Аймақтық интеграция шеңберіндегі Араб Мағриб бірлестігі

Қысқартылған атаулар тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1 ТАРАУ БАТЫС ОРТАТЕҢІЗІНДЕГІ АЙМАҚТЫҚ ИНТЕГРАЦИЯЛЫҚ ТЕНДЕНЦИЯНЫҢ ДАМУЫ

1.1 Солтүстік Африка елдерінің саяси дамуының құқықтық негіздері ... ...8

1.2 Мағриб елдері арасындағы саяси.экономикалық байланыстарының нығаю үрдісінің кейбір қырлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

1.3 Мағриб елдеріндегі ішкі саяси.әлеуметтік жағдай: өзекті мәселелері мен маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

2 ТАРАУ АЙМАҚТЫҚ ИНТЕГРАЦИЯ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АРАБ МАҒРИБ БІРЛЕСТІГІ

2.1 Араб Мағриб Бірлестігінің қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... 27 2.2 Араб Мағриб одағы шеңберіндегі өзара қатынастар және еуропалық ықпал ету үрдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39 2.3 Мағриб елдері мен Еуропалық Одақ арасындағы ынтымақтастық: негізгі мәселелері мен болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44 ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...52 ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі халықаралық қатынасатар жүйесінде аймақтық интеграциялық үрдістер кең етек алуда. Сол ретте Машриктегі бірігу қозғалыстары солтүстікафрикалық елдердегі жағдайлардың дамуына өзінің жағымды әсерін тигізді. Олар осы болашақтағы онжылдықта ең басты идеясы антикалық эпохаға дейін кететін ортағасырлық тарихи тамырлар Ұлы Араб Мағрибын құру болды. Солтүстік Африка араб елдеріндегі интеграциялық тенденцияның дамуына белгілі аймаққа байланысты бірнеше спецификалық маңыздылықтар қатысты: Мағриб елдері Африкалық құрлықтың солтүстік пен солтүстік-батысында үлкен аймақты алып жатыр, оның өзі бір уақытта араб және африка қауымдастығына жататынын көрсетеді. Бірақ көбінесе араб елдерімен қатынасы басым болып келеді. Мағриб елдері, Ливиядан басқа, бұрынғы Франция жерлері болып келеді. Оның өзі олардың бұрынғы метрополиядан және Еуропаға байланыстылығын көрсетеді. Мағрибтер ұлттық азат ету барысында тарихи қойылған мақсаттардың тұтастығы, кейін, тәуелсіз мемлекет болу барысында және даму бағдарламалардың құрастыруында, осы елдердің саяси лидерлерінің обьективті түрде біркелкі даму формаларды іздестіруге түрткі болды. Интеграцияға ұмтылу Мағриб елдерінің әлі отарлық тәуелділіктен шықпаған кезден басталды деуге болады. 20 ғ. соңы - 21 ғ. басында әлемдік және аймақтық деңгейде саяси - экономикалық саласында әртүрлі мемлекеттер арасында өзара тәуелділікті күшейту тенденциялары қарқынды дамуда болды, сонымен қатар көптеген елдердің өзара ықпалдасу мақсаты осы заманның жаңа қатерлеріне бірге қарсы тұруда. Жаңа өлшем солтүстік және оңтүстік ынтымақтастыққа ие болады. Тап осы бағыт халықаралық қатынастарда көптеген мамандармен бай және кедей елдер арасында әлеуметтік - экономикалық дамуда конфронтациалдық деңгейлерде айырмашылықты сақтаушы ретінде қарастырады . Оңтүстікте арта түскен қыр көрсетулер – жиі болатын жергілікті даулар, лаңкестік, жаппай қырып-жою қаруларын қолдану мүмкіндігі, демографиялық теңсіздік , яғни тұрақсыздықтың негізгі қайнар көзі дамушы елдер деп саналуы, бұл өз кезегінде солтүстік елдерде алаңдаушылық туғызуда. Дамушы елдерде әлеуметтік - экономикалық даму көрсеткіштерімен туып көбеюшілік көрсеткіштері жоғары дәрежеде болу сәйкестіксіздігі кедейліктің өсуіне алып келеді. Ол өмір деңгейінің жалпы нашарлауына бірте-бірте алып келеді.
Заңнамалық құжаттар:

1. Тунис Республикасының Конституциясы. 1 шілде 1959 ж қабылданды. Constitution de la Republic Tunisienne 1959.
2. The Constitution of the Kingdom of Morocco. Adopted on September 13th , 1996 // http//confinder.richmond.edu
3. Конституция Алжира 1996 г. АНДР. Конституция и законадательные акты.М.1983.
4. Мавритания Конституциясы. 1991 ж. The Constitution of the Republic of Mauritania. Nuakchott, 1991. http//confinder.richmond.edu
5. Каддафи Муаммар. Зеленая книга (1973-1979) М. 1989.


Дипломатиялық құжаттар:

6. «Договор о создании Союза арабского Магриба». 1989 г.
http://www.maghreabarabe.org
7. Араб Қауымдастық Кеңесін құру хартиясы. Багдад 15-16 февраля 1989 год, было принято решение о создании Совета арабского сотрудничества.
8. Араб Мағриб Бірлестігін құру декларациясы. Марракеш 17 қаңтар 1989ж. // http://docs.google.com/viewer
9. ЕО және Тунис арасындағы Евроортатеңіз келісім шарты. (Брюссель, 17 июля 1995 г.)Евросредиземноморское соглашение,
Учреждающее ассоциацию между республикой тунис, с одной стороны, и европейскими сообществами и их государствами - членами, с другой стороны// http://unesdoc.unesco.org
10. Біріккен Ұлттар Ұйымының 90-ж Африка елдеріне көмек қамтамасыз етудегі жаңа бағдарлама. Принята резолюцией 46/151 Генеральной Ассамблеи от 18 декабря 1991 года//
11. Римский договор - 25 марта 1957 год. Единый Европейский Акт. Договор о Европейском Союзе. М.,1994. стр. 53
12. Маастрихт келісімі. 1 қаңтар 1993 ж. http://unesdoc.unesco.org
13. Декларации о намерениях (Declaration of Intent) 1987. v.1,Luxembоurg, 1118 p http://unesdoc.unesco.org
14. The Barcelona Process. The Europe – Mediterranean Partnership. 2001 Revew. European Commission.
15. Ортақ еуропалық Акт. Еуропалық Одақ жөніндегі шарт М.,1994. стр. 53
16. Араб Мағриб Кеңесі мен ЮНЕСКО арасында қауымдастық проекті туралы келісім. Париж 16 сәуір 2009ж. “International Conference and TTR- 17 Post-cruise Meeting of the Training trough Research Programme” //unesdoc.unesco.org
17. Евроодаққа Алжирдің ассоцииреленген мүше ретінде кіруі туралы келісім. 22 сәуір 2002ж. // http://docs.google.com/viewer
18. Arab Human Developent Report 2002, Creating Opportunities for Future Generations. New York. http://docs.google.com/viewer
см.Отчет Комиссии совета для Европейского парламента соседи расширенной Еуропы: схемы отношений с восточными и южными соседями, СОМ (2003)104 Брюссель 11.03.2003
19. Договор о дружбе и согласии 1983 г. // www.iimes.ru
20. West Africa – European Community 10th EDF// Regional Strategy Paper and Regional Indicative Programme for the period 2008-2013

Саяси қайраткерлердің баяндамалары, сөйлеген сөздері, сұхбаттары:

21. Сейф аль-Ислам Каддафи намечает ориентиры завтрашней Ливии. Ориентиры завтрашней Ливии. ("Middle East Online", Великобритания)
22. Муамар Каддафи. РИА Новости. 14:52 / 12.12.2008. Ливия напишет себе конституцию.
23. Г.Г. Косач. Арабский мир: идентичность и структура геополитического региона www.google.ru
24. И.С. Берг . Германо-магрибское сотрудничество: оценки развития. www.google.ru
25. Біріккен Араб Мағриб елдерінің бұрынғы бас хатшысы М.Амамның Одақтың Мысыр арқылы кеңейуіне байланысты сөйлеген сөзі. http://www.ahram.org.eg/weekly/1999/434
26. 1999 ж қаңтарда Тунистегі ғылыми практикалық конференцияда, БАМ елдерінің онжылдығына арнайы Тунис президентінің сөйлеген сөзі. www.tunisiaonline.com/news.html
27. Араб Мағриб Кеңесінің бас хатшысы Х. Буларес, «Реалите» Тунис газетінде берген интервьюінде сөйлеген сөзі. //Realite,#873/25 septembre 2002,Tunis.
25. Патимат Ханжарова. Сотрудничество Союза арабского Магриба с Европейским союзом.статья.
28. И.М. Мохова. Французская инициатива Средиземноморского Союза. ( статья)
29. А.А.Ткаченко Барселонский процесс: проблемы и перспективы. Статья.
30. Мухаммед VІ Мароккода және Абдельазиз Бутефлики Алжирде билік етуші тұлғалардың келіссөздер жүргізу барысындағы сөйлеген сөздері.
31. Муаммар Каддафи қазіргі Африкалық Одақтың төрағасы ретінде 8-10 шілдеде 2009 ж. «Үлкен Сегіздік» саммитіне қатысады. (Италия). Осыған байланысты ливиялық лидерінен "Евроньюс" телеканалынан алған сұхбат.// www.algathafi.org
32. Ливия революциясының басшысы М. Каддафидің сөзі. ИТАР-ТАСС. WWW.KADDAFI.RU
33. 28-29 октября Ливию посетил и провел переговоры с лидером революции президент Алжира Абдельазаз Бутефлика. В переговорах приняли участие генералы Мустафа аль-Харруби и Хувейлди аль-Хмейди.
34. А.А.Кашина. Ситуация в Тунисе: декабрь 2009 г. Внешняя политика.www.google.ru
35. Сыртқы саяси ведомстваның басшысы М. Бенаисса Мароккода болған Кеңес комиссияда сөйлеген сөзі.
36. Вестник. ИТАР-ТАСС, 20.12.1995. www.google.ru

Арнайы әдебиеттер:

37. Сапронова М.А. Арабский Восток: Власть и конституции. М. – Изд. Росспэн. 2001 . с.29.
38. Левин З. И. Общественная мысль на Востоке. Постколониальный период. М.,Изд: «Восточная литература» РАН,1999.с.117.
39. Ковтунов А.Г. проблемы интеграции стран Магриба (80-е – середина 90-х годов). М. 1998.с.14.
40. Народонаселение: энциклопедический словарь. М.: 1994 г.
41. Иванова И.П. Рыночные реформы и экономический рост в арабских странах // Арабские страны Западной Азии и Северной Африки. М., 1998.
42. А.Д. Воскересенский. Восток и Запад: региональные подсистемы и региональные проблемы международных отношений. Учебное пособие.-М. РОССПЭН 2002-528c.
43. Кхошайш Фуад Али. Угрозы и вызовы для Ближнего Востока // Международные отношения на Ближнем и Среднем Востоке и политика России на рубеже XXI века. М., 2000
44. Гума Э. Национально-освободительное движение и проблема М: Наука 1977 – 432с.
45. Шагаль В.Э Арабские страны : язык и общество М. Издательство : «Восточная литература» РАН,1998
46. Азатян В.В., Ткаченко А.А. Интеграционные процессы в экономике стран Северной Африки. Изд. Института изучения Израиля и Ближнего Востока совместно с Институтом Африки РАН 2000.
47. Арабский Восток и Магриб. Под ред. Лебедева Е.А. М.1977.
48. Алфимов Е.В. Западная Сахара М.1979
49. Арабские страны: история, экономика, политика. Сборник статьей. М: Наука 1986.278с.
50. Араслы Э.Т. Межарабские Экономические отношения. 60-е – 70-е годы. (объем, формы, проблемы и перспективы) М.1985.
51. Баймуратов К. Вот он, арабский Восток. (арабы в борьбе за независимость и единства) Алма-Ата. Казахстан. 1967. 303с.
52. Ланда Р.Г. Алжир и проблемы безопасности Средиземноморья.// Ближний Восток: Проблемы региональной безопасности. М. 2000.
53. Мальцев Ю.С. Страны Магриба в региональной и мировой политике.М.1994.
54. Страны Северной Африки. Государство и экономическое развитие. Под. Ред. Васильева А. М.; М.,1987.

Мерзімді басылымдар:

55. Данные социологического исследования, проведенного в Марокко, и опубликованного в газете Африка/Интеллигент. 2002г январь.
56. Алалыкин Д. С. Афразия и Евразия: регионы противостояния. Журнал "Самиздат"
57. «Леонтьевские»газета. Выпуск №1 2002 Взаимодействие России и EC: северное измерение
58. Ковальский Н.А. Средиземноморское направление // Доклады Института Европы. – Европейский Союз: факты и комментарии. – М., 2000. – Выпуск 4 (21) – С. 20-21.
59. Ткаченко А.А Перспективы интеграции стран Северной Африки и Европейского Сообщества. //Ближний Восток и Современность. Выпуск 4 . М . 1997
60. Хасянов А. Ж. Марокко в 90-е годы 20 века.: Реформы ХасанаІІ и Мохаммеда VІ. Итоги и перспективы.// Ближний Восток и Современность. Вып. 12. М. 2001.
61. Азия и Африка сегодня №3 (548) 2003. Изд. «Наука» РАН. Африканские верования. Е. Колосов, Н. Колосова.
62. Азия и Африка сегодня №4 2003. Изд. «Наука» РАН. Внешняя политика Алжира на рубеже столетий. Е. Богачурский, М. Богачурский.
63. Азия и Африка сегодня №2 (619) 2009. Марокко-Франция: с мечтой о «райской жизни». Е. Б. Деминцева.
64. Азия и Африка сегодня №8 (625) 2009. Африка: Социально-экономическая мобильность населения и проблема образования. М. О. Абрамова.
65. Континет № 24 (209) 19 декабря 2007-15 января 2008. Алматы. Евгений Пастухов
66. «Конституционное право: восточноевропейское обозрение»
журнал №1 (42) 2003 стр. 38-41. С.Ю.Кашкин
        
        МАЗМҰНЫ
Қысқартылған ... ... ... ... ... АЙМАҚТЫҚ ИНТЕГРАЦИЯЛЫҚ ТЕНДЕНЦИЯНЫҢ ДАМУЫ
1.1 Солтүстік Африка елдерінің саяси дамуының құқықтық негіздері.......8
1.2 Мағриб ... ... ... ... ... ... Мағриб елдеріндегі ішкі саяси-әлеуметтік жағдай: өзекті мәселелері
мен ... ... ... ... ... АРАБ МАҒРИБ БІРЛЕСТІГІ
2.1 Араб Мағриб Бірлестігінің қалыптасуы мен дамуы .........……………27
2.2 Араб Мағриб одағы шеңберіндегі ... ... және ... ету ... ... ... мен Еуропалық Одақ арасындағы ынтымақтастық:
негізгі мәселелері мен болашағы……………………………………........…….44
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....................................52
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ………………………………….54
ҚЫСҚАРТУЛАР
АМО – Араб Мағриб ...... ... ... және ... үшін Бірлестік
СКФ- Социалистік Күштер Фронты
АҚК- Араб Қауымдастығының Кеңесі
ПШАМК - Парсы Шығанағы Араб Мемлекеттерінің Кеңесі
ЮНЕСКО – ... ... және ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымы
МДБ - Мәдениет пен демократия үшін бірлестік
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі халықаралық қатынасатар ... ... ... кең етек ... Сол ... Машриктегі бірігу
қозғалыстары солтүстікафрикалық елдердегі жағдайлардың дамуына ... ... ... Олар осы ... ... ең басты идеясы
антикалық эпохаға дейін кететін ортағасырлық ... ... Ұлы ... құру ... ... араб елдеріндегі интеграциялық тенденцияның дамуына
белгілі аймаққа ... ... ... ... ... ... ... құрлықтың солтүстік пен солтүстік-батысында үлкен
аймақты алып жатыр, оның өзі бір уақытта араб және ... ... ... ... ... араб ... қатынасы басым болып
келеді.
Мағриб елдері, Ливиядан басқа, бұрынғы Франция жерлері болып келеді. Оның
өзі олардың бұрынғы метрополиядан және ... ... ... ... азат ету ... тарихи қойылған мақсаттардың тұтастығы,
кейін, тәуелсіз мемлекет болу барысында және даму ... осы ... ... ... обьективті түрде біркелкі
даму формаларды іздестіруге түрткі болды. Интеграцияға ұмтылу ... әлі ... ... ... ... ... ... болады.
20 ғ. соңы - 21 ғ. басында әлемдік және аймақтық деңгейде саяси -
экономикалық ... ... ... ... ... тәуелділікті
күшейту тенденциялары қарқынды дамуда болды, сонымен ... ... ... ... ... осы ... жаңа ... бірге қарсы
тұруда. Жаңа өлшем солтүстік және оңтүстік ынтымақтастыққа ие ... ... ... халықаралық қатынастарда көптеген мамандармен бай және кедей
елдер ... ... - ... ... ... ... сақтаушы ретінде қарастырады .
Оңтүстікте арта түскен қыр көрсетулер – жиі болатын жергілікті даулар,
лаңкестік, ... ... ... қолдану мүмкіндігі, демографиялық
теңсіздік , яғни тұрақсыздықтың негізгі ... көзі ... ... ... бұл өз кезегінде солтүстік елдерде алаңдаушылық туғызуда. ... ... - ... даму ... туып ... жоғары дәрежеде болу сәйкестіксіздігі кедейліктің өсуіне
алып ... Ол өмір ... ... ... ... алып келеді.
Бұл өте қауіпті ... ... және ... ... өсуі жыл ... ... ... бұл аймақтық және
әлемдік шиеленістерге әкелетіні ... ... да ... ... ... қамтамасыз ету мәселесі шығады. Басқа
жағынан,солтүстік және ... ... өсіп ... ... ... іздеу , бір-бірін түсініп, қауымдастырудың жолдары ізденуде.
Осыған байланысты, өнеркәсіпті дамыған елдер дамушы ... ... ... ... ... ... Оңтүстік елдерімен ... ... ... ... ... ... ... дамуы, көпжақты қауымдастықта және аймақтық
қауіпсіздікті қамтамасыз етудедегі ... ... ... ретінде осы
Батыс Ортатеңіз аймағындағы интеграциалық даму ... ... ... ... да өте өзекті мәселелердің бірі екендігі ешқандай күмән
туғызбас.
Зерттеу аймағы. Осы Мағриб елдер арасындағы ... екі ... ... ... ... ... Ливия және Мавритания
арасындағы өзара байланыс деңгейі, яғни Араб ... ... ... ... ... ... Екіншіден, Еуропа
Одағы мен Солтүстік Африка елдер арасындағы кең көлемдегі еуро-жерортатеңіз
қауымдастығы шеңберіндегі байланыстар ретінде.
Жұмыстың мақсаты. Мағриб елдеріндегі өзара ... ... ... мәселелер мен ынтымақтастықтың болашағын зерттеу.
Жұмыстың міндеті. Алға ... ... ашу үшін ... ... ... ... ... құқықтық негіздеріне сүйене отырып саяси
дамуын зерттеу;
- Мағриб елдеріндегі саяси - экономикалық даму жағдайын айқындау;
- ... ... ішкі ... ... ... ... ... интеграция шеңберіндегі араб мағриб бірлесігін айқындау;
- Араб Мағриб одағы шеңберіндегі өзара қатынастар және ... ... ... ... ... ... елдері мен Еуропалық Одақ арасындағы ынтымақтастығын негізгі
мәселелері мен болашағын айқындау.
Бітіру жұмысының деректік негіздері. ... ... ... деректік
көздерін шартты түрде төмендегідей бес топқа бөлуге болады.
Зерттеу көздерінің бірінші тобын заңнамалық құжаттар ... ... ... ... ... [1-5]. ... басты сыртқы саяси
ұстанымын айқындайтын негізгі құжат ел конституциясы болып табылады. Осыған
орай елдің бүкіл ішкі және сыртқы ... ел ... ... көздерінің екінші тобына дипломатиялық құжаттар орын алады [6-
20]. Екіжақты қатынастардың қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастық ... ... ... саяси ұстанымдары осы құжаттарда қарастырылған.
Зерттеу жұмысында пайдаланылған ... ... ... Мағриб елдер
және Президенттері мен сыртқы істер ... ... ... ... ... ... сөздері және әр түрлі
ақпарат құралдарына берген ... ... [21-36]. Олар алға ... ... ... ... ... мәселелерге қатысты жеке
көзқарасын, сондай-ақ сол ... ... ... ... ... зор үлесін қосты.
Ғылыми зерттелу дәрежесі. Зерттелу аймақ бойынша Сапронованың М.А.
Арабский Восток: ... и ... М. – Изд. ... 2001 . ... ... ... ... танысып, соның барысында Мағриб
елдерін спецификалық саяси-әлеуметтік жағдайын ... ... ... ... ... З. И.[38]. ... ... тақырыбына байланысты, ең
бастысы А. Ковтуновтың «Проблемы интеграции стран Магриба (80-е - ... ... М. 1998 ... зор үлес ... Монографияда жүйелі түрде
солтүстікафрика аймағында интеграциялық процесстер айқын қарастырылған.
Сонымен қатар АМО туралы анализдерге көп ... ... ... ... 90 жж ... ... ... ол Барселон
декларациясының қабылдауымен, Солтүстік Африка және Еуропа арасындағы ... ... ... ... ... ... 90 жж екінші жартысына
түседі [39]. Народонаселение: энциклопедический словарь. М.: 1994 г. ... ... ... ... ... ... көмектесті [40].
Иванова И.П. [41]. А.Д Воскресенскидің «Восток и ... ... и ... ... ... отношений» кітабі кең
ауқымдағы түрдегі тарихи шолулар жасап, толықтай елдердің ... ... ... ... сұрақтарға жауап табуға көмек көрсетті
[42]. Кхошайш Фуад Али [43]. ... Э. [44]. ... В.Э [45]. ... ... және А. ... « ... ... в экономике стран
Северной Африки», М. 2000 ж. ... ... ... ... 80-і ... ... экономикалық байланыстардың дамуы талданады. Авторлармен
аймақтағы экономикалық интеграцияның болашақтағы тереңдетілуі талданып,
Солтүстік Африка және ЕО ... ... ... ... ... ... 90-ж ... шектелетін экономикалық
интеграциялық аспектіне толық талдаумен шектеледі. Жұмыс барысында ... ... ... қолданған болатын. Олар мағриб елдері мен
зерттеуші елдердің тарихи және ... ... ... зор ... ... [46]. Лебедева Е.А [47], Алфимов Е.В. ... ... ... ... ... ... статьей [49], Араслы
Э.Т.[50]. Сонымен қатар қазақстандық зерттеушіліерден К. Баймуратовтың Вот
он, арабский Восток. (арабы в ... за ... и ... ... 1967. ... ... ... болады [51]. Ланда [52], Ю. Мальцев
[53], Васильев А. М.[54] әдебиеттері Солтүстік ... ... ... мен ... ... ... отырып негізгі сараптамалар жасауға
көмектесті.
Ғылыми талқылаулар «Африка. Интеллигент», «Леонтьевские» газеттері ... ... и ... ... и ... ... «Самиздат»,
«Континет», «Конституционное право: ... ... ... кездеседі[55-66]. Осы мақалалардың ішінде Н. Колосова
[61], А. Ткаченко [59] еңбектерін атап кетуге болады.
Хронологиялық жағынан жұмыс ХХ ғасырдың ... ... ... уақытты қамтиды. Өйткені тек 90-жж, әсіресе екінші ... ... ... ... жаңа қарқында дами түсті. Дегенмен
зерттеу барысында аймақ елдерінің интеграциялық даму ... шолу ... ... ескеріледі.
Зерттеудің ғылыми-әдістемелік базасы. Зерттеу жұмысында тарихи ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ, кеңінен қолданылатын тарихи-салыстырмалы ... ... ... де ... ... ... болды.
Зерттеу жұмысының тақырыбын ашуда негізгі әдістеме ретінде ... ... ... ... сараптамасы – контент-сараптама
қолдану өз ... ... ... оның ... БАҚ ... ... мәлімдемелері және секілді мәтіндердің әр түрлі ... ... ... Алға ... мақсат пен міндеттерге сәйкес жұмыс ішкі
құрылымға бағынады. Ол кіріспеден, екі ... алты ... ... және ... ... ... тұрады.
І БАТЫС ОРТАТЕҢІЗІНДЕГІ АЙМАҚТЫҚ ИНТЕГРАЦИЯЛЫҚ ТЕНДЕНЦИЯНЫҢ ДАМУЫ.
1.1 Солтүстік ... ... ... ... ... ... –Мағриб атауы арабтардың жаулап алу жорықтары кезінен кейін осындай
атау алды. « Аль-Мағриб» атауы араб ... - « күн ... ел» ... ... ... ... ... Мағриб – Африка континентінің солтүстік-
батысында оналасқан ауқымды ... ... ... ... соған
кіретін үш ел – Алжир, Марокко және Тунис – негізінен кіші ... ... Ал осы ... ... үш елге қоса тағы да Ливия мен ... ... ... араб ... Ұлы ... деп ... ... мағынадағы тарихи Мағриб Солтүстік Африканың бес ... ... ... ... ... Ливия және Мавританиядан тұрады.
Бұл бес мемлекет геосаяси кеңістікте ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін даму бағытын іздестіріп жүрген аймақ
болып табылады. Мағриб ... ... ... ... ... мен
сараптау, берілген мәселенің отандық шығыстануда аз зерттелгендігімен
байланысты ... ... ... көп қызығушылықты солтүстікафрикандықтардың
құбылмалы қазіргі әлемде өздерінің санаттарын ... ... ... ... ... ... тұрғылықты тұрғындарының ішінде
этностық түрлілігіне қарап қандай да бір топқа жатқызу ... ... ... ... ... ... ... жеке араб уммасының
ешқайсысына жатқызбайды десек болғандай, ... ... ... ... ... ... күмән келтірілмейді. Магриб шын
мәнінде еуропалық және ... ... ... ... ... әрі ... өз ... берберлік, арабтық ижәне африкалық
негіздердің қоспасы болып табылады. Бүгінгі күнгі мағриб ... ... ... таза ... бөліп көрсету мүмкін емес болып барады.
Сондықтан, ... ... ... ... ... ішкі түрлі
идентификациялық негіздің көрінісі болып отыр. Солтүстік ... ... ... ... араб мұсылман өркениетіне, африкандық континентке
жатуы бес мемлекет конституциясының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады.
Негізгі заң ... ... ... немесе билеуші топтар қолдайтын
басты саяси бағытар ... ... ... ... ... ... қана емес [37,б.29].
Араб елдерінде конституция негізгі заңнама құжат бола ... ... ... ... ... құрайды. Сонымен қатар
араб елдерінде көптеген әлеуметтік қатынастар конституциямен ... ал ... және ... ... ... ... факт түрінде, конституция
халықтың емес, мемлектеттің негізгі заңы болып саналады. Преамбулада әдетте
кімнің атынан, республикалықта – халық ... ...... ал ... – Революциялық Кеңес атынан. Осы елдер конституциясы
заңды емес, ... және ... ... жазылады деуге болады.
Преамбула кей кезде ортақ діни характерде ... ... ... ... дін, ... діні бар ... және оны діни не ... нормалардың
арасындағы байланысты көрсетуде айқын көрінеді. Преамбуладан басқа, араб
елдерінің конституциясында жеке мәтін қосылған бөлімдерден ... ... ... ... қағидалары айтылады. Мысалы Тунисте « ... ... « ... ... ... « ... « Ортақ положениялар мен негізгі қағидалар». Көптеген араб
елдерінде, конституциялық даму процессі тек ... ... ... ғана 50-70 жж ... ... алуда ғана тіркелген болатын.
әсіресе Алжир, Тунис, Марокко және Ливия. ... 1977ж ... ... декларацияда» ливия конституцияның бөлігінде, құран Ливия Араб Халық
Социалистік Джамахирияның конституциясы болып саналады ... ... ... ... ... ... діні ең ... рөль атқаратыны анық
көрінуде. Ливиялық монарх ... ... ... ... 1969ж
М.Каддафи басшылыққа келгенде мемлекеттік органдардың құрылымында исламдық
факторлар әсерін тигізді. ... ... ... : « Дін ... ... түрі ... заңның түрі болып саналады.» деді ол [5].
Мавритания конституциясында 1991ж ... « ... және ... ... ... Ал ... өзін ... және социалды исламдық
мемлекет» деп жариялайды. ... ... ... ретінде
Мавритания халқы басқа да ағайындылармен, ... ... ... халқымен Ұлы Мағриб және Африка бірігуі мен елде бейбітшілік ... ... Ал ... ... «Ұлы Мағрибке адал болуы» туралы
айтылады [1]. Марокко конституциясында «Африкалық ел бола тұрып, өз алдына
африкалық ... ... ... ... ... ... ... африка елдерінің конституциясы бұрынғы
метрополиялардың конституциялық актісіне ұқсатып жазған болатын. Марокконың
1962 ж ... ... ... ... ... ... ... заңгерлері жазуға үлкен үлес қосты. Марокко конституциясы
монархиялық конституция болып ... Оның ... ... қасиеттерге адал болып қалу, адалдылық пен бостандық
және әлем үшін, ... ... ... пен ... ... үшін ... ... конституциясының преамбуласында «Марокко Корольдігі Ұлы араб
мағрибының ... ... ... Әрі ... ... бірі ... ... қалыптастыруға ұмтылады» [2].
Алжира конституциясында ел ислам жеріне тиесілі, Ұлы ... ... ... ... ... ... табылады делінген. Тунис « ислам
іліміне, Араб Мағрибының ... ... ... ... 1992 ... ... ... декларациясының преамбуласында былай
делініеді « Шығанақтан теңізге ... ... ... ... ... тастауға ұмтылу», ливия халқы– араб ұлтының олное арабское ... ... ... ... ... ... Африканың бөлігі
болып табылатынын айтады.Алайда, Ливия конституциясының басқа Солтүстік
Африканың басқа елдерінен түбегейлі айырмашылығы ... ... ... ... оның ... ... қалаушысы және толыққанды мүшесі
ретінде атсалысуы болып табылады.
Мағрибтық қоғамның ... ... ... сөз ... ... Ұлы
арабтық бірлік жөнінде айтпай өтуге болмайды. Барлық бес ... ... ... ... ... ... ... пен арабтық бірлікке жету туралы мәселе өткен ғасырдың 60-
жылдары қызу талқыланған. Панарабизм қозғалысы Г.А. ... атты ... ... ... ... ... ... ғана
құбылыс екеніне, арабтық ұлтшылдықтың « мүмкіндігі мол ... » ... [37]. 60 ... ... ... ғалым Бурхан ад-Даджани
осыған байланысты былай деген: « Арабтық ұлтшылдықтың ... және ... ... ... ... ... ... ұлттық күштердің болуы
арабтық мемлекеттерді бір ... ... ... ... басты фактор
болды.» [38] . Алайда,соңғы онжылдықтарда ... ... ... ... ... Формальды түрде бекітілген Мағриб елдерінің
жалпы арабтық ұстанымдарының ... ... ... ... ... ... аймақтаң барлық елдерінде постарлық кезеңдегі
панарабизм, ұлтшылдық жәймендеп ... ... ... шепке практикалық сипаттағы ... ... ... , ... ... ... арабтық мемлекеттердің саясатында,ы құрал ... ... ... ... ... ... ... түрде
қарастырады. Олар арабтық ұлтты қалыптастыру мен арабтық бірлікке ... ... ... секілді белгілі бір заңдылықтарға бағынатынын
мойындағысы келмейді. Арабтық ұлт бұл ... ... ... Арабтық
ұлттың қалыптасуына қажет кейбір объективті ... ... бойы ... қалыптасты, ал кейбіреулері енді туындауда. Оларға жекелей алғанда.
«экономикалық өмірдің ... ... ... ... ... ... мен жалпы мағрибтық негіздер 1989
Араб мағрибы одағының құрылуына идеологиялық тұрғыдан көп әсер етті. ... ... ... және ... ... отырған бұл аймақтық
ұйым өзінің ... ... ... ... ... қалыптастыруды,
экономикалық, әлеуметтік мәселелер бойынша жүйелеу ... ... ... ... ойынша, бұл мәселелерді бірлесе отырып шешу
жекелеген мемлекеттерге ғана емес, бүкіл ... ... ... ... бойы Мағриб елдері жаулап алушылармен күрес жүргізіп,
өздерінің ... ... ... қорғады. Берберлер, римдік
оккупация, ... ... ... арабтар, түріктер,
француздық отарлық билік - осының барлығы аймақтың ұзақ та ... ... ... ... саяси партиялар Мәдениет пен демократия үшін бірлестік
(МДБ), Социалистік күштер фронты (СКФ) 2002 жылғы парламентке сайлауларға
сайлау басталмай жатып ... ... Онда ... ... ... ... ... Әлбетте, берберлік азшылықтың мәселесі тек
мәдени лингвистикалық сипатқа ие емес. Мұндай ... ... ... көрінеді. Ол билік қоғамның ... ... ... туып ... ... ... кірістерді әділетті бөлу. Магриб мемлекеттері
жекелеген бір идентификациялық бағытты ... ... ... ... ... ... ... шиеленісі Солтүстік Африкада болып
жатқан күрделі әлеуметтік, ... ... ... ... ... табылады.
Сонымен қатар, көп ... ... ... ... аймақтақты
айтпағанда, мемлекеттік ортақ ... ... ... ... ... ... ... идентификациялай отырып, оның
конституциясы араб ... ... ... құралы(ислам , әрине,
«мемлекеттік дін») ретінде жарияланады) әрі елді «Ұлы ... ... » ... ... ... ... арабтар болды 7 ғасырда Амр ибн аль-
Аса басшылығындағы төрт мың атты ... ... ... ... ... ... Африкада арабизация және исламизацияға бас салады. 8-10ғғ араб
басшылығында ... ... ... қалалар кірді .
Бұл жағдайдың Алжирға да қатысы бар, ағымдағы ... ... ... ... арабизм, амазигизм идентификацияның құрамдас
бөлігі болып табылады, яки, Алжир бұл контексте «Ұлы мағрибтың ... , ... ... [3]. Өз ... Тунис те дәл осылай
индентификацияланады - «Тунис діні – ... ... ... ал ... Ұлы ... бөлігі болып табылады», оның халқы ... ... ... ... ... ... саясаттың негізгі
элементі болып табылады [23]. Алжирдің конституциясында былай деп жазылған
« адам мен ... ... ... мен ... ... ортақ игілігі , олар ұрпақтан ұрпаққа тұтастығы ... ... ... ... тиіс» Сондай ақ ... ... ... ... ... ислам, арабизм және
берберизм деп көрсетілген [3]. ... ... ... ... ... құқығы жарияланылады[4]. РИА хабары
Ливиида конституция енді жасақталады деп хабарлайды. Қазіргі таңда ... ... жоқ.. ... ... ... Каддафи конституцияны 1969
жылы жойған болатын. ... ... ... үшін заңнамалық комитет
жасақталды. Комитет төрағасы Абедльрахман ... жаңа ... ... ... ... ... деп ... Олардың арасында
Халықтық билікті орнату жөніндегі декларация, Адам құқықтары жөніндегі ... ... және ... ... ... бар. ... ... жобасын Каддафи қоры ... [5]. ... ... ... ... . ... ел билігі жөніндегі теориясына
сәкес, Конституцияны халықтық конгресстер бекітуі тиіс ... ... ... ... ұлы - Сейф ... ... реформаларды басқара отырып, заманауи мемлекет құрудағы Ливияның
мүддесіне сәйкес оның саяси ... ... ... ... ... Сейф ... халық басқаруы ісінде біраз кемшіліктер
шығып жатқанын айтты, ол ... ірі ... ұсақ ... есебінен
мемлекеттік биліктің көп бөлігін басып алуынан көрінетінін жеткізді,
сондықтан барлығын ... ... ... бір ... ... ... ол. ... көшбасшы баласы біздің басты мақсатымыз
конституция немесе қоғамдық акт деп атай ... ... ... ... дейді. Оның азаматтар өмірін реттеуі маңызды. Шығып
кетуге болмайтын шекаралар болады. ... ... ... ... шариат
негіздері, қауіпсіздік, Ливиядағы тұрақтылық, елдің тұтастығы және Муаммара
Каддафи'дің көшбасшылығы деген келісімге келуіміз қажет [ 21 ] . 1977 ... 'Ұлы ... ... Ливиялық Арабтық Джамахирияның' дүниеге
келгендігі жарияланды. Аты айтып тұрғандай оны ... ... тиіс ... елде парламент секілді «Жалпы халықтық конгресс » және үкімет
рөлін атқаратын «Жалпы халықтық ... ... 1977 жылы ... ... ... туралы құжат» атты уақытша конституция жүзеге асты,
ол Ливияның ... ... ... ... еді. ... ... ... ,онда «халықтық конгресс » басқаратын билік пен ... ... ... жерорта теңізі аймағын анықтап, оған Араб Мағрибы Одағына (АМО)
біріктірілген Солтүстік Африканың - ... ... ... ... ... ... 5 ... енгізіп, ЕО ның Франция, Испания және
Италия ... ... ... айта ... ... ... жасағым келеді.
Біріншіден, берілген аймақ саяси ... ... ... деп айта ... әрі ... ... жекелеген
субъекті болып табылмайды. Екіншіден, зерттеліп отырған аймақ шеңбері
шартты болып табылады, өйткені ... ... ... жаңа ... оның ... ... бұл үрдіске қызығушылығы ... ... ... ... ... экономикалық шынайылық
тұрғысынан анықтағанда 20 ғасыр аяғы мен 21 ... ... ... мемлкеттер мен мағриб елдерінің қатынасын есепке аламыз. 20
ғасырдың 90 жылдары ... ... ... ... ... тәуелділіктің артуы Жерортатеңізінің ... мен ... үдей ... ... ... ... ... Сондықтан
осы жолда алғашқы қадам болып, ... ... «5+5» тобы ... ... ... ... Ол бір ... АМО елдерін біріктірсе,
екінші жағынан, Италия, ... ... ... и ... « 5+5» ... ... ресімделуі 10- қазан 1990 ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асты. Кейінірек, 1990 жылдың қарашасындағы және 1991 ... ... ... ... ... ... Еуроодақ
көпжақты диалогтың шеңберін «5+12» формуласына ... ... ... мақсат ЕО елдерімен тығыз қатынаста болуын қамтамасыз ету. Алайда,
Жерорта теңізіндегі кең ... ... ... бір ... ... жасалмаған көп қатысушыларына байланысты кейбір
қиындықтары бар. ... ... ... ... дамуы
алдымен жергілікті деңгейдегі қатынастар қаншалықты тиімді ,әрі нәтижелі
құрылатындығына тәуелді. Сондай маңызды жергілікті деңгейлердің бірі ... ... ... ... табылады. Солтүстік африкалық мемлекеттер
тәуелсіздік алған соң да ... ... ... экономикалық
ықпалында болып келеді. Бұл аймақта ... ұзақ ... бойы ... мағриб қоғамының дерлік бар саласына әсер етті. ... ... ... алу, ... ... ... ... – «Еуропалық
отарлаушылардан» мұраға қалған десек болғандай. ... ... ... және ... ... дәстүрлері де бар. Ресейлік зерттеуші
В.Э Шагальдың пікірінше, метрополияның тілі бүкіл ... ... ... ... , ... ... Мавританияның барлық саларына меңдеп
кірген[45,б.31]. Сөз жоқ, мәдени ... ... ... 20 ... ... жерорта теңіздік ынтымақтастық туралы инициативаның
қалыптасуы мен ... көп әсер ... ... олар ... ... саяси негізі болып табылады. ... ... ... ... ... ... Бұл ... та, өйткені Мағриб
елдері жерортатеңіздік серіктестікті, бірінші кезекте, ... ... ... көбеюінің,тұрақты инвестициялардың өсуінің, мата
мақта мен ауылшаруашылығы өнімдеріне Еуропалық нарықтың ашылуының ... ... ... ... ... теңізі елдерінің арасында
қалыптасқан қатынасты мағрибтік және ... ... ... ... ... Ол өз ... бір бірін танып біліуге ... бір ... ... ... бір ... мүлде ұқсамайтын,
бірақ та өте тығыз байланысты мемлекеттердің үйлесімді дамуына қажет болып
табылады. Көбіне еуропалықтар үшін ... ... ... ... деңгейінің жоғары болмауына байланысты ішкі қауіпсіздікке қауіп
төндіретіндер ретінде ... Олар ... ... миграциямен
Солтүстік африкадан келгендер болып табылады. Бұл мәселенің жарқын саяси
экономикалық аспектісі бар: түрлі этно ... ... ... ... және олардың арасында орналасқан жерорта ... пен ... ... ... ... ... елдері арасындағы саяси-экономикалық байланыстарының нығаю
үрдісінің кейбір қырлары
Мағриб елдеріндегі саяси-экономикалық дамудың ... ... ... ... ... айырмашылықтар
Солтүстік Африкадағы қарама-қайшылық жағдайларға әкеліп соқтырды.
50-60 жж Мағриб елдерінің ... ... ... барысында,
мағрибаралық қарым-қатынастар шекарааралық және кедендік ... жие ... және ... ... алып ... ... отырды. Солтүстік Африкадағы ең үшкір мемлекетаралық
қайшылықтардың бірі 1963ж күзде болған ... ... ... ... ... ... және Марокко мәселесінің шешілімі тек 1972ж болды.
1959 жылдан 1968 ... ... ... ... ... ... Ол да кеден мәселесенін болды. ... біз ... ... ... ... ... ... қарама-қайшы келгенін
көре аламыз. Бірақ осыған қарамастан осы елдердің бірде бір ... ... ... ... ... ... ... процесстерінің активті
қатысушылары, 1960ж Мавританияның тәуелсіздік алуы мен 1969 ... ... ... ... тәуелсіздік алуы болды.
Мағриб аралық саяси қарым-қатынастардың күшейту тенденциясы осы
солт.африка ... ... ... кейн ... ... ... Мағриб елдерінің басшыларының экономикалық қауымдастықты жақсарту
жұмыстарын жүргізуі негіз болды. 60-ж Мағриб ... ... екі ... ... ... келісімдерге қол қойды. Осы байланыстардың болуына 1964ж күзде
болған Алжир, Ливия, ... және ... ... ... ... түрткі болды. Онда Мағриб елдерінің экономика
саясатының біркелкі доктринасы қабылданды. Ол ... ... ... ... ... сауда саттықтағы қарым-қатынас; азық-
түлік саладағы координациялау; Европа елдеріне ... ... ... ... ... ... ... елдері мен халықаралық
экономикалық ұйымдар арасындағы байланысты ... ... ... ... ... ... кеңес беру комитеті
құрылды. Ол аймақтық экономикалық интеграцияға ... ... ... ... ... ... министрлер конференциясында бірнеше мәселелердің
шешілу жолдарын тапты. Индустрия саласында, ... ... ... және білім алу саласында. Бырақ та ... ... ... ... ... бірнеше кедергі жағдайлар
туып отырды. Олар ... ... ... ... ... т.б. ... деклариреленген бағдарламалар экономикалық
интеграциядан алыс болды. Ондай жағдайдың негізгі себебін ... ... ... ... ... ... болады. Оның өзі араб
елдеріне тікелей әсер етуін анық көрсетеді. ... ... ... ... ... ... отыр. Ливияның 60-70% экпортталған мұнайы мен ... 80% ... ... ... ... басқа да шикізаттар.
Ал Европадан ... ... 65-70% ... ... мен
полуфабрикаттар, дайын заттар импорттталып ... ... ... ... ... ... ... тәуелділігі артып отыр.
Тәуелділіктің өзі екі түрлі көрінеді: Алжир, Тунис, және Марокконың сауда-
экономикалық байланыстары ... және одан ... ... ... Осы ... өзі, ... ... ұзақ уақыт
және альтернативсіз болашағы бар дейді. ... және ... ... бері ... Туни және ... тұрақты кредиторлары болып
келеді. Ал оның өзі тек экономикалық емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... қызығушылығын айқын
көрсетеді .
Солтүстік Африка елдері ағымдағы жүзжылдықтың екінші жартысында тәуелсіз
ұлттық даму жолына түсіп, өз ұлттық ... ... үшін ... ... байланыстар мен халықаралық еңбек бөлінісінің түрлерін
қолдануға тырысуда. Олардың шаруашылық ... ... ... ... ... бар ... әсер ететін объективті
факторға айналды. Бұл үдеріс солтүстік африкалық ... қоса ... ... ... ... ... соңғы онжылдықтарда
жаңа күшпен қарқын алуда.
Солтүстік Африкадағы әлемдік ... ... ... сараптама бұл әлемдік шаруашылық дамуы бағытында ғана емес,
өзіндік ... ... алып ... ... ... ... ұлттық шаруашылықтардың әлемдік экономикашеңберіндегі
ерекшелігін, онда ... ... ... ... ... ... саясатын, билік етіп отырған саяси жүйенің ерекшелігін
сипаттайды.
Соңғы онжылдықтарда ... ... ... сыртқы сауда
айналымы ІЖӨ қатысты өсіп келе ... ... ... бюджеттің көп
бөлігі сыртқы көздердер толығуда, ұлттық экономиканы дамыту шетелдік жаңа
технологиялар мен басқарудың үздік формаларын ... ... ... ... Солтүстік Африкадағы мұнайгаз саласының жағдайы
олардың ұлттық экономикасы мен әлеуметтік саласына ... әсер ... ... ... ... сонымен қатар, табиғи, ілеспе газ мұнда әрі ... ... ... ... ... дамушы салалардың шикізаты болып
табылады.
Аймақтың ірі мұнайгаз өндіруші елдері әлемдік көмірсулар нарығында соңғы
онжылдықтарда басым, кейбір ... ... ... рөл атқарып келді және
келеді. Олардың ірі энергияэкспортаушы статусы ... ... ... ... дамуда қаржылық көмекті тартуда маңызды ... ... ... ... ... бар.Оларды былай үшке
бөлуге болады: заңнамалық құқықтық, ... ... ... Олар өз ... ... тежеп тұрған факторлар
десе болғандай.
Машрик, Магриб секілді араб мемлекеттерінде дамыған сауда байланыстары
мен қолжетімді ішкі сауда маршруттары бар. ... ... және тез ... ... жүйесі таяу шығыстық және солтүстік ... ... ... ... ... Бұл сонымен қатар,
осы аймақтың нарығына шығуға мүдделі шетелдік компаниялардың бәсекелестігін
арттырды. Бұл оның үстіне жан ... ... ... ... көптеген
дамушы елдердікінен едәуір жоғары, ал әлемдік тұрғындардың ... ... 5% ... ... ... ... тартымды сатып алушылық
қабілетінің болуымен де байланысты .
Соңғы онжылдықтардағы динамикаға тән ... ... ... Арабтық
Магриб елдерінің импортында өзгерістер болып тұрды, ... та ... ... ... көп емес ... 1-3% тең. ... пен
Марокконың Еуро одақ елдерімен экономикалық жақындасуы соңғының онсыз да
көп салмағын арттырды. ... ... ... және ... ... одақ елдерінен болатын импорт көлемі кеміді. напротив, ... ... ... из ... ... ... ... үшін
еуро одақтан кейінгі екінші экспортер болып табылатын АҚШ ның да үлес
салмағы ... атап ... ... ... бағыттарының бірі интеграцияға түскен елдермен
жұмыс күші қозғалатын ... ... ету ... Ол ... ... ... ... фактор Оңтүстік-Cолтүстік шекарасы бойнша еңбек
миграциясының негізгі факторы болып келеді. Ол негізінен ... ... ... өте ... ... көре ... Оның өзі ... елдер
халқы мен дамушы елдер халқының жалақысынан көруге болады. Жалпы соңғы
көрсеткіштер бойынша олардың ... ... өте ... ... келеді.
Сондықтан да көптеген африкандықтар өз жанұясын ... тек ... ... ... күшінің миграциясы негізгі екі факторға тәуелді
болып отыр. Біріншісі – мұнай нарығының конъюнктурасы, а ... ... ... ... ... ... ... өндірістік палатасының директоры Андреас
Хергенретердің пікірінше (Andreas ... ... ... ... экономикасы соңғы онжылдықтарда қарқынды даму үстінде және
неміс инвесторлары үшін ... бола ... ... басқарып
отырған Алжирдегі неміс бизнес өкілдігінің негізгі мақсаты ... ... ... ... ... жергілікті
нарықтың іскерлік мүмкіндіктерін тиімді қолдануда қолғабыс болу. Осы
мақсатпен 2004 ... ... ... ... ... ... қатынастарының
ерекшелігін ашатын заңнамалық кеңестер мен кәсіпкерлерді құқықтық қорғау,
нарықтық сегменттік жағдайы туралы отырыстар жүргізілуде. Іс ... ... ... ... ... қадамдары ретінде қарастыруға болады.
« Ол Алжирде бірнеше онжылдықтар бойы изоляцияда болған және ... ... ... ... тиіс жеке сектормен байланысты», —дейді
неміс алжир компанияларынң арасындағы қатынастарды үйлестіріп, әрі ... 36 ... ... ... ... ... ... гүлденіп,
неміс инвесторларын тартуды жалғастыруда дейді DAIHтың атқарушы директоры.
Тунис үшін ... ... ... ... ... жылдары 14%
көрсеткішпен келе жатқан жұмыссыздықты азайту. Оған ... ... ... ... есеп жыл сайын ондаған мыңдарға ... Кез ... ... адам ... ... қойған Тунис
үшін бұл жағдай дағдарысты болып табылады. Бұл ел ... ... ... ... ... еске сала кетейік. Оның он
бірінші ... ... ... ... ... орталық объектісі
ретінде көрсетеді және ағымдағы бесжылдықтың мақсаты ретінде экономика мен
жан басына шаққандағы ... өсуі мен ... пен ... ... ... ... ... ақ Еуропалық, Солтүстік
және Оңтүстік Амерканың инвесторларына жақсы жағдай жасау ... ... ... салудың ең тиімді орталығына айналуды көздеуде. Белгілі
бір деңгейде бұл ұмтылыс ақталуда : ... ... ... ел ... тұрақтылығымен тартымды. Алайда, Мароккандық
экономиканың негізгі мәселесі ... ... ... шешілмей отыр. Оның
салдары ретінде шығарылған өнімнің бәсекеге қабілетсіздігін ... ... оның ... ... ... шығарылған тауардаң шектеулі
спекторы, үшіншіден, шығарылатын тауарлардың жоғары сапасы мен түрлілігіне
жауапты ... ... ... жетіспеуі. Мароккандық экономиканың
экспорттық секторы әлі де ... ... ... ... жауап бере
аламайтындықтан неміс инвестициялары шектелген мөлшерде келуде. ... ... қоса ... сол ... және ... ... мароккандық тауарды біршама бәсекеге қабілетті
ете алады. ... ... ... ... ... сала— ауыл
шаруашылығы. Жобамен елдің елу пайыз тұрғыны осы ... ... ... ... ... инвестициялары ЕО мүдделерін есепке ала
отырып жасалынады. Мысалы, Алжирдің энергетикалық ... ... ... ... ... белгілі. Оның ішінде газ
басымдыққа ие, ... ... ... газ ... — 90%. Бұл ... ... ... үшінші газ жеткізушісі, Жерортатеңізі бойынша
көршілерінің (Португалия, Испания, Италия , Франция) ... ... ... ... ... ... және Италияны жалғастыратын екі
құбыр іске ... ... ... ... ... ұлғаяды. Бұл
сала белсенді түрде неміс капиталымен толығуда.
Жоғарыда айтып өткендей, ... ... ... ... ... Бұл ... ... ұқсас мәселелер бар, айырмашылытары да жо
емес. Мысалы Тунистің ... ... ... ... ... Жыл сайын Тунис 60 мың жоғары оқу орнын бітіргендермен толығып
отырады, болжамға сәйкес, олардың саны ... 110 ... ... тиіс. Бұл
тұрғындары бүгінгі таңда (2007) 10,2 млн адамға жетіп отырған ел үшін үлкен
салмақ. Екінші жағынан, оны ... ... білм елі деп ... ... бұл маманданған жастар әскерін жұмыспен қамту қажет. Дәл осы ... ... ... көп ... бөлінеді. ФГР эксперттері Марокко
экономикалық болашағын бай ... ... ... ... Бұл
салаға шетел инвестициясы мен қосымша білікті мамандарды шақырту арқылы
балық өңдеу ісін ... ... ... Тағы бір ... ... ... Мароккода Мағрибтың басқа ... ... ... ... ... Бұл өз ... беріп жатыр.
Мысалы , 2008 г. Еурокомиссияның ... ... ... деңгейі бойынша Еуроодақта қабылданған экономикалы стандарттарға
жақындап қалды. Саяси ерігі мол ел ... да оны ... ... ... ... ... елдің экономикалық құрылымдарының біртінде
Еуропалық ... ... ... ... ... ... Бұл ... экономикалық копенгагтік шарттарға сәйкестену сөз.
Бұл ЕО біртіндеп ... ... ... ... кейін ерекше
территориялар статусы негізінде оның ... ... ... да ... ... ... ... [24].
Соңғы жылдары түрлі техникалық көмек ... ... ... де ... Алжир және Ливия да тізбектес келсімдерде жасасуды
жалғастырады деп айтылуда. Ол ... ... ... кен ... мен өңдеуге, сонымен қатар,өнімді бөлісуге мүмкіндік береді. Бірақ
бұл ЕО пен АМО арасындағы ... ... ары ... да ... бола ... ... сөз емес. Олар күрделі жаһандық дағдары кезеңінде
дамитынын есепке алу қажет. 1998 жылы ... ... ... капитал
жобамен 19% ( 338 млрд. долл.дан 1997 ж. 275 ... 1998ж.) ... өсім ... 2004 ж. ... ... жобамен 4,6% ға
қысқаратынымен жабырқатуда [41].
Алжирдің ЕО ассоцияланған мүшесі болу жөніндегі келесім, еуропалық және
аймақтық ... ... ... ... ... ... үшін ... саяси мәнге ие. Алайда ол саяси және ... ... ... ... ие емес [17]. Ниет ... декларацияда
(Declaration of Intent) «Италия мен Ливия ... ... бар ... ... ... пен Ливия
корольдігі арасындағы дәстүрлі сауда қатынасы сақталып, дами беретіндігі,
Ливияның әлеуметтік, ... ... ... ... беретіндігі
айтылған»[1][13].
Дамушы елдердің негізгі әлеуметтік экономикалық ... ... мен ... ... ... ... ... айтқанда, «азат
болған елдер», «үшінші әлем елдері», «Оңтүстік ... ... ... ... ... ... қатынастардың толықанды, маңызды
мүшелеріне айналуда. Жас тәуелсіз мемлекеттердің қалыптасуы мен ... ... ... әрі сапалық өзгерістермен қатар жүрді. Бұл
өзгерістер халыаралық ... ... ... жаңа ... ... пайда болуымен, капиталдық және ... ... ... ... ... ... ... әлемдік экономикалық
тәртіпті жақсартып, халықаралық кәсіпкерлікте теңдік қағидасын ұстану
қажеттігін айтты.
Дамушы елдерде әлем ... ... ... - 3,2 млрд адам ... ... ... Олардың барлығында дерлік күрделі әлеуметтік экономикалық
үрдістер жүруде. ... ... бірі XX ... 70 ... ... ... өсім ... [42].
Африкадағы дамуды қамтамасыз ету жөнінде БҰҰ перамбуласында 90ж.ж.былай
делінеді: 1986–1990ж.ж. арналған БҰҰ Африка елдерін ... ... ... тұрақты әлеуметтік экономикалық өсім мен даму жолындағы
ұмтылыстарына ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, бұл тағы да халықаралық қауымдастықтың африкалық ... ... ... ... ... қиындықтарға назарын салуға
көмектеседі. Африканың дамуына ... ... ... Ал ... ... ... бөлісу қағидасын
есепке алып,африкамен жан жақты ынтмақтастыққа атсалысады. ... ... даму ... кез келген ұмтылысына қолдау көрсетеді
[10].
Экономикалық салада Сейф ... ... ... іске ... экономика туралы жылы лебізін білдірді. Былтыр басталаған даму
жобаларының ... құны 60 ... ... ... жеткізді. Сөз
соңында заңсыз миграция жөнінде де сөз ... бұл ... ... ... ... ... мәселелерінің бірі» деп ... сөзі ... ... бұл ... ... бар жоғы бес ақ млн халқы
бар Ливия, ливиялықтардың қолында қалмай қалады. Сол ... біз ... ... ... ... ... құны көк тиын болмай қалады
»дейді ол [ 18]. 3 ... ... ... Мухаммед Ганнуши
Алжирдің СІМ Мурада Меделсилиді қабылдады (Mourad Medelci). Онда олар 2010
ж. басында болатын ... ... ... ... ... жөнінде сөз қозғады. Сол күні алжирлік ... ... ... Фуад ... қобылдады, ол отырыста Меделси ғылым
және технология саласындағы қаңдарды ... мен ... ... ... ... атап ... Меделси мен Тунис СІМ басшысы
Абдельвахаб Абдалла кездесуінің қорытындысы туни алжирлік теңіз шекараларын
демаркациялау жөніндегі келісім ... ... ... ... ... [34].
Одақтың басты қадамдарында ең бастысы экономика бағдарламаларын
құруға үлкен назар аударылды.
1990ж қазанда Алжирде ... ... ... ... ... ... экономика және қаржы сессисында үсынған болатын. Ол жоба он
жыл ішінде ... ... ... қадам бойынша жүзеге асыру болды.
Бірінші қадамында, 1992ж дейін АМО ... ... ... ... және ... алмасу зонасын құру болды. Екінші қадам 1993-
1994 жж ... ... ... ... және ... пен импорт
операциялары үшін біркелкі кедендік тарифтар еңгізу болды. Ал ... ... ... ... мен ... еркін алмасу жолын құруда,
төртінші қадам – АМО да 2000жылға ... ... ... ету ... ... ... салаларында күшейе берді. әсіресе
транспорт жіне энергетика ... ... ... ... ... ... ... Эксплаутацияға Тунис – Алжир
- Касабланка трансмағрибтік темір жолы ... ... ... және ... ... ... тарифтер еңгізілді.
Параллельді түрде Мағриб елдерінде өндірістік, ... газ ... ... және қаржы саласында, сонымен қатар,
кадрларды дайындау, туризмді дамыту, ақпарат, мәдениет, ... ... және ... ... екі және үш ... ... қарқынды
түрде дамыды.
Африкадағы интеграциялық ынтымақтастықтардың кейбір ерекшеліктері өз
аймағындағы интеграциялық үрдістерді дамытуға тырысады. 1989 ж. ... ... ... ... ... Марокко және Тунистің
қатысуымен Араб мағриб елдерінің одағы ... Одақ ... ... кең ... ... ұйымды көздейді. Алайда, солтүстік
Африка ... өз ... ... ... шекаралар мен бір бірінен
жекешеленген нарықтардан тұрады.
Басқа Африкалық мемлекеттердің экономикалық интеграцияға ұмтылуы артта
қалған, бір ... ... ... ... ... жоқ
елдердің Африканың жекелеген субаймақтарында ішкі нарықтыңс ұраныстарын
қанағаттандыратын өндірістік ... ... ... , ... ... ... ... африкалық
мемлекеттер жүйеленген саясат негізінде өзара экономикалық байланыстарды
дамытысы ... ... ... ... ... ... ретінде салыстырмалы түрде кең нарықтар құру
көзделді. Интеграция ... жол ... ... ал ... жету жолы «өз ... сүйену» арқылы жасалынады. «Өз күшіне
сүйену» тұжырымдамасы экономиканың ... ... тек ... қолдану арқылы, дамудың ішкі факторларын барынша мобилизациялау
арқылы жүзеге асатынын көрсетеді. Бұл идея Африкалық бірлік ұйымының ... ... ... ... одақ құру ... жоспарында да бар.
Африкалық мемлекет басшылары жариялап ... ... ... ... мен ... Африкадағы интеграциялық үрдістердің
тәжірибесі көрсетіп отырғандай, әзірге игі ниет қана секілді. Кедей ... ... ... экономикалық ынтымақтастығы дәстүрлі формасында
«кедейлік шылбырынан ... ... ... прогресске
жеткізбейді. Бірақ, африкалық ортақ нарық идеясы қаншама ... әлі ... ... континентте көпшіліктің үмітін үкілеуде.
1.3 Мағриб елдеріндегі ішкі саяси-әлеуметтік жағдай: өзекті ... ... ... ... ... ... ... елдерінің негізгі
макроэкономикалы көрсетіштері ол елдер дамуының ... ... ... өсім ... ... ... мәселелер мен
сыртқы саясаттағы ... ... ... ... ... тиімді қолданбауы мағриб қоғамындағы қордаланған
мәселелерді шешуге емес, белгілі бір ... ... ... әкелуде.
Экономикалық конъюнктура нашарлаған жағдайда, бюджет кірісі азайғанда ішкі
саясаттағы өткір мәселелер барлы экономикалық жетістіктерді ... ... ... ... ... ... ... елдері өздерінің негізгі мақсаттарының бірі адамдық
фактордың дамуы деп біледі. Білімді, дені сау ... ... ... ... ... негізі ресурсы болып табылады. Мағриб ... ... ... ... ... қоғамдық даму көрсеткіштерін
біршама жақсарта алды. ... өмір ... ... ... ... жан ... ... кіріс және т.б. негізінде анықталатын
кешенді индекс көрсеткішінде Солтүстік Африка елдері ... ... Олар ... тек тек ... ... ... елдерін ғана
тастай алуда.
БҰҰ 2002 жылы ... ... ... даму ... ... Ливия мен Мавританядан кейін үшінші орынға тұрақтаған, Алжир
төртінші ... ... ... он елді ... ... ... үшінші орыны әлемдік көрсеткіште 97- орынға сәйкес келеді, әрі
бұл жайт барлық солтүстік африка ... ... ... ішкі ... ... шешу мен ... ... елдің экономикалық игілімен тығыз байланысты. Әлеуметтік саладағы
негізгі мәселелер ... ... үй ... ... ... және ... мамандардың жетіспеушілігі болып табылады.
Орта есеппен алғанда, Тунис пен ... ... ... ... ... 14% - 20% ... Алжирде экономикалық белсенді әрбір
үшінші азамат ... ... ... ада. Бұл мәселенің шешілетін уаыты
жақын емес, оның ... ... ... ... мемлекеттерінде
жұмыссыздардың басым бөлігі халықтың үштен екісін құрайтын жастар болып
келеді. Бұның анық мысалы ... бола ... онда ... 37% ... ... 30% для ... ... келеді [55]. Дәл
осындай жағдай Тунис пен ... да ... онда 30 ... ... ... 70% ... ... мәселенің мұндай бағыты
басқарушы топтарды мазаламай ... ... бұл ... шешімі
экономиканың жалпы сауықтырылуымен тікелей байланысты.
Жастардың мұндай жұмыссыздығы тура мағынасында көзге түседі. Көшелерде,
жалпы кез ... ... екі олға бір ... таппай ,жай лағып жүрген жастар
кез келген уақытта көруге болады. ... ... ... ... ... ат ... Мұндай атау оның нақтылығына байланысты
шыққан. ... ... үй ... ... ... ... ... кешке көшеде, үйдің
қабырғасына бір ... ... ... әңгіме айтумен өткізеді.
Білім жүйесі мен кадрларды жасақтау қазіргі уақытта күрделі ... тұр. ... ... төменгіден жоғарғы оқу орнында білім алып
жатқандардың саны өсіп ... ... ... оқу ... ... бойынша жұмыс жасай алатынына ... ... ... сұраныс пен олардың ұсынысы арасындағы тепе-теңдікті сақтап
отыруда олқылық жіберуде.
Фундаменталдық ... мен ... ... келетін болсақ, Тунис пен
Мароккода соңғы жылдарда қаржыландыру біршама өскенімен бәрібір мардымсыз
болып қала ... Ал ... ... ... ... ... ... көп бөлігінің дипломы шетелдікі болуы. Жалпы алғанда, ЖОО
бітіргендердің 34% білімін шетелде жалғастырады.
Магрибтың ішкі саясатындағы шешілмеген ... ... ... ... ... ылаң ... ... мәселе. Бұлар өз кезгінде ЕО
тарапынан адам құқықтарын ... ... ... ... ... ... шешу мемлекет үшін қосымша қиындықтар тудырса да, оның
шешімі құқықтық салада болып табылады. Берберлік қозғалыс заң ... ... ... ... қолданбайды. Берберлік мәселе мен
террористік мәселе секілді түсініктерді араластыру мен ауыстыру ... ... ... ... ... ... ұйымдардың негізгі
базасы таулы қыратты аймақтар болып ... ал ... ... ... ... ... елдерінде террористік
ұйымдардың пайда болуы мен қызмет етуі ... ... үшін ... ... ... ... ... ағымдағы билікті ... ... ЕО ... ... тұрақсыздық ошағының пайда
болуына әсер етеді.
Мағрибтың әрбір елі ... ... ... болп ... діни ... тұру үшін жек жол ... тиіс болды. Магриб елдернің барлығында
исламдық қозғалыстардың үш ұқсас тұсы бар ... ... ... ... ... тұрғындарының басым бөлігі ұстанатын ислам ... ... ... ... бидағаттармен былғанбаған исламға
оралу, сонымен қатар, қоғамдық саяси өмірді Құран мен ... ... ... ... мағрибтық қоғамның қиындықтарының барлығының
себепкерлері батыстық даму жолына түскен. Ашкөз ... деп ... ... исламдық құндылықтар мәнін қоғамда жоғалтып алған .
Исламның насихатының өсуі мен көпшілікке белгілі бола бастауы, ... ... ... ... саласынан алыстауынан туындаған бос
кеңістіктің әсері деп біледі ... Оған ... ... ... жатқан
экономикалық реформалардың сәтсіздігі, биліктің парақорлануы да жасауда.
Исламды мәндегі Алжирдегі ұйымдардың қатыгездігі мен өмір сүру ... ... ... ... ... ... материалдық, моральдыұ
тұрғыдан әбден қажытқан жеті жылдық азаматтық ... ... ... ... ... » ... заңды ұсынды. Нәтижесінде ол ... ... ... Бұл заң ... көптеген исламдық ұйымдар
амнистияланды, әрі болашақ ұрпақ үшін бейбіт өмірге ... ... ... ... А. Бутефликтің 1999ж. билікке келуінен бастап бүгінгі
күнге дейін заңсыз ... ... ... ... ... да, ... тұрғындар арасындағы құрбандар азаюда.
90- ж.ж. негізгі террористік ... ... ... топ, ... ... ... тобы. Алжирлік әскерилердің айтуынша ... ... ең ... ... ... арасында олардың ізбасарларының
болмауы.
Мароккода ... ... ... 70-ж. ... ... ... Олар тұрғындардың қолдауына ие бола бастаған кезде биліктің
тарапынан күдік туғыза ... ... пен ... ... ... ... ... бірі Ясин деген шейх басқарады. Оның саяси
мансабы Хасане ІІ кезінде билікті өткір ... ... ... ... бойы үй ... алынады. Мухаммед VІ кезінде оны босату жөнінде
шешім қабылданады. Босап шыққан соң, ол жаңа күшпен ... ... ... ... ... ... ... қолында ғана
шоғырланған деп мәлімдеді. Оның сөзі бойынша, ... ... ... Марокконың сырты қарыздарына тең. ... ... ... партиясы өз әрекетімен монархияны құлатуды талап етпейді,
керісінше билікее ... ... ... ... 2002 ж. ... ... ... парламентте 14- депутаттық орынға ие болды.
Саяси исламдық қозғалыстың байыптылығының ерекшелігі Марооко ... ... деп ... Мемлекеттегі рухани
және ... ... ... отырып, Мухаммед VІ діни көшбасшылықтан
исламдық партияларды легитимді түрде айырып тастайды. Рухани артықшылығын
бекіте түсу ... ...... ... мұсылмандық
жерлердің қорғаушысы ретінде шығады. Сарай ... и ... ІІ ... ... ... және ... ... мұсылмандарының
санасында қорғаушы, жетекші сипатындағы образды қалыптастыру үшін басқа да
шаралар жасалуда.
Тунистің конституциясында ислам мемлекеттік дін деп ... ... ... сала мен ... сала ... Тәуелсіздік
ала салысымен, мемлекет дінбасыларды билікке қарсы шығу, заңнамалық саланы
реформалау, ... ... ... ... ... Тунистің
алғашқы президенті Х. Бургиба діни соттрады жойып, Аз-Зитун ... үшін ... ... кейіс білдіреді. Мұсылманның басты
міндеті кәпірлерге қарсы күрес емес, модернизация, ... ... ... жою деп ... Х. ... ... рамазанға қатысты
тәжірибені алып тастау мәселесін де ... ... ... ... ... ғана ... енді. Діни оппозиция билік
тарапынан қатаң түрде жаншылып отырды, тіпті ... ... ... ... деп ... Ал Х. Бургиба исламдық қозғалыс басшыларына
ең жоғарғы жаза қолданылуын талап етті Жекелей алғанда, ол ... ... ... ... ... ... Рашид Ганнушқа қатысты болды.
можно сказать символа религиозного ... ... ... ... ... ол ... алып, Англиядан баспана таба алар ма еді
белгісіз. Зин аль-Абидин бен Али 2 ... 1989ж. ел ... ... пакт» арқылы демократиялық оппозициямен саяси ... ... ... ... ... ... ... сайлауларда
тәуелсіз үміткер ретінде қатысқан исламистерге берілген ... ... 10% нан 30% ... ... ... ... қатты
қолдауы, кең танымалдыққа ие ... ... ... ... ... ... Батыста Бен Али режимі ... » деп ... ... ... ... ... қағидалар құрғақ
сөз болып қалды.
Дегенмен, Алжир, Мароккомен салыстырғанда, мұндағы ішкі саяси ... ... ... ... ... ... Мемлекет қолында исламдық
оппозициялармен күресудің саяси ... ... да ... ... ж. ... ... ... Жоғарғы кеңесті құрғаннан бастап, мемлекет
исламистерді көпшілік қауымға ықпал етуін тиып тастамақшы. ... ұшын ... ... ... жағдайы нашар топтар болса, Бен
Али ... ... емес ... ... ... ... қолдау
көрсетпекші. Әлбетте барлық талаптар мен сұраныстарды ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан жасалған мұндай
қамқорлық ... ... игі ... ... өткір қарама
қайшылықтарды шешері сөзсіз.
Ішкі ,әсіресе, исламдық оппозициямен ... ... ... ... ... бұл Мағрибтың үш елі үшін де ... ... ... ... бұл ... ... шектеумен, адам құқығы, сөз
бостандығы секілді мәселелермен қайшы келіп қалуда. Бұл шектеулер исламдық
радикалдарды шектей ... ... ... ... ... әрі ... билік үшін ұтымды бетперде болуда.
Ливиялық революция жеткшісі Муаммар Каддафи мынадай ұсыныс ... ... ... ... ... ... және ... реттеуге қатысатын біртұтас африкандық әскер жасақтайық».
Ливияның Сирт қаласында өткен африка ... ... ... ... ... «Африкалық одақ құрып болған соң ... ... ... ... қажеті жоқ» дейді . «Ортақ әскер құру
дегеніміз, ұлттық ... мен ... ... құру деген сөз » деп атап
көрсетті ливиялық көшбасшы. Ол бүгінігі таңда Африка елдерінің ... ... ... ... және оған жыл сайын 13 млрд ... ... еске ... өтті.
«Егер біз 1 млн әскери қызметкерлерден тұратын ортақ ... ... ... ... екі ... азайтамыз» дейді Каддафи [32].
Соңғы жылдары Марокко халықаралық ұйымдардың айтуы бойынша Мағрибтаға
адм құқығы сақталған елдердің ... ... ... ... корольдіктің
1960-80 ж.ж. арасында жоғалған 56 ... ... ... және ... жанұясына моральдық шығын төленетіндігін жариялау
себеп болды. Сондай ақ ... араб ... ... ... (AI) конгресін өткізуге таңдалынып алынды. Ол ұйым адам
құқығы ... ... ... ... ... Алайда соңғы кезеңде
ұйым мұндағы билікті қатаң сынға алуына байланысты Марокка бұл ... бас ... ... сын Марокко сыртқы және ішкі саясатының
соңғы жылдарда ... таба ... келе ... ... батыс сахара
аймағына қатысты болды.
Қорытындылай келе, ... ... ... ... ... ... айтқымыз келеді. Ол адам құқықтарын аяқ асты етпей, тұрақты ... ... ... құру ... ... ... ... қиындықтар мен ішкі өмірдің тұрақсыздығына
әкелетін факторларға ... ... ... мүдделер үшін
ынтымақтастық пен ... ... ... жағдайында, Солтүстік
африкандық мемлекеттер үшін әлбетте, бұл өте тиімді және қажет қадам.
ІІ АЙМАҚТЫҚ ИНТЕГРАЦИЯ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АРАБ ... ... Араб ... ... ... мен дамуы
Ливиядан басқа Мағриб елдері бұрын француздық отар иелігі болатын,
осыдан олардың бұрынғы ... және ... ... ... ... ... Мағрибтіктер арасындағы ұлттық азат ету барысындағы тарихи
қалыптасқан жағдайлар мен кейін ... ... ... ... құруда, осы елдердің саяси лидерлерінің жаңа ... ... ... ... ... ... ... колониялық режимнен
шығудан бұрын басталды. 1948жылдың қаңтарында Каирде араб Мағрибтың азат
ету Комитеті құрылды. Ол осы ... ... ... ... ... болды.
Комитетті құрушылар, олар осы Алжир, ... ... ... ... ... өз ... ... үшін күресте ортақ мағриб елдер
линиясын құрып, Солтүстік Африка ... ... ... ... әр ел ... ... ... біріктіру және бірігу жоспарын
құру мақсатын қойды. Комитет Мағрибтің араб ... ... ... ... ... ... тең құқылы қағидада қауымдасуына дайын екенін айтты.
Бірақ кейбір жағдайлар барысынан ... ... ... ... жоқ ... бірақ идеяның өзі 50-ші жылдары өз дамуын алды. ... ... пен ... ... ... ... ж. ... тәуелсіз мағриб елдерінің өкілдері мен алжирлік азат
ету қозғалысының өкілдері арасында ... ... Онда араб ... беру ассамблеясы және практикалық жұмысты жүзеге асыру үшін хатшылық
құру ұсынысы негіз болды.
50 – 60 ж Ұлы ... құру ... ... ... елдер арасында
жоғары деңгейдегі мемлекетаралық келіссөздердің объектісі болды. ... ... ... ... аяқталуда деген хабарламалар жасалған болатын.
Бірақта ол кездегі шындайы ... ... ... әлде қайда алыс
болды. 1962 ж алжирлік ... ... ... ... ... елдер
арасындағы қауымдастық керісінше бақталастыққа алып келді.
Мағриб елдеріндегі мемлекеттік-саяси ... әр ... ... ... даму ... ... ... күнделкті
өмір сүрудегі мәселелерді шешудегі қиыншылық, осының барлығы Солтүстік
Африкадағы үшкір бақталастыққа алып келді.
Осы ... ... 50 ... мен 60 ... Мағриб елдерінің
мемлекеттік құрылымның қалыптасуы барысында мағрибаралық қатынастар ... ... ... пен ... ... ... кей кездерде
тіпті ашық қару жарақ қақтығыстары мен сасяси дағдарыстарға әкеліп тудырды.
1956 – 1969 жж. ... ... ... Ол Марокконың
Мавритания шекарасына көздеуден туған болатын.
Ең ... және ... ... ... бірі ол ... Алжир және Марокко арасындағы кедендік талас тартыс болды. ... екі ... ... ... алып ... Бұл ... аяқталуы мен
шешілуі тек 1972 ж. болды.
1959 жылдан бастап 1968жылға ... ... ... ... ... жағдай сақталып отырды. Осының барлығы Мағриб ... ... ... ... ... ... Бірақта соған
қарамастан бірде бір мағрибтік басшылары Ұлы Мағриб құру идеясынан ... ... ... ... идеясы тек, кейін
Солтүстік Африка елдері тәуелсіздік ала ... ... ғана ... ... Оған ... ретінде 60-жылдары болған елдер арасындағы
экономикалық қауымдастықтар, оның ішіне екі жіне іш ... ... ... ... бірнеше келісім шарттар кірді.
Осы байланыстардың пайда болуына 1964 ж. ... ... және ... ... ... конференциядағы кездесуде Мағрибтың
саяси экономикалық доктринасы үлкен роль атқарды.
Бірақ экономикалық интеграция ... ... ... ... ... мәселелер туып отырды. Осындай бүкіл даму ... туып ... және ... да Мағриб шеңберіндегі елдердің қақтығыстары
мағрибаралық интеграция мен ... ... ... ... Мағриб жеріндегі екі үлкен Алжир және Марокко елдерінің
қауымдасуына ешқандай жағдайлар жасалмаған болатын. Ол ... ... екі ... ... ... ... болды. Ол осы екі елдің
саяси және экономикалық ориентациясының әр ... ... ... ... ... ... беру комитеті құлады.
Бірақ та оған қарамастан 80-жылдары олар аймақ ішіндегі жағдайларды
шешуде ... ... біле ... бір ... ... Осылайша Алжир және Тунис арасында, кейін ......... ... және ... ... экономикалық бірлесулер
болды. Ең бастысы ол Алжир мен ... ... ... ... болды, өйткені олардың арасындағы саяси қақтығыстары көпке созылған
болатын. Олардың қарым-қатынастарының ... тек 1988 ж. ... ... ... кейін болды.
80-ші жылдары Мағрибте екі топталу пайда болды. Екуі де екі ... сөз ... ... ... ... Ал іс барысында басқа
жақтың талпынысын әлсіретіп отырды.
Бірінші топталудың басы 1983 ж. ... және ... ... сол жылы
Мавритания да қосылып, достық және келісу жөніндегі Келісімге қол қоюдан
басталды [19]. ... оның ... ... Ұлы араб ... ... ... ... ж. мағриб елдер арасында ... ... ... қарама-қайшылық
сұрақтары туған кезде, алжир басшылығы өзінің ... ... ... ... Осыдан негізінен « ең басты жұмысшы шаруалар және жастардан халық
массасының қатысуынан, Мағрибтың болашақта ... ... ... « біртұтас, күшті, дамушы, прогрессивті Мағрибтің» болуын қалады. 70
жылдардың басында Алжир аймақтың ... ... ... ... ... ... ... Мали, Нигер және Чад, барлық мағриб ... ... ... және үш ... ... ... кірер еді. Бірақ та
Біріккен Араб Мағриб ... ... одан ... масштабты араб-африка
одағын құру ондай сәтті орын ала алмады. 1973-1982жж осы бағытты ұстанған
Алжирдің тырысулары тек ... және ... ... ... ... ... ... жасауына алып келді.
Сол кездегі Мағриб елдерінің қарым-қатынасын көрсетуде , атақта
мароккалық экономисті Ф. ... ... ... « ... тек екі ел ... ... арасында бірұтастылық пен бір ойға келгенде ғана өмір сүре ... ... ... те өз ... ойнайды; Мавритания Африка мен Мағрибті
қосатын звено ретінде болады. Ливия Мағриб пен машрик ... одан ... ... ары ... ... береді. Бірақ соңғы уақытта,
бірігу процессі тек Алжир мен Мароккадан байланысты болады.»
70-ші жылдары Мағрибтің екі үлкен елдері – ... мен ... ... ... ... Сол ... екі ел ... қатынастар экономикалық
және саяси тұрғыдан даулы сұрақтардың сақталуынан тек ... ... ... ... сонымен қатар тұрақтылықпен басқа да Мағриб елдері
ерекшеленіп отырған емес. Сөйтіп Мағрибтің Тұрақты ... беру ... ... ... ... іс тек ... ... деуге
болады.
80-жылдары Мағрибте аймақ ішіндегі шаруашылық ... ... жаңа ... ... ... Сол ... ең көрсеткішті жағдай ол
Алжир және Тунис, Алжир және Ливия, Алжир және ... ... ... ... және ... арасындағы экономикалық жақындаулардан басталды.
Ең басты мәселенің бірі ол ... мен ... ... ... ... ... болып келеді. Екі ел арасында саяси көз қарастардың
ұзақ уақытқа созылуына қарамастан осындай қаумдастыққа ... ... ... ... жақсаруы тек 1988ж 70-жылдардан кейінгі Батыс
Сахара жөніндегі мәселе ... ... ... ... ... кейін қайта жаңартылды. Екі жақты экономикалық қатынастардың
дамуы көпжақты қауымдастыққа көшуге жол ... ... ... ... пайда болды. әрбіреуі өз алдына тек сөз барысында ұжымдық
қауыпсіздікті ұсынып отырды, ал ... ... тек ... ... ... басы ретінде 1983ж Достық және келісімдік туралы
Келісімге қол қойылды. Жиырма ... ... мен ... ... ... ... ... Ұлы араб Мағриб ... ... ... ой
болды. 1984 ж тамызда Ливия мен Марокко мемлекеттік афро-араб ... ... ... қол ... ... ... группировкалар арасындағы қатынас конфронтациялық
характерде болды, әрбіреуі басқасының позициясын әлсіретуде болды. ... ... ... одақ ... ... ... алмай
құлдырады. Позитивті жағдайлар тек 80-жылдардың соңында болды.
Осылайша Мағриб елдеріндегі одан да ... ... ... ... және экономикалық өзгерістер болды.
1987ж 7 қарашада Тунистің басына жаңа президент Зинь аль- Абидин бен Али
келді. Оның ... ... елді ... болды.
Демократизация тек Тунис пен Ливияны емес, сонымен қатар Марокканы да
тиді. Король Хасан ІІ ... ... ... анық ... ... ... ... Ал Мавритания болса, Мағрибтің
экономика жағынан ең артта қалған елі бола тұрып, ондағы ... ... ол ... жағдайдың және экномика дағдарыстың шешу жолдарын табу. Ең
басты мәселе ол үшін ... ... ... ... ... ... жүргізіп, көмек көрсету болды.
Осылайша әрбір Мағриб елдерінің халықаралық жұмыстарда өздерінің ... ... ... ... интеграцияның дамуында үлкен
стимулын көрсетті. Аймақтық группировкалар құра отырып олар ... ... ... Интеграцияға маңызды экономикалық және ... ... үміт ... ... жою және өмір ... Ондай бірігу Мағриб ... ... ... ... ... ... ... дамыту болды.
Осылайша Солтүстік Африканың бес елінің ... ... ... 1989ж Араб Мағриб Одағы құрылды. Бес ... кіре ... ... ұйым ... өз ... және экономикалық
мүдделерін жүзеге асыруды ойлады. Сонымен қатар АМО ның ... ... ... ... ... басып, АМО ... ... ... ... ... ... жолмен шешу жолдарын табуда
үлкен ... ... ... мен бағыттары «Араб Мағриб Одақ құру туралы
Келісімде» жазылған.
Келісімнің преамбуласында, Мағриб ... ... ... діни және тіл ... одақтың құрыуына түрткі бола тұрып, одан
да толық интеграцияға ... ... ... АМО « әлемде теңдік сақтау,
әлемдік қауымдастықта ... ... және ... тұрақтылық пен
қауыпсіздікті сақтауда күш жинауға» шақырады. Араб ... Одақ ... ... ... құру және ... да араб және ... елдерін
біріктіру инструменті ретінде» қарастырады.
Келісімнің ІІ мақаласында, ... ... ... ... Ағайынды қатынастарды күшейту.
- Олардың құқықтарын қорғау мен гулдену прогрессін қамтамасыз ету.
- Адалдылықта құрылған, бейбітшілікті қамтамасыз ... ... ... ортақ саясат жүргізу.
- Адамадар алмасу және заттар,капиталдардың алмасуына еркіншілік беру.
Келісімнің ІІІ мақаласында, ... ... ... ... және ... ... ... және мәдени салаларда
саясаттың нақты белгіленген түрде көрсетіледі [6].
Келісім АМО ... ... ... Оның ... ... ... ол бес басшы-мүше елдерден тұрады. Олар оны бір жыл барысында билеп
отырады. Ең бірінші Одақ ... ... ... ІІ ... ... ның орталық органдарына сонымен қатар сыртқы істер министрлер Кеңесі
кіреді. Бас хатшылық, Кеңестік совет, мағрибтік парламент, Трибунал – ... ... ... ... ... ... болып табылады.
АМО ның құрылуы әлемдік қауымдастықтың назарын аудартты. Бірақ та кейбір
араб елдері осындай ... ... көз ... қарады. Осындай
саяси режимдері әртүрлі елдер ... ұйым ... ... араб ... үшін ойға ... зат болды. Шынында да осындай әртүрлі ... ... ... күту ... ... ...... Алжир –
«социалистік ориентациялы» революциялы елге ... ел, ... ... ... ... ... Ливия – «тікелей халық
билеушіндегі» джамахирия деп өзін атаған ел, ...... ... ... ... ... ... Осыған қоса басқа да
қарама-қайшылық мәселелер солтүстікафрикалық араб елдерінің бірігуіне үлкен
тірек болған ол – ... ... ... ... ... ... АМО ... болатын. Оның дүниеге
еклуіне және ұйымдастыруға Сауд Аравияның королі Фахд үлкен роль атқарды.
Батыс жерортатеңізі елдерінің қазіргі ... ... ... оның екі ... ... ... айта аламыз.
Біріншіден, бұл ынтымақтастық ЕО шеңберіндегі ... және ... ... ... ... ынтымақтастығы болса, екіншіден, бұл
солтүстік африка елдерінің зара интеграциясы болып табылады. ... ... ... ... ... ... приоритеттерінің бірі
ретінде,әрі аймақтың халықаралық саяси экономикалық қатынастарға енуімен
маңызды. Аймақтағы елдер ... ... ... ... игілігі үшін де ЕО
интеграцияның сәтті болуы үшін де ... ... ... ... ... ... басқа бағыттағы интеграцияларға да өз ... ... ... ... ... жекелей шығатын бола,
экономикаларының ұқсастығы ... бір ... ... ғана ... ... қатынас дезинтеграцияға алып келіп, ЕО ... кері ... ... ... ... ... ... кедергілерге қарамастан, осындағы ішкі саясатты үйлестіруге көптеп
күш салу қажет. Араб Мағрибының одағы дегеніміз ... ... ... саяси бірігуі. 1989 жылыдң ақпанында Марракеште Солтүстік
Африка елдері ... ... ... кездесуінде Араб Мағрибының
құрылатындығы жөнінде жарияланды. Оның құрамына Алжир, Ливия, ... және ... ... ... ... құжаттарға қол қойды : одақты
құру ... ... Оны ... ... ... ... ... жұмыс нәтижелері жөніндегі резолюция.
90- жылдар басында Мағриб елдері өзара интеграцияны күшейту үшін ... ... ... 2000 жылы оны ... етуді жоспарлады да.
Алайда жоспарлар ... ... ... бұл ... ЕО ... ... ... ғана қарастырылатын болды. ... ... ... ... ... мен кезінде осы мемлекеттерге,
әсіресе Францияға отар болған кезеңнен ... ... ... ... ... ... ... 2/3 , экспортталатын мұнай мен мұнай
өнімдерінің ... - 90%) , ... және оны ... ... 80% және басқа да шикізат түрлері мен ауыл ... ... ... ЕО импортталатын өндірістік құралдар мен ... ... ... азық ... 65-79% ... ... ... Африка елдерінің батыс еуропа елдеріне технологиялық
тәуелділігі артуда . 12 қаңтарда ... мен ... туы, ... атқарушы, соттық билігі ортақ мемлекетке бірігуі туралы 1974
жылғы ... ... қол ... 29 жыл толады. Бұл
жоспар орындалмаса да Ливияның арабтық бірлікке ... ... ... ... ... ... үшін ... ұлы державалары санасуға тура
келетін Африкалық одақ шеңберіндегі бірлестікті ... ... ... ... ... тек территориялық мәселе емес, белгілі бір
халықтың заңды құқығын жүзеге асыру мәселесі болып табылады. Оның ... ... өзін өзі ... ... мен өз отанын құру, егеменді,
тәуелсіз мемлекет құру ... ... Бұл ... ... мемлекеттік
шекарадан шығып, халықаралық сипатқа ие болған. ... бұл тек ... ғана ... ... ... африкадағы мемлекеттердің мүүделерін
қозғайды, әрі бұл мәселені шешумен осы аймақта бейбітшілік орнатуға болады
деп қарастырылады. ... ... ... бейбіт реттеу үрдісі БҰҰ
қамқорлығымен 1980-жылдар ... іске ... ... Ол көп ... болып шығып объективті және субъективті сипаттағы ... тап ... ... ... сахарлықтар мен марокколықтардың
арасындағы өзара жеккөрініштілік, төзімсіздік сияқты көзқарастарды қысқа
мерзім арасында жоққа тән етудің ... ... ... ... ... ... да бейбіт реттеу үрдісінің соғы нәтижесі қақтығысты ретеу
болып табылады.
Батыс Сахара үшін ... ... ... ... ... ие. ... оның бір ақ көрінісі деуге болады, одан басқа саяси, экономикалық,
идеологиялық ... пен ... ... ... бар. ... қабақ
соғысы кезінде Алжир мен Мароокко өзеннің екі ... ... екі ... саяси блокка қарап, идеологиялық қарсыластар саналды. Рабатта ... ... оның ... мен ... ... келтіру үшін
ешнәрседен тайынбайды деп есептейді. Ал ... ... ... ... сахар алжир шекарасында өндірілетін темір ... ... ... шығу ... ... ... ... деп
біледі. Францияның үгіттеуімен, ... өз ... ... ... да осы ... ... ... сөйтіп бұл қадам оның ішкі
тұрақтылығы мен экономикасына кері әсер етті. ... ... ... оны ... жолмен шешу ғана емес, тараптардың
арасында өркениетті диалог орнату да болатын. Өйткені ... ... қаны бір , діні бір ... ... да, қақтығысты шешудің екі
түрлі жолын көріп тұрған екі түрлі этнос өкілдері болып табылады.
ПОЛИСАРИО фронтының қызметі құжаттарда көрсетілгендей ... ... ғана еді. Оның ... ... ақ Алжирдегі сахарлық қашқындар
лагеріндегі өмірді тәртіпке келтіру да кіретін. Фронт ... ... ... ... жөніндегі брошюраларды шығарып отыратын. Сонымен
қатар, Студенттер одағы, Әйелдер одағы, Жұмысшылар одағы секілді ұйымдардың
қызметімен ... ... да ... көріп отырды. Бастапқы кезде
олар тұрақты түрде жарық көрмейтін, кейін қашқындар ... ... ... ... соң, ... сипатқа ие болды. Оның ... дың ... ... ... ПОЛИСАРИО фронтын зерттеу кезінде
қарастыруға болады. ... ... ... ... ... оны ... аль-хурра” (“Еркін Сахара”) және “Ащрин май” (“20
мамыр”) ... ... ... ... 1974 ... мамырынан
бастап жарық көріп келе жатқан Фронттың ресми ... ... ... ... ... ... мүддесін көрсететін жақтың бірі
ПОЛИСАРИО Фронты. Алайда ... ... ... ... оның ... ... ... сахар халқының өзін өзі анықтау құқығын қорғап,
отаршылдықты ескі де, жаңа да ... ... ... жету ... ... ... ... келтіру үшін халықты
қарулы күреске шақырды.
1973жылы мамырда Батыс ... азат ету ... ... ... толық
тәуелсіздікті талап етіп, Марокко мен мавританияға ... ... ... ... ... азат ... ұйым ... бұл
әрекеті әлемде резонанс тудырып, БҰҰ 1975 жыл осы ... өзін зі ... ... жүргізуді талап етеді. Дәл сол жылдың күзінде
Хасан ІІ ... ... ... ... ... ... ... адам вертуалды шекараны басып өтуі ... ... ... ... тиесілі болған және болады да деген түсінікті жеткізгісі келді.
« Жасыл Марштың» Испанияға әсер еткені соншалық олар ... ... ... ... ұйғарады. 14 қараша 1975 жылы Мадридте ... және ... ... ... қол қойылады. Ол бойынша,
Батыс Сахараның солтүстігін Марокко, оңтүстігін ... алуы ... ... ... ... ... ... тағы да
ескерілмей қалады. Бұл жағдай тек Марокконы ... ... ... қолдауына сүйеніп, Фронт өз қызметін жалғастыра береді.
20 мамыр 1976 жылы Полисарио ... ... Араб ... тәуелсіздігін жариялады. Үш жылдан соң ... ... ... ... ... ... өз ... бас тартады,
оны Марокко дереу басып аал қояды . Осы кезден ... ... ... ... мен ... арасындағы қақт ығыс жалғасып келеді.
90-ж.ж. БҰҰ территориялық қақтығысты реттеудің бірнеше әдісін ... ... ол еш ... ... ... басқа уақытқа көшіру мен
оған қатысты талаптардың жалғасып жатқанына 25 жыл ... ... ... ... ... ... Алжирдің ұлттың өзін өзі
анықтау құқығын сылтауратып Атланттық мұхитқа стратегиялық ... ... ... ... ... ... келетіндігін
байқауға болады. Сонымен, ... ... ... шешімімен бүкіл
Мағрибтегі одақтық қатынастар мен екі жақты ... ... ... ... жылдар басында АМО шеңберіндегі жұмыстар өте интенсивті түрде
жүргізілді. 1994 жылға ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттері нақты айқындалған болатын. ... ... одақ ... ... ... ... ... банкін құрып, Орталық Банктер арасында ... ... ... келуі тиіс еді. Әр елдің астанасында
АМО басты ... мен ... штаб ... ... керек еді.
Өкінішке орай, Мағриб елдері одақты құруға қанша күш ... да, ... ... жылы ... ... ... ... саммиттен кейін тұқырып ... ... АМО ... ... жұмысына қызығушылығын жоғалтып,
Одақ шеңберіндегі атқарушылық қызметіне көңіл бөлгісі ... ... ... ... акт орын ... ... ішкі ... оған алжир жағы жауаты деп, кінә таққан. ... ... үшін ... ... ... дәл сол қадамға алжирліктер де
барады . Кері экономикалық әсер бірден ... шыға ... ... ... ... азаяды. Визалық режимге дейінгі транзиттелген тауарлар
құны 1,5 млрд.долл. құрайтын, яки ол ... ... ... 60% ... ... ... ... 1995 жылдың желтоқсанында ... ІІ ... ... ... ... ... ... Мароккоға қатысты жүйелі
түрдегі жағымсыз әрекеттеріне наразылық танытты. ... АМО ... ... тежеліп қалды. Біртіндеп, АМО дамушы ұйымнан формалды
сипаттағы бірлестікке айнала бастады, ал ... ... оны ... ... ... интеграцияға тағы қандай кедергілер бар, он ... ... АМО ... ... ... ... өте
қызықты болып табылады. 20 ғасыр аяғы мен ... ... ... от ... желмен анда санда лапылдап қоятын бықсықпен салыстыруға
болады. Осындай желдердің бірі ретінде ... ... ... ... Алжирде Абдельазиз Бутефликтің келуі болды деп айта ... ... ... ІІ ... қатысуы символдық әрекет болса, екі ел
басшыларының «екіжақты қатынас пен ... ... ... жаңа ... » деп хат ... ... ... еді. Жекелей алғанда,
Марокконың жаңа короліне бағытталған жолдауларының бірінде ... деп үміт ... ...... ... барлық Мағриб халқы
үшін жақсы нышан деп білеміз, әрі бәріміз бауырлық және ... өмір ... ... ... алыс емес деп сенеміз». Алда бетпе
бет келетін қиындықтарға қарамастан [31].
Марокконың АМО ... ... ... да, ... ... ... ... министрлерін комиссиясына де факто ... ... ... ... ... ... М. ... өз елінің батыс Сахара
мәселесіне байланысты ұстанымын ... ... « ... ... құру ... ... ... мүдделерін құрбан ете алмайды»
дейді [35] . ... ... ... өз ... ... күн ... ұйым ... белсендіру үмітімен АМО қалған елдері
Марокко Сыртқы ... ... ... ... ... жеткізіп
бағуда. Алжир мен Марокко арасындағы дипломатиялық ... ... ... оның ... ... ... жылдан бастап Тунис делдалдық мақсатпен Рабат пен Алжирге жыл ... ... ... ... Ондағы мақсат
Мағрибтағы достық атмосфераны қалыпқа ... ... ... ... ... ... ассоцияланған ... өту ... шарт ... ... бұл ... ... сенімділікті білдіреді,
екіншіден бұл ... ... ... біріге шешетін ... бар ... ... ... ... ... АҚШ ... инициативасы ... ... ... мәні АҚШ Мағрибтың орталық мемлекеттеріне көлденең интеграцияны
дамытуға ... ... 3 ... ... ... ... мағынада. АМО ққызметін жандандыруға көмекті АҚШ мен
Еуропалық ... ... Сауд ... мен ... ұсынды.
Қызығы сол, соңғы аталған ... АМО ... ... ... Одақ жұмысына ... 1994 ... ... ... Ол ... ... Сыртқы істер Министрі Амр Мусса ... ... ... ... АМО на мүше болу ұмтылысын ... жылы ... ... ... сыртқы істер министрлерінің
жиналысында құрметті қонақ бола ... ... ... ... ... ... орай, Каир бақылаушы статусын қажеті кезде
сұрамады, өйткені дәл осы кезде АМО ... ... жол ... бастау алып жатыр еді. Алайда жағдайдың осылай қалыптасуы
Египетті өз ... бас ... ... ... ... ... штаб пәтеріне Египеттің бақылаушылық жөніндегі ... ... ... ... ұйым шеңберінде еуро
жерортатеңіздік ... түсе ... ... ... Солтүстік Африкаға ... ... ... түсті. Мубарактың Алжир мен Мароккоға 1999 ... ... ... ... ... ... солтүстік африкалық
мемлекеттермен байланысын бекітуге ... ... ... Осы
сапарлар барысында Мубарак ... ... ... жасалған жұмыстарға оң баға ... ... пен ... шаруашылығы, денсаулық сақтау, транспорт, технология, ... ... ... қо ... ... ... да екі
ел арасында оң өзгерістер байқала ... ... ... аймағы
туралы Египтом пен Марокко арасындағы келісім 1999 ... ... ... ... ... ... жәрмеңкелер өткізу үшін бірнеше
қадам жасалып, екі ... ... ... ... сесссиялар
жүргізді.
1995 ж. желтоқсанда Алжирге Францияның арнайы өкілеттілігінің сапары
кезінде, Францияның Ұлттық жиналысының өкілі Ф. ... ... ... « ... Франция бір бірімен келіссөздер жүргізіп, бір біріне көмектесу керек».
Сол кезде ол, «екі ел арасында ... ... ... түзету керек
екенін айтып кетті [36].
Мұндай қадамдар Магриб елдерінің ары ... ... ... үрдістерді жалғастыруға деген қызығушылығын ... мұны ... ... араб ... ... ала ... бір негіз
орнату деп түсінсек болады ... ... ... көре ... ... ... көп ... негізде
АМО шеңберінде де ... ... ... ... өзінің
мароккоға сапарында ... ... ... ... ... ... , оның ... саясатындағы бағыттарды өзгертуі емес,
баты және шығыс ... ... ... ... деп ... АМО на мүше болуы ... ... ... ... ... ... ал бұл ... ұйымның негізгі
бір ... бірі ... ... одақ құруға
алғышарттардың ... ... ... ... ... ... ... кері сүйреуі де мүмкін ... одақ ... ... әлі ... ... қойылмаған.
Саяси кеңістікте Египеттің ... ... ... ... ... ... ... мүмкін болатын Египеттің ... ауыр ... Оған ... ұйым ... бастап,
Мавританиядан басқа мемлекеттердің барлығы ... ... ... ды. Дегенмен олардың жоспары ... асуы ... тұр, оған ... : ... ... соғыс әсерінен салданып
тұр, Тунис пен Марокко ЕО ... ... мен ... қатынасы
үшін бас қатырып әлек, ... ... ... ... БҰҰ
санкцияларын қабылдауға мәжбүр болды. ... ... ... өзін ... ... жариялау мүмкіндігі түссе, оны ... ... оның ... ... ... ... өтініш
Одақтың ендігі саммитінде қарастырылуы керек, бірақ оң ... ... ... Бірақ жауап әлбетте тура ... ... ... ... ... ... АМО ... бірі
айтқандай « АМО жаңа ... ... ... ... ... ... алуы ... Египеттен ... Мали ... ... ... де АМО ... ... көрді [25]. АМО
негізгі мақсаттарының бірі ... ... ... ... адам қозғалысының еркіндігін біртіндеп қалыптастыру, түрлі
салаларда ортақ саясат ... ... , ауыл ... ... ... ... салалардың дамуына жағдай
жасау, денсаулық, ... ... ... ... ... түрлі
жобаларды жүзеге асыру болатын.
1988 жылдың ... ... мен ... ... ... ... келтірілді. Кейінірек, теңіздік, теміржолдық, әуе
қатынастарын орнату жөнінде ... ... ... ... ... ... ... газқұбырын салу, ортақ энергетикалық
жүйе жасау, ... ... ... ... де келісімдер
болды.
1989 жылдың шілдесінде капиталы 100 млн. ... ... ... банк ... Ол ... экономикалық жобаларды жекелей
алғанда, аралас кәсіпорындарды қаржыландыруға бағытталды [53].
Мағрибтық экономикалық саяси ... ... ... ауыспауы үшін соңғы 5-7 жыл ... Одақ ... ... үшін бірнеше шаралар жасалды. Қызығарлықтай, түлі
деңгейде ... ... ... ... ... бизнесмендер, мәдениет
қайраткерлері өзара қатынастарды ... ... сөз ... ... ... ... кейбір қадамдар жасалып та
жатты. 1999 жылдың ақпанында Тунисте АМО ның он ... ... ... ... ... өтті. Отырыстар барысында барлық
елдер Одақ шеңберіндегі интеграцияның даму маңыздылығын ... ... ... ... ... жолы екендігін көрсетіп ... ... ... ... ... деді « АМО ... басты сыртқы саяси басымдық болып қала ... Біз ... ... басшыларымен ынтымақтаса отырып, бірлестіктің дами
түсуіне ... ... ... бар күш ... араб еледрі
арасындағы қатынас ең ... ... ... ... » [26].
1999 жылы Алжирде өткен АМО атқарушы комитет сессиясында ... ... ... ... кедендік басқарма жасау, ортақ ... ... ... ... ... жарияланды.
Ары қарай АМО ның ерекше көңілі инфрақұрылымға, ауыл шаруашылығына,
адамдық факторға бөлінетін болды. ... ... ... ... мен
Еуроодақ арасындағы диалогтың маңыздылығын көрсете отырып, елдерді ... ЕО пен ... ... ... ол ... ... дұрыс болатындығын атап көрсеттті, өйткені
еуропалықбағыт мағрибаралық ... ... ... тиіс ... жылы АМО жаңа бас ... ... 1991 ... бері ол
орынды Тунистік өкіл М. ... ... ... болатын, ал ротация
Одақтың жалпы ... ... ... ... ... Енді ... ... халықтық ассамблеясының бұрынғы төрағасы Хабиб Буларес
лайықты деп табылды. Жаңа төрағаның ... ... ... мәнге
ғана ие. Бірақ 2002 жыл кадрлық алмасулардан басқа, да ұйым ... ... ... жол ашты. Солтүстік африкалық
бағыттағы сыртқы саяси белсенділік өкілетті тұлғалардың жұмыс ... ... ... ... ... комиссияның отырысы
ұйымдастырылды. Африкалық және мағрибтық істер жөніндегі Алжир ... мен ... ... ... Оның ... ... Мағриб
елдері бойынша тур жасап қайтты. ... ... М. ... жағдай туралы пікірін білдіріп, мемлекет басшылары кездесіп,
«ұйымға жаңа дем ... ... ... ... » мүмкіндігі туып
тұрғандығын жеткізді.
Айта кететін жағдай, байланыстардың бұлай жандануы АМО ның тағы ... ... ... еді. 2002 жылы ... Саммитке қызу
дайындық жүріп, баспасөзде талқылауға түсіп жатқанда, Ливия аяқ ... ... ... ... ... ... кедергі Батыс Сахара болса,
енді Ливияның шарттары шыға ... ... ... ретінде Мавританияның
Израильге қатысты ұстанымы болды. М. ... ... ... ... елмен бір столдың ... ... ... атап ... Египет пен Иорданиядан кейін Тел Авивпен дипломатиялық
қатынас орнатқан ... араб ... ... диалогты орнату 90-
жылдары мемлекеттердің астанасында «шектеулі ... ... » ... болатын, яки ол дегеніміз, екі жақты қызықтыратын
сұрақтар ... бюро ашу ... ... ... ... ... да нық деп ... келмейді, әлеуметік экономикалық
көрсеткіштердің барлығы бойынша ол өз коллегаларынан ... ... ... ... қатынасы Одақ Қызметне жанама әсер етуі ... ... ... ... жөніндегі ұсынысы Триполидің өзіндік
тактикалық мақсаттарына қолдану деп бағаланды. ... ... ... ... сыртқы саясатында шешім қабылдау ... ... ... зерттеп жүрген белгілі француз ғалымы , ... «Ұлы ... » ... ... ... ... кез ... эмоционалдық фактор ескерілуі тиіс » деп жазады. М. Каддафи
1 қыркүйек 1969 жылы ... ... ... ... ... арқылы билікке келеді. Сөйтіп жаңа билік «джамахирияны»[2]
орнату ... ... бет ... толық өзгертеді. Идеологиялық
тұрғыдан алғашында режим ... ... ... ... В
идеологическом плане режим Г. Насер режиміне ұқсас ... ... ... ... саласында ... ... ... ... ... ... Араб ... одағы шеңберіндегі өзара қатынастар және еуропалық ықпал
ету үрдісі
Неліктен кейінге қалдырылған саммит қызығушылық ... ... ... ... ... бірігуге жетудегі жолына не
кедергі болды? Бұған жауапты ... ... ... жасалған жұмыстар бере алады деп ... . АМО ... ... рет ... 2002 жылы ... ... ... Батыс Сахара дағдарысын шешу жөніндегі сұрақты ортаға тастау
керек ... ... ... Еш ... бұл ... келу
қақтығысқа қатысы бар мемлекеттер үшін оңайға ... ... ... ... енді ... мәселені талқылаудан қашпайтын
болып келіскен.
АМО бас ... , ... ... «Реалите» баспасына берген
сұқбатында араб әлемін ... ... ... сұрақтарды
талқылауды кейінге ... араб ... ... ... сипаты
деп көрсеткен болатын. Мұндай ... ... » ... ретінде
Х. Буларес Сомали ... әлі ... ... АМЛ күн ... ... ... жағдайы да сондай шамалас екендігін, ал ... Чад ... ... ... ... ... ... болса, бейбітшілік пен ... ... ... ... түгілі, талқылауға шамасы ... ... ... санын көбейткеннен пайда бар ма жоқ па ... ... ... ... БҰҰ мен ... ... қарауына беріледі. Дәл осындай жағдай АМО ... ... отыр ... ... ... ... ... реттеуге
тырысудың әрбір ұмтылысы интеграциялық құрылымның дами ... ... ... ... ... келетін болсақ, келесі саммит
Мағрибтың бес елі арсындағы еркін ... ... ... ... ... ... ... жөнінде келісімге келген Тунис,
Марокко және ... үшін Еуро ... ... сауда аймағы маңызды болып
келеді. Бұл ... жеке жеке ... ... ... шектеулерді азайтып, шарттың шарттарын орындауға кірісуде.
Алайда , еуро ... ... ... ... солтүстік африкадағы
еркін сауда аймағынсыз елестету қиын. Бұл ... ... ... ... ... ... мағрибтық елдер аймақтағы экономиканың
гүлденуіне қол жеткізу де ... ... ... түсінеді.
Сондықтан 1999 жылы АМО хатшылығы бес ... ... ... ... ... ... ... шарттарды зерттеу жұмысына кең
көлемді тапсырыс ... Оған ... БҰҰ ... болды.
Өкінішке орай, мағрибаралық сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... солтүстікафрикада толыққанды
экономикалық интеграция құруға жеткіліксіз болып келеді. АМО он ... ... ... ... жаңа езеңге алып шығатын айтарлықтай
өзгеріс болған жоқ. Толыққанды ... ... ... ... кезекте, дәл осы мақсатқа керек ... ... ... ... ... құрылғанға дейін, яки 80-жылдары мүше мемлекеттер арсындағы
көлденең ... ... ... болмаған болатын, мүше
мемлкеттер арасындағы ... ... ... ... ... ... айналымның 1% да жетпейтін. Одақ құрылрдың алдында, жағдай
біршама жақсар бастады. Осы ... жаңа ... ... ... ... ... деп айтылып ... ... АМО ... ... ... ... аймақтағы ең ірі экспортер болды. ... ... ... ... экспорттың 30% Туниске тиесілі
болды. ... ... ... , ... ... ... ... Ливия бірінші орында болды, ол ... 34% ... ... ... ... ... ... Ливияда
тұтынушысын табатын. Мавританияға келетін болсақ сыртқы саудад ол ... ... ие ... Мавританияның негізгі экономикалық
қатынастары Алжир мен Мароккко мен байланысты ... ... ... экономикалық байланыс тіптен болған жоқ десе ... араб ... ... яки, ... ... ... саяси,
интелектуалдық зиялы қауым, әсіресе, жалпыжұрттық массалық байыпты топтар
мен қатал режимдердің арасындағы ... ... ... салынды
десе болғандай. Оны «салуға» көптенег материалдық ... ... БАҚ тың бар ... ... ... Таяу ... пен
Солтүстік Африканың өздерінің салмақтарына сәйкес әлемдік аренада орын
ала алмауын мемлекетаралық және ... ... ... ... ... Араб әлемі әлемдегі басқа
аймақтармен салыстырғанда, ... ... ... ... ... ... келеді. Соңғы 10-15 жылда ғана араб
әлемінің шашыраңқылығын жоюға бағытталған ... қоға ... ... 80 - аяғы мен 90- басында ... ... ... ... ... ... ... елдері кіретін интеграциялық
құрылым жасауға көптеп күш салынды. Бірақ әзіргі ... ... ... ... ... ... жүзінде ғана тірі. Парсы шығанағы ... ... ... ғана ... ... ... ... , бірақ ол да ... ... ... ... ... 90- ... араб ... экономикалық салада
реанимациялап, елдердің біртұтас сауда экономикалық кеңістік құру ... ... ... ... оның ... ... туралы сұрақ әлі ашық
қалуда. Ирак, Сирия, ... ... ... ... ... араб елдері
белсен интеграциялық үрдіске әлі де ене ... Араб ... ... айналымына Солтүстік африка және Таяу ... ... ... ... ... 5-8% ... Бұл аймақтағы саяси,
экономикалық ... ... ... ... ... керек.
Соңғы жылдары АМО ... ... ... ... ... ... екіжақты қатынастардың
белсендіріліп, ортақ жобаларға ... ... кре ... ... елдері ішінен Мағрибтық экономикалық ... ... ең көп ... жатқан Тунис. ... ... ... ... ... Тунистің Мағриб елдерімен
сыртқы сауда айналымы ұлғаюда. Алжирмен ... ... ... ... бірі ақ цемент шығарумен ... ... ... Оның ... ... ... мен ... Сонымен қатар, тунис алжирлік Араб ... ... , ... ... ... ашылды. ... ... ... аталған жобалар құлдырауға түсіп , толыққанды
жұмыс жасамауда. ... ... ... елдеріне қажет нәтижені
бермеуде. ... бұл әу ... ... ... ... экономикалық интеграция емес, ... ... ... ... Осы ... экономикалық кооперация
негізделген Мағрибтың кірісті жобалары ретінде мына екі газ ... ... ... ... ... арқылы өтіп, Алжир мен
Италияны қосатын «Трансмед» ... ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда жобалардың өміршеңдігіне ... ... да әсер ... ... сияқты. Еуропа мұндағы
елдерден көмірсутегі шикізаттарын ... ... ... ... ... ... Мағриб инфрақұрылымын дамытудың тағы мүмкіндігі
Атлант ... ... ... мен ... ... ... деп ... Марокко қызу зерттеуге кіріскен
бұл жоба әлі ... ... ... ... Оған ... ... бірі құнының біршама ... ... ... мен ... ... 80- жылдардағы нашар қатынатар мен
Марокко мен ... ... ... ... ... ... 2004 ... жопарланған болатын, әрі « ... ... ... ... ... ... Жобадан ең кп ұтатын мемлекеттер
Марокко мен Мавритания АМО көп ... ... ... ... ... интеграциямына бірнеше шарттар бар ... ... ... ... ... бейбіт жолмен
шешуге ұмтылыс, экономикалардың сыртқы серіктес ретінде ЕО ... ... ... , адам ... еркңн жүретін Солтүстік
Африкалық нарыққа ... Оған ... ... , Мағриб зиялы
қауымы, жазушылар, студенттер тілектестік ... ... ... ниетті қосыңыз.
1993 жылдан кейін АМО президенттік ... ... ... Ани. ... Одақтың 5жылдық ғұмырын сараптай келе, ... ... ... ... деп жариялаған болатын Тунис
басшылығы. ... бұл ... ... ... ... әзірге аймақты әлемдік аренада ... ете ... ... ... мен Марокко арасындағы ... ... ... ... ... қолдауға байланысты Алжир мен Тунис
қатынасы, Экономикалық дамудың әртүрлілі, одан ... ... ... ... ... ... ... халлықаралық жағдайдың шиеленісуі. Келіспеушіліктің
артуына Парсы шығанағындағы ... ... ... ... түрлі
ұстанымда болу да әсер етті .
Басқалай айтқанда, ЕО жоспары ... ... әлі ... секілді,
сбебі онсыз да әлсіз ,дағдарысты жағдайда тұрған АМО күш ... ... ... кету ... бар ... ... елдерімен ынтымақтастығы өз бастауын 25 наурыз
1957 жылдан алады. Бұл Франция, ГФР, ... ... ... ... қол ... ... экономикалық қауымдастық туралы ... . ... ... ... ... жеке ... ... декларацияда франк аймағына кіретін елдермен экономикалық
қатынас жөнінде ... еді. ... жаңа ... ... ... ... екендігін айтқан. ... ... ... ЕЭҚ тың ... ... ... ... ол кезде
тәуелсіздігін алмаған еді. ... ... ... ... Франция
Тунис және Мароккомен ... ... ... қатынаста
болатынын жариялады [11]. Бұрынғы француз отарлары еуропалық нарыққа
түсетін ... ... ... ... төменгі кедендік салықтарын
төлейтін болды.
Ал ЕО бүгінгі таңдағы жерортатеңіздік саясатының негізгі шеңберлері 1
қаңтар 1993 ... ... ... ... ... Бұл шарт
Римдік келсім шартының формулировкасын ... ... ... бірі «теңіздің арғы жағындағы елдер мен территориялармен
ассоциация» деп көрсетті [11]. ... ... арғы ... ... ... ... ... ету жөніндегі декларация
қосылған және ... ... ... ... міндеттері
қамтылған.
ЕО ары қарайғы дамуында үлкен мәнге ие ... ... ... ... ... бағытындағы белсенділігінің артуына ықпал етті.
«Жерорта теңізінің жаңа саясатына» 1994 жылы (Корфу және Эссен) ... жылы ... ... ЕО ... қолдау көрсетті [12].
Алайда Жерорта теңізіне ЕО ... ... ең ірі ... 27–28 ... 1996 жылы өткізілген «Еуро жерорта ... ... [3] [ ... ... 1989 17 ақпан Маракеште Алжир, Марокко, Ливия, Тунис,
Мавритания елдерінің ... ... Араб ... ... ... қол қоюы ... ... боды» деп ... ... ... ... ... ... ... мен ішкі экономикалық
қиындықтарды бірлесіп шешу ниеті ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, американдық долларға
, салмақ сала алатын еуроның өздеріне жақын аймақта пайда болуы да ... пен ... ... ... ЕОың ... ... елдеріне
арналған «Жерорта теңізінің жаңартылған ... » ... ... ... ақ АМО ның ... ... ... елдеріне де бағытталған еді.
Оның негізгі тұстары қаржылық ... ... ... болатын (1072
млн. долл.дейін, көлденең қаржылық ... ). Ол ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғауға, кедендік
кедергілерді жою ... ... ... елдерінің сауда алмасуын
арттыруға жұмсалды. ЕЭК пен ... ... ... ... қашанда қаржылық көмек саласы басымдыққа ие болды. Е.Қ. ... ... ... ... құрылысын аяқтау, Гибралтар
арқылы темір жол және ... ... ... ... ... ... ... алжир газы Марокко мен Гибралтардан ... ... ... ... ... ... басқа да мемлекеттеріне
жеткізілуі тиіс болды. XXI ғасыр басында АМО ... ... ... ... технологияның көлемі көбейе түсті. Мұндай
ынтымақтастық ЕО қосымша қаржы тарту арқылы ... ... ... Тунис,
Марокко, Ливия елдерінде индустрияландыру бағдарламалары жүзеге асырылып,
экспорттың диверсификациясы ... ... Бұл ... ... ... ... мұнай өңдеу мен мұнайхимиясының өнімдерін ... ... ... ... ... түрі тұтынушы компаниялардан кредит алу арқылы
жүргізілді.
ЕО пен АМО елдерінің қатынастары ... ... ... ... ... қана қоймай, тарихи сақталған тшаруашылық қатынастарға
байланысты дами ... ... АМО ... ЕО үшін ... ... ... ... техника, технология сияқты
тауарларды өткізу нарығының көзі болып ... ... ... ... өсуі ... ... елдер үшін сыртқы
нарық аймағын кемітуде. Сондықтан ЕЭО АМО ... ... ... бір ... ... үлес ... мүдделі. ЕО басты
қызығушылықты мұнай мен газ қорларына бай мемлекеттер ... ... ... де ЕО мен ... ... ... кет әрі емес,
себебі қаржылық ресурстарды тарту ... ... ... ... болмайды .
2.3 Мағриб елдері мен ... Одақ ... ... ... мен болашағы
28 қараша 1995 ж. Барселонада 15- ЕО және 12- ... емес ... ... ... ... болып өтті. Конференция қатысушылары өзара
ұзақ мерзімді ... ... және ... ... пен
тұрақтылықты орнатуға атсалысатындарын жария етті.
1995 жылғы Барселондық саммит осы ... ... ... тетігін жасап берді деуге болады. Онжылдықтардан соң ... ... мен ... ... ... ... ... болады.
Бүгінгі таңда ол мынадай құрылымдардан тұрады:
- Осы халықаралық топтың жақынарадағы және ұзақмерзімді мақсаттары мен
міндеттері ... ... ... ... ... – ЕО ... жаңа ... стратегиясы 1992 ж., Барселондық Декларация
1995 ж., ЕО жерорта теңізіндегі Стратегиясы (2000 ж.), 5- ... ... ... ... 2005 ж.) және т.б.
Бұларда форум мақсатына жету үшін ... ... ... тактикалық , жұмыстық ұстанымдар жинаталған. Сондай
ұйымның жұмысында кездесетін ... шешу де ... ... ... қатысушылары да ... ... ... Олар ... ... жасалып жатқан реформаларға қолдау,
терроризм мне ұйымдасқан қылмысқа ... ... , ... ... ... ... сауда экономикалық кеңістікті орнату,
Жерортатеңізіндегі инвестицияны ынталандыру, жеке ... ... ... ... ... ... ... жұмсарту,
(жұмыссыздықпен күрес, негізгі әлеуметтік қызметтерді қолжетімді ету
арқылы ... ... және ... ... басқарушы органы, басты реттеушісі ретінде, Барселондық
процестің мүше мемлекеттерінің Сыртқы ... ... ... ... ... ... ... –қаржы, ауыл шаруашылық,
өндіріс, транспорт, білім.
Евромедтің қазіргі институционалдық негізін құрайтын элементтер мен
құрылымдар ... ... ... ... ақпарттық орталықтар, эксперттік комиссиялар, қорлар, ... ... мен ... ... ... асыру тетігі әлі жетілдіре ... етсе де, ... ... ол ... ... ... ... деп
айта аламыз. Ол ЕО елдері мен халықаралық құқықтық кеңістікте, оңтүстік
Жерорта теңізі ... ... ... де ... қызмет етуде (
дегенмен, мұнда шешілмеген біраз мәселелер бар – бір ... ... ... ... ... ... ... жүйелерді өзгертуде,
реформалуда серктестердің ұстанымдарының әртүрлі болуы және т.б.).
Барселондық үрдіс немесе Еуро жерортатеңіздік ... ... ... ... ЕО тың жаңа ... саясатын жүзеге асыратын жақсы
құралға айналды. 1992 жылы оңтүстік ... ... ... ... болатын. Ол күнтәтібінде ЕО мүшелері мен ... ... ... ... ... ХХI ... ... жауап қататын ( халықаралық қауіпсіздік, қаруды сатылымының заңсыз
саудасы, массалық заңсыз миграция, халықаралық терроритік ұйымдар ... және т.б. ), ... ... пен ... ... көздетін жобаларды талқылайтын форумға айнала білді. Барселонского
процесске қатысатын мемлекетер саны 35( ... 10 ... ... оның ... айрықша айта кететін тұсы, мұнда
Израиль мен Палестина бар. Барселондық процесс Жерорта ... ... ... отыру арқылы аймақтағы мәселерді ... оның ... ... ... де бар. ... ... ие. Еуроодақ Барселондық процестің локомотиві бола отыра,
оның бүкіл өмір ... ... ... ... ... ... 1995 жылы қол ... Барселондық Декларацияға ... ... да ... көзқараста болды ... ... ... мақсаттары мүше мемлекеттердің
саяси,экономикалық, гуманитарлық қатынастарына бағытталған болатын.Сондай
ақ тұрақтылық пен қауіпсіздікті көздеді, ... ... ... ... 13 ... ЕО төрағалық етіп жатқан Франция Парижде
жаңартылған Еуро ... ... ... ... ... ... ... процесс: Жерорта теңізі үшін Одақ» деп ... ЕО 27 ... ... ЕО ... алайда тығыз байланыстағы
бес мемлекет (Албания, ... ... ... ... және ... теңізінен оңтүстігінен 11 ел (Алжир, Египет,
Израиль, Ливан, ... ... ... ... ПНА, ... ... қатысты.
Мұндай жоғары деңгейдегі кездесуді өткізу Одақ ұсынысының дамуын
көрсетті. Әрі ... ... алды ... ... ... ... Тулондағы сайлаушылармен кездесуінде , 7 ақпан 2007
жылы Саркози ... ... осы ... ... теңізінде
өтеді... Біздің ең басты қателігіміз ұзақ уақыт бойы Жерорта ... ... ... ... бас ... арқылы Еуропа мен Франция
өз тарихынан бас тартудамыз деп ойлаған, шын мәнінде, біз болашағымыздан
бас тартыптық, ... ... ... ... » деп ... ... ... процесіне келетін болсақ, ол Саркозидің
пікірінше, өз ... жете ... жоқ. ... ... өзінің
приоритеті ретінде Еуропаның шығысын таңдағаннан бастап ... ... ... ... ... қою ... әкелді». Сондықтан «Франция Португалия, Испания, Италия,
Греция және Кипрмен ... ... ... ... ... ... ... Жаңа инициатива шеңберінде Оңтүстік ... ... өз ... ... шынай серіктестерге айналу » ұсынылды.
Басынан ақ жаңа одақ ЕО ... ... ... ... ... шеңберінде «Ауқымда Еуропа» саясаты ұсынылған болатын [20] Негізгі
идеясы ол Еуроодақ ... жаңа ... ... ... ... ... және ортатеңіз аймағына жалпы жоспар жасау болды.
Еуропалық ... 2003 ж ... ... ... жақсартуда амбициозды жоспар құрған болатын. Онда ПРОН ( ... ... ... араб ... жалпы адам даму саласында және
демократияның жетіспеушілігі мен адам адам құқықтарын қадағалау жөнінде
үлкен ... ... ... ... ... ... ЕО осы бағыттағы
саясатын реформалау және ... даму мен ... ... ... жоспарлар қарастыруға ұсыныстар жасады. Осыдан назардың барлығы ЕО
және ортатеңіз ... ... ... қарым-қатынастардың өсуіне үлкен
полемика тудыру барысында жедел шешу керек болды [18].
Араб Мағрибымен қытанс қосымшасы мен ЮНЕСКОмен келсім жобасында ... : « АМО және ... ... ... ... ... ... бекіте
түсу үшін жасалды.Әрі ол өз саласындағы ынтымақтастықтың қаулысына ... ... » ... ... жеңе ... 2007 Жылы Саркози енді Франция
президенті ретінде Жерорта теңізі одағы ... ... үшін ... ... ... ... 2007 жыл қазанда сөз ала ... ... ... ... одағын «бүкіл әлемді көтеруге шамасы
келетін ұлы арман » деп көрсетті. Өзінің алғашқы ... ... ... жаңа ... ... ... ретінде Барселондық процесті де,
Еуропалық игі көршілікті де, аймақтағы ... да ... ... жаңа импульс, серпін беруге бағытталған деді.
Сонымен қатар 10 ... ... ... ... ... бес ... ... Францияға келді. Осы еуропалық турне Ливияның көп жылдық
изоляциядан шыққаны жөнінде айту керек болды. Ал оның ... ... ... ... деп ... ... ... серіктестігіне айналды.
Осылайшы сапардың бірінші күнінен бастап Саркози мен Каддафи ... ... тең ... ... ... ... қол ... Әсіресе
олар ядролық энергетикалық саласында және ... мен ... ... қауымдасу туралы талқылады [65].
Бірнеше амбициялық стратегияларды қамтыған Одақтың приоритеттері мына
мәселелерді ... ... ... ... ... ... және қоршаған ортаны қорғау
✓ Жерорта теңізінің ластануымен күрес
✓ Ортақ ұзақмерзімді даму ... ... ... теңізі аймағында экономика ( еркін сауда ... ... ... ... ... жаңа ... жасау мен оларды тарату және
т.б.) саласында өзара түсіністікті арттыру.
✓ Парақорлық, ... ... ... ... ... білім беру жүйесі, денсаулық сақтау, теңсіздікке,
әділетсізділікке қарсы күрес.
Осылайша, ... ... ... пен ... ... ... ... жасап шықты. Ал Одақтың құрылу «тарихи
миссия» деп атады. ... ... ... бақылаудан
шықпауын қамтамасыз ету үшін (террористік қауіп, Солтүстік Африка
елдерінде ... ... ... ... ... ... нашарлауы ), әрекет жасау Еуропаға едеуір салмақ түсіреді,
дегенмен, жоғарыда ... ... алу үшін ... ... ... Ол ... да бір авторитарлық немесе жеткілікті
деңгейде демократиялық емес ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік пен тұрақтылық контекстінде Жерорта теңізі ... жаңа идея ... ... қадамдары сонау Екінші дүниежүзілік соғыстан
кейін ... ... ... ... ХХ ғасыр соңғы
ширегінде жаһандық ... ... Жаңа ... саясатымен
алмастырылды. Жағалаудағы барлық елдер ... «5+5» ... ... бастады. Осы фундаментке ... ... ... ... ұсынысының осы курсын жалғастыра отырып, Барселона ... ... игі ... саясаты ЕО: оңтүстік жерортатеңізі аймағына келуі
үздік үздік емес, тізбектес болғандығын көрсетеді.
Қоса айтып кететін жайт, ... ... үшін ... ... ... дамуы мен Еуропалық игі көршілік саясатыжалғасы ғана ... ... ... ретінде Францияның ... ... ... ... ... ... Дегенмен бұл бағытта
Франция Еуро одақ атынан ... ЕО ... ... ... ... ... Оған ... Жерорта теңіздік одақтың
өркениеттің «Ұлы арманынан» ... ... ... ... » ... ... ... дамуы көрсеткендей, берілген тетік қажетті
ресурстарға ие - институционалдық, қаржылық, кадрлық және ... да ... ... ... және ... қиын мәселелердің болуы (
таяу шығыс мәселесі, саяси жүйелерді ... және ... аса ... ... ... шын мәнінде тұрақты, Еуро
жерортатеңізі шеңберінде ... ... ... ... жұмыс істейтін эксперттерін айтуға болады. ... ... ... ... ... ... ең ... рөлді атқаратын және
бюрократиялық тәжірибеден құтылатын тетік болып табылады.
Жолға қойылған теттіктер мен ресурстарға оынң ... ... ... ие бола ... ЕО Евро Мед ... Барселондық процесті
біраз дәрежеге жеткізді.
Саяси саладағы ынтымақтастықтың оң ... ... ... кеңестер мен Жерорта теңізі аймағындағы мәселелерге
қатысты бірлесе ... ... ... тетігін қалыптастыру.
(Саяси бейбір процесс шеңберінде Таяу шығысты реттеу, ... ... қару ... ... ЖҚҚ ... ... ... заңсыз миграцияны реттеу).
✓ Демократиялық реформаларды қолдау мен ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда алға жылжу,
жекелей алғанда, Жерорта теңізі елдерінің Еуропаға ... ... ... шығуында кедендік кедергілерді
жұмсарту мен жою.
✓ ЕО сәйкесінше келсімдерге қол қою арқылы ассоциацияланған ... ... ... ... ... ... миграциясын
жеңілдету,Оңтүстік жерортатеңізі елдерінің ұлттық ... ... ... ... ... ... нарықтық реформаларды қолдау.
Шаруашылық саладағы ынтымақтастықтың кеңеюінің басты факторларының
біріұлттық ... ... ... ... аяғынан
тұрғызу үшін қаржылық көмек жасау.
Әлеуметтік салады–
✓ Маңызды әлеуметтік қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... мақсатында білім саласын реформалауға
көмектесу.
... және ... ... ... мен сапасын
көтеру.
✓ Мамандандырылған білім саласы мен ... ... ... ЕО Жастардың мәселесі мен жұмыспен қамтуға көп ықпал
етуде.
Алайда, жүйенің сенімділігі оның ең ... ... ... өлшенеді.
Көптеген саяси, әлеметтік мәселерге маталған, экономикадағы қағдарыстық
құбылыстарды бастан өткеріп жатқан ... ... ... ... ... төменгі деңгейі тән. Сондықтан да олар ... ... ... ... бірлесіп шешуге, Барселона
процесінде ... ... ... ... бір динамикалық қадам
көрсетуге дайын деп айта ... ЕО ... ... ... ... ... 1 ... 1993жылы қабылданған Маастрихт
шартында көрсетілген.
Алайда, ЕО Жерорта теңізі аймағына ... ең ірі ... ... ... болды. Ол Барселонада (27–28 ... ж.) өтіп , ЕО ... ... ... ... паш ... қабылдады. Конференция аяқталған соң, Декларация мәтінін
қабылдағандағы жөнінде ЕО ... мен ... және ЕО ... жариялады.
Бағдарлама қатысушыларының Құрамы
ЕО мүше мемлекеттері – Австрия, Греция, Испания, Италия, Франция және
т.б. Еуроодаққа ... ... ... ... ... ... ... Мальта, Марокко, Сирия, Тунис, Турция, Палестина.
Барселонада өткен Еуро жерортатеңізі конференциясы резолюциясы негізінде
және Еуро жерорта теңізі Сыртқы ... ... ... ... 15-16 ... 1999 ж.), ЕО және ... Жерорта теңізі елдері
қалалары өзара серіктестікке ... ЕО пен ... ... ... ... 19-20 ... 2000 ж. ЕО Фейр ... Онда ... ... алға жылжу мен даму ниетін
білдіріпген болатын. Қабылданған ... ... ... ЕО ... ... ... жатқанын көрсетуде. Қоршаған ортаны қорғау
жөніндегі жоба (биологиялық түрлілікке қауіп ... ... ... ... ... Биологилық әдістер арқылы ауылшаруашылық тыңайтқыштарды алу;
Шығыс Жерортатеңізінің жағалуларын интеграцияланып игеру; қала қоқыстарын
басқару және т.б.) және ... ... ... МЕД ... үш жоба ... әлемінде адам құқығы мәдениетіне ... ... ... ... құқығын бекіту; адам құқығы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырып жатқан даму бағдарламалары шеңберінде ... ... ... ... ... ... ұсыныстар:
- индустриалды қауымдастық: энергетика, байланыс, ... ... ... ... ... және ... коммуналдық шаруашылық пен қоршаған ортаны қорғау
әлеуметтік салада: білім алу, ... ... ... үлкендерді
сыйлау, гендік теңдік [58].
Алирдің Евроодаққа ассоцииреленген мүшесі ретінде кіру келісімі ... ... ... ... ... ашып ... Келісім
Алжир үшін үлкен саяси мағына беріп отыр деуге болады. ... ол ... ... біркелкі көмек көрсету көзін көрсетпей отыр.
Барселон Конференциясының қорытынды құжатында ... үш ... ... атты ... салалары белгіленді:
- саяси
- экономикалы
- әлеуметтік.
Сонымен қатар конференцияда қауіпсіздік және ... ... ... етудегі бағдарлама бекітілді. ЕО- ың Каннада
болған басшылар кездесуінде АМО және ЕО елдер арасында жер асты ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау, мәдени ... ... даму ... ... ... ... Осы
бағдарламалардың жүзеге асырылуы Оңтүстік Ортатеңіз елдері,соның ішінде ... ... де ... ... ... ... жол ... 1995 ж
кейін Энергетка жөнінде Барселон конференциясында бес жылдық жоспарды
жүзеге асыруды ... ... Ол ... газажелілерді біріктіріп, Евро-
ортатеңіз энергетикалық комплексті құру болды. Осылайша « Мағриб – Батыс
Европа» ... ... ... түрде жүруде. АМО елдер қатысушылары –
Тунис және ... ЕО қа ... мүше ... ... ... болатын. Европалық ... ... ... ... ... негізінде құрылған деуге болады. Брюсселде 1995 ж 17
шілдеде Тунис Республикасымен бір жағынан және ... ... ... мүшелерімен ассоцииреленген келісіммен бекітілген 1998 ж 1 наурызда
Туниспен ... іске ... ... ... шарт Одақтың
халықаралық келісімдер тізіміне кіретін келісім болып саналады, ... және 96 ... 7 ... 5 протоколдан тұрады. Осы
кеілісім екі ... ... ... ... ... ... ... қауымдастық болды. Экономикалық мәселелерден басқа, евро орта келісім
екі жақтан саяси диалогты қарастырады .
Осы барлық келісімдер Ортатеңізде 2000 жылдан ... бос ... ... ... ... Жалпы евро-ортатеңіз қауымдастығы бірнеше қиындықтарға
келіп соқтырады, әсіресе саяси жағынан. Ол көбінесе ЕО өз елдерге ... ... ... ел ... Бұл ... 1999ж Штутгартте
болған сыртқы істер министрлердің ... ... ЕО – тың ... ... ... жағы ол әлеуметтік
және гуманитарлы саласы болып келеді. Басқа проблемаларға қарағанда осы
мәселеге аз ... ... ... осындай миграция, европалық континентте
мигранттар құқығы жөніндегі ... араб ... үшін өте ... ... ... ... ЕО-ың осы маңызды аймақта геосаяси қызығушылықтарына
назар аудару керек. Осы ... ... ... АМО мүше ... тек ... ... ... әрі қарай дамуда деуге болады .
ҚОРЫТЫНДЫ
Мағриб елдеріндегі өзара қарым-қатынастары нәтижесіндегі туындаған
өзекті мәселелер мен ... ... ... ... ... мәселелерге тоқталып кеткен жөн.
Біріншіден, Араб Мағриб Одақ аймағы. Екіншіден, Мағриб елдер арасында
қақтығыссыз аймақ құрып, ... ... ... Мағриб елдер мен
Ортатеңіз елдер арасында саяси диалог және мәдени алмасу жүргізу. Ол осы
екі ... ... ... ... ... ... ... үшін негізгі бастамасы болып табылады.
Солтүстік Африкада саяси-экономикалық бірігудің құрылуы аймақтағы қиын
қарым-қатынастардың жолдарын шешу мен ... ... ... шешу
жолдарын табуға алып келді. АМО аймақтық қарым-қатынастардың ... ... ... роль атқарды.
Бірақта, өкінішке орай, Мағриб елдеріне ... бір ... ... ... шеше ... ал ... саладағы біркелкі
проекттер шектеліп, декларативті шешіліп отырды.
АМО-ның төменгі ... ... ... ол, Одаққа кіретін бірнеше
саяси жүйеден тұрады, бірігудегі және екі ... ... ... лидерлікке күресу, көптеген сұрақтарды шешудегу көз
қарастардың келіспеуі және де әр ... ... тек өз ... ... ... болып табылады. Эсіресе ол Франция және Еуропамен
экономикалық байланыстарға қатысты.
Батыс Сахарадағы жағдайға тоқталып ... ... ол әлі де ... ... ... ... қазіргі кезде ондағы жағдай тыныш,оның қайшылығына
Марокко да, Алжир да кірісуге қызығушылықтарын көрсетпеуде. ... ... әр ... ... ... ... мәселе мен дағдарысқа
ұшырамайтынына ешкім күмән емес. Кейін ол Солтүстік Африка елдерінің ... ... ... ... ... қазіргі уақыттағы жағдайы мен мағрибаралық интеграция дәрежесі
Солттүстік Африка елдерінің амбициозды саяси-экономикалық бағдарламалармен
өздерінше ... ... ... ... көп ... ... ... барлық назары Европа елдерімен қаумдасып ... ... ... ... Өз ... ... ... экономикалық
жоспарда толығымен ЕО елдеріне қарап отыр деуге болады.
Солтүстік Африка елдерінің қазіргі ... ... ... ... ... ... ... мен іске асыруда барлық жағдайды жасау,
айқын демократияның, рыноктық ... ... ... ... ... мәдени, тілдік және әлеуметтік айырмашылықты менсініп,
Мағриб шеңберінде, ... ... одан тыс ... ... ... ... елдеріне ішкі локалды , территориялық, ұлттық және тағы да
басқа мәселелерді шешуде үлкен назар аудару керек. Осыдан ... ... ... ... ... ЕО тың ... ... аренада өз статусын көтеруімен сипатталады. Жаһандану ... ... ... оған ... ... мән ... ... сыртқы ресурстар арқылы пайда ... ... ... ... дәрежедегі мемлекет шеше алмас сұрақтарды, ... ... салу ... ... ... ... ланкестікпен, наркотиктің
заңсыз түрде тасымалы, ұлтшылдық т.б мәселелерді шешу. Соңғы ... ... ... мәселелерді шешуде мағрибтік ... ... ... ... ... ... интеграцияның тоқырауы, процесстің
жайлап сөнуі туралы ... ... ... елдері көп жағдайда салғырттық
дайындықта, әрқаша бюрократиялық тоқтаулар еуро-ортатеңіз ... алып ... ... және ... АМО ның ... ... бола тұрып, Мағриб елдері
болсын, Еуропамен болсын араларында қарым-қатынасты ... ... АМО ... ... аймақ шеңберінде, Ливияның мақсаттары
мен ... тек М. ... жеке ... ... осыдан
мемлекеттің қажеттілігімен байланысты емес. Ал Мавритания болса , мемлекет
барлық күшін тек кедейшілікпен күресудің ... ... ... Осыдан Ливия
және Мавритания еуро-ортатеңіз серіктестігіне кіруі оншалықты келіспейді.
Батыс Ортатеңіз елдерінің ЕО ... ... ... ол ... ... ... және мәдени-
цивилизовандық қауымдастық көрінісінің доминантты ... ... Ал ... ... ... ... ... елдері олардың қаржы-экономикалық
көмектің тығызпрактикалық негізіне үлкен ... ... ... процесстің стратегиялық көрінісі жалпы түрде солтүстік және
Жерортатеңіздің оңтүстігі үшін біркелкі ... ... ... бір ... көз-қарас, еуро-ортатеңіз интеграцияның әрбір қатысушысы, белгілі
қауымдастықты тек өз мүдделері, тек өз ... шешу үшін ... ... ... барысында екі жақ саяси-экономикалық ... ... мен ... ... ... елдері өз алдына экономикалық болсын, саяси тұрғыдан болсын
тұрақсыз аймақ ретінде дамуда. ... ... ... және
оңтүстік арасындағы диспропорцияны түзеу және ... ... ... бағыт болып табылады. Қорыта айтқанда, Солтүстік Африканың
қазіргі уақыттағы аймақтық контекстте ... ... ... ол:
азаматтық қауымның құрылуына және іске асырылуына барлық ... ... ... ... ... институтын дамыту, адам құқықтарын қорғау,
мәдени,тіл және саяси айырмашылықтардың болуын мойындау, оларға Мағриб
ішінде ... одан тыс ... ... ... ... ... ... құжаттар:
1. Тунис Республикасының Конституциясы. 1 шілде 1959 ж ... de la Republic ... ... The ... of the Kingdom of Morocco. Adopted on ... , 1996 // ... Конституция Алжира 1996 г. АНДР. Конституция и ... ... ... 1991 ж. The ... of the Republic of
Mauritania. Nuakchott, 1991. http//confinder.richmond.edu
5. Каддафи Муаммар. Зеленая книга (1973-1979) М. 1989.
Дипломатиялық құжаттар:
6. ... о ... ... ... ... 1989 ... Араб Қауымдастық Кеңесін құру хартиясы. Багдад 15-16 февраля 1989
год, было ... ... о ... ... ... ... Араб Мағриб Бірлестігін құру ... ... 17 ... // ... ЕО және ... ... Евроортатеңіз келісім шарты. (Брюссель,
17 июля 1995 ... ... ... ... ... ... с одной стороны, и
европейскими сообществами и их ... - ... с ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының 90-ж Африка елдеріне көмек ... жаңа ... ... ... 46/151 ... ... от
18 декабря 1991 года//
11. Римский договор - 25 марта 1957 год. ... ... ... о ... Союзе. М.,1994. стр. 53
12. Маастрихт келісімі. 1 қаңтар 1993 ж. ... ... о ... ... of Intent) 1987.
v.1,Luxembоurg, 1118 p ... The ... Process. The Europe – ... ... ... European ... Ортақ еуропалық Акт. Еуропалық Одақ жөніндегі шарт ... ... Араб ... ... мен ... ... ... проекті туралы
келісім. Париж 16 сәуір 2009ж. “International Conference and TTR- 17 Post-
cruise Meeting of the Training trough Research ... ... ... ... мүше ... ... туралы
келісім. 22 сәуір 2002ж. // http://docs.google.com/viewer
18. Arab Human Developent Report 2002, Creating ... for ... New York. ... ... совета для Европейского парламента соседи расширенной
Еуропы: схемы отношений с восточными и ... ... СОМ ... ... Договор о дружбе и согласии 1983 г. // www.iimes.ru
20. West Africa – European ... 10th EDF// Regional Strategy ... Regional ... Programme for the period 2008-2013
Саяси қайраткерлердің баяндамалары, сөйлеген сөздері, сұхбаттары:
21. Сейф аль-Ислам Каддафи намечает ... ... ... ... ... ("Middle East Online", ... ... Каддафи. РИА Новости. 14:52 / 12.12.2008. Ливия напишет себе
конституцию.
23. Г.Г. ... ... мир: ... и структура геополитического
региона www.google.ru
24. И.С. Берг . Германо-магрибское сотрудничество: оценки ... ... Араб ... ... бұрынғы бас хатшысы М.Амамның Одақтың
Мысыр арқылы ... ... ... ... 1999 ж ... ... ... практикалық конференцияда, БАМ
елдерінің онжылдығына арнайы ... ... ... сөзі.
www.tunisiaonline.com/news.html
27. Араб Мағриб Кеңесінің бас ... Х. ... ... Тунис
газетінде берген интервьюінде сөйлеген сөзі. ... ... ... ... Сотрудничество Союза арабского Магриба с
Европейским союзом.статья.
28. И.М. Мохова. Французская ... ... ... ... ... Барселонский процесс: проблемы и перспективы. Статья.
30. Мухаммед VІ Мароккода және ... ... ... ... етуші
тұлғалардың келіссөздер жүргізу барысындағы сөйлеген сөздері.
31. Муаммар Каддафи қазіргі Африкалық Одақтың төрағасы ретінде ... 2009 ж. ... ... ... ... (Италия). Осыған
байланысты ливиялық лидерінен ... ... ... ... Ливия революциясының басшысы М. Каддафидің сөзі. ИТАР-ТАСС.
WWW.KADDAFI.RU
33. 28-29 октября Ливию ... и ... ... с лидером революции
президент Алжира Абдельазаз Бутефлика. В переговорах приняли ... ... ... и ... ... А.А.Кашина. Ситуация в Тунисе: декабрь 2009 г. ... ... ... ... ... М. Бенаисса Мароккода болған Кеңес
комиссияда сөйлеген сөзі.
36. Вестник. ИТАР-ТАСС, 20.12.1995. www.google.ru
Арнайы әдебиеттер:
37. Сапронова М.А. ... ... ... и конституции. М. – Изд.
Росспэн. 2001 . с.29.
38. Левин З. И. ... ... на ... ... ... «Восточная литература» РАН,1999.с.117.
39. Ковтунов А.Г. проблемы интеграции стран Магриба (80-е – середина 90-
х годов). М. 1998.с.14.
40. ... ... ... М.: 1994 ... ... И.П. ... ... и экономический рост в арабских
странах // Арабские страны Западной Азии и ... ... М., ... А.Д. ... ... и Запад: региональные подсистемы и
региональные проблемы международных отношений. Учебное пособие.-М. ... ... Фуад Али. ... и вызовы для Ближнего Востока //
Международные отношения на Ближнем и Среднем ... и ... ... ... XXI ... М., ... Гума Э. ... движение и проблема М: Наука
1977 – ... ... В.Э ... ... : язык и ... М. Издательство :
«Восточная литература» РАН,1998
46. Азатян В.В., Ткаченко А.А. ... ... в ... ... ... Изд. ... ... Израиля и Ближнего Востока
совместно с Институтом Африки РАН 2000.
47. Арабский ... и ... Под ред. ... Е.А. ... ... Е.В. ... Сахара М.1979
49. Арабские страны: история, экономика, политика. Сборник ... ... ... ... Э.Т. Межарабские Экономические отношения. 60-е – 70-е годы.
(объем, формы, проблемы и ... ... ... К. Вот он, ... ... ... в борьбе за
независимость и ... ... ... 1967. ... ... Р.Г. ... и проблемы безопасности Средиземноморья.// Ближний
Восток: Проблемы региональной безопасности. М. 2000.
53. Мальцев Ю.С. ... ... в ... и ... Страны Северной Африки. Государство и экономическое развитие. Под.
Ред. Васильева А. М.; М.,1987.
Мерзімді басылымдар:
55. Данные социологического ... ... в ... ... в ... Африка/Интеллигент. 2002г январь.
56. Алалыкин Д. С. Афразия и Евразия: регионы противостояния. Журнал
"Самиздат"
57. «Леонтьевские»газета. Выпуск №1 2002 ... ... и ... ... ... Н.А. Средиземноморское направление // Доклады Института
Европы. – ... ... ... и ... – М., 2000. – ... ... – С. ... Ткаченко А.А Перспективы интеграции стран Северной ... ... ... ... Восток и Современность. Выпуск 4 . М .
1997
60. Хасянов А. Ж. Марокко в 90-е годы 20 ... ... ... ... VІ. ... и перспективы.// Ближний Восток и Современность. Вып.
12. М. 2001.
61. Азия и ... ... №3 (548) 2003. Изд. ... РАН. Африканские
верования. Е. Колосов, Н. ... Азия и ... ... №4 2003. Изд. «Наука» РАН. Внешняя политика
Алжира на рубеже столетий. Е. Богачурский, М. ... Азия и ... ... №2 (619) 2009. ... с мечтой о
«райской жизни». Е. Б. ... Азия и ... ... №8 (625) 2009. ... Социально-экономическая
мобильность населения и проблема образования. М. О. Абрамова.
65. Континет № 24 (209) 19 декабря 2007-15 января 2008. Алматы. ... ... ... ... ... №1 (42) 2003 стр. 38-41. С.Ю.Кашкин
-----------------------
[1] Осы байланыста «Ливия корольдігіне Қауымдастықпен ... ... ... ... дайындығы» айтылды. (604б)
[2] Джамахирийя түсінігі араб ... ... ... ... ... екі ... сөзінен тұрады. «джамагир» республика деген
мағынада және ... ... Жаңа ... ... ... яғни ... бір ... ондай түрде әрбір
азамат елдің саяси өміріне қатысы алады дегенді білдіреді.
[3] «Еуро-ортатеңіз конференциясы» 1996 ж. 27-28 қарашада ... ... ... ... ... ... ... айқындайды.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Араб халифаты."36 бет
"ҚАЗАТОМПРОМ" БІРЛЕСТІГІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ, ӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ САЯСИ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ55 бет
9 сынып химия пәні бойынша аймақтық компоненттердің мазмұнын анықтау16 бет
«Арабтардың философы» - әл – Кинди9 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
«Қазақстан Республикасының Судьялар одағы» Республикалық қоғамдық бірлестігінің жарғысы7 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Аббасидтер кезиндегі араб мәдениеті13 бет
Агроөнеркәсіп пен агробизнес интеграциясы40 бет
Агроөнеркәсіптік интеграцияның қазіргі ахуалы мен жетілдіру жолдары68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь