Автокөлік салалары бойынша қаржылық есеп және оны талдаудың теориялық негіздері

КІРІСПЕ 3

1 АВТОКӨЛІК САЛАЛАРЫ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 6
1.1 Қаржылық есептілікті құрастырудың негізгі қағидалары және қаржылық есептілікке қойылатын негізгі талаптар 6
1.2ХҚЕС жүйесіндегі қаржылық есептіліктің мазмұны және оны құрастырудың әдістемелік негізі 16
1.3 Қазақстан Республикасындағы қаржылық есептілік пен бухгалтерлік есептіліктің нормативтік.құқықтық реттелуі 28

2 АВТОКӨЛІК САЛАЛАРЫ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕПТІЛІГІН ТАЛДАУ. ҚАРЖЫ КӨЗДЕРІ 32
2.1 Баланс өтімділігі 32
2.2 Табыстар мен шығындар есептілігін талдау 47
2.3 Меншікті капитал өзгерісінің есептілігін талдау 56


ҚОРЫТЫНДЫ 79

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 82
Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан-2030» атты жолдауында еліміздің қорытынды дамуы ол экономикалыұқ өсу болып табылады деп жазылған және де бұл тақырып еліміздің бүгінгісі мен ертеңінің, сонымен қатар болашағының ең маңызда тақырыбы болып қалмақ. Бұл мақсаттағы ең маңызды орынды «ақпарат» алады, себебі ақпараттың дамуы тек экономикалық өсуді ғана емес сонымен қатар, әлеуметтік кеңістікке және Қазақстанның халықаралық ұйымдардағы интеграциялануына елеулі әсер етеді. Нарықтық экономика талаптары негізінде шаруашылқ жүргізуші субъекттің экономикалық механизімін қазіргі заманға сай экономикалық ақпараттсыз басқару мүмкін емес, әрине бұүл ақпараттардың маңызды бөлігін бухгалтерлік есеп мәліметтері құрайды. Бухгалтерлік есептілік мәліметтері шаруашылық жүргізуші субъетінің жұмыстарын және онвң құрылымдық бөлімшелерін жедел басқару, экономикалық жоспарлар мен ағымдағы жоспарларды, сонымен қатар мемлекеттің экономикалық дамуын зерттеу, зерделеу үшін қажет болып табылады.
Барімізге мәлімдей ұлттық кәсіпорындарға 80-жылдардың аяғында өз бетінше шетел кәсіпорындарымен серіктестік қатынастар орнатуға, сонымен қатар шетел фирмаларымен бірігіп кәсіпорындар құруға рұқсат етілген болатын. Осындай серіктестіктерді жүзеге асыру барысында шетел серіктестері кеңес заңнамаларының негізінде жасалған бухгалтерлік және қаржылық есептілік мәліметтері есептілік туралы толық мәліметтер бермейтіндігін, сонымен қатар Қазақстан Республикасының әлемдік экономикалық кеңістікке кіруіне біршама қиындықтар туындататынын түсінген болатын.
Осындай түсініспеушіліктердің болуын жою үшін еліміз егемендігін алғаннан кейін біршама шаралар жүзеге асырылған болатын. Бұл мақсатта елімізде бухгалтерлік және қаржылық есептілікті гоманизациялау жұмыстары жүргізіле бастады, яғни 1992 жылы 22 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Министірлер Кабинетінің Бұйрығымен «Ұлттық шаруашылықта бухгалтерлік есеп және бастапқы құжаттар мен статистиканы құрастыру туралы ұлттық бағдарлама» қабылданған болатын, сонымен қатар 1995 жылы 26 желтоқсанда «Бухгалтерлік есеп туралы» заң қабылданған болатын.
Осы құжаттарға сәйкес 1997 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстан Республикасының Ұлттықт комиссиясымен есептіліктің 17 мемлекеттік стандарттары, субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметін бухгалтерлік есептілікте тіркеу үшін шоттар жоспары, сонымен қатар осы шоттар жүйесін қолдану және жаңа шоттар жүйесіне көшу тәртәптері және қаржылық есептілікті ұсыну концепциясы қолданысқа енгізілген болатын. Сонымен қатар қабылданған стандарттарға методологиялық кеңестер, жаңа есеп регистірлері, қаржылық есептілік формалары және оны толтыруға байланысты инструкциялар жарық көрген болатын.
1. Абленов Д.О. Аудит негіздері.- Алматы.: Экономика, 2005. – 225б.
2. Кеулімжаев Қ.Қ. Бухгалтерлік есеп негіздері.- Алматы.: Экономика, 2006. - 177б.
3. Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп негіздері.- Алматы.: Экономика, 2005. - 366б.
4. Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ финансовой отчетности.- Алматы.: «Қаржы қаражат», 1998. – 315б.
5. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. Қаржылық есеп.- Алматы.: Экономика, 2001. – 323б.
6. Елемесов Р.Е. Экономика зарубежных стран:Учебное пособие.-Алматы.: Қазақ университет, 2008.-258б.
7. Назарова В.Л. Шаруашылық субъектілерінің бухгалтерлік есебі.- Алматы.: Қазақ Университеті, 2005. – 212б.
8. Палий В.Ф. Международные стандарты финансовой отчетности.- Москва.: Юнит, 2005. – 179б.
9. Радостовец В.В., Габдуллин Т.Ғ., Шмидт О.И.,и Радостовец В.К. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. - Алматы.: Қазақстан – орталық аудиті тәуелсіз аудиторлық компаниясы, 2003. – 427б.
10. Рахимбекова Р.М. Финансовый учет на предприятии. Учебник. – Алматы.: Экономика, 2005. – 129б.
11. Сейітқасымов Ғ.С. Ақша, кредит, банктер.- Алматы.: Экономика, 2006.-480б.
12. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности.- Минск, 2004. - 159б.
13.Тасмағанбетов Т.А. Қаржы есебі.- Алматы.: Экономика, 1998. – 236б.
14.Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік.- Алматы,1999.
15. Нидлз Б., Андерсон Х. К. Принципы бухгалтерского учета, 2002. – 121б.
16. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі.- Алматы.: Юрист, 2007. - 308б.
17.Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылдың 28 ақпанында қабылданған Заң, № 243 – ІІІ ҚРЗ. Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру жөнінде. - Алматы
18. Қазақстан Республикасының салықтық кодексі, 2008 жыл 10 желтоқсанда қабылданған «Бюджетке төленуге тиісті салықтар мен басқа да төлемдер жөніндегі заңы» (2009 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген).
19. Қазақстан Республикасының 1995 ж. 31 тамызда қабылданған заң, № 2444 – І ҚРЗ. Ұлттық банкі туралы.- Алматы, 1995.(өзгерістер мен толықтыруларды ескере отырып).
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1 АВТОКӨЛІК САЛАЛАРЫ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... және ... қойылатын негізгі талаптар
6
1.2ХҚЕС жүйесіндегі қаржылық есептіліктің мазмұны және оны ... ... ... Республикасындағы қаржылық есептілік пен ... ... ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕПТІЛІГІН ТАЛДАУ. ... ... ... ... ... мен шығындар ... ... ... ... ... ... талдау
56
ҚОРЫТЫНДЫ
79
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... атты ... ... ... ол экономикалыұқ өсу болып табылады деп жазылған
және де бұл тақырып еліміздің бүгінгісі мен ... ... ... ең ... тақырыбы болып қалмақ. Бұл мақсаттағы ең ... ... ... ... ... ... тек ... өсуді
ғана емес сонымен қатар, ... ... және ... ... ... ... әсер ... Нарықтық
экономика талаптары негізінде шаруашылқ жүргізуші субъекттің экономикалық
механизімін қазіргі ... сай ... ... ... ... ... бұүл ақпараттардың маңызды бөлігін бухгалтерлік ... ... ... есептілік мәліметтері шаруашылық
жүргізуші субъетінің жұмыстарын және онвң ... ... ... экономикалық жоспарлар мен ағымдағы жоспарларды, сонымен қатар
мемлекеттің ... ... ... ... үшін ... ... мәлімдей ұлттық кәсіпорындарға 80-жылдардың аяғында өз
бетінше шетел ... ... ... ... ... ... ... бірігіп кәсіпорындар құруға рұқсат етілген
болатын. Осындай серіктестіктерді жүзеге асыру барысында шетел ... ... ... ... ... және ... ... есептілік туралы толық мәліметтер бермейтіндігін,
сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... туындататынын түсінген болатын.
Осындай түсініспеушіліктердің болуын жою үшін еліміз егемендігін
алғаннан кейін біршама ... ... ... болатын. Бұл мақсатта
елімізде бухгалтерлік және қаржылық есептілікті ... ... ... яғни 1992 жылы 22 ... ... ... ... Бұйрығымен «Ұлттық шаруашылықта бухгалтерлік есеп
және бастапқы құжаттар мен статистиканы құрастыру туралы ... ... ... ... ... 1995 жылы 26 ... «Бухгалтерлік
есеп туралы» заң қабылданған болатын.
Осы құжаттарға сәйкес 1997 жылдың 1 ... ... ... Ұлттықт комиссиясымен есептіліктің 17 ... ... ... ... бухгалтерлік
есептілікте тіркеу үшін шоттар жоспары, сонымен қатар осы ... ... және жаңа ... ... көшу ... және ... ... концепциясы қолданысқа енгізілген болатын. Сонымен қатар қабылданған
стандарттарға методологиялық кеңестер, жаңа есеп регистірлері, ... ... және оны ... ... ... ... болатын. Қазіргі кезде елімізде бухгалтерлік ... ... әрі қарй ... ... ... жұмыстар атқарылуда. Оның
бірден бір себебі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... арналған стратегиялық даму жопары», Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік (қаржылық) есепке алу және ... ... ... ... ... ... ... құрылуы
болып табылады.
Менің «Автокөлік салалары бойынша қаржылық есеп. Қаржы ... ... ... ... есептіліктің мәні мен мазмұнын, ... ... ... есептілік формаларын толық түрде талдау
жұмыстарын жүзеге ... ... ... жетілдіру жолдарын
қарастыруға тырыстым.
Курстық жұмыс ... үш ... ... ... әдебиеттер тізімі, қосымшалардан тұрады.
Жұмыстың бірінші бөлімінде қаржылық есептілік түсінігі, ... ... ... ұсынылуы, қаржылық есептілікті құрастырудың негізгі
қағидалары және қаржылық ... ... ... ... ... ... есептіліктің мазмұны және оны құрастырудың әдістемелік
негізі және ... ... ... ... пен бухгалтерлік
есептіліктің нормативтік-құқықтық реттелуі көрсетілген.
Курстық жұмыстың екінші бөлімінде ... ... ... ... ақша ... қозғалысының есептілігі, табыстары мен
шығындарының есептілігі, онымен қатар капитал қозғалысының есептіліктеріне
жүйелі түрде талдау жұмыстаы жүзеге ... ... ... ... ... есептілікті жетілдірі жолдары,
яғни қаржылық есптілік депотизапийін құру – қаржы ... ... ... ... ... етілуі, Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік ... ... алу және ... жүйесін дамыту
тұжырымдамасына, Қазақстан ... ... ... объективті қажеттігіне, сонымен қатар ХҚЕС №1 «Қаржылық
есептілікті ... ... ... өзгертулерге басты назар
аударылған. Курстық жұмыс жұмысын жазу ... ... ... ... ... ... ... шектелген
серіктестіктің (ЖШС) нақты мәліметтері қолданылды.
Автокөлік салалары бойынша қаржылық ... ХҚЕС ... ... талдап көрсету - курстық жұмыстың мақсаты болып табылады.
1.АВТОКӨЛІК САЛАЛАРЫ БОЙЫНША ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қаржылық ... ... ... ... және қаржылық
есептілікке қойылатын негізгі талаптар
Қаржылық есептіліктің құрастырылуы бухгалтерлік есеп қағидаларына
негізделеді. Нарықтық экономикаға өтудің ... ... ... жаңа ... ... яғни «бухгалтерлік есеп қағидасы»
деген категория пайда болды. 1990 ... ... ... ... ... ... дегенмен «қағида» деген термин 1990 ... ... ... ... ... «бухгалтерлік есеп» жөніндегі коптеген арнайы
әдебиеттерде кеңінен қолданылған болатын. Бірақ ол, есеп жүргізудің маңызды
категория сы ... ... ... ... Бұл ... ... ... яғни жиі тек бухгалтерлік есеп жайлы ... ... ... байланысты мәтіндердің стилистикасын өзгерту үшін ғана қолданылып
келген болатын. Ал біздің есептілікке байланысты әдебиеттерде «қағиданың»
бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... ... ол есеп ... қазіргі заманғы англосаксондық ... ... Ал осы есеп ... ... жүйесінің
негізін жалпы қабылданған есеп қағидалыры құрайды.
Сонымен, «бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... және Мичигандық жоғарғы оқу орнының
профессоры Д.Рис бұл терминді былайша түсінген ... ... бұл ... ... ... ережелері». Олардың ойнша
«қағида» деген сөз ... ... ... ... ... ... ... ережелерді анықтау үшін қолданылады және ол ... ... бір ... ... ... нмесе тәжірибе». Ф.Вудтың
көзкарасы боынша, «бухгалтерлік есеп қағидалары бұл шаруашылық операциялары
туралы мәліметтерді ... ... ... ... Негізінен
бұл сұраққа жауапты ең алдымен осы «қағида» деген сөздіңмағынасын анықтап,
зерттеп ... ... ... ... ... ... ... тілінен
аударғанда «бастама» немесе «негіз» деген мағынаны білдіреді, яғни ... ... ... білімнің негізгі базалық жағдайы. ... ... – бұл осы ... ... ... келеди. Әрбір ғылым осы
ғылымға тән қағидаларға негізделуі тиіс.
Бухгалтерлік есептің жеке қағидаларын қалыптастыру үшін тек ... ... ғана ... ... ... ... есеп» анықтамасында
негізге алу қажет. Бухгалтерлік есеп – үздіксіз, бір –бірімен байланысты
және ақшалай ... ... ... ... ... ... ... яғни «Бухгалтерлік есеп» ... ... бұл ... өзгеше көрсетілген. Бухгалтерлік есеп – субъектінің активтері,
меншікті капиталы, шығыстары мен табыстары ... ... ... ... ... ... бұл анықтамалардың ең ... ... ең ... ... ... және ... элементтерін көрсетуді негізге алады, ао ол міндетті түрде
бухгалтерлік есеп әдістерін ... ... ... ... ... ... есеп ... әрине бухгалтерлік есеп ... өте ... ... болып келеді. Осыдан бухгалтерлік есеп
қағидалары есеп жүргізуге қажет пе? Біз бұдан бұрынырақ та ... да ... едік ... ... ... ... Бұл ... жауабы әрине
ол керек. Себебі біріншіден, біз жоғарыда көрсетіп кеткендей, әр бір ғылым,
соның ішінде ... есеп ... да ... ... ... ... Екіншіден, ол есеп реформаларын дұрыс жүргізудің бірден
бір себебі болып келеді. Ал бұл терминалогияның біркелкілігі – ... ... ... керектігінде болып келеді. Бірақ «бухгалтерлік
есеп қағидасының» әлі ... ... ... ... жоқ. ... ... есеп ... мазмұнына назар ... ... пен О.М. ... атап ... «бұл ... ондаған жылдар
бойы жалпы қабылданған, негізделген әр түрлі ... мен ... есеп ... функциялары, кезеңдері, талаптары мен
есептің әр түрлі ... мен ... осы ... есеп ... ... тенденциясы анық байқалады».
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің негізгі қағидалары:
1. Ақшалай өлшем қағидасы. ... ... тек ... ... ақпараттар ғана тіркеуге алынады. Бұндай есептіліктің
артықшылығы ол ... ... ... түрі және осы ... арқылы
автокөлік салалары бойынша біркелкі емес ... сан ... ... олар сан түрінде берілгендіктен оларды қосуға
және әр түрлі тәсілдер ... ... ... ... ... ... болып келеді, себебі ол арқылы ұлттық және
шетел валюталарында автокөлік салалары бойынша мүліктік ... ... ... ... ... ... ... есептіліктер және баланс жасалады.
2. Үздіксіздік қағидасы ... ... ... ... ... ... ағылшындақ ғалымдардың айтуы бойынша тұрақты
қызығушылық қағидасы. Бұл қағида ... ... ... ... ... жүргізуші ретінде қарастырылады. Үздіксіздік
қағидасына сәйкес кәсіпорынға өз активтерін тұрақты түрде бағалап
отыруға ... ... ... ... ресурстар тауарларды өндіру
үшін қолданылады, ао олар ... ... ... ... ... ... ... Сату кезінде бухгалтерлік есеп
олардың сатылу бағасымен расталған тауарлар құнын таниды. Бұл ... ... ... ... ... ... материалдар
мен басқа да құралдардың құнын оларды болашақта сату ниеті ... ... ... ... ... қажет емес. Керісінше
егер кәсіпорын болашақта жабылатын болса, онда бұл жағдайда автокөлік
салалары бойынша ресурстары ... ... құны ... Бухгалтерлік есеп үздіксіздік қағидасына сүйенгендіктен, ол
сәйкесінше кәсіпорын өз ... ... ... ... ... ... ... деген ақпараттарға ие болып келмейди.
3. Екі жақтылық қағидасы. Бұл қағидаға ... ... ... ... кездеседі: біреу автокөлік салалары бойынша – ... ал ...... ретінде ұсынылған. Активтер –
болашақта экономикалық табыс алып ... ... ... ...... мен ... ... Активтер мен
пассивтер бухгалтерлік есептілік ережелеріне сәйкес тең болуы қажет,
бұл теңдік ... ... ... ... ... ... операциялар екі жақтылық жазу арқылы көрсетілген
синтетикалық ... ... ... Ал екі ... ... есеп ... ең ... элементі болып табылады. ... ... әр ... ... бухгалтерлік есеп шоттарында
корсетілуі үшін екі рет жазылады, яғни бір рет бір ... ... ... рет ... шоттың кредитінде бір сомаға ... ... жазу ... ... ... ... ... байланысын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар оның ... ... ... мағынаға ие болып келеді, өйткені ол
шоттардағы қорытынды жазулардың балансталуын ... ... Бұл ... ... ... ... ... мен кредиті бойынша
айналымдардың сомасы есептелген жағдайда әр ... ... ... ... ... Олар сәйкесінше бір-бірімен тең болуы тиіс, ал
керісінше болған жағдайда ол есептілік жүргізуде ... ... ... Әо ... есеп ... кі жақты әсер
ететіндіктен, бухгалтерлік есеп шаруашылық ... ... ... ... ... Екі ... жазу ек
жақтылық қағидасының тәжірибелік нұсқасы ... ... ... Бұл қағида Я.В.Соколовпен құрастырылған болатын. Бұл
бухгалтерлік есеп қағидасының ... ... ... ... мен ... ... болу ... әсер ететін барлық қызметтер,
операциялар, үрдістер тіркеліп отырылады. Я.В.Соколовтың айтуы ... бір ... ... операциялары кезінде, егер ол ... ... олар ... бола ... ... ... ... оқиғалардың барлығы бухгалтерлік есепте тіркеле
бермейтіндігін айтып ... ... ХҚЕС ... ... есептіліктің мазмұны және оны құрастырудың
әдістемелік негізі
Дамыған қоғамда бухгалтерлік есеп мәліметтері негізінде құрастырылатын
қаржылық есептіліктің мазмұнын ... ... ... ... ... кезде алдына қойылған ең негізгі мақсаттарының бірі
болып табылады. Қаржылық есептіліктердің мәліметтері ... және ... ... бір ... ... ... ... үшін,
ал макроэкономикалық деңгейде экономикалық өзара байланыстардың даму
тенденцияларын ... ... баға ... ... қоғамдағы
әлеуметтік бағыттардың өзгеруі және тағы басқа жағдайларға ... ... ... бухгалтерлік есептің құқықтық және әдістемелік дамуын
қамтамасыз ететін тенденциялардың бірі ол ... ... ... ... ... елімізде халықаралық стандарттарға сәйкес есептілікті
дамыту үшін ... ... ... есепке алу және аудит
жуйсін дамыту тұжырымдамасының жобасы» 2007-2009 ... ... ал бұл жоба ... ... ... ... 9 тамызда №233-ө өкімімен бекітілген Халықаралық қаржылық есеп
беру стандарттарына жедел енгізу жөніндегі 2006 ... ... ... ... ... қаржылық есептілік стандарттары әр түрлі мемлекеттерде
қаржылық есептілікті ... үшін ... ... ... мен ... унификациясы үшін жасалған. Есептілік сыртқы
қолданушыларға да құрастырылып ... әр ... ... ... ... және ... ... сипаттайтын
көрсеткіштерді ұсынуда көптеген айырмашылықтар бар. Есептілік әр елдің
қолданушыларына түсінікті және ... ... үшін ... ... стандарттары қабылданған және әлі күнге дейін ... Ол қай ... ... ... ... қызметі туралы
ақпараттарды ұсынуды, дайындау процедуралары мен оны ... ... үшін ... ... ... ... №1 ХҚЕС «Қаржылық есептілікті
ұсынылуымен» анықталған.Бұл жалпылама белгіленген ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген, бұл оның
өткен кезең көрсеткіштері мен басқа ... ... ... байланысты біршама жетістіктерге жетуге
мүмкіндік береді. Сонымен қатар ... ... ... байланысты кеңестер және оның мазмұнына деген минималды талаптар
ұсынылған.
ХҚЕС қағидалары мен ережелеріне сәйкес жасалған жалпылама қаржылық
есептілік ... ... ... ... ... ... ... қолданушылардың ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін
қолданылады. ХҚЕС сәйкес жасалған қаржылық ... ... ... ... ... ... жасалған операциялары мен қаржылық жағдайын
құрылымдық түрде ұсынуға ... ... ... ... ... шешеімдер қабылдау үшін қоолданушылардың үлкен тобына
қаржылық жағдай, ақша ... ... ... мәліметтерді
ұсыну.
2. Кәсіпорын басқарушылары ... ... ... ... ... мәліметтерді ұсыну.
ХҚЕС сәйкес автокөлік салалары ... ... ... ... ... ... ... мен шығыстар туралы есептілік.
3. Капиталдағы барлық өзгерістерді көрсететін есептілік.
4. Ақша қозғаласы туралы есептілік.
5. Есеп саясаты және түсіндірме хат.
Автокөлік салалары ... ... ... ... ... ... ... қатар қаржылық шолу да ... ... ... ... ... ... ... салалары бойынша қаржылық
жағдайы, кәсіпорын қызметі кезінде кездесетін негізіг қиындықтар келтірілуі
мүмкін. Сонымен ... ... ... қызметтің қаржылық нәтижелерін
анықтайтын факторлардыталдаудың қорытындылары, табыстың өсуін ... және ... ... мақсаттарында жасалған іс-шаралар, автокөлік
салалары бойынша инвестициялық саясаты, дивиденттер ... ... ... көрсетілуі мүмкін. Құжаттағы мәліметтердің ішінде ең басты назар
қаржыландыру көздерін талдауға, ... ... ... ... ... ... іс-шараларға аударылады. Аталған құжаттардан
басқа сонымен қатар қаржылық ... ... ... ... ... ... құнға байланысты есептіліктер және
экономикалық шешімдер қабылдау үшін ... ... ... ... тағы да ... ... көрсетілуі мүмкін.
Қаржылық есептіліктің мзмұнына және қаржылық ... ... ... ... қоса ... қосымшаларға қарамастан, ХҚЕС бойынша
қаржылық есептілікке қойылатын негізгі ...... ... ... оның әр ... анықталуы болып табылады.
Қаржы есептiлiгiнiң әрбiр компонентi ... ... ... тиiс. ... ... ... ... дәлме-дәл бөлiп көрсетiлуге
және, егер бұл ... ... ... ... үшiн ... ... тиiс:
а) есеп беретiн автокөлік салалары бойынша атауы немесе өзге де ... ... ... ... ... ... осы ... кез
келген өзгерістер;
б) қаржы есептiлiгi жеке ұйымды немесе ұйымдар тобын қамти ма;
в) қаржы есептiлiгiнiң тиiстi ... үшiн ... ... жарайтынына
қарай, есепті күн немесе қаржы есептiлiгiн қамтитын кезең;
г) 21-«Валюталық бағам ... ... ІAS ... ... ... ... ... есептiлiгiнде соманы ұсынған кезде пайдаланылған дәлдiк деңгейi.
Қаржы есептiлiгi міндетті түрде кем ... жыл ... ... тиiс. ... ... бойынша есепті күні өзгерген және кезең
ішіндегі жылдық қаржы есептiлiгi бiр жылға ... ... ... ұсынылған кезде, ұйым қаржы есептiлiгiнде қамтылған кезеңге
қосымша мыналарды ашып ... ... ... ұзағырақ ... ... ... ... ... пайдалар мен залалдар туралы есептегі, меншiктi капиталдағы өзгерiстер
туралы есептегі, ақшалай қаражаттардың қозғалысы ... ... ... ескертулердегi салыстырма сомалардың толық дәрежеде ... ... ... ... ... бір жыл ... кезең үшін ұдайы жасалады.
Алайда ... ... ... ... ... есептерді, мысалы,
ұзақтығы 52 апталық кезең үшін ұсынуды қалайды. Осы ... ... тиым ... өйткенi алынатын қаржы есептiлiгiнде бiр жылдық
кезең үшін жасалатын қаржы есептiлiгінен ... ... бола ... баланс қаржылық есептіліктің ең негізгі формаларының
бірі, оның мәліметтері арқылы автокөлік салалары бойынша ... ... ... балансты құрастыру жұмыстары кезінде оның ұзақ
мерзімді және ... ... ... ... ... ... ... және олар жеке классификация түрінде болу қажеттілігі
негізінде жасалуы ... Егер ... ... ... классификацияға
бөлмеу туралы шешім қабылданса, онда бухгалтерлік баланста ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар егер
баланста активтер мен ... жеке ... ... ... онда
кәсіпорын міндетті түрде есептілік кезеңінен кейін 12 ай ... және осы ... ... кезінде олардың өтелуі немесе төленуі күтілетін активтер ... ... ашуы ... ХҚЕС ... ... талаптың орындалуы
қаржылық есептілікті қолданушыларға айналым капиталының құрамындағы таза
активтер жайлы тиімді ақпараттарды алуға ... ... ... ... ... ... ... кезеңде сатылуы тиіс активтер ... тиіс ... мен ... ... ... төлем
қабылеттілігін және өтімділік деңгейін талдауға мүмкіндік береді.
ХҚЕС активтердің ұзақ мерзімді және ... ... ... ... ... аударылады. №1 ХҚЕС «Қаржылық есептілікті ұсынылуы»
стандартында осы ... ... ... тиіс ... анықталған. Актив, егер
мынадай өлшемдердің кез келгенін қанағаттандырса, міндетті түрде қысқа
мерзімді актив ретінде ... ... оны ... ... не ол кәсiпорынның әдеттегі операциялық кезеңiнiң
барысында ... ... ... ... ол ... сауда мақсаттарына арналса;
в) оны есепті күннен кейін он екі айдың ішінде сату ұйғарылса; не
г)ол ... ... ... ... ... баламалары нысанында
болса (7-«Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есептер» ІAS ... ... ... ... ... кейін, ең болмағанда, он
екі айдың ішінде қандай да ... ... ... ... үшін ... ... пайдалануға тиым салынған реттер кірмейді. Бұндай
активтерге қорлар, ... ... мен ... ... нарықтық бағалы қағаздар және т.б. жатады. ХҚЕС ... ... ... ... ... ұзақ мерзiмдi активтер ... ... ... ... қысқа мерзімді болып келеді, егер
автокөлік салалары бойынша операциялық кезеңінде немесе ... ... 12 ай ... ... ... жоспарлагған кезде. Қысқа мерзімді
міндеттемелердің ішінде мердігерлер мен ... ... ... ... ... міндеттемелер, банктік
овердрафттар, төлеуге арналған дивиденттер, табысқа ... ... ... міндеттемелер ерекшеленіп көрсетіледі. Ал қалған міндеттемелер ұзақ
мерзімді міндеттемелер ретінже жіктеледі.
Ұзақ ... ... ... пайыздарды төлеу бойынша
ерекшеленіп көрсетіледі, егер олар есепті кезеңнен кейін он екі ай ... ... ... және ... ... ... ... мерзімі он екі
айдан ұзақ болған жағдайда, сонымен қатар кәсіпорын қаржылық есептілікті
құрудың алдында ... ... ... негізінде немесе
төлемді ... ... ... ... ... ұзақ ... ... ретінде қайта қаржыландыратын болса.
№1 ХҚЕС «Қаржылық есептілікті ұсынылуы» стандартында бухгалтерлік
баланста көрсетілуі тиіс ... ... ... ... ... ... құралдар;
- материалдық емес активтер;
- қаржылық активтер (қатысу әдісі бойынша есепке алынған инвестициялар мен
дебиторлық ... ... және т.б. ... ақша ... ... баламаларын қоспағанда);
- қатысу әдісі бойынша есепке алынған инвестициялар;
- қорлар;
- дебиторлық борыштардың саудалық және т.б түрлері;
- ақша қаражаттары және олардың баламалары;
- ... ... мен ... ... және ... ... №12 ХҚЕС «Табыс слығы» стандартына сәйкес салықтық міндеттемелер
мен талаптар;
- резервтер;
- пайыз төлеуді қамтитын ұзақ мерзімді міндеттемелер;
- үлестік ... ... ... мен ... ... ... ... атаулары мен орналасу орындары
ауысып келуі мүмкін, себебі бухгалтерлік баланс ... ... ... ... жан-жақты көрсетуі тиіс. Сонымен қатар баланста жіктелген
баптар ірілендірілген болып келеді. Оларды мынандай ... ... ... ... болады:
1. Шығындардан пайда болғандарын қайта өңдеуге, активтердің іскерлік
атағын бөлек ұсынуға алып ... ... ... мен ... ... ақшалай және ақшалай емес активтер, ұзақ мерзімді
және ... ... ... ... және ... ... ... дебиторлық борыштар, ақша
қаражаттары мен олардың баламалары.
3. Егер ол мақсатқа ... ... ... ... ... ... немесе бөлінуі және сипаты мен көлемі, ұзақ ... ... ... деп ... пайыздық және пайыздық емес
міндеттемелерді жеке-жеке ... ... бас ... еншілес компанияның, ассоцациялық және
басқа да байланысты жақтардың балансының әр бір бабы ... ... ... бойынша класстық тармақтарға бөлінуі ... ... олар ... ... ... сипаты және
көрсеткіштерінің функиялары бойынбөлінуі ... ... ... баланспен
бірге берілген қосымшаларда класстық тармақтардың ашылуына байланысты
талаптар ХҚЕС-да біркелкі емес:
- ... ... №16 ХҚЕС ... ... ... жіктеледі;
- дебиторлық борыштар, сатып алушылар мен тапсырушылардың ... да топ ... ... ... ала ... ... да сомалар бойынша жіктеледі;
- №2 ХҚЕС «Қорлар» стандартына сәйкес «тауарлар», «өндірістік
жіктеулер», «материалдар», «аяқталмаған ... ... ... ... ... кезең шығындарының резервтері, зейнетақылық қамтамасыз
етумен және автокөлік салалары бойынша операцияларымен сәйкес
осы сияқты ... ... да ... жіктеледі;
- акционерлік және резервтік капитал, төленген капитал, эмиссиялық
табысқа, резервтер түрлеріне жіктеледі.
Бухгалтерлік баланста ... ... ... ... ... қатысты ақпараттар сипаты мен функциясы бойынша ұқсас
болмағандықтан ... әр ... ... болады. Мысалы, негізгі
құралдардың белгіленген тобы нақты құны бойынша ... ... ... ... ... ... Бұл негізгі құралдардың топтары
бухгалтерлік баланста жеке сызықтық ... ... ... ... мен ... туралы есеп минималды түрде мынандай сызықтық
баптарды қамтуы тиіс:
а) табыс;
б) қаржыландыру ... ... ... ... мен бірлескен кәсіпорындардың пайдалары мен
залалдарында үлес ... ... ... ... ... сәйкес ескерілген
автокөлік салалары бойынша үлесі;
г) салық бойынша шығыстар;
д) тоқтатылған қызметтен алынған салық салудан кейінгі жиынтық пайда ... (і), ... ... ... әділ құны ... ... ... танылған салық салудан кейінгі пайда немесе залал (іі)
немесе тоқтатылған қызметті құрайтын активтердің ... шығу ... ... ... құрайтын бірегей соманы ;
е) пайда немесе залал;
Кірістер мен ... ... ... ... міндетті түрде мынадай
баптар кезең ішінде пайданы немесе залалды бөлу ретінде ашып ... ... ... ... ... немесе залал;
б) еншілес компанияның меншікті капитал иелеріне жататын ... ... ... ... ... ... ... түрі,
тұрақтылығы, операциялар мен жағдайлардың тәуекелі бойынша әр ... ... ... ... есептілік мазмұнында көрсету
жұмыстарының нәтижелерін ашуға және алдағы кезең тиімділіктерін болжауға
мүмкіндік береді. Сондықтан ... мен ... ... №1 ... есептілікті ұсыну» стандарты бойынша қосымша баптар, аралық
сомалар енуі мүмкін, ал бұл өз ... ... ... ... ... ... қарыз берушілерге,
жабдықтаушыларға, және т.б. ... ... ... ... ... ... қоғамға автокөлік салалары бойынша жағдайы
туралы тиімді ақпараттармен қамтамасыз етеді.
1.3 Бухгалтерлiк есеп пен ... ... ... ... ... ... және ... есептілік
туралы» заңы 2007 жылдың 28 ақпанындағы Қазақстан ... №234 ... ... ... заң Қазақсытан
Республикасындағы бухгалтерлік есептілік пен ... ... ... оның қағидаларын, сонымен қатар қаржылық ... ... ... ... жүргізудің негізгі сапалы сипаттамалары мен
ережелерін бекітеді. Бұл заң 5-тараудан және 26-баптан тұрады. ... ... ... яғни осы ... ... үшін ... ... заңның қолдану ... ... ... есеп пен ... ... ... заңнамалары толығымен
ашылып көрсетілген. 2-тарауда ... есеп пен ... ... яғни ... ... ... құжаттамалар, бухгалтерлік
есепті ұйымдастыру шарттары, бухгалтерлік құжаттарды сақтау ережелері,
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... есептілік элементтерін есепке алу және ... ... ... ... ... қаржылық
есептілік,жалпы есептілік кезеңі, қаржылық есептілікті табыс ету мәселелері
қарастырылған. 4-тарауда бухгалтерлік және қаржылық есептілік ... оның ... және ... емес реттеу органдары кәсіби
бухгалтерлерді сертификаттау шарттарыакредиттеуден қай ... ... және оны ішкі ... ... ... ... қорытынды ережелер, бұл заңды бұзған үшін ... ... ... ... ... ... сәйкес қаржылық есептілік элементтеріне мыналар жатады:
1. Активтер - дара кәсiпкер немесе ұйым өткен ... ... ... ... экономикалық пайда алу күтiлетiн ресурстар.
2. Мiндеттеме - дара кәсiпкердiң немесе автокөлік салалары бойынша өткен
оқиғалардан туындайтын ... ... ... оны ... ... ... ресурстардың шығып қалуына әкеп соғады.
3. Капитал - дара кәсiпкердiң немесе ... ... ... ... ... ... ... кейiнгi үлес.
Кiрiстер мен шығыстар пайда мен зиян ... ... ... ... тiкелей байланысты элементтер болып табылады.
Қаржылық есептiлiк элементтерiн бағалау - аталған элементтер бухгалтерлiк
есеп пен қаржылық ... ... және ... ақша ... ... ... ... мен тәртiбi халықаралық стандарттарға
және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп пен ... ... ... ... ... белгiленедi.
Қаржылық есептiлiк элементтерiн есепке алу әдiстерi және тану ... ... және ... ... ... ... қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына сәйкес белгiленедi.
Қаржылық есептiлiк дара ... ... ... ... ... ... ... нәтижелерi және ... ... ... ... ... ... ... есептiлiгiн қоспағанда, қаржылық
есептiлiк мыналарды қамтиды:
1) бухгалтерлiк баланс;
2) пайда мен зияндар туралы есеп;
3) ақша ... ... ... ... ... өзгерiстер туралы есеп;
5) түсiндiрме жазба.
Қаржылық есептiлiктi жасау ... және оған ... ... ... ... және ... ... есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына
сәйкес белгiленедi.Егер Қазақстан ... ... ... көзделмесе, мемлекеттiк мекемелердiң қаржылық есептiлiк көлемiн, оны
жасау нысандары мен тәртiбiн уәкiлеттi орган ... ... ... салалары бойынша басшысы және бас
бухгалтерi, дара кәсiпкер қол қояды.
Бухгалтерлiк ... ... ұйым ... кәсiби бухгалтер
жүргiзетiн автокөлік ... ... ... ... ... бойынша басшылығы, сондай-ақ ... ... ... ... немесе кәсiби бухгалтер қол қояды.
Қаржылық есептiлiктi ... ... ... есептiлiктiң халықаралық
стандарттары комитетi Қорының оларды ... ... және ... ... ... ... ... бар ұйым мемлекеттiк тiлде
немесе орыс ... ... ... ... ... ... ... бар ұйымдар негiзгi автокөлік салалары бойынша қызметi
жөнiндегi қаржылық ... ... ... ... есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына
сәйкес шоғырландырылған қаржылық есептiлiктi жасауға және ... ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕПТІЛІГІН ТАЛДАУ. Қаржы көздері
2.1 Баланстың өтімділігін ... ... ... ... ең алдымен автокөлік салалары
бойынша және баланс активтерінің өтімділігінің не екендігін анықтағанымыз
жөн. ... екі ... бар. Оның ... ... ... автокөлік салалары бойынша өзінің қысқа мерзімді міндеттемелерін
төлей алу ... ... ... ... « ... ... салалары бойынша өз қысқа ... ... ... ... деп ... Оның айтуы бойынша өтімділік осы қасиетімен
төлемқабылеттіліктен ерекшеленеді. Өтімділіктің тағы бір ... ... ... ... ... – ол ... тез арада өтей алу мүмкіндігі» деп жазады. ... ... ... егер ол өз ... ... ... сәйкесінше ағымдағы
активтерін сата отырып, яғни оларды ақша қаражаттарына айналдыра отырып,
оларды өтей ... ... Бұл ... жоғарыда аталып кеткен
төлемқабылеттілік концепциясына ... ... ... күрделі айырмашылықтары оларды ... ... ... мен ... анық байқалады. Өтімділіктің басқа концепциясы
бойынша – ол ағымдағы активтердің ақша қаражаттарына айнала алу жылдамдығы
мен ... ... ... И.П.Кондраковтың айтуы бойынша: «өтімділік
ретінде ... және ... да ... ... және ... ақша
қаражаттарына айналуы түсіндіріледі».
Ағылшындық авторлардың ... ... атты ... ... – ол өз ... ... ... отырып, қажетті
төлемдерді олардың төлем мерзіміне сәйкес төлей алуы» деген мағынаны береді
деп жазылған. В.В.Коволевтың айтуы бойынша: «қанда бір ... ... оның ... трансформациялануы түсіндіріледі және де өтімділік
дәрежесі осы трансформация жүзеге асырылатын ... ... ... Осы ... ... аз болған сайын, актив өтімділігі соғұрлым
жоғары болып келеді.
Сонымен толық екінші концепцияны қолдай келе ... - ... ... өз ... ... өтей ... ал олардың ақша
қаражаттарына айналу мерзімі міндеттемелерді өтеу ... ... ... айналымдалықтың тез арада орындалуы, ... ... ... мен ... ... ... ... болып
келеді. Басқаша айтқанда автокөлік салалары бойынша ... оның ... өз ... сәйкес мерзіміне байланысты өтеу үшін,
оларды мобилизациялау болып табылады. Өтімділік автокөлік салалары ... және оның ... мен ... ... ... ... бойынша автокөлік салалары бойынша
өтімділігі – баланс өтімділігі болып ... ... ... салалары
бойынша төлемқабылеттілгін бағалау үшін баланс көрсеткіштерін мұқият ... ... ... ... - ... ... бойынша топтастырылған
активтердің, өтімділік дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... активтер былай жіктеледі:
1. А1 – ең өтімді активтер. ... ... ... ... ... ... баптары және автокөлік салалары бойынша бағалы
қағаздары жатады.
2. А2 – тез ... ... ... ... мерзімді дебиторлық
борыштар, сондай-ақ басқа активтер де жатады
3. А3 – баяу сатылатын активтер. Бұл ... ... ... құндылықтар» және «Ұзақ мерзімді инвестициялар» баптары
жатады.
4. А4 – қиын ... ... – оған ұзақ ... ... ... ... ... бойынша баланс пассивтері былай жіктеледі:
1. П1 – ең жедел төленуі қажет міндеттемелер, ... ... ... ... ... ... басқа да қысқа
мерзімді кредиторлық берешектер жатады.
2. П2 – қысқа ... ... ... қысқа мерзімді
несиелер мен қарыздар, сонымен қатар қызметкерлерге ... ... П3 – ұзақ ... ... оған ұзақ ... ... ... жатқызылады.
4. П4 – тұрақты міндеттемелер, оған меншікті ... ... ... ... ... сомасы «Алдағы кезең ... ... ... ... анықтау үшін активтер мен пассивтер бойынша
келтірілген топтардың қорытындыларын сәйкестендіру ... ... ... деп ... егер ... шарт орындалатын болса:
А1 үлкен немесе тең П1;
А2 үлкен немесе тең П2;
А3 үлкен немесе тең П3;
А4 кіші немесе тең П4.
Осы ... ... ... үш теңдіктің орындалуы, сәйкесінше
төртінші теңдіктің орындалуын қамтамасыз етеді, ... ... мен ... бойынша алдыңғы үш теңдіктің ... ... ... «баланстаушылық» сипатқа ие болып келеді, ... ... ... ... ... бар, ... оның орындалуы, қаржылық
тұрақтылықтың минималды шарттарының орындалуын, яғни ... ... ... ... қаражаттарының бар екендігін білдіреді.
Егер осы теңдіктердің біреуі немесе бірнешеуі теріс сипатқа ие ... ... онда ... бұл ... ... әлде ... ... болып
келетіндігін білдіреді. Дегенімен бір топ ... ... ... ... ... ... ... бірақ жабылу
деген мағына тек құндылық ... ... орын ... ... ... ... жағдайларында азырақ өтімді активтер оларға қарағанда өтімдірек
активтердің орнын жаба алмайды.
Төлем қаражаттарының бірінші тобы (А1) ... ... ... ... ... ал ... жылы керісінше, төлем қаражаттары артық
болып келеді.
I-ші топ ... ... мен ... ... ... арада болатын түсімдер мен төлемдердің (3айға дейін мерзім) қатынасын
көрсетеді.
II-ші топ бойынша активтер мен пассивтер баптарының салыстырылуы ... (3-6 айға ... ... ... ... ... нашарлағандығын көрсетеді. Жалпы алғанда I-ші және
II-ші топтар бойынша баланс ... мен ... ... ... өтімділікті білдіреді. Олар қарастырылып отырылған
кезеңге байланысты автокөлік салалары бойынша ... ... ( ... ... ... ... ... мен ұзақ мерзімді міндеттемелердің
салыстырылуы перспиктивалық өтімділікті көрсетеді және ... ... ... ... ... мен қаржылық тұрақтылығын
болжауға мүмкіндік береді.
IV-ші топ бойынша баланс ... мен ... ... ... ... бойынша оның ... ... жабу ... ... ... бұл тек ... кезде ғана қажет болып келеді. Бухгалтерлік және қаржылық
есептіліктің «үздіксіздік» қағидасы автокөлік салалары бойынша ... ... ... ... ... Ал бұл үшін жоғарыда келтірілген
төртінші теңдік міндетті түрде орындалуы тиіс:
А4, яғни ... ... ... болу ... ... ... ... тиіс.
Осы схема бойынша талдау жасауесептеулерді дәл мерзімде жүзеге ... ... ... ... қаржылық жағдайын толық сипаттайды.
Бірақ ол барлық жағдайда автокөлік салалары ... ... ... осы ... ... Бұл негізінен ішкі талдау жүргізушінің
бухгалтерлік есеп ... ... ... ақпараттармен толықтай
қамтамасыз етілмегендігіне байланысты болып келед. Баланс өтімділігін
нақтырақ бағалау үшін ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын ішкі талдау кезінде алуға
болады.
Бұл жағдайда басты назарды дебиторлық ... ... ... есеп ... ... ... жөн, себебі олар ақша
қаражаттарына өте жақын және автокөлік салалары бойынша өз ... ... ... ... бір ең ... көзі болып табылады.
Көрсетілген схема бойынша талдау баланс өтімділігіне комплекстік ... ... ... ... ... ... ... есептеледі:
Кз= а1А1+а2А2+а3А3/а1П1+а2П2+а3П3 ... - ... ... ... а2, а3 – ... коэффициенті;
А1 және П2 – актив пен пассив бойынша сәйкес топтардың
қорытындылары ;
Баланстың ... ... ... автокөлік салалары бойынша барлық
өтімді айналымдық қаражаттарының барлық төлеуге міндетті міндеттемелерінің
қатынасын ... Оның ... бір ... ... ... ... әр ... топтары белгіленген сомаға қаражаттардың келіп
түсуі мен міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... автокөлік салалары бойынша алдағы кезең немесе нақты
қазіргі кездегі міндеттемелері бойынша ... ... алу ... оның ... негізі бойынша ол 0,9-дан кем болмауы тиіс.
Өтімдірек активтер мен міндеттемелер баланс өтімділігіне аса ... ... ... ... 1-ге тең ... ... Бұл ... а3
- 0,5-ке тең болып келеді. Ал ... ... ... ... ... ... а2=0,5; а3=0,5;
Осыдан жалпы өтімділік коэффициенті мынаған тең:
Кол= А1+0,5А2+0,3А3/П1+0,5П2+0,3П3; ... ... ... ... ... ... ... және өтімділікке байланысты автокөлік салалары бойынша
қаржылық жағдайының өзгерістері анықталады. Сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... ... ең
тұрақты, сенімді серіктестерді таңдауға мүмкіндік береді.
Дегенімен бұл көрсеткіш ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері жайлы мәлімет бермейді.
Сондықтан осыдан басқа, сонымен ... ... ... ... ... ... ... сәйкес басқа да өтімділік көрсеткішінің
жүйесі де қолданылады. Автокөлік салалары бойынша аз ... көп ... ... мүмкін, өйткені ағымдағы активтерге әр ... ... ... ал ... ... сәйкесінше қысқа мерзімді қарыздарды
жабу үшін негізделген тнз сатылатын және баяу сатылатын активтер кездеседі.
Осы аталған ... ... ең ... ... коэффициенттері, аралық өтеу коэффициенті және жалпы өтеу
көэффициенті. ... ... ... мен ... ... ... ... құрамы мен құрылымының динамикасын ... ... ... ... ... ... ... және қатысты өсуін
немесе азайуын анықтауға ... ... ... өсуі ... ... ... ... есептіліктің маңызды элементі
болып табылатын активтерді ... ... ... бар ... құрамы,
құрылымы мен олардың өзгерісі зерттелед. Жалпы активтердің құрылымын жіне
олардың жеке топтарын талдау ... ... ... ... ... Активтердің өсуі автокөлік салалары бойынша ... ... ... ол ... ... ... ... ары
қарай дамуының бірден бір себебі.
Дегенімен, автокөлік салалары бойынша мүлікткрінің құнының өсуінің
себептерін талдау кезінде ... ... ... кеткен жөн, себебі
оның жоғарғы деңгейі баланстық септіліктің номиналды мәліметтерінің шынайы
өмірдегіден әлдеқайда ауытқып кетуіне әсер ... ... ... ... ... ... мен ... талдау үшін алдымен
мынандай кесте құрылуы тиіс. Активтерді талдау барысында олардың ... және ... ... ең басты назар неге
аударылатындығын, автокөлік салалары ... ... ... құралдары, мүліктері қаншалықты мобильді екндігін анықтау қажет. Ол
үшін ең ... ... ... анықтау қажет, ал оның
анықталуы жайында арнайы әдебиеттерде әр ... ... ... әдебиеттердің бірі бойынша оның ... ... ... ... өндірістік қорлар, аяқталмаған ... ... ... ... әдебиетте автокөлік ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталғандар, сонымен
қатар аяқталмаған капиталдық салымдар мен орнатылуы тиіс құрал-жабдықтардың
құны енеді. Бұл ... ... ... ... ... жатқан даму
үрдісін және оның ... ... ... Осы
көрсеткіштен кейін, сонымен қатар баланс валютасының құрамындағы ағымдағы
активтердің бөлігін, яғни кәсіпорын активтерінің ... ... ... ... ... ... ағымдағы активтер құнының автокөлік салалары бойынша
барлық мүліктерінің құнына қатынасы арқылы анықталады. Бұл ... жабу үшін ... ... сипаттайды. Бұл көрсеткіштің
мағынасы жоғары болған сайын, кәсіпорын ... ... ... ... және әр ... ... кредиторларымен есеп айырыса
алады. Қаржылық көзқарас ... бұл ... ... жоғары болған
сайын автокөлік салалары бойынша мүлігі ... ... ... ал
ол өз кезегінде оның айналымдылығының жылдамдатылғанының және оларды
қолданғаннан ... ... ... артқандығын көрсетеді.
Келесі бір талданатын көрсеткіш мобильді және имобильді қаражаттардың
қатынасы коэффициенті, бұл ... ... ... ... ... тиімділігін сипаттайды. Ол ағымдағы активтер құнын
ұзақ мерзімді активтер құнына бөлу ... ... ... оптималды және критикалық мөлшеоі автокөлік ... ... ... анықталады. Дегенімен өндірістік
кәсіпорында бұл көрсеткіштің мөлшері 0,5-тен кем болмауы тиіс.
Осыдан кейін енді ... ... ... ... сапалық
өзгерістерін анықтау қажет. Ол үшін негізгі қорлардың жағдайын, тауарлық-
материалдық ... ... ... ... ... өндірістік
потенциялының ең маңызды элементтерін анықтау қажет.
Ең негізгі назар автокөлік салалары бойынша мүлігінің жалпы ... ... ... ... салыстырмалы салмағының өзгеруіне
аударылады, ... бұл ... ... ... ... ... масштабтарын анықтаудың ориентирі ретінде қызмет атқарады.
Негізгі ... ... ... ... көлемі баланс
активтерінің жалпы сомасының 50% -нан төмен ... ... ... ... қызығушылық жалпы активтер құрамындағы негізгі
құралдардың бөлігінің бөлігіне ... ... ... ... ... мен ... қаражаттарға). Оның көлемінің
өсуі қор қайтарымдылығын қамтамасыз етеді, ал бұл өз ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Негізгі құралдардың техникалық ... ... ... бірі – тозу ... ... бір ... кездегі
негізгі құралдардың тозу құнын олардың бастапқы ... ... ... ... ... бағалауы бойынша тозу коэффициенті 50%-
дан асып ктесе, ол кәсіпорын үшін тиімсіз болып ... ... ... ... бойынша басшыларына метериалды-техникалық базаның
жаңартылуына және тұрақтылығына басты назарды аудару қажет.
Одан ... ... ... құра ... ... ... ... мен
құрылымын талдау қажет.
Баланс активтерінің пайда болу ... ... мен ... ... Талдаушының келесі бір мақсаты ... ... болу ... ... ... табылады. Бұл жағдайда автокөлік салалары
бойынша мүлігін сатып алу немесе құру тек меншікті капитал немесе ... ... ... ... ... шығармаған жөн, ал олардың
қатынасы сәйкесінше ... ... ... қаржылық тұрақтылығын
анықтайды.
Нарықтық қатынастар кезінде автокөлік салалары бойынша қызметі және
оның дамуы ... ... ... ... жүзеге асырылады. Тек
меншікті капитал жеткіліксіз болған жағдай да ғана қарыздық ... ... Бұл ... сыртқы қарыз берушілерден қаржылық
тәуелділікке басты назар аударылады, ... ... ... ... ... қарыздарсыз да жүзеге ... да ... ... ... ... ... пайда болу көздерн бөліп тастау
қажет.
Олардың минималды бөлігі өндірістік бағдарламаны қамтамасыз ету үщін
меншікті капитал негізінде құрылады, ал ... ... ... болған жағдайда
бактердің қысқа мерзімді кредиторлық берешектері мен коммерциялық ... яғни ... ... ... жабылады.
Бұл талдауды жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... көлемі бекітіледі, олардың өзгеруіне алып келген
себептер көрсетіліп, сәйкесінше бағалау ... ... Бұл ... ... ... меншікті капиталға аударылады, себебі ол меншікті
қаражаттардың қоры – ... ... да қоры ... ... ... меншікті капиталдың нақты мөлшерін анықтап қана қойма, оның жалпы
капитал сомасындағы бөлігін де ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі атауларға ие болып келеді
(меншіктілік коэффициенті, ... ... ... ), ... оның мәні бір, яғни автокөлік салалары бойынша
қаншалықты қарыз ... ... ... және ... капитал
қаншалықты дұрыс қолданылатындығын анықтау ... ... ... ... ... ... авансталған капиталға қатынасы
ретінде келесі формула арқылы анықталады:
Кн = авансталған капитал/ меншікті капитал; (3)
Мұндағы: Кн – ... ...... ...... ... өсуі автокөлік салалары бойынша қаржылық тәуеклділігінің өсуін,
болашақ кезеңде қаржылық тәуекелдердің азайуын білдіреді.
Батыс ... ... ... бұл ... әр ... дәрежеде ұстап отыруы тиіс, бұл қаражаттар көздерінің құрылымының
тұрақтылығын бір қалыпты ұстап отыруға мүмкіндік ... ... ... ... мен ... ... ... аударады. Автокөлік салалары
бойынша өзіндік қаражатттарының неғұрлым көп болуы, оған үздіксіз қызмет
жасауға және ... ... ... ... ... ... береді. Сондықтан да көптеген автокөлік ... ... ... ... құра ... және бөлінбеген пайданы тікелей
меншікті капиталға аудару жолдарымен меншікті капитал ... ... ... ... ... авторларының аутуы бойынша
дамыған нарықтық экономика жағдайында жұмыс жасайтын әр бір кәсіпорын ... мен ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз
етудің минималды мағынасы, меншікті капиталдың 0,6 /8,63/ деңгейінде оның
жалпы ... ... ... ... А.Д.Шеремет, О.В.Ефимов,
А.И.Ковалев, В.П.Павлов және ... ... ... ... ... бұл
көрсеткіштің минималды шамасы 0,5-ке тең болуы тиіс, бұл өз кезегінде
кәсіпорынға ... ... өз ... ... ... ... жақсы дамыған, және жабдықтаушылар мен сатып
алушылар арасындағы ... ... ... ... ... және ... ең ... маңыз аударылатын ... ... ... онша ... ... Ал ... мемлекетінде
ол коэффициенттің мөлшері тіпті 0,2-ні құрайды.
Нарықтық экономика жағдайында шаруашылық жүргізу ішкі ... ... ... ... ... ... Ішкі ... яғни кредиторлар, банктер келісім жасау кезінде қаржылық
тәуекелді назарға ала ... ... ... ... ... капиталдың бөлігінің өзгеруін бағалайды. Егер меншікті капиталдың
бөлігі төмендеген сайын, ... ... ... ... ... Бұл
қолданушылар капиталдың құрылымын талдау арқылы автокөлік салалары бойынша
қызметінің кеңейгенін немесе ... қысқ ... ... жасауға мүмкіндік береді. Қысқа мерзімді несиелердің төмендеуі
және меншікті капиталдың көбеюі кәсіпорын ... ... ... ... ... дегенімен бұндай қорытынды жасауға болмайды,
себебі бұл қаражаттардың бөлігі белгілі бір ... яғни ... ... үшін пайыздық қойылым әсерінде болуы мүмкін. Егер пайыздық
қойылым несие үшін дивидетттік ... ... ... онда бұл ... ... шешім тартылған қаражаттар көлемін жоғарлату болып келеді. ... ... ... жағдайда, онда әрине меншікті капиталды қолданған
жөн. Әрине авансталған капиталдың құрылымы ... ... ... тәуелді болып келеді. Қаржылық есептіліктегі активтердің пайда
болу көздерін талдау үшін ... ... ... ... авансталған
капиталдағы меншікті капиталдың үлестік бөлігіде, яғни ... ... ... ... ... те ... куә болып
келеді. Оны тәуелділік коэффициенті деп атауға болады. Ол мына ... ... ... ... Кз – тәуелділік коэффициенті;
Пк – тартылған капитал;
А к – авансталған капитал.
Бұл коэффициенті авансталған капитал ... ... ... Оның ... ... ... сайын кәсіпорын соғұрлым
қаржыландырудың сыртқы ... ... ... келеді. Қаржылық
тұрақтылықты сипаттайтын келесі бір ... ... ... ... ол меншікті капиталдың тартылған капиталға қатынасы арқылы
анықталады.
Кф= Ск /Пк
(5)
Мұндағы: Кф – ... ...... ...... капитал.
Бұл коэффициент жоғары болған сайын банктер мен инвесторлар үшін
қаржыландыру тәуелділігі соғұрлым төмен болып келеді.
Коэффициент автокөлік ... ... ... ... меншікті
қаражаттар арқылы, ал қайсысы тартылған қаражаттар ... ... ... ... ... 1-ден ... болып
келген жағдайда, автокөлік салалары бойынша төлм қабылеттілігіне біршама
күмәндік ... ... ... ... ... ... фирмаларында
қарыздық және ... ... ... ... ... бұл коэффициенті меншікті капиталдағы тартылған қаражаттар
қатынасын анықтайды:
Кз/с= Пк /Ск ... Кз/с – ... және ... қаражаттар коэффициенті;
Пк – қарыздық қаражаттар (тартылған қаражаттар);
Ск – меншікті капитал.
Бұл коэффициент ... ... ... өзіндік қаражаттардың
активтерге салынған 1теңгеге қанша ... ... ... оқулықтарда бұл коэффициентің көлемі Кз/с, 1-ден төмен болып
табылады. Егер ол 1-ден ... ... ... ... ... бойынша
қаржылық тәуелсіздігі және тұрақтылығы шекті нүктеде тұрғанын білдіреді,
дегенімен бұл жауап әрдайым тұрақты болып келмейді. Қарыздық және ... ... ... ... ... ... салалық
ерекшеліктеріне, автокөлік салалары бойынша қызметінің сипатына ... ... ... ... ... ... ... мен дебиторлық қарыздардың жоғарғы айналымдылқ
кезінде бұл көрсеткіш бірден жоғары болып келуі мүмкін, ал бұл оз ... ... ... ... еш әсер ... де ... ... бойынша тәуелсіздігінің деңгейін сипаттайтын ең
негізгі көрсеткіштердің бірі қаржылық тұрақтылық коэффициенті ... жабу ... Ол ... капиталдағы меншікті және ұзақ
мерзімді қарыздық қаражаттардың бөлігін сипаттайды және мына формула арқылы
анықталады:
Кф.у =авансталған капитал / ұзақ ... ... Кф.у – ... тұрақтылық коэффициенті;
До – ұзақ мерзімді міндеттемелер;
Ак - авансталған капитал.
Оның ... 0,9, ал аз ... ... ... ... ... бойынша капитал құрылымын сипаттау барысында жоғары
да аталып өткен көрсеткіштермен қатар капиталдың ... болу ... ... жеке ... ... тенденцияларын сипаттайтын жеке көрсеткіштерді
де қолданған жөн. Бұндай коэффициенттерге ең алдымен қарыздық ... ... ... ... ... болады. Ол ұзақ мерзімді
міндеттемелердің меншікті ... мен ұзақ ... ... ретінде анықталады, ол мына формула арқылы жүзеге асырылады:
Кд/о =ұзақ мерзімді міндеттемелер/ меншікті капитал
(8)
Мұндағы: Кд/о – ... ... ұзақ ... ... ... - ... капитал;
До – ұзақ мерзімді міндеттемелер.
Бұл коэффициент қаржылық есептілікте автокөлік салалары бойынша өзінің
қаражаттарымен қоса, активтерді ... ... ұзақ ... мен ... ... ... үлесін анықтайды, сонымен бұл
көрсеткіш кәсіпорын тартылған ... ... ... ... қолдана алатындығын көрсетеді.
Сонымен қатар капитал құрылымының рационалдылығын анықтау үшін
инвестиция коэффициенті де қолданылады, бұл ... ... ... ... ... ... анықталады.
Меншікті капитал барлық негізгі капитал мен айналымдылық жартысын
жапқан кезде, бұл ... ... ең ... ... ... Кәсіпорын бұл жағдайда, егер оның барлың қарыздық қаражаттарын
тартып алған жағдайда да, қызметін ... ... ... Сонымен қатар
автокөлік салалары бойынша капиталды қолдану туралы басқа да ... ... тек ... құралдарды сатып алу үшін, ал айналымдылық
қаражаттарды мынандай жолмен қалыптастыруы тиіс: ¼ ... – ұзақ ... ... ал ¾ ...... ... ... арқылы.
Кәсіпкер жақсы жұмыс атқарады, егер капиталы аз болып, ал ... ... ... көп ... Бұл ... ... нарықтық
қатынастар қалыптасады, яғни кішірек өзіндік капиталды иелену арқылы жақсы
тиімді қызмет арқылы үлкен пайдаға қол жеткізуге болады.
Меншікті, ... және ... ... әр ... ... ... қалыптастырған жағдайда, енді меншікті және
тартылған капиталдың құрылымын және оның ... ... ... өзгерісін
анықтауды талап етеді.
Меншікті капиталды ... ... ... ... ... қаражаттардың өзгерістеріне ерекше назар аударылады.
Тәжірибеде капиталдық салымдарды қаржыландыру және ... ... үщін ұзақ ... ... мен ... ... ал ... меншікті капиталға келіп қосылып, теңестіріледі. Қаржыландырудың
осы ... ... ... ... ... Бұл көрсеткіш өз
кезегінде абсолютті болып келеді, оның артуы - кәсіпорын ... ... ал ... – оның ... кері тенденциясы ретінде қарастырылады.
Талдау кезінде тек өзіндік айналымдылық қаражаттардың ... ғана ... ... ... оның ... ... ... үлесін
анықтаған жөн. Бұл ... ... ... ... ... сипаттайтын негізгі көрсеткіштердің бірі болып ... және ... ... оны ... ... деп атайды.
Бұл көрсеткіш автокөлік салалары бойынша өзіндік қаражаттарының қай ... ... ... ... және ол мна ... ... = меншікті капитал / меншікті айналымдылық коэффициент (9)
Мұндағы: Км ... ...... ... ...... ... тұрғыдан қарағанда бұл көрсеткіштің жоғары ... ... ... ... ... жағдайының тиімділігін сипаттайды
және бұл жағдайда өзіндік қаражаттар мобильді, оның коп ... ... және ... да ... жоғары активтерге және айналымдылық
қаражаттарға салынғандығын білдіреді. Егер ... ... ... ... ... емес, өзіндік қаражаттардың өзіне байланысты
жоғары болатын болса, онда осы ... бұл ... ... ... қаржылық тұрақтылығының тиімділігін дұрыс сипаттайды деген мағынаны
білдіреді. Бұл ... ... ... ... жоғары болуы тиіс,
дегенімен тәжірибеде осы коэффициенттің нақты қатып ... ... ... ... оның ... кәсіпорын қызметінің
сипатына байланысты болып келеді. Келесі бір негізгі көрсеткіш ... ... жабу ... Ол ... ... ... =тауарлы-материалдық құндылықтар /меншікті айналымдылық
коэффициент (10)
Мұндағы: Ко/з – тауарлы-материалдық құндылықтарды қамтамасыз ...... ... ... – тауарлы-материалдық құндылықтар.
Тауарлы-материалдық құндылықтарды жабу коэффициенті – ... ... ... ... ... ... Оның көп бөлігі сәйкесінше автокөлік салалары бойынша өзіндік
қаражаттарымен, ал қалған бөлігі тартылған қаражаттармен жабылуы ... ... ... көлемі сәйкесінше сол кезеңдегі оның айналымдылығы
жоғары болу ... ... ... ... Егер оның көлемі
кәсіпорын қажеттіліктерінен жоғары болып келетін болса, онда ... ... тек ... ғана ... ... яғни ... ... болып келеді. Ал керісінше оның көлемі қажетті көлемнен төмен болған
жағдайда, көрсеткіш 1-ден жоғары деген мағынаға ие ... ... ... автокөлік салалары бойынша қаржылық тиімділігінің белгісі ... ... ... ... қаражаттармен
қамтамасыз етілуін материалдық қорлардың ... ... ... ... ... бойынша қаржылық тұрақтылығын тек қаражаттардың
пайда болу ... ... ғана ... ... ... ... активтерге салымдардың дұрыстығымен де сипаттауға ... ... ... қоса тартылған қаражаттарды да талдаған
маңызды.
Тартылған капиталды талдау. Талдауды жүргізу үшін ең алдымен ... жеке ... ... ... топтық
қорытындылармен сәйкестендіру, олардың базистік жағдайлардан ауытқуын
көрсетіп, ... ... ... ... ... ... және кредиторлық борыштардың қатынасы ... ... ... Егер ... ... ... ... етілмеген жағдайда, бұл кәсіпорын үшін жағымсыз болып келеді,
себебі бұл автокөлік салалары бойынша өзінің қаражаттарының тез ... ... ... қиындатады. Егер кәсіпорында коммерциялық
несиелер жоғарғы дәрежеде дамыған болса, онда дебиторлық борыштар жоғарғы
деңгейде ... ... ... бір ... ... ол ... көрсеткіштерді
зерттеу болып табылады. Бұл автокөлік салалары бойынша қаржылық жағдайын
қаржылық ... ... ... ... ... ... абсолютті көрсеткіштері тауарлы-материалдық
құндылықтардың қамтамасыз етілу деңгейін сипаттайтын көрсеткіштер:
1. Өзіндік айналымдылық капиталдың болуы (Со.к). Бұл көрсеткіш ... мен ұзақ ... ... ... ... ретінде
анықталады. Ол өзіндік айналамдылық қаражаттарды сипаттайды. Оның
өткен кезеңдегімен ... ... ... ... автокөлік
салалары бойынша қызметінің тиімділігін сипаттайды. Өзіндік
айналымдылық капиталдың тиімді ... ... ... ... болады:
Формула.
2. Мұндағы Ip A – баланс активінің бірінші бөлімі; Ip П – ... ... ... ... ең маңызды аналитикалық
коэффициенттерді есептеу кезінде қолданылады, яғни автокөлік салалары
бойынша ағымдағы активтерінің ... ... ... ... ... ... ... өзіндік
айналымдылық қаражаттардың бөлігін анықтау және тағы да басқалары үшін
қолданылады. Бұл көрсеткіштің нормативтік нормасы ... кем ... ... және ұзақ ... ... ... тауарлы-материалдық
құдылықтардың қалыптасуы үшін болуы (Сок/д). Бұл көрсеткіш алдындағы
көрсеткішті, яғни меншікті капиталды ұзақ ... ... ... яғни мына ... ... ... = Со.к +Д = Со.к + Пр.П ... Д – ұзақ мерзімді міндеттемелер;
Пр.П – Баланс пассивінің екінші бөлімі.
4. Тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді несиелер мен қарыздарға қоса
арқылы, яғни былай анықталады:
ОИ =Сок/д +Кк; ... Кк – ... ... ... мен ... ... коэффициентке де тауарлы-материалдық құндылықтарды
қалыптастыру көздерін қамтамасыз ететін үш көрсеткіш сәйкес келеді:
1. ... ... ... ... (+) ... ( - ): (Со.к): +/- Со.к - З; Мұндағы З – тауарлы-
материалдық құндылықтар.
2. ... және ұзақ ... ... құндылықтардың
көздерінің артықшылығы (+) немесе жетіспеушілігі ( - ): Сок/д - ... ... ... қалыптастыру көзінің жалпы
негізгі бөлігінің артықшылығы (+) немесе жетіспеушілігі ( - ):
(ОИ): +/-ОИ=ОИ – З
Тауарлы-материалдық ... ... ... етудің үш
көрсеткішін анықтау ... ... ... қаржылық жағдайын оны
тұрақтылық деңгейі ... ... ... ... ... ... Қаржылық тұрақтылықтың абсолютті тұрақтылығы.
2. Қаржылық тұрақтылықтық қалыпты тұрақтылығы.
3. Тұрақты емес қаржылық жағдай.
4. Дағдарыстық қаржылық жағдай.
Бұл теңдік тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... және автокөлік салалары бойынша ... ... ... ... көрсетеді. Бұндай жағдай қазіргі
кезде әрине өте сирек кездеседі. ... ... ... ... ... теңдікпен қатар жабылмаған несиелер мен қарыздарға,
сонымен қатар кредиторлық қарыздарға ие ... ... ... Бұл жағдай
автокөлік салалары бойынша өз несие берушілерімен уақытылы есеп айырысуға
мүмкіндігі жоқ екендігін, сонымен ... оның ... ... ... айтқанда онық ақша қаражаттары, қысқа мерзімді бағалы
қағаздары және дебиторлық борыштары, мерзімі өтіп ... ... ... ... жаба ... көрсетеді.
1кесте
Автокөлік салалары бойынша бухгалтерлік баланстың көлденең талдауы
(Қазақстандық мың теңге есебінде)
|Баланс ... мен ... |2008 |2007 ... |Өсу темпі,|
| | | |(+/-) |% ... | | | | ... ... ... | | | | ... ... нетто |3 599 674 |3 169 312|430 362 |13,58 ... емес ... ... 167 |30 860 |-4 693 |-15,21 ... мерзімді активтер үшін |58 980 |146 242 |-87 262 |-59,67 ... ... | | | | |
|1 ... ... ... да ұзақ ... ... |151 992 |26 240 |17,26 ... |3 863 053 |3 498 406|364 647 |10,42 ... АКТИВТЕР: | | | | ... ... |976 686 |1 599 663|-622 977 |-38,94 ... | | | | ... ... берешек, нетто|280 818 |31 026 |249 792 |805,11 ... ... және ... да|466 896 |1 248 840|-781 944 |-62,61 ... ... ... | | | | ... қаражаттары және олардың |351 161 |80 871 |270 290 |334,22 ... | | | | ... |2 075 561 |2 960 400|-884 839 |-29,89 ... ... |5 938 614 |6 458 806|-520 192 |-8,05 ... КАПИТАЛ ЖӘНЕ | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... ... |300 800 |300 800 |0 |0 ... ... капитал |5 256 995 |293 986 |4 963 ... ... ... |(5 417 |(5 770 |353 742 |-6,13 |
| |068) |810) | | ... |140 727 |(5 |5 316 ... |
| | ... | | |
|ҰЗАҚ ... ... | | | | ... қалдырылған салықтық |- |19 035 |-19 035 |-100 ... | | | | ... ... ... |1 531 139 |5 168 ... |-70,37 |
| | | |297 | ... ... ... |- |367 815 |-367 815 |-100 ... | | | | ... |1 531 139 |5 555 ... |-72,44 |
| | | |147 | ... ... | | | | ... ... ... және |3 110 337 |578 286 |2 532 ... ... ... ... ... | | | ... | | | | ... жақтан алынған аванс | |110 857 |-110 857 |-100 ... ... ... |679 963 |2 848 ... |-76,13 |
| | | |458 | ... да ағымдағы міндеттемелер|391 455 |2 518 882|-2 127 |-84,46 ... ... ... | | |427 | ... тиісті салықтар және |84 993 |22 520 |62 473 |277,41 ... тыс ... | | | | ... ... | | | | ... |4 266 748 |6 079 ... |-29,82 |
| | | |796 | ... ... ЖӘНЕ |5 938 614 |6 458 806|-520 192 |-8,05 ... ... | | | | ... ... ... ... ... ... 2006 жылдың соңында
2005 жылмен салыстырғанда баланс валютасы 520 192 мың теңгеге немесе 8.05
%-ға ... ... ... автокөлік салалары бойынша мүліктік
потенциалының төмендегенін көрсетеді. ... ... ... 430 362
мың теңгеге (немесе 13%) көбеюінен, материалды емес активтердің 4 693
(немесе 15%) ... ... ... 87 262 мың ... ... ... және ағымдағы активтердің 884 839 мың теңгеге ... ... ... Ал ... ... қарағанда, меншік капитал
5 316 751 мың теңгеге немесе 102,72%-ға көбейді, ал ... ... ... ұзақ ... ...... мың теңгеге, ал
ағымдағы міндеттемелер – ... мың ... ... ... ... ... тігінен талдауы
(мың теңге есебінде)
|Баланс бөлімдері мен баптары |2006 |2005 ... |
| | | ... |
| | | | |
| |Мың |% |Мың |% | |
| ... | ... | | ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... ... |3 599 |60,61 |3 169 |49,07 |11,55 |
| |674 | |312 | | ... емес ... |26 167 |0,44 |30 860 |0,48 |-0,04 ... | | | | | ... ... ... үшін |58 980 |0,99 |146 242 |2,26 |-1,27 ... ... | | | | | ... да ұзақ ... |178 232 |3,00 |151 992 |2,35 |0,65 ... | | | | | |
| |3 863 |65,05 |3 498 |54,16 |10,88 |
| |053 | |406 | | ... АКТИВТЕР: | | | | |  ... |976 686 |16,45 |1 599 |24,77 |-8,32 ... | | |663 | | ... дебиторлық берешек, |280 818 |4,73 |31 026 |0,48 |4,25 ... | | | | | ... ... және ... |466 896 |7,86 |1 248 |19,34 |-11,47 ... дебиторлық берешек, нетто | | |840 | | ... ... және ... |351 161 |5,91 |80 871 |1,25 |4,66 ... | | | | | |
| |2 075 |34,95 |2 960 |45,84 |-10,88 |
| |561 | |400 | | ... ... |5 938 ... 458 ... |
| |614 | |806 | | ... ... ЖӘНЕ | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... |300 800 |5,07 |300 800 |4,66 |0,41 ... ... ... |5 256 |88,52 |293 986 |4,55 |83,97 |
| |995 | | | | ... ... |-5 417 ... 770 ... |
| |068 | |810 | | |
| |140 727 |2,37 |-5 176 ... |
| | | |024 | | ... МЕРЗІМДІ МІНДЕТТЕМЕЛЕР: | | | | | ... ... ... |- | |19 035 |0,29 |  ... | | | | | ... мерзімді қарыздар |1 531 |25,78 |5 168 |80,02 |-54,24 |
| |139 | |436 | | ... ... ... |- | |367 815 |5,69 |  ... | | | | | |
| |1 531 |25,78 |5 555 |86,01 |-60,23 |
| |139 | |286 | | ... ... | |  | |  |  ... мерзімді қарыздар және |3 110 |52,37 |578 864 |8,96 |43,41 ... ... ... |337 | | | | ... ... | | | | | ... ... алынған аванс | |  |110 857 |1,72 |-1,72 ... ... ... |679 963 |11,45 |2 848 |44,10 | |
| | | |421 | | |
| | | | | |-32,65 |
|2 ... ... ... да ... |391 455 |6,59 |2 518 |39,00 |-32,41 ... және есептелген | | |882 | | ... | | | | | ... ... салықтар және |84 993 |1,43 |22 520 |0,35 |1,08 ... тыс ... | | | | | ... қарыздар | | | | | |
| |4 266 |71,85 |6 079 |94,13 |-22,28 |
| |748 | |544 | | ... ... ЖӘНЕ |5 938 ... 458 |100,00| ... ... |614 | |806 | | ... салалары бойынша баланс активінің құрылымында 2008 жылдың
соңында ең көп үлесін 60,61% ... ... алды және ... ... 11,55% -ға ... ... ... үлесі 34,95%, соның
ішінде тауарлы-материалдық қорлар 16,45% ... ... ... ... ... ... азайды. Мұндай өзгеріске тауарлы-материалдық
қорлардың 8,32%-ға төмендеуі, сауда дебиторлық берешектің 4,25 %-ға ... ақша ... ... өсуі әсер ... құрылымы компания қаражатының қаржыландыру көзінің жағдайын
көрсетеді. Пассивтер құрылымында меншік капитал 2,37% құрайды және өткен
кезеңмен салыстырғанда ... ... Ұзақ ... міндеттемелердің
үлесі 25,78%-ды құрайды және 2005 жылмен салыстырғанда ... ... ... міндеттемелердің үлесі 71,85% құрайды, яғни пассивтер құлымында ең
көп ... ... ... ... ... ... ... табыстар мен шығындар есептілігінің
мағынасы және оны талдау
Әр бір бизнестің ... ... ... табыс табу болып табылады.
Қаржылық қорытынды көрсеткіштері кәсәпорынның ... ... яғни ... қаржылық, инвестициялық және басқа да
қызметтерінің абсолютті тиімділігін сипаттайды. Табыстың жеткілікті деңгейі
бұл:
- ... пен ... ... ... ... ... ... ағымдағы және ұзақ мерзімді дамуының негізгі
ішкі көздері;
- автокөлік салалары бойынша ... ... ... ... ... ... ... несие қабылеттілігінің индекаторы;
- автокөлік салалары бойынша мемлекет алдындағы ... ... ... ... ... көзі. Табыс - кәсіпорын қызметінің қаржылық
қорытындыларын сипаттайтын негізгі көрсеткіш. Табыс ... ... ... ... ал бұл ... ... өндірістік құнының деңгейіне, еңбек өнімділігіне,
өндірісткк қорларды пайдалану сатысына, ... ... ... ... бойынша материалды-
техникалық қамтамасыз етілуіне, ең ...... ... ... ... ... яғни өнімге деген сұранысқа тәуелді
болып келеді. Табыс бюджеттің барлық деңгейін кең көлемде өндіру
мен ... ... ... көзі ... ... өсуіне өндіріске қатысушылардың барлығы
қызығушылық білдіреді, себебі табыстың тиімді ... ... ... ... ... ... анықтайды,
оның іскерлік белсенділігінің деңгейін арттырады. Табыстың көп
болуы арқылы қатысушылар пайдасының ... ... ... да ... ... өзіндік және қарыз қаражаттарының
рентабельділігін, негізгі қорлар және ... ... ... мүмкіндік береді. Табыс - ... ... ... сипаттайтын негзгі көрсеткіш.
Табысқа автокөлік салалары ... ... ... жеке және ... ... қанағаттандыру
деңгейі тікелей байланысты болып келеді. Табыстың ең ... алу ... ... ең ... ... ... ... капитал мен бизнестің дамуын қамтамасыз етеді. Арнайы
әдебиеттерде табысты анықтаудың бірнеше жолдары бар бар екендігі
белгілі. Оның ...... ал ең ...
бухгалтерлік болып табылады. Табысты экономикалық ... ...... ... орын ... меншікті
иелерінің капиталының өсуі. Бұл алгоритіммен есептелген табысты
экономикалық деп атауға болады. Бухгалтерлік ... ... ... ... – коммерциялық ұйымдар пайдаларының
арасындағы ... оның ... ... ... ... ... капиталды ұлғайту операциялары
ретінде меншік иелерінің қосымша салымдары, қосымша эмиссия,
қаржыландыру, ... ... ... ... ... ... ... әсерінен автокөлік салалары бойынша
экономикалық потенциялының төмендеуіне қарсы тұру ... ... ... ... Екі ... ... ... екінші тұжырым нарықтық экономикаға ... ... ... ... әр ... ... жіктелуі көрсетілген.
Табыстар мен шығындар есептілігі жай ... ... ... мен ... көрсеткіштерінен, басқа да табыстар мен шығындардан,
салық салуға дейінгі табыстардан (шығынынан), жыл ... ... ... ... ... ... таза табысынан (шығынынан)
тұрады. Автокөлік салалары бойынша табыстары ... ... ... алып ... ... ... ... (ақша қаражаттары,
басқа да мүліктер) және ... ... ... алып ... өтеу, қатысушылардың (меншік иелерін) салымдарын
қоспағандағы табыстар ... ... ... ... ... оларды алу талаптарына ... және ... ... ... ... ... жай ... түсетін табыстар;
- операциялық қызметтен түсетін табыстар;
- сатудан тыс ... ... ... да түсімдер – кездейсоқ табыстар.
Жай қызметтен түсетін табыстарға мына табыстар жатады:
- тауарларды және ... ... ... ... ... ... ... атқарумен байланысты түсімдер;
Операциялық табыстарға мынандай табыстар жатқызылады:
- автокөлік салалары бойынша активтерін уақытша ... ... ... ақы ... ... ... патенттер, өндірістік үлгілер және интеллектуалдық ... ... ... ... ... салалары бойынша жарғылық капиталдарына үлестік
қатысумен байланысты түсімдер (пайыздарды және ... ... ... да ... ... ... ... бірігіп жасалған қызметтерден түсетін
табыстар(серіктестік келісім бойынша);
- (ақша қаражаттарынан жеке) негізгі құралдарды және ... ... ... ... ... өнімдерді, тауарларды,
қызметтерді сатудан түсетін табыстар;
- автокөлік салалары бойынша ақша ... ... ... ... ... ... банк осы автокөлік
салалары бойынша шотындағы ақша қаражаттарды ... бір ... ... ... ... осы ... ... Сатудан тыс табыстарға мынандай ... ... ... ... ... жағдаймен байланысты
штрафтар, пениялар, өсім пұлдар;
- ақысыз алынған активтер, сонымен қатар беру келісімі бойынша
алынған активтер;
- ... ... ... байланысты төлемдер;
- есептілік жылдағы анықталған өткен кезең табыстары;
- мерзімі өтіп кеткен кредиторлық және депоненттік ... ... ... ... ... ... да ... тыс табыстар.
Шығындар сипатына, жүзеге асыру шарттарына және ... ... ... ... жіктеледі:
- жай қызметпен байланысты шығындар;
- операциялық қызметпен ... ... ... тыс ... кездейсоқ шығынжар.
Жай қызметпен байланысты шығындарға - өнімді ... ... ... ... ... ... осы өнімді сатумен байланысты барлық
шығындар жатады. Операциялық қызметпен байланысты шығындарға мынандай
шығындар жатады:
- ... ... және ... автокөлік салалары бойынша активтерін
қолданумен төленуі тиіс төлемдермен байланысты шығындар;
- патенттерді, өндірістік үлгілерді, интеллектуалды меншікті
қолданумен ... ... ... ... ... ... ... капиталына үлестік қатысумен
байланысты шығындар;
- (ақша қаражаттарынан жеке) негізгі ... және ... ... ... ... ... сатумен
байланысты шығындар;
- басқа автокөлік салалары бойынша ақша қаражаттарын ... ... ... ... ... мен ... да ... көрсеткен қызмерттерін
төлеумен байланысты шығындар;
- басқа да операциялық шығындар.
Сатудан тыс шығындарға мыналар жатады:
- келісім шарт талаптарын бұзумен байланысты ... басқ ... ... ... байланысты шығыстар;
- осы есептілік кезеңінде танылған өткен жыл шығындаы;
- мерзімі өтіп кеткен дебиторлық және басқа да қарыздар ... ... ... ... активтерді қоспағандағы) ... ... ... да ... тыс ... ... салалары бойынша табыстары мен шығындарының құрамы, 2007 – 2008
жылдар.
| | ... ... ... |
| ... ... |(+,-) ... |мың ... |% | |
| |2007 ж.|2008 ... ... |% ... | | | | ... |2007ж |к |
| | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |52 958 |205,0 |164,8 |10 090 |123,5 |-40,2 ... | | | | | | | ... және |3 767 |-1 181 |-18,0 |-3,68 |2 586 |31,35 |14,34 ... | | | | | | | ... ... |- |0,1 |- |-23 |- |-0,1 |
| | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |-37,3 |2 678 |81,74 |32,8 |
|үлестік қатысу | | | | | | | ... | | | | | | | ... |-3 550 |-7 659 |-17,0 |-23,8 |-4 109 |215,7 |-6,8 ... | | | | | | | ... да |20 907 |32 129 |100 |100 |11 222 |153,1 |- ... | | | | | | | ... мен | | | | | | | ... ... | | | | | | |
| | | | | | | | ... тыс | | | | | | | ... мен | | | | | | | ... ... | | | | | | |
| | | | | | | | ... салуға | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... мәліметтерінен көріп отырғанымыздай серіктестіктің 2008 жылы
салық салуға дейінгі табысы 2007 ... ... 11222 мың ... ... ... ... байланысты сатудан түскен табыстар 10090 мың теңгеге
артқан. Сонымен қатар басқа да ... ... ... ... шығындар 2678 мың тенгеге төмендеген. ... және ... ... өтен 2007 және 2008 ... да - теріс, ол 68,65 %- ға
төмендеген. Бұл серіктесті үшін оң ... ... ... ... ... ... басқа да операциялық табыстар мен ... ... ол екі ... ... (-14665 және -11978) ... ... темпі 18,26 % - құрайды. Сонымен қатар сатудан тыс ... ... да ... ... егер ... ... ... 3550 мың тенгеге
қысқартса, ал 2008 жылы ол ... 7659 мың ... ... Осыған
байланысты серіктестікке сатудан тыс табыстар мен ... ... ... ... түрде теріс жағдайларды келесі кезеңдерде болдырмау ... ... мен ... ... әсер ... ... Автокөлік
салалары бойынша шаруашылық қаржылық қызметі көптеген ... ... Ал әр бір ... ... бір ... әсер ... Факторлар – бұл нақты бір ... ... ... әсер ететін ... ... ... өзі де ... бойынша жіктелуі мүмкін. Факторлар жалпы, яғни
бірнеше көрсеткіштерге әсер етеьін, немесе жеке, яғни тек бір ... әсер ... ... ... ... ... жалпылама
сипаты, жеке көрсеткіштер арасында орын ... ... ... ... Сонымен қатар факторларды ішкі немесе
автокөлік салалары бойынша ... ... өз ... ... және
негізгі емес болып бөлінеді) және ... аз ... және ... болып жіктелуі мүмкін. Ішкі ... ... ... ... кәсіпорын жұмыстарының қорытындыларын анықтайтын
факторлар түсіндіріледі. Ішкі ... емес ... ... әсер ... ... олар ... ... нақты мағынасымен байланысты емес факторлар, мысалы шаруашылық
және техникалық тәртіптің бұзылуы және басқа да жағдайлар. ... ... ... ... ... қызметіне байланысты емес, дегенімен
автокөлік салалары бойынша өндірістік және қаржылық ресурстарды қолданудың
сандық деңгейін ... ... ... және талдау методикасын
жетілдіру ең маңызды мәселені шешуге, яғни негізгі ... ішкі ... ... тазартуға мүмкіндік береді. Ал бұл ... ... ... ... кәсіпорын қызметінің тиімділігін
нақты және объективті ... ... ... ... ... қорытындылары ресурстарды қолданудың интенсивті және экстенсивті,
сапалық және сандық көрсеткіштер ... ... ... ... және экстенсивті қолданудың ерекшелігі, олардың бір бірін
ауыстыра алу мүмкіндіктерінде ... ... ... және ... ... ... көрсеткіштерде қаржылық және ... ... ... ... даму ... ... ... көрсеткіштері болып келеді: жұмысшылардың
саны, ... ... ... ... ... ... ... қорлар мен авансталған айналымдылық қаражаттардың ... даму ... ... қолданудың сапалық көрсеткіштері:
еңбек өнімділігі (еңбек сыйымдылығы), ... ... ... ... ... ... айналымдылық саны
(немесе айналамдылық қаражаттарды бекіту ... ... ... ... қосымша ресурстардың тартылуына алып келеді.
Ал кәсіпорын қызметін интенсивтендіру аз ресурстар негізінде ... ... ... ... ... ... ... қолдану (
ресурстарды интенсивті қолданудың ерекшелігі) автокөлік салалары ... ... ... және табыстың өсуіне алып келеді. ... ... ... нарықтық-конъюнктуралық (автокөлік салалары бойынша қызметінің
диверсификациясы, қызмет ... ... ... жаңа ... тауарларға қатысты тиімді жарнаманы
ұйымдастыру, сыртқы ... ... даму ... ... ... тиіс ... тарифтері мен
бағасының өзгеруі);
- заңдылық ... және ... ... ... ... ... ... салалары бойынша
қызметін реттейтін мемлекеттік шешімдер, мемлекеттің тарифтер
мен ... ... ... ... мына ... жатады:
- материалды-техникалық (прогрессивтік және экономикалық еңбек заттарын
қолдану, өндірістік техникалық құрал-жабдықтардың қолданылуы, ... ... ... мен ... ... ... ... мен өнімдердің жаңа түрлерін игеру,
автокөлік салалары бойынша дамуы мен қызметінің стратегиясы мен тактикасын
жасап шығару, ... ... ... үздіксіз тиімді және шынайы
ақпараттармен қамтамасыз ету);
- экономикалық (автокөлік салалары ... ... ... ... ... ... ... ішкі резервтерді іздестіру және оларды талдау,
өндірісті экономикалық ынталандыру, салықтық жоспарлау);
- әлеуметтік (жұмысшылардың кәсіби деңгейі ... ... ... ... ... ... ... денсаулықтарын
жақсатру шаралары);
Сатудан түскен табыстардың факторлық талдануы. Табыстың салық салуға
дейінгі ең негізгі құрамы – ... ... ... ... ... ... талдануы - өндірістің ... ... ... өндірістік факторларды қолдануда басқарушылық шешімдерді
қалыптастыруға ... ... ... ... табыс мынандай
көрсеткіштер арқылы қалыптасады: нетто түсім, сатылған тауарлардың өзіндік
құны (өнімдер, жұмыстар, ... ... және ... Капитал өзгерісі туралы есептілікті талдау
Капитал өзгерісі туралы есептіліктің мазмұны мен құрылымы. Қаржылық
есептілікті ... ... ... ... ... ... құрамы мен құрылымын талдаған тиімді болып ... ... ... және ... мен ... ... есептілік тек
кәсіпорын құрайтын тек жалпылама ақпараттарды құрайды. Меншікті капиталдың
өзгерісі мен қалыптасуын нақтырақ ... үшін ... ... ... мен шығындар туралы есептілікке қосымша ... және ... ... ... ... немесе ескертулер беріледі. Бұл
есептілік ... ... бірі яғни ... өзгерістері туралы
есептілік» формалары автокөлік салалары ... есеп ... ... ашып көрсетуі тиіс. Бұл формалар сонымен қатар қолданушыларды
автокөлік салалары бойынша ... ... ... ... ... ... ... қызметімен байланысты ақпараттарды, балансқа және
табыстар мен ... ... ... ... ксіпорынның қаржылық
жағдайының өзгерісі туралы маңызды ақпараттармен қамтамасыз етуі тиіс.
«Капитал қозғалысы туралы ... ... ... ... ... ... ... кезең мен ағымдағы есептілік ... ... ... қозғаласының құрылымы мен стадияларын ашып
көрсетеді, сонымен қатар оның қалыптасу көздерінің резервтеріндегі құнының
өзімін зерттеуге және ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыруға немесе толықтыруға
жұмсалғандығының оған қалай әсер ... ... ... ... ... үшін автокөлік салалары бойынша капитал қозғалысы
туралы ақпараттардың жеке форма ретінде ... ... ... келеді,
себебі бұл арқылы ақпаратты қолданушылардың толық, шынайы ақпараттарды
алуының бірден бір ... ... ... ... үш бөлімнен тұрады:
1. «Капитал өзгерісі»;
2. «Резервтер»;
3. «Анықтамалар».
Бірінші, яғни «Капитал өзгерісі» бөлімінде автокөлік салалары бойынша
барлық құрамдас ... жыл ... жыл ... ... ... қосымша және резервтік капитал, бөлінбеген пйда (жабылмаған
шығын), сонымен ... ... өсу ... төмендеу сомалары, әрине ... ... ... ... жатқызылуы мүмкін: акциялардың
қосымша шығарылымы, акциялардың номиналды құнының өсуі ... ... ... ... ... есеп ... өзгерістер, шетел валютасын қайта
санау жұмыстарының нәтижелері, дивиденттердің төленуі және т.б. ... ... ... өзгерісінің барлық себептері көрсетілмеген
(мысалы, қосымша капиталдың өсуіне алып келетін эмиссиялық ... ... ... ... қаржыландырылуына бағытталған қосымша капиттал
және т.б.). Сондықтан әр кәсіпорын өз ... ... ... ... бұл ... ... ... толықтырып
отыруы тиіс.
«Резервтер» бөлімінде болашақтағы және ағымдағы есептілік жылға ... ... және жыл ... деген қалдықтары көрсетіледі, ... ... ... ... әр ... түріне байланысты түсіп келулер
мен қолданулар көрсеиіледі. Резервтер мынандай топтарға топтастырылған:
- заңнамаға сәйкес қалыптасқан резервиер;
- ... ... ... ... ... ... ... резервтер;
- алдынғы кезең шығындар резервтері.
«Анықтамалар» бөлімінде кәсіпорын активтерінің жыл басына және ... ... ... ... қатар бұл жерде мақсаттық
қаржыландырулардың сомалары және ... және ... ... ... ... ... және әр ... мақсаттарға арналған болашақ және
ағымдағы есептілік кезеңіндегі ... ... ... ... ... жай қзмет түрлеріне байланысты шығындар).
Бұл көрсеткіштер автокөлік салалары бойынша қаржылық ... ... ... олар ... ... көрсете
отырып, автокөлік салалары бойынша өз қаражаттарымен өзін қанағаттандыра
алу деңгейін сипаттайды. Бұл ... ішкі және ... ... ... ... ... жүзеге асыруға, іскерлік және
басқарушылық ... ... ... ... ... капиталдың қозғалысы мен құрамын талдау. Капиталды орналасиыру
және қалыптасу көздерін талдау ... ... ... ... ... және оның ... ... анықтауда маңызды орын
алады.
Меншікті капиталды талдау мына мақасаттар негізінде жүзеге асырылады:
- меншікті капиталдың қалыптасуының негізгі көздерін анықтау және
автокөлік ... ... ... ... оның ... ... ... ағымдағы және бөлінбеген пайданы орналастыру кезінде құқықтық,
құжаттық және қаржылық шектеулерді анықтау;
- дивиденттерді алу құқығының басымдылығын бағалау;
- ... ... ... ликвидациясы кезіндегі меншік
иелерінің құқықтарының басымдылығын ашып ... ... ... ... ... оның төрт ... анықтауға мүмкіндік береді:
1. Қызметтің үздіксіздігін қамтамасыз ету.
2. Несиелер мен шығындарды ... ... ... ... ... ... бөлуге қатысу.
4. Кәсіпорынды басқаруға қатысу.
Ең алдымен меншікті капиталдың ... мен ... ... оның
қалыптасу көздерін анықтау қажет. Одан кейін капитал өзгерістерін талдаудан
өткізу керек. Бұндай ... ... ... капиталдың жалпы өзгерістерін
және оның жеке құрамдас бөліктерінің өзгерістерін анықтауға ... ... ... қол ... үшін ... және көлдненң талдаулар
қолданылуы мүмкін.
Кесте мәліметтерінен Автокөлік салалары бойынша меншікті капиталы 2008
жылдың соңына ... 8,55% - ға ... яғни 248175 мың ... ... ... көп ... бөлінбеген пайда құрайды. Бөлігбеген
пайданың меншікті капиталдың құрамында 16,20% құрайды, ал ол бір жыл ішінде
59,31% ... ... ... ... меншікті капиталының құрамы, құрылымы және
динамикасы, 2008жыл
| | | | | ... ... ... ... |
| | | | ... |
| | | | |% |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| |Мың ... |Мың ... |Мың ... | |
| ... ... ... ... |салмағы,| |
| | |% | |% | |% | |
|5 ... ... ... ... |24817 5|100,0 |19 5 56|- |108, ... | | | | | | |55 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |10801 |14,72 |10801 |4,3 5 |- |-0,37 | ... | | | | | | ... |89550 |39,17 |88567 |35,69 |-983 |-3,48 | ... | | | | | | |98,90 ... |1620 |0,71 |1620 |0,65 |- |-0,06 | ... | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |147187 |59,31 |20539 |3,91 | |
| | | | | | | ... ... салалары бойынша меншікті капиталынының қозғалысы, 2007-2008жж.,
мың тенге
| | | | | ... ... ... |Жыл соңындағы |
... | | ... |
| | | | | |
| | | | | ... ... |
2007ж. |
2008ж. |
2007ж. |
2008ж. |
2007ж. |
2008ж. | |Жарғылық капитал
Қосымша капитал
Резервтік ... ... ... ... ... ... |
-
332
-
540
872 |
-
983
-
-
983 |
10801
89550
1620
127188
229159 |
10801
88567
1620
147187
248175 | |
Кесте мәліметтерінен автокөлік салалары бойынша 2008 жылы ... 20539 мың ... тза ... ... өсуі ... ұлғайғандығын
байқауымызға болады. 2007 жылы серіктестік 540 мың теңге ... ... ... ал 2008 жылы ... ... ... қорыта келе қаржылық есептілік – есептілік кезең ішінде оның
қызметі мен ... ... ... ... ... ... ... және жағдайы туралы сәйкес мәліметтерді
көрсететін есептілік жазулардың негізгі түрі болып табылады.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... яғни ... салықтық, статистикалық, оперативті-
техникалық, ал бұл жағдайдың өзі ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Есптіліктің құрамына
сапалық және сандық сиапттамалар, ... ... ... және ... енуі ... ... ... пен қаржылық есептілік
арасындағы органикалық байланыс есептілікте алынатын ... ... ... ... ... ... негізінде енетін
болған жағдайда ғана пайда болады.
Қаржылық есептіліктің мақсаты – автокөлік салалары бойынша қаржылық
нәтижелелері, жағдайы туралы ... және ... ... ... шоғырландырылған ұйымының ақша қаражаттарының ағымдары туралы
шынайы ақпараттарды қолданушыларға экономикалық шешімдер қабылдау ... ... ... ... ... қаржылық есептілік басқарушылық
жұмыстрдың тиімділігін бағалауға және тапсырылған жұмыстарының ... ... ... ... бақылау және бағалуда маңызды
орын алады.
Сонымен қатар ... ... ... ... және ... ... болып жатқан дағдарыс жайлы атап ... ... ... ... проблемалық жақтарын ашып көрсеткен болатын. Дағдарыс
себептері және оның экономикаға әсері қазіргі таңда ... ... ... ... қосар әрине ештеңе жоқ. ... ... ... ... ... маңызда көңіл бөлмейтін экономиканың бөлшектерін
көрсетті – яғни ол ... және ... ... ... ... сөз ... емес деген мағынаны білдіру мүмкін дегенімен,
басқа жағынан қарайтын болсақ, экономикалық ... ... ... ... ... қаржылық есептілік
көрсеткіштерінің негізінде құрылатын ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік жіне қаржылық есептілік
жағдайлары бүкіл әлемдік дағдарыс себебі болып табылмайды. ... ... ... ... есептіліктеріне сүйене отырып өз жұмыстарын
атқарады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Абленов Д.О. Аудит негіздері.- Алматы.: Экономика, 2005. – ... ... Қ.Қ. ... есеп ... ... ... - 177б.
3. Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп негіздері.- Алматы.: Экономика, 2005.
- 366б.
4. Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ финансовой ... ... ... 1998. – ... Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. Қаржылық есеп.- Алматы.: Экономика, 2001.
– 323б.
6. Елемесов Р.Е. Экономика зарубежных стран:Учебное пособие.-Алматы.: Қазақ
университет, ... ... В.Л. ... ... бухгалтерлік есебі.- Алматы.:
Қазақ Университеті, 2005. – ... ... В.Ф. ... ... ... ... ... 2005. – 179б.
9. Радостовец В.В., Габдуллин Т.Ғ., Шмидт ... ... ... ... ... - ... ... – орталық аудиті
тәуелсіз аудиторлық компаниясы, 2003. – 427б.
10. Рахимбекова Р.М. Финансовый учет на ... ...... 2005. – ... ... Ғ.С. Ақша, кредит, банктер.- Алматы.: Экономика, 2006.-
480б.
12. Савицкая Г.В. ... ... ... ... 2004. - 159б.
13.Тасмағанбетов Т.А. Қаржы есебі.- Алматы.: Экономика, 1998. – 236б.
14.Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша ... ... ... Б., ... Х. К. ... ... ... 2002. – 121б.
16. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі.- Алматы.: Юрист, 2007. ... ... ... 2007 ... 28 ... Заң, № 243 – ІІІ ҚРЗ. ... есеп және ... есеп
беру жөнінде. - Алматы
18. Қазақстан Республикасының салықтық кодексі, 2008 жыл 10 желтоқсанда
қабылданған ... ... ... ... мен ... да ... заңы» (2009 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген).
19. Қазақстан ... 1995 ж. 31 ... ... заң, № 2444 ... ҚРЗ. ... ... туралы.- Алматы, 1995.(өзгерістер мен толықтыруларды
ескере ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Автомобильдердің электротехникалық және электрондық жабдықтары" -курсы мазмұны және әдістемесі51 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
Unix ОЖ-нің қорғаныс әдісі5 бет
Windows жүйесіндегі excel программасы6 бет
«Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары» техникалық регламенті24 бет
«Батыс-2» кешеніндегі бу қазандығының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Бек-сервис» ЖШС жылжымалы құрамына ТҚК мен жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және басқару37 бет
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет
«Офис -тіpкеуші» акпараттық жүйесін құру40 бет
«Қабылдау комиссиясы жұмысын автоматтандыру»63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь