтынушылар үшін
де, заңды тқлғаның өзі үшін де зор ... ... бар. ... ... тауары үшін шағым айтып, талап қою үшін қайырылуы қажет
болатын жағдайда тауарды ... ... ... ... ... бар. Сонымен бірге, тауарлық белгі ... ... ... ... ... ... ... табылпды.
Тауарлық белгіге теңестірілетін қызмет көрсету белгісін негізгі міндеті
қызмет көрсету болатын заңды тұлгалар ... ... ... ... ... да ... ... дараландыру құралы
болып саналады. Қасиеттері едәуір дәрежеде табиғат ... ... ... ... адам ... байланысты болатын
өнімдерді дайындайтын ұйымдар тауардың шығатын ... ... ... ... ... (Мысалы, Вологда шілтері, Дымково ойыншықтары).
Тауарлық белгіден өзгеше, тайардың шығарылатын ... ... ... ... құқық емес, оны сол жерде осындай тауар дайындайтын ... ... да ... ... заңды тұлға дегеніміз – бұл меншігінде, ... ... ... басқаруында оқшауланған мүлкі бар және өз міндеттемелері
бойынша осы мүлкімен дербес жауап беретін ... ... өз ... ететін ұйым.
Азаматтық құқық. Ғ.Төлеуғалиев. 106-бет
С.И.Климкин. Заңды тұлғалар. 8-10 ... ... ... ... ... құрылтай құжаттары арқылы құқықтың басқа ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті
заңды тұлғаның адамдары мен ұжымдық құрылымлары заңды тұлғаның органдарына
жатады.
Заңды тұлғаның органдары дара ... ... ... не ... ... ... Мысалы, жалпы жиналыс, басқарма, директорлар кеңесі
және т.с.с. ұжымдық органдарға жатады.
Заңды тұлғалардың органдарын тағайындау, сайлау түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... мен тәртібін, олардың өкілеттіктерін заңды тұлғалардың жекеленген
түрлері туралы заң актілері мен құрылтай құжаттары анықтайды.
Заңды тұлғаның органы мүліктік ... ... ... ... емес,
заңды түлғаның атынан әрекет етеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарында белгіленген өз
өкілеттігін асыра пайдаланып қабылдаған ... ... ... ... – ның ... 4-тармағы).
Заңды тұлғаның органы оның өкілі емес, сондықтан органның қызметін атқару
әлде бір сенімхаттың болуын ... ... Бұл ... лауазымдық жағдайын
растайтын қызметтік құжатты көрсету ... ... ... үшін ... иелену және өзінің қатысушылар мен
өкілдері арқылы өзіне ... ... ... туралы тармақты
түсіндірілетін баптан шығару заңды тұлғаны мұны ... ... жоқ ... Бұл ... ... ... ... ережелер қолданылады. (АК-
ның 5-тарауын ... ... 35 ... сәйкес заңды тұлға азаматтық құқықтарға
ие болып, оның ... ... ... ... ... “Заңды
тұлғаның органы ” ұғымы мәселесі ... оқу және ... ... әртүрлі
пікірлер айтылған. Мәселен, М. И. Брагинский “орган оның ... ... ... оның бір ... ... ... деп ... Нақ
өзінің органдары арқылы заңды тұлға азаматтық құқықтарға ие ... ... ... ... ... ... тұлғаның органдары өзінде бар
өкілеттіктерге сәйкес заңды тұлғаның еркін ... және ... ... ... оның ... ... ... табылады.
Заңды тұлғаның органдары – заңды тұлғаның заңнамаларына ... ... ... ... ... ... ... бойынша.
Әдебиетте заңды тұлғаның органдарын жіктеудің ... ... ... ... ... атап өтілгендей, органдарды
өкілеттіліктер сипаты бойынша, оларға кіретін лауазымды тұлғалар санымен,
өкілеттіліктерді қалыптастыру ... мен ... ие болу ... ... ... мерзімдері бойынша жіктейді:
Заңды тұлғаның азаматтық құқықтар мен міндеттер алуы туралы Азаматтық
Кодекстің 37–бабының мазмұны бірқатар қарсылықтар туғызады. 1998 ... ... ... бірқатар бапқа өзгертулер мен толықтырулар енгізгенін
атап өткен жөн. Мәселен, заңды тұлғаның азаматтық ... алуы және ... ... ... мен құрылтай құжаттарына сәйкес тек өзінің
органдары арқылы ... ... ... ... бұған дейін
олардыалу және заңды тұлғаның қалыптасушылары мен оның ... ... ... ... ... алынып тасталды. Әдетте “заңды
тұлғаның іс-әрекетке қабілеттілігін жүзеге асыруды екі түрін ... ... атап ... ... заң ... ... ... оның
өзге қатысушылармен қарым-қатынасында етуі, яғни әртүлі мәмілелер, шарттар
жасау, заңды тұлғаның ... ... ... ... ... ... сотта
сөз сөйлеу және; 2-ден заңды тұлғаның өзіне қабылдаған міндеттерді атқару
бойынша ішкі шаруалық ... ... ... ... тұлғаны оның
органдары немесе өкілдері білдіреді. Сонымен бірге, мәмілелер, ... ... ... ... ... көзделген азаматтық құқықтар
мен міндеттердің пайда болу негіздерінің бірі ғана. Демек, ... ... мен ... ... жас ... өзге де негіздер бойынша пайда
болуы мүмкін. Мәселен, егер 3-ші ... ... ... ... ... орындау кезінде зиян келтірілсе, зиянның ... ... ... ... ... ... тұлғаның органдары туралы мәселеде олардың құдыретін ... ... аса ... ... ... өйткені, 1-ден, заңды тұлға
ортақ ереже бойынша ... ... ... өзінің
өкілеттігін асырумен заңды тұлғаның органы ... ... ... ... ... жауапты болады, ал екінші жағынан, органың өзініңқұдіретін
бұзуы кейбір жағдайда оның жасаған мәміле ... деп ... ... 1963 ... ... Азаматтық Кодексте осы секілді жағдайды
келесі түрде реттегенін еске сала кетейік: заңды тұлғаның өзінің қызметінің
белгіленген ... ... ... ... ... ... ... Бұл
нормаға түсініктеме бере отырып, Ю.Г.Басин былай деп атап көрсетті: “заңды
тұлғаның органдарының құзыретін бұзатын ... ... тыс ... ... ... тыс мәмілелердің маңызы жоқ”. Біздің ... ... және ... ... ... ... ... мәмілені жарамсыз деп тануды талап ету құқығы бар тұлғалар тобын
өзгертуден тұрады. Мәселен, 1998 жылғы 2 ... ... ... ... ... тұлғаның өзі;
– оның құрылтайшысы (қатысушысы);
– заңды ... ... ... бақылауды немесе қадағалауды жүзеге
асырушы мемлекеттік орган иеболды. Қазір мұндай талап беру құқығына тек
заңды ... ... ... иесі ... ... ... Кодекстің
159-бабының 11 тармағын қазіргі редакцияда сөзбе-сөз түсіндіру шаруашылық
серіктестіктердің қатысушыларына, акционерлік қоғамдардың акционерлеріне
талаптар ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар 49-51 беттер.
1.3. Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі мен әрекет қабілеттілігі.
Заңды тұлға мен жеке тұлғаның қабілеттілігінің айырмасы болатындығы
табиғи нәрсе. Мәселен, ... ... мен ... ... ... ... заңды тұлғалар қатыса алмайды. Оған ... ... ... ... мен ... ... тұлғалар
қатыса алмайтындығы дәлел болады.
Заңды тұлғалардың қатынасқа қатысу аясы олардың қандай мақсат ... әрі ... ... ... ... қарай
белгіленеді. Қатысуға тиісті қатынасына ... ... ... ... ... міндеттерді иеленеді. Демек, заңды тұлғаның құқықтық
қабілеті оған жүктелген міндеттерге қарай белгіленеді.
Құқық ... ... – бұл заң ... нақты субъективтік
азаматтық құқықтарыд иелену және нақты ... ... ... ... ... ... ерекше заңдық қасиет.
Заңды тұлға азаматтармен (жеке тұлғалармен) қатар, ... ... ... ... ... 1-бабы), ол құқық қабілеттігіне ие
болуға тиіс. ... ... ... ... мен әрекет қабілеттілігі
олар мемлекеттік тіркеуден өткен сәттен бастап бір ... ... ... ... ... ... тұлғалар үшін бұл
санаттарды ажыратудың маңызы жоқ.
Жалпы құқық ... бар ... ... ... ... құқық қабілеттілігі болады.
Заңды тұлғаның азаматтық құқықтары және өз қызметіне ... ... ... ... 35-бабы) және жарғылық міндеттерді
жүзеге асыру үшін құрылтай құжаттарын сәйкес міндеттері болуы ... ... мен ... ... ... ... пайда болады.
Заңды тұлғалар үшін мұндай фактілер ең алдымен мәмілелер болып табылады.
Сондықтан заңды тұлғалардың құқық ... ... ... ең
алдымен заңды тұлға жасауға құқылы мәмілердің ауқымы назарда болады.
Бұрынғы ... ... ... ... ... немесе құрылтай
құжаттарында көзделмеген мәмілелерді, яғни ... ... ... ... ... ... ... Заңды тұлғалардың құқық
қабілеттілігі «рұқсат етілгеннен басқанын бәріне тыйым салынған» ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ал заңды тұлғалардың тар өрісті
арнайы құқық ... ... ... ... сай келе алмады.
Қазақстан Республикасының жаңа Азаматтық кодексі және оған ... ... ... ... ... ... құқық
қабілеттілігін ұлғайтты.
Алайда объективтік мағынада алғанда заңды тұлғаларға ... ... ... ... қабілеттілік жайында сөз қозғауға болмайды, өйткені заңды
тұлға дегеніміз – бұл белгілі бір мақсаттар үшін ... және ... ... ... ... үшін өзінің құрылтайшысынан нақты
құқықтар мен міндеттер алатын құқық субъектісі болып ... ... ... ... тұлғаның құқық қабілеттілігі арнай сипатта болады. Олардың
кейбіреуінің құқық қабілеттілігі қатаң шектелген, ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі әмбебап
қабілеттілікке барынша жақындатылған. Мұның ең ... ... ... ... бар (АК-ның 35-бабының 1-тармағы). Олардың ... ... ... басқанын бәріне рұқсат етілген»
принципімен бейнелеугеболады. ... ... ... тұлғалардың, ең алдымен,
мемлекеттік кәсіпорындардың құқық қабілеттілігі арнайы сипатта болады.
Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі ол ... ... ... ... оны ... аяқталған кезде тоқтатылады. Заңды тұлға заң құжаттарында
тізбесі белгіленетін жекелеген қызмет түрлеріментек лицензия негізінде ғана
айналыса алады. Яғни,белгілі бір ... ... үшін ... алу ... ... тұлғаның құқық қабілеттілігі мен, сол лицензияны алған сәттен
бастап пайда ... ... ... 35-бабының ... ... ... ... ... құқыққа ие болып, өз қызметіне
байланысты міндеттерді атқара алады. Мемлекеттік кәсіпорындардан ... ... заң ... немесе құрылтай құжаттары арқылы тыйым
салынбайтын кез-келген қызмет ... ... ... үшін ... ... бола ... және ... міндетті де атқарады.
Азаматтық кодексте арнайы құқық қабілеттілік мәселесі де ... бәрі де ... мен ... да ... құжаттарына енгізіледі әрі олар
қызмет ... сай ... ... мен ... еншілей алады.
Заң құжаттарына сәйкес заңды ... ... ... түрін
жүзеге асыра алмауы мүмкін немесе басқа да (құрылтай) қызметпен айналысуы
шектеледі.
Ал, коммерциялық ұйымдар болса, арнайы құқық қабілеттілігі ... ... ... ие ... ... ... заң актілерінде тыйым
салынбаған қызметтердің кез-келген түрін жүзеге асыра алады. Демек,
коммерциялық ұйым ... ... ... қызметпен айналыса береді,
ең бастысы заң оған тыйым салмайтындай болуы ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшелігімен
дараланады.
Заңды тұлға туралы теориялар.
Заңды тұлға азаматтық құқықтың заңмен танылған ... ... ... құрылым деп есептеледі.
Азаматтық құқық теориясында заңды тұлғаның, оның ішінде мемлекеттік
заңды тұлғалардың ... ... ... ... бірнеше ілім бар.
Олардың ... ... ... ... қандай қоғамдық қатынастарды
білдіреді, онда қандай адамдардың мүдделері ... ... ... ... және ... ... мән-мағынасы неде деген сауалдарға
байланысты әртүрлі пікірлер білдіреді.
Азаматтық құқық теориясына көп ... ... ... ғалым профессор
С.И.Аскназий “мемлекеттік ілімнің” авторы. Ол былай айтқан “мемлекеттік
заңды тұлғаның артында мемлекеттің өзі ... да, ... ... ... ... өзі ұстайды”. Әдебиетте бұл теорияны көп
сынайтындар оған “егер олай болса ... ... ... ... ... қой” деген пікір айтады.
Академик А.В.Венедиктов “ұжым ілімін” алға тартты. Бұл ғалымның
айтуы ... ... ... ... ... екі ұжым ... делінген:
а) мемлекет атынан барлық халық
ә) аталған заңды тұлғаның жұмысшылары мен қызметкерлерінің ұжымы.
Ал, ғалым Д.М.Генкин “әлеуметтік ... ... ... ... ол ... ... ... қатынастарының тарихи-эконокалық
заңдылығын басшылыққа ала отырып, заңды тұлғаның азаматтық құқықпен жанама
түрде қажеттілікке орай реттелетінін айтады.
Профессор ... ... ... алға ... оның ... ... ... еркін білдіруші-директоры болып табылады.
Азаматтық құқықтануда О.А.Красавчиковтың “әлеуметтік байланыстар
ілімі”, ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдары да айтарлықтай кең ... ... ... ... ... ... ... пікірлер айтылған және де бұл
орайда авторлар ... ... ... Оның бірінде бұл адамдар ... ... үшін ... ... ... ... әрекеті осы
институтпен реттеледі, үшіншісінде ... ... ... ... ... ал ... құқықтарды жүзеге асыруда, мәмілелерді
жасауда оның екі ... ... ... бұл ... ... ... тұлғаның сыртында оның құқықтары мен міндеттерін “жасырын”
атқарушы тұратындығын дәлелдемек ... Бұл ... ... ... ... де ... ... көзқарастар кездеседі. Мәселен,
К.Ф.Савиныс “фукция теориясының” ... ... ... ... шын мәнінде құқық субъектісінің қасиетін тек адам ғана еншілей
алады. Ал заң шығарушы ... ... ... ... оны ... тұлғаның қасиеті тұрғанын мойындайды. Сондықтан да заң шығарушы
заңдық фукцияға жүгінеді, абстракциялық түсінік ... ... ... ... алға ... Ал ... ... Гирке болса
“органикалық теорияның” тұжырымын ұсынып, ... ... адам ... бұл ... оны ... құрылым деп қарайды.
Заңды тұлға туралы теорияда осындай әр қилы пікілер кездесуінің ... ... ... ... ... анық дәлелдей түседі.
ІІ. Заңды тұлға филиалдары мен өкілдіктері.
Филиалдар мен өкілдіктері заңды тұлғаның тұрған жерінен тыс орналасқан
мүліктік және ... ... ... ... ... мен өкілдіктердің заңды тұлға мәртебесі болмайды.
Филиалдың (өкілдіктің) оқшау өз ... ... ... ... ... ... ... жеке баланста тұрады, бірақ мұндай баланс
дербес ... ... ... ... филиал (өкілдік) өз атынан емес,
оны құрған заңды тұлғаның атынан әрекет етеді; және ең ... ол ... ... ... оның ... үшін ... тұлға жауап береді.
Заңды тұлғаның филиалы ... ... ... оның бір ... (мысалы, Мемлекеттің Заң университетінің Астанадағы филиалы).
Өкілдік дегеніміз – бұл ... ... ... ... ... ... ... орындауын бақылауды жүзеге асыратын заңды тұлғаның бөлімшесі.
Филиалдар мен бөлімшелер оларды құрған заңды тұлға бекітетін ... ... ... ... ... туралы Ереже филиал ішіндегі
қатынастарды және филиалдар (олардың ішкі бөлімшелері) мен негізгі ... ... ... ... ... ... мен ... оның лауазым адамдарын тағайындау тәртібін, олардың құзіретін,
мүліктік филиалдан заңды тұлғаға және ... ... ... ... ... ... (өкілдік) қызметінің тоқталу жағдайларын анықтайды.
Заңды тұлғалардың кейбір түрлері үшін көзделген ... ... ... мен өкілдіктердің басшыларын заңды тұлғаның уәкілетті
органы ... ... ... ... ... ... мен өкілдіктерінің) басшылары қоғамдық
бірлестіктің жарғысында және оның филиалдары ... ... ... ... ... ... ... 43-бабының 4- тармағын
қараңыз).
ҚР-ның аумағында орналасқан заңды тқлғалардың филиалдары мен ... ... ... иеленбестен есептік мемлекетік тіркеуден өтуі
тиіс.
Заңды тұлғалардың филиалдары мен ... ... ... ... өкілдіктер туралы ережелердің республика заңдарына ... ... ... ... ... ... беруді, осының
нәтижесінде тіркеу нөмірін тапсыруды, филиалдар мен ... ... ... мемлекеттік тіркелімге енгізуді қамтиды.
Филиал мен өкілдіктен еншілес және тәуелді заңды ... ... ... (АК-ның 94-95-бабтарыен, Мемлекеттік кәсіпорын туроалы жарлықтың
46-49-бабтарын қараңыз).
2000 жылғы 27 ... ... ... ... ... ... ... төрағасының бұйырығымен бұған
дейін “филиал мен өкілдікті ... ... деп ... ... ... жаңа ... ие болды: “филиал мен өкілдікті есептен алу тәртібі”. Бұл
қазіргі уақытта осы құрылымдық ... ... ... сөз ... жағынан дұрыс емес деген ойға жетелейді. Сонымен ... ... ... өзі бұл ... аса ... ... жүргізбейді. Филиалды
есептен алдыру үшін ұсынылатын құжаттар тізбесінде заңды тұлғаның немесе
соттың уәкілетті органының филиалды ... ... ... де аталған.
2.1. Заңды тұлғаның пайда болуы.
Заңды тұлғаларды ... ... ең ... заң ... айту ... ...... тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы Қазақстан
Республикасының заңы 1997 жылы 17 ... ... ... пайда болуы оларды міндетті түрде мемлекеттік
тіркеуге алуды талап етеді. мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... ... саналмайды. Заңды тұлға әрекет қабілеттілігі
олардың түрлеріне негізделеді. Лицензиялау көлемінде заңды ... ... ... ...... тұлғаның құрылу процесінде өз үлесін
қосқан және өз үлесі көлемінде жауап ... ... ... ... ... болу ... ... міндетті түрде құрылтай құжаттары
болуға тиіс. Оған құрылтай ... ... ... ... тұлға бір тұлғамен
құрылатын болса, құрылтай шартының ... жоқ. ... құру ... ... ... ... қадағалауын
талап етеді. Мысалы: Республикалық ... ... құру ... ... ... ... қажет. Заңды тұлғаның пайда болуы
ретінде олардың түрлеріне ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестік 25 айлық есептік көрсеткіштен кем ... 3-ші ... ... ... үшін ... ... бекітілген
қажетті құжаттар тізбесі бар. ... ... ... үшін ... және 2 дана мемлекеттік және орыс тілдерінде жазылған парақтары
номерленген құрылтай құжаттары қажет. Мемлекеттік тіркеу:
1) заңды тұлғаның пайда болу ... ... ... ... ... ... жариялықты реттейді, яғни заңды тұлға
коммерциялық ... және жеке ... өзге ... ... ... беріп отыруға тиісті.
Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығғы
2.2. Заңды тұлғаның қайта құлылуы.
Заңды тұлға ерікті және мәжбүрлі түрде қайта ... ... ... ... қайта құрылуы:
1) қосу;
2) бөлу;
3) бөліп шығару;
4) өзгерту негізінде жүзеге асырылады.
Заңды тұлғану қосу дегеніміз – екі немесе одан да көп ... ... ... ... бір ... ... ... айтамыз.
Заңды тұлғаның бөлінуі – бір заңды тұлға құрамынан 1-ше заңды тұлға
құрылуын айтамыз.
Бөліп шығару дегенімі – бір ... ... ... 2-ші ... ... шығаруды айтамыз.
Заңды тұлғаны өзгерту – оның жарғылық қорының өзгеруіне немесе
қатысушылар ... ... ... ... ... Қосу ... ... жаңа заңды тұлғалар құқықтық мирасқорлыққа ие болады. Бұл
заңды тұлға құқық мирасқорлығы ... ... ... Өткізу актісі
дегеніміз – таратылған заңды тұлғаның борыштары құқықтары мен ... ... ... ... ... ... құрылуы бөлу немесе бөліп
шығару арқылы реттелетін болса, бұл ... ... ... ретінде бөлу балансымен реттелінеді.
Сонымен бірге, мемлекеттік тіркеу туралы құрылтай құжаттары мен
куәліктерінің түп нұсқалары ... ... және ... ... ... ... ... Кодекстің 45-бабының 1-тармағыны 2-бөліміне
сәйкес заңды тұлға – жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... туралы заңдарда көзделген ерекшеліктер ескеріле
отырып жүзеге асырылатынын есте сақтаған жөн.
Заңды тұлғаны қайта құру ... ... ... ... ... мүдделерін қорғау жүйесінің болуы маңызды ... ... ... ... бөлу ... құрудың мағынасы құжаттарда қайта
құрылған заңды тұлғаның оның барлық несие ... мен ... ... ... бойынша мирасқорлықты дәл анықтауға мүмкіндік
бермесе, жаңадан пайда болған ... ... ... басқа заңды
тұлға бөлініп шыққан заңды тұлғаның қайта құрылған заңды тұлғаның несие
берушілері алдында ... ... ... Кодекстің 47-бабының 1-тармағының 1 бөлімі, іс жүзінде
Кодекстің 46-бабының мәтінін қайталайтынын және ортақ ... ... ... Бұл заң ... ... кемшілігі. Оның келесі
кемнілігі мынадан тұрады. Көрсетілген ... ... ... құру ... ... ... “Қайта құрылған заңды тұлғаның мүліктік құқықтары
мен міндеттері жаңадан пайда болған ... ... ... ... ... кезінде – өткізу актісіне сәйкес, бөлу және ... ... ... ... ... ... Алайды Азаматтық Кодекстің 46-бабының 5 тармағы
өзгерту секілді қайта құру формасы ... ... де ... ... ... жөнінде сөз етеді.
Әдебиеттерде дәл атап көрсетілгендей, мирасқорлық қайта құру ретінде
қарызды ауыстырудан тұрады. Ортақ ереже бойынша, қарызды ... ... тек ... ... ... ... ... Бірақ борышкерді
қайта құру жағдайында несие беруші қарызды ауыстыруға кедергі келтіре
алмайды. ... тан оның ... ... ... ... ... ... бұрын тоқтатылуын және шығынның орнын ... ... ... ... ... ... 108-110 беттер
3. Заңды тұлғаныңы таратылуы.
Заңды тұлғаның тоқтатылуы 2 ... ... ... ... ... ... ... немесе таратылуы олардың несие берушілер
алдындағы борыштары қанағаттандырылғаннан кейін таратылды деп есептелнеді.
Қазақстан ... ... яғни ... кодексінің
ережелеріне сәйкес қанағаттандыруға тиісті кезектер бекітілген:
1) заңды ... ... ... ... ... өрсету процесінде жеке
тұлғалардың өмірі мен денсаулығына зиян ... ... зиян ... ... тұлғаның жұмысшылары алдындағы жалақысын;
3) заңды тұлға өздерінің борыштарын несие берушілер алдында өтеу;
4) бюджеттік салымдар алдындағы борыштарды өтеу;
Заңды тұлғаның таратылуы процесінде ... ... ... отырып,
заңды тұлғаның еркіне қатысты сот шешімімен тоқтатуға болады:
1) ... ... ... деп ... ... тұлғаның құрылу кезіндегі қажетті құжаттарының жарамсыдығы;
3) заңды тұлғаға ... ... ... ... жиі ... ... қызмет ету саласында арнайы, рұқсатсыз, лицензиясын әрекеттерді жүзеге
асырған жағдайда;
Заңды тұлғаны банкрот деп тану ... ... ... заңы және азаматтық кодекстің ережелеріне сүйене реттейді.
Банкрот дегеніміз – заңды ... ... ... ... дегеніміз – заңды тұлғаның құрылтай құжаттарында
көзделген құқықтары мен міндеттері көлемінде әрекет ете ... айт ... ... ... ... ... мерзімде белгіленген жүйемен
реттелінеді. Заңды тұлғаға таратылу ... ... ... ... ... ... мен конкурстық міндеттемелер жүктелетін ... Бұл ... 2 ай ... ... ... ... процесін
реттейді.
Азаматтық Кодекстің 49-бабы ұйымды ерікті және мәжбүрлі таратуды
белгілейді. Және де ... ... ... ... бойынша жүргізілуі
мүмкін. Біздің пікірімізме, ... ... ... ... ... артық болар. Тіркеу нәтижесінде көп жағдайда ... ... да ... ... мәні жоқ және ... ... ол ... әрине ұйымның құрылған мерзімі аяқталысымен немесе ... ... ... ... болуы мүмкін. Арнаулы актілермен заңды тұлғаны
ерікті түрде тарату ... ... ... тәртібі реттеледі. Туындаған
қайшылықты жою не Кодекстің 49-бабының 3 ... ... ... не осы ... ... толықтырулар енгізу жолымен ғана мүмкін.
Мәжбүрлі таратуға негіз ретіндегі жарғылық (капиталы) ... ... ... ... жүзеге асыру – заңды тұлғалардың құқық
қабілеттігімен тікелей байланысты мәселе. “Бұл талап ... ... ... заңнамалық актілермен ескертілмесе, ... ... ... құқықтық
субъеклігі бар коммерциялық ұйымдарға қатысты емес. ... ... ... ... тым ... жарғылық емес қызметтің екі рет
жүзеге асырылуымен анықталады, оны сот мүдделі тұлғаның мәлімдемесі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу.
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу мәселесі – ... ... ... ... ... салалардың бірі. Бұл
орайда осы жылдың қыркүек айында яғни 2000 жылдың қыркүйек айында өткен
республикалық ... ... ... ... жатқан тыңғылықты
шаруалармен қатар алдағы кезекті міндеттерді де нақты айқындап ...... сөз ... ... ... ... Министрлігінің
Тіркеу комитеті төрағасының орынбасары Ерлан Сапаров осы саладағы әлі ... ... ... бағыттарды жан-жақты баяндаған болатын.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі және ... ... ... ... ... ... туралы” заң
күші бар Жарлығы 1995 жылы Әділет Министрлігі және оның ... ... ... ... жұмысы бойынша үлкен жауапкершілік
жүктеді. Атап өтер жәйт, бұл ... ілкі ... оңай ... жоқ.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі қабылданған дейін заңды
тұлғаларды ... 8 ... ... ... ... тұлғалардың
ұйымдық – құқықтық түрінің нақты ... ... жоқ. ... ... ... құжаттарын тексерумен заң білімі жоқ мамандар
айналысты, құқықтық сараптама өз ... ... жоқ. ... елімізде құқықтық реформаның бастаулыменен мемлекеттік қызметтің
аталған жүйесі де түбегейлі өзгерістерге ұшырады. ... ... ... ... тұлғаларды қатаң мемлекеттік есептеуді ... ... ... ... ... ... ... болып Әділет
Министрлігі анықталған болатын.
Арада өткен бес жыл мерзімде әділет органдары алға ... ... ... ... ... ... ... жалпы,
міндетті қайта тіркеу жұмысын табысты өткізді. Тіркеу және құрылтайшылық
құжаттарды тексеру сапасы ... ... ... құқықтық насихат жүргізу
жұмысы жандандырылды. Бірінші рет еліміз тарихында қазіргі талаптарға ... ... ... ... ... бірыңғай электрондық банкі
жасақталды. Мәліметтер банкінде ... ... ... ... өткен және таратылған барлық 170000 заңды ... ... ... ... мәліметтер жинақталды. Көптеген нормативтік актілер
қайта дайындалып, қабылданды. Тіркеу бөлімдерін компьютерлік ... ету ... ... өз шешімін табуда. Өткен жылдың
соңында әділет басқармаларына электрондық банк ... ... ... ... ... ... дайындалып енгізілді.
Алайда, көптеген әділет басқармалары компьютерлік техникалармен әлі ... ... ... ... емес. Мәселен, Алматы қаласы,
Шығыс ... және ... ... облыстары әділет басқармаларының
тіркеу бөлімдерінде 6-10 ... ... ал ... Атырау, Батыс
Қазақстан және Қарағанды облыстары әділет басқармаларының ... ... ... ... 2 компьютерден ғана бар. Ал, Жамбыл облысы
әділет басқармасында бар ... ... ... де, тіркеу комитеті ... ... оң ... ... үлкен үміт артып отыр.
Мемлекеттік тіркеуден және заңды тұлғалардың таратылуын тіркеуден
өткен жылы бюждетке 200000000 ... жуық ... ... ... ... ... жартысында 94500000 теңге жуық ақша түсіп отыр.
Заңды тұлғаларды мемлекеттік ... ... ... бірі ... дамуын қолдау болып табылады. бұл ... ... ... жасалған. Осы жылдың бірінші жарты жылдығында шағын кәсіпкерлік
субъектілерінің ... ... ... Егер 1999 жылы ... ... 44 ... заңды тұлға лардың аталған санаты ... бұл ... 48 ... ... ... ... ... шаруаларға қарамастан, алда өз
шешімін табуды қажет ететін іс-шаралардың да аз емес ... ... ... ... ... ... тіркеу органдарының
жұмысын ұтымды және ... ... ... ... ... ... қызметін одан әрі жетілдірудің арнайы ... ... ... ... ... ... және кездесетін
қиындықтарға жете мән берген жөн. Қазақстан Республикасының “Тұрғын ... ... ... ... ... пәтер иелерінің
кооперативтерін тарату және тіркеу ... ... ... сөз ... ... тұлғаларды таратуды тіркеу ... ... ... бар. Коммерциялық ұйымдар жарғысында қызмет мәне
көрсетілмегендіктен ... ... ... ... ... ... ... көп жағдайда тексерілмейтіндігі аталды. Бұл
арада комитет төрағасының орынбасары заңды тұлғаларды ... ... ... ... ... кеңінен тоқталды. Биылғы жылы
Тіркеу комитеті төрт Әділет басқармасының қызметіне тексеру ... ... ... ... ... ... анықтау,
заңды тұлғаларда тіркеу бөлімінің жұмысын ұйымдастыруда нақты ... ... ... ... мақсатында тексеруге басқа әділет
басқармаларының мамандары да ... ... ... ... ... басшылардың аталған жұмыс саласына көңіл ... ... ... ... құжаттары үстіртін тексеріледі. Сондай-ақ,
семинар кеңесте қолданысқа енгізілген жаңа заңдардағы өзгерістерді оқып-
үйреніп ... аз ... ... мамандардың жұмысқа үстірт
қарайтындығы қатаң сыналды. Тексеру жүргізген әділет ... ... ... ... ... Мұндай бұл бағыттағы жұмыстар дұрыс жолға
қойылған. ... ... ... ... ... және Оңтүстік
Қазақстан облысы әділет басқармаларынан басқалары Тіркеу ... ... ... ... ... бұл ... заңдарды жетік
меңгергендігін айқындайтын жайт емес. Тіпті күрделі жәйттерді ... ... ... ... ... кеткен. Мысалы, Жамбыл
облысы әділет басқармасы әкім ... ... ... ... ... ... тұлғаларды қайта ұйымдастыру кезінде заңдардың ... ... ... және ... обылыстары әділет басқармалары жол
берген. Мұндай қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаларды ... ... ... ... бағалауды қабылдау – тапсыру актілерінің негізінде
немесе құқықтық мұрагері көрсетілмеген тапсыру ... ... ... ... ... жүргізген. Бұл арада тіркеу және қайта
тіркеу туралы нақты ... ... ... ... ... ... жіті ... қажеттілігіне баса назар аударылды. Жамбыл
облысы әділет басқармасында заңды тұлғаларды тіркеу ... ... ... тыс ... ... ... сөз болды. Ең жүгі ауыр
басқарма әдеттегідей Алматы қаласы әділет басқармасы болуда. Мұнда құжат
айналымы ... ... ... Атап өтерлік жәйт, аталған
басқарма ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген. Бірақ, соған қарамастан, әділет
басқармасының жұмысы әлі де ... ... ... ... Мәселен,
өтініштерді қарау мерзімі жиі бұзылған. Берілген өтініштер мер ... ... да ... ... ... ішінде және сегіз айдың
ішінде сот арқылы 75 заңды тұлғаның ... ... Бұл ... ... ... ... ... Қазақстан обылыстары әділет
басқармаларыны үлесіне тиеді.
Тіркеу комитетінің тапсырмасы ... ... ... тіркеу құжаттарын сақтауға қажетті мұрағат мекемесінің
жағдайы біршама түзетілген. ... ... ... ... ... ... да бар. Мысалы: Павлодар облысы әділет басқармасы.
Тіркеу бөлімі қызметкерлерінің ... ... ...... орнын толтырып, осы саладағы ... ... ... зор ... ... анық. Тіркеу комитетінің бұл бағыттағы жұмысы
алдағы уақытта да заңды жалғасын таппақ.
Азаматтық құқық. Ғ.Сапарғалиев.
Заң ... № 9. 2001 ... ... ... ... сәйкес заңды тұлға түрлерінің
маңызы.
Қазақстан Республикасының Заңнамасына сәйкес заңды тұлғаға оның ... мен ... ... алып, салық жеңілдіктерін берудің ұсына отырып, ол
егер, бірлестіктер, мекемелер, қорлар, ассоциоциалар қандай да бір нысанда
өздерінің мүшелері ... ... ... оны үлестірсе, онда олар
коммерциялық құрылым болып танылуы керек деп атап өтеді.
Қарастырылған заңды тұлғаларды бөлу жөнінде сөз ете ... ... ... ... ... заңнама мұндай анықтап
бөлуді жүйелі ... ... да, ... ... Кодекстің 116-бабы
коммерциялық емес ұйымдарға жататын тұтынушылық ... ... ... ... ... белгілейді. Бұл проблемаға В.А.Рахмилович
назар аударады: заңды тұлғаларды Азаматтық кодексте белгіленген белгілері
бойынша коммерциялық және ... емес деп бөлу ... ... ... ... ... және тыс шартты болып келеді.
Тәжірибе жүзінде ... ... ... серіктестіктер, атап
айтқанда акционерлік қоғамдар нысанында пайда табу негізі, басты мақсаты
болып табылмайтын және бар ... ал ... ... ... ... ... ... ұйымдар құрылып, қызмет жасайды.
Коммерциялық заңды тұлға
Коммерциялық заңды тұлға дегенімізді ... ... өз ... ... ... ұйым ... ... деп жазған. Қазақстан
Республикасының Азаматтық Кодексінің 34 бабының 2 тармағында «Коммерциялық
ұйым болып ... ... ... ... ... ... ... қоғам, өндірістік кооператив нысандарында ... ... ... ... ұйымдардың қызметі өз
құзіретіне қатысты заңнамамен және Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... «ҚР
Акционерлік қоғам туралы» ... ... ... ... ... ... ... заң күші бар жарлығымен
реттеледі т.б. Коммерциялық ұйымның ... ... ... және ... заңды тұлға ережелеріне сәйкес жүргізіледі.
Коммерциялық ұйымның ... ... , ... ... ... жері ... мен ... болады.
Коммерциялық ұйымдардың құқықтық нысандары.
Коммерциялық ұйым – бұл кіріс көзін ... және ... ... арасында бөлетін заңды тұлғана айтамыз.
Қазақстан Республикасы заңдарына ... ... ... ... Жеке ... ... серіктестіктер.
3) Өндірістік кооператив.
4) Акционерлік қоғам.
Жеке кәсіпкерліктегі басқа коммерциялық ұйым нысандары заңды тұлға
болып ... ... ұйым ... ... ... көлеміне
және жұмыс істейтін адамдардың санына қарай 3 топқа ... топ – ... ... ... деп ... Оған активтерінің
жалпы құны 60000 айлық есептік көрсеткіштен және жалпы жұмысшылар саны ... ... ... жатады. Бір айлық есептік көрсеткіш 971 теңге тең. Осы
топтың ішіне микробизнес субъектілері де кіреді. ... ...... ... ... саны 10 ... аспайтын коммерциялық
ұйымдарды айтады.
2-ші топ – орта кәсіпкерлік субъектілері. Бұл ... ... ... 235000 ... ... ... және ... саны 250-ден сапайтын
коммерциялық ұйым кіреді.
3-ші топ – ірі ... ... деп ... Бұл ... активтерінің
жалпы құны 325000 алық есептік көрсеткіші және ... саны ... ... ... жатқызамыз.
Енді осы коммерциялық ұйым нысандарын жеке-жеке қарасақ. ... ... ... ... ... және тәуекелді жақтарын жақсы білу
тиіс. Коммерциялық ұйым нысандарын ... ... білу ... ... әсер ететіні даусыз, ал оны ... ... ... ... және ... ... ... жабылуына
немесе таратылуына әкеп соғады.
Жеке кәсіпкерлік – негізінен оңай ... және ... аз ... кәсіпкерлік нысаны болып табылады. айта кету керек,
жеке ... ... ... ... ... және ол үшін ... ... және жарғыны жасаудың қажеті жоқ. Бұл кәсіпкерлік нысан аз қаржысы
бар және кәсіпкерлік қызметі аз ... ... ... ... арналған.
Бұл нысанның басқа коммерциялық ұйым нысандарынан айыршылығы жеке кәсіпкер
материалдық жауапкершілік туған жағдайда ... ... ... ... ... серіктестіктер – негізі төрт түрлі нысаны бар:
1) толық ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі бар серіктестік;
тоық серіктестіктің құрылтайшысы тек жеке тұлғалар ғана бола алады.
Толық серіктестіктерде құрылтайшылар сертінің ... ... бар ... ... береді. Осыған байланысты бұл коммерциялық ұйым
нысаны Қазақстанда көп тарамаған.
Командиттік серіктестік – құрылтайшылардың екі ... ... тобы ... ... деп ... және толық материалдық жауап
беруші болғандықтан, фирма қызметін солар басқарады. 2-ші топ жарна ... деп ... Олар ... ... ... ... ... тәуекел
етіп, фирманы басқаруды толық серіктестіктерге сеніп тапсырады, тек өздері
енгізген жарнасына табыс алу ... ... ... ...... ... кең тараған
коммерциялық ұйым нысаны болып табылады. мұнда құрылтайшылар өздерінің
енгізген жарнасы шегінде ғана ... ... ... бар серіктестік – құрылтайшылар өздері
белгіленген жарғылық капитал мөлшерінің еселенген ... ғана ... ... ... ... – бұл ... ұйым нысандарының басқа
нысандардан айырмашылығы жек тұлғалар ерікті мүшелік негізде ... ... Және олар ... жеке ... ... ... ... мүшелері екіден кем болмауы тиіс және олар кооперативтің
материалдық жауапкершілігі бойынша қосымша ... ... ...... ... ... айырмашылығы ол
акцияларын сату арқылы ірі ... ... ... ... Заң
бойынша жарғылық капиталы 50000 айлық есептік ... кем ... ... бұл ... ірі ... ... ... банк
салаларына арналған. Акционерлік қоғам күшейтілген ... ... олай ... олар жыл ... ... ... газет беттеріне
жариялап, және жылына 1 рет тәуелсіз аудиторлық тексерулерден өтіп ... ... ... ... ... ... ... кооператив және мемлекеттік кәсіпорын нысанында құрыла
алатыны белгісі. Егер алғашқы үш нысандарға қатысты таза ... ... ... туындамаса, мемлекеттік кәсіпорынның таза кірісін пайдалану
егжей-тегжейін тәптіштеп қарастырылуға ... ... ... ... қоғам мен өндірістік
кооператив-кірісті үлестіру туралы мәселені шешудегі белсенді тұлғалар. Ал
мемлекеттік кәсіпорындар ен джар ... ... Ол ... өзі ... шешімді орындайды. Сондықтан мұндай коммерциялық заңды тұлғалар
унитарлы кәсіпорындар алынған пайданы қатысушылар арасында үлестірмейтінін
атап өткен ғалымдардың сөзінде жөн ... ... ... ... ... емес ... ... екі белгі көрсетіледі: өзінің қызметінен кіріс табу
мақсатының жоқтығы және алынған таза ... ... ... ал коммерциялық заңды тұлғаларға қатысты бір ғана – кіріс табу
мақсаты.
Басқаша айтқанда, таза кірісті қатысушылар арасында үлестіруді, ... оның ... ... заң ... ... заңды тұлғаның
сөзсіз белгісі ретінде қарастырылмайды. ... осы екі ... ... емес болып шығады. Мәселен, бір жағынан, коммерциялық заңды
тұлғалар өзінің қызметінің негізі мақсаты ретінде кіріс ие ... ... ... ... ... өйткені бұл олардың жарғылық
мақсаттарына сәйкес келеді. Яғни, кіріс табу – ... ... ... түрлеріне тән белгі.
Бір жағынан, коммерциялық ұйымдар алынған таза кірісті қатысушылар
арасында үлестірмейді, ал ... ...... ... да ... ... ... Сондықтан осы белгі де тек бір ғана заңды
тұлғаға ғана тән ... ... ... ... Заңды тұлғалар. 20-19 беттер.
ҚР Азаматтық Кодексі.
Коммерциялық емес ұйым
Коммерциялық емес ... ... ... негізгі мақсаты
болыптабылмайтын және алынған таза кірісті қатысушылар ... ... ... емес ... ... Заңды тұлға нысанында құрылады
- Кіріс көздемейді
- Кірген кірісті қатысушылар арасында бөлмейді
Коммерциялық емес ұйымдардың құқықтары мен міндеттері:
- ... ... ... ... шоттар ашуға
- мемлекеттік және орыс тәлдерәнде ұйымның толыұ атауы бар ... және ... ... ... тәртіппен тіркелген
эмблемасы болуына
- меншігінде немесе оралымды басқаруында оқшауланған мүлкі,сондай-ақ
дербес ... ... ... ... ... және жеке мүліктік емес құқықтарды иемденіп алуға және жүзеге
асыруға
- егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, басқа заңды тұлғалар құруға
- филиалдар мен ... ... ... мен ... кіруге, сондай-ақ олардың қызметіне
қатысуға
- жарғда көзделген мақсаттарды ... ... ... ... ... талапкер және жауапкер болуға
- ҚР заңдарына қайшы келмейтін өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы
бар.
Сонымен қатар,
- ҚР ... ... ... ... ... және ... төленетін басқа да міндеттті
төлемдерді төлеуге
- өз міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі барлық мүлкімен жауап беруге
- ҚР заң актілеріне сәйкесжауапкершілікте болуға ... емес ... ... ... ... ... ... жатады.
Құрылтай шарты дегеніміз- ... емес ұйым құру ... ... ... оны құру жөніндегі бірлескен қызмет
тәртібі, оның меншігіне өз мүлкін беру және оның ... ... ... емес ... ... Коммерциялық емес ұйымның атауын, соның ішінде ұйымдық-құқықтық
нысанын қызметінің мәні мен ... ... емес ... ... жерін
- Коммерциялық емес ұйымның ... ... ... ... және ... ... емес ұйым ... құқықтары мен міндеттерін
- Коммерциялық емес ұйымның мүшелігіне қабылдау және одан шығу ... ... ... емес ... ... құрау көздерін
- Коммерциялық емес ұйымның құрылтай құжаттарына өзгерістер мен
толықтырулар енгізу тәртібін
- ... емес ... қайт ... және оның ... ... ... емес ұйым ... жағдайда оның мүлкін пайдалану
тәртібін
- ... мен ... ... ... көздеуге тиіс.
Егер көрсетілген екі құжат арасында қарама-қайшылық орын алса,
- егер олар ... ішкі ... ... болса, құрылта
шартының
- егер олардың қолданылуы заңдытұлғаның үшінші тұлғалармен қатынасы үшін
маңызды болса, жарғының талаптары қолданылуға тиісті
Коммерциялық емес ... ... ... ... ... сәйкес олардың басқару органдары мыналар болып
табылады:
- жоғарғы басқарушы орган
- бақарудың атқарушы орган
- тексеру ... ... емес ... ... ... сәйкес басқа да
органдар
Жоғарғы басқарушы орган болып саналатын жалпы жиналыс қоғамның тағдырын
шешуші ... ... ... ... ... құзіретіне
- коммерциялық емес ұйымның құрылтай құжаттарын қабылдау, оларға
толықтырулар мен өзгерістер ... ... емес ... қайта құру мен тарату
- коммерциялық емес ұйымның ... ... ... ... ... ... емес ұйымның ... ... ... ... ... ... жатқызылған
мәселелерді қоспағанда, коммерциялық емес ... ... ... ... асырады, жоғары басқару органына есеп береді.
Тексеру органы- коммерциялық емес ... ... ... ... тағайындайтын тексеру органы
ҚР заңнамасына сәйкес, коммерциялық емес ұйымдар ҚР территориясында
филиалдар мен өкілдіктер құруға құқылы.
Коммерциялық емес ... ... ... оның ... ... ... және оның ... бәрін немесе бір бөлігін, соның ішінде
өкілдіктің міндетін жүзеге асыратын, оның атынан мәмілелер және өзге ... ... ... коммерциялық емес ұйымның ... ... емес ... ... дегеніміз- оның тұрған жерінен тыс
орналасқан және коммерциялық емес ұйымның мүдделерін қорғауды және ... ... ... оның ... ... және өзге де құқықтық іс-
әрекеттер жасайтын коммерциялық емес ұйымның оқшауланған ... мен ... ... ... ... саналмайды.
Олар өздерін құрған коммерциялық емес ұйымның мүлкін иемденеді және ... ... ... ... ... Филиалдың немесе өкілдіктің мүлкі
жеке баланста және оларды құрған коммерциялық емес ... ... ... ... емес ұйымның уәкілетті органы
тағайындайды және оның ... ... ... етеді.
Коммерциялық емес ұйымның өкілдігі оныі тұрған жерінен тыс орналасқан және
коммерциялық емес ұйымның ... ... және оның ... ... оның ... мәмілелер және өзге де ... ... ... емес ... ... ... ... табылады.
Коммерциялық емес ұйым ерікті,яғни оның мүлкін ... ... иесі ... берген органның шешімі бойынша, сондай-ақ бұған
құрылтай құжаттарында уәкілеттік ... ... ... ... шешімі
бойынша және мәжбүрлі түрде, яғни сот шешімі бойынша қайта құрылады.
Ол мынандай нысандарда ... ... ... ... ... шығару
- Өзгерту
Қосу- екі немесе одан да көп ... емес ... ... тоқтатылып,бір ұйымға бірігуі
Бөлу- бір коммерциялық емес ұйымның құрамынан бірнеше ... ... ... ... ... бір ... емес ... құрамынан екінші коммерциялық
емес ұйымның бөліп шығарылуы
Өзгерту- ... емес ... ... ... ... ... санының өзгеруіне байланысты жүзеге асырылады.
Қосу процесінде пайда болған жаңа ... емес ... ... ие ... Бұл коммерциялық емес ұйымдардың құқықтық
мирасқорлығы өткізу актісімен реттеледі. ... ... ... ... емес ... борыштары, құқықтары мен ... ... ... ... емес ұйым ... ... бөлу
немесе бөліп шығару арқылы ... ... бұл ... ... бөлу ... ретінде бөлу балансымен реттеледі. Мәжбүрлі
түрде коммерциялық емес ұйымдарды ... құру тек қана ... ... ... емес ұйым ҚР ... ... осы ... және басқа да
заң актілерінде ... ... және ... ... ... және
мәжбүрлеп таратылуы мүмкін. Коммерциялық емес ұйымды тарату туралы шешім
қабылдаған коммерциялық емес ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың тіркеуді жүзеге ... ... ... ... хабарлауға міндетті.
Коммерциялық емес ұйымдардың ұйымдық- құқықтық нысандары
Қазақстан Республикасының заңнамасы коммерциялық емес ұйымдардың құқықтық –
ұйымдық ... ... ... ... нысандары шексіз. Осы
бөлімде Қазақстан Республикасында ең кең ... ... ... және діни ... - Қазақстан Республикасында
қоғамдық бірлестіктер болып, саяси партиялар, кәсіптік одақтар және ... ... ... ... ... жету үшін азаматтардың
ерікті бірігуі нәтижесінде құрылған ұйым табылады.
Қоғамдық бірлестіктерге қатысушылардың осы ... ... ... ... ... ... жарналарға құқығы жоқ. Олар өздері
мүшелері ретінде қатысатын қоғамдық ... ... ... ... ал ... ... өз ... міндеттемелері
бойынша жауап бермейді.
Қоғамдық бірлестіктер келесі ұйымдық- құқықтық нысандарда құрылады:
- саяси партиялар
- кәсіптік одақтар
- қоғамдық қозғалыс
- қоғамдық мекеме
- қоғамдық ұйым
- ... ... ... ... ... мүгедектер қоғамы және т.б.
Қазақстан Республикасында ... ... және ... ... ... ... істеуі мүмкін. Республикалық қоғамдық
бірлестіктер -ҚР облыстарының жартысынан астамының аумағында өздерінің
құрылымдық бөлімшелері бар ... ... ... -ҚР ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелері бар ... ... ... -ҚР бір ... шегінде жұмыс істейтін бірлестік.
Рухани қажеттерін қанағаттандыру үшін өз мүдделерінің ортақтығы негізінде,
заң құжаттарында белгіленген тәртіп бойынша біріккен ... ... ... діни ... деп ... бірлестіктердің қызметі:
- дінді насихаттау
- діни салттарды өткізу
- діни сауат ашу
Діни бірлестіктердің жарғысында төмендегідеі мәселелер ... ... Діни ... атауы, орналасқан жері
- Діни қатыстылығы
- Қызметінің пәні мен мазмұны
- Діни бірлестіктің құрылымы, басқару органдары
- Діни ... ... мен ... Діни ... ... ... реттелуі
- Бірлестіктің жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу ережелері
- Бірлестікті қайта құру және тарату ережелері
Республикадан тыс ... ... ... ... Республикасындағы діни бірлестіктер әділет
органдарында ... ... ... ... олар Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы
келмесе, осындай діни бірлестіктер жарғыларының(ережелерінің) ... ... ... өз қаражаты есебінен сатып алған немесе өздері құрған
азаматтар, ұйымдар жылу ретінде берген немесе мемлекет ... және ... ... ... басқа да негіздер бойынша сатып алынған мүлікке
меншік ... ... ... ... осы ұйымға өздері берген
мүлікке, соның ішінде мүшелік жарналарға құқықтары сақталмайды. Олар діни
бірлестіктің міндеттемелері ... ... ... ал діни ... өз
мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Діни бірлестік өзінің жарғылық мақсаттарына ... ... ... және ... ... ... ету үшін кәсіпорындар
құруға құқылы.
Діни бірлестіктің ... ... ... ҚР ... ҚР ... ... белгіленеді.
Діни бірлестік азаматтық заңдарда көзделген тәртіппен және негіздер бойынша
таратылады. Құқықтық ... жоқ ... ... ... мемлекет
меншігіне көшеді.
Қор дегеніміз- азаматтар және заңды тұлғалар ерікті мүліктік
жарналар негізінде құрған, әлеуметтік, қайырымдылық , ... ... ... өзге де қоғамдық пайдалы мақсаттарды кәздейтін, мүшелігі жоқ
коммерцилық емес ұйым.
Қордың түрлері
Құрылтайшылардың құрамына, сондай- ақ ... ... ... жеке
- корпоративтік
- қоғамдық
- мемлекеттік
Жеке қор дегеніміз- бір жеке адамның немеес жеке ... бір ... ... жеке қаражаттары есебін құрған қоры. Жеке қордың мүлкі
жеке тұлғадан немесе жеке тұлғалардан- бір ... ... бір ... ... ... ... есебінен, өсиет бойынша түскен мүліктен,
сондай-ақ ҚР Коммерциялық емес ұйымдар туралы ... ... және ... қзметінің мақсаттарына сай келетін бақа да көздерден құралады.
Корпоративтік қор дегеніміз- бір заңды тұлғанң немесе ... ... ... және ... емес ұйымдардың осы ұйымдардың
қаражаттары есебінен құрған қоры.Корпоративтік қордың мүлкі бір ... ... ... коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдардан
бір жолғы және ... ... ... есебінен, сондай-ақ ҚР Коммерциялық
емес ұйымдар туралы заңында анықталған және жеке қор қзметінің мақсаттарына
сай ... бақа да ... ... қор дегеніміз- бір отбасының мүшелері болып табылмайтын жеке
адамдардың және ... ...... бірлестіктердің құрған қоры.
Қоғамдық қордың мүлкі заңды тұлғалардан – қоғамдық бірлестіктер мен ... бір ... және ... ... түсетін есебінен, сондай-ақ ҚР
Коммерциялық емес ұйымдар туралы заңында анықталған және жеке қор қзметінің
мақсаттарына сай келетін бақа да ... ... қор ... ... ... ... ... тәртәппен мемлекеттік меншікті иелену, пайдалану және оған
билік ету ... ... ... ... мен ... мемлекеттік
бюджет қаражаты есебінен жүзеге асыратын қор. Мемлекеттік қордың ... ... ... ҚР ... ... қаражаты есебінен,
сондай-ақ ҚР Коммерциялық емес ұйымдар туралы заңында анықталған және ... ... ... сай ... бақа да ... құралады.
Қызмет мақсаттарына қарай
- әлеуметтік
- қайырымдылық,
- мәдени
- білім қорлары және өзге де ... ... ... ... ... ... бойынша мынадай реттерде:
- егер қордың мақсаттарын жүзеге асыру үшін оның ... ... ... ... ... алу ... ... болмаса
- егер қордың мақсаттарына жету мүмкін олмаса, ал қор мақсаттарына
қажетті өзгерістер ... ... ... қор өз ... ... көзделген мақсаттардан бас тартқан жағдайда
- заң құжаттарында ... ... ... ... ... ... таратуды көздейді.
Қоғамдық қор таратылғаннан кейін мүлік оның жарғысында ... ... боп ... ... ... деп ... жағдайлар да кездеседі.
Мысалы, бюджеттен тыс мемлекеттік қорлар қоғамдық қорлар бола ... ... 107 ... ... ... ... Бюджеттен тыс
ммлекеттік қор мемлекеттік комерциялық емес ұйымдардың дербес түрі болып
табылады, оның құқықтық ... ... ... ... ... айқындалған.
Мекеме дегеніміз- басқару, әлеуметтік - мәдени немесе өзге ... емес ... ... ... ... үшін құрылтайшы құрған
және қаржыландыратын ұйым.
Мекеменің түрлері:
- мем лекеттік орган
- қайырымдылық
- білім беру
- мәдениет
- медициналық
- ғылыми
- ... ... және ... ... ... ҚР Президентінің ҚР
Үкіметінің және астана, облыстар, Республикалық маңызы бар қала әкімдерінің
шешімдері ... ... ... және заң ... ... ... белгіленбесе, тек мемлекеттік бюджеттің немесе ҚР Ұлттық Банкі
бюджетінің(шығыстар сметасының) есебінен ғана ұсталатын мекеме ... деп ... ... ... ... ... ... ету
құқығы белгіленген тәртіппен берілген мекемелерді қоспағанда, мемлекеттік
мекеме басқа ... ... құра ... ... ... бола алмайды.
Мемлекеттік органдар болып табылатын мекемелер ... ... ... ... және ... ... үшін ... заңдар
бойынша тіркеуден өтуі тиіс.
Тұтыну кооперативі дегеніміз- Қатысушылардың материалдық
және өзге де ... ... үшін өз ... жарналарын біріктіру арқылы жүзеге асырылатын
азаматтардың ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар да кіре алады. Селолық тұтыну кооперативтері
тек өз ... ғана ... ... ... ... басқа да азаматтардың
материалдық және өзге де қажеттіліктерін ... үшін ... ... ... ... оның міндеттері бойынша
коооператив мүшелерінің қосымша жарнасының енгізілмеген бөлігі ... ... ... ... ... ... ... оның мүшелері арасында бөлуге болмайды және олар ... ... ... ... ... ... ... жыл сайынғы баланс бекітілгеннен ... үш ай ... ... ... ... міндетті
Тұтыну кооперативі келесі қағидаларға негізделіп құрылады:
- тұтыну кооперативіне кіру және шығу еркі
- міндетті түрде мүшелерінің жарналар қосуы
- тұтыну кооперативін демократиялық ... ... ... ... ... ... ... кооперативі қызметі жөнінде ашық мәліметтер болуы
Тұтыну кооперативі құқықтық жағдайы ҚазССРдың ... ... ... ... ... ... ... қауымдастық нысанындағы бірлестігі
Коммерциялық ұйымдар өздерінің кәсіпкерлік қызметін үйлестіру, ... ... ... ... мен қорғау мақсатында өзара, сондай-ақ
коммерциялық емес ұйымдармен ... шарт ... ... ... құра ... Қауымдастық коммерциялық емес ұйым болып
табылады. Қауымдастық мүшелері одаққа ерікті ... ... және ... ... ... өз ... міндеттері бойынша жауап бермейді. Қауымдастық
мүшелері оның ... ... ... ... ... ... ... субсидиарлық жауаптылықта болады
Қауымдастық мүшесі қауымдастықтың құрылтай шартында белгіленген реттерде
және тәртіппен қауымдастық ... ... ... шығарылуы мүмкін.
Қауымдастық мүшелерінің келісімімен оған қауымдастықтың жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... ол ... дейін
туындаған міндетемелері бойынша оның субсидиарлық жауаптылықта байланыс
тырылуы мүмкін.
Қауымдастықтың атауында «қауымдастық» немесе «одақ» деген сөздерді ... осы ... ... ... ... мәніне көрсетпе болуға
тиіс.
Заңды тұлғалардың ... тек ... ... ... ... ... және ... құжатарында оның нысандарын
көрсету арқылы құрылуы мүмкін.
Қауымдастық заңды тұлға болып табылады. Олбірнеше ... ... ... Оның ... ... өз ... сақтайды. Қауымдастық өз
мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Қауымдастық белгілі тәртіппен құрылады.
Қауымдастықтың мүлкі оның мүшелерінің жарналары , өз ... ... тағы ... ... ... есебінен құрылады. Мүшелері берген мүлік
оның меншігіне ... ... ... ... ... ... ... бірігіп,
кәсіпорын құруы мүмкін.
Қауымдастықтың құрылтай құжаттарында көрсетілген жағдайларда және тәртіпте
қауымдастық мүшесі ... ... ... ... ... Оның жауапкершілігі жөнінде қауымдастықтан шығуға қатысты ережелер
қолданылады.Мүше қаржылық жыл аяқталған соң өз ... ... ... ... жылдың ұзақтығы құрылтай құжаттарында
көрсетілуі тиіс, ол күнтізбелік жылға тең болуы мүмкін.
Ғылыми ... ... ... ... ... ... тұрғыдан қарауға талпыныстар ... ... ... және ... ... ... негізгі айырмашылық ұйымдық-
құқықтық нысанынан емес және қызметінің көлемі мен сипатында ... ... ... ... деп ... Іс ... ... жаңа позиция тұрғысынан қарудағы ... ... ... ... ... оны ... заң ... белгілі ыңғайларды
пайдаланады – кіріс табу және оны қайта үлестіру: шаруашылық серіктестіктер
нысанындағы азаматтық ... құру үшін ... ... ... ... ғана ... ... қызмет түрі мен бағытын
негізге ала отырып, салықтар бойынша жеңілдіктер беру қажет.
Осы ретте ... тура ... ... біз ... да азаматтық
құқық проблемасы салық заңнамасы проблемасымен араластырудың ... жоқ ... ... ... ... ... ... шеш алмайды,
өйткені олар құқықтық осы саласы пәнінен тыс тұрады. Сонымен ... ... ... қасына толық жүйелі емес болып көрінеді.
Мәселен, заңды тұлғаға оның қызметінің түрі мен ... ... ... жеңілдіктерін беруді ұсына отырып, ол егер, мекемелер,
бірлестіктер, қорлар, ассоциялар қандай да бір ... ... ... пайда тауып, оны үлестірсе, онда олар коммерциялық құрылым болып
танылуы мүмкін. Егер серіктестіктер, өндірістік кооперативтер, ... ... ... байланысты емес қызметті ... ... ... ... қатысушылар мен құрылтайшылар арасында үлестірмейтін ... ... ... ... емес ... ... Ю.Г.Басин
“анықтап айырудың ең сенімді өлшемі пайданы қатысушылар арасында үлестіру
мүмкідігі болып табылады”,-деп атап ... Оның ... егер ... ... ... құрылтай құжаттарына орай қатысушылар арамында пайданы
үлестіруге құқылы болса, онда ол ... ... ... ... ... ұйым ... ... тиіс. Егер де заңды
тұлға заңнама немесе құрылтай құжаттарына орай ... ... ... онда ол коммерциялық емес ұйым болып танылуы тиіс, және оның бүкіл
пайдасы, егер ондай пайда ... ... ... ... ... курстық жұмысымда “Заңды тұлға” тақырыбын таңдаған жағдайда,
алдыма қойған мақсаттарыма жеттім деп ...... ... ... ... оны таратуға,
негіз болып табылатын дәрменсіздігі.
Қоғамдық бірлестік – заңдарға қайшы келмейтін, ортақ ... үшін ... ... бірігуі нәтижесінде құрылған ұйым.
Діни бірлестік – рухани қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін өз
мүдделерінің ортақтығы ... заң ... ... ... азаматтардың ерікті бірлестікгі.
Мүліктік оқшаулық – заңды тұлғаның экономикалық-құқықтық белгісі
болып табылады.
Дербес мүліктік жауапкершілік дегеніміз – ол ... ... ... ... ... барлық мүлікпен беруі.
Тарату дегеніміз – заңды тұлғаның ... мен ... ... ... ... – құрылтайшысы басқару, әлеуметтік – ... ... емес ... өзге де ... ... ... үшін құрған
және қаржыландыратын ұйым.
Заңды тұлғалардың мемлекет өмірінде, әсіресе еліміздің экономикасын
өрлетуде маңызы өте зор. Көптеген ... ... ... тұлғалары
Қазақстанның байтақ даласын игеріп, халқына, елге пайда тигізіп жатса,
коммерциялық емес ... ... ... ... ... өз ... ... позициясын ұстануға, демократияны нығайтып, құқықтық мемлекет
орнатуға ат салысып жатуда.
Сонымен қорытынды ... ... ... ... ... ел ... халық байып,бейбітшілік болсын»,-дегім
келеді.
Пайдаланған әдебиеттер.
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі.
2. Азаматтық құқық. ... ... ... Ғ.Төлеуғалиев.
4. Азаматтық құқық. Ғ.Сапарғалиев.
5. Заңды тұлғалар. С.И. Климкин.
6. Заң журналы. №9, 2001 ... Заң ... №11, 2000 ... Заң ... №8, 2000 ... Юрист журналы. №11, 2001 жыл.
10. Заң газеті. №8, 28 ақпан 2005 ... ... ... ... ... ... ... №11, 2000 жыл.
Заң газеті №8. 28 ақпан 2005 жыл.
С.ИКлимкин. заңды тұлғалар 18-21 беттер.
С.ИКлимкин. Заңды Тұлғалар. 17-бет.
Ғ.Төлеуғалиев. Азаматтық құқық.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аудит кезіндегі есеп беру3 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Экологиялық нормалау түрлері6 бет
Сақтандыру нарығы және оның Қазақстан Республикасында дамуы12 бет
Қосылған құн салығы10 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Бухгалтерлік есепке алу туралы қазақстан республикасының заңы. 1995 жылғы 26 - желтоқсаннан, қосымшалары мен өзгертулері27 бет
Сыртқы экономикалық қызмет субъектілерінің құқықтық жағдайы7 бет
Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь