Кәсіпорынның технико-экономикалық сипаттамасы

Кіріспе

I. Кәсіпорынның технико.экономикалық сипаттамасы.

1.1. ЖШС «Алфарма» ұйымының қысқаша қаржы.экономикалық сипаттамасы.
1.2. ЖШС «Алфарма» ұйымының есеп саясаты
ІІ. Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебі мен теориялық негіздері.

2.1. Кассадағы қолма қол ақша қаражаттарының есебі
2.2. Есеп айырысу шоты бойынша жүргізілетін операциялардың есебі
2.3. Валюталық шоттардағы ақша қаражаттары қозғалысының есебі
2.4. Банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалай қаржылар есебі

ІІІ. ЖШС «Алфарма» ұйымындағы ақша қаражаттарының қозғалысын талдау және оны аудиторлық тексеру.
3.1. Ақша қаражаттарының қозғалысын және қолданылуын талдау
3.2. Касса операцияларының аудиті
3.3. Банктен ашылған шоттардағы ақша қаражаттары аудиті.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Қосымша
Нарық экономикасы жағдайында, бухгалтерлік есептің басқару жүйесінде алатын орны ерекше. Ол өндіріс процесін, айналым, бөлу мен тұтыну және кәсіпорын қаржы жағдайын айқын көрсетіп, басқарушылық шешім қабылдаудың негізі болып табылады.
Бухгалтерлік есеп басқару процесінің бөлігі ретінде, кәсіпорынның ағымдағы қызметін бақылау, оның стратегиясы мен тактикасын, жоспарлау, ресурстарын тиімді пайдаланып, нәтижесін бағалауға, сонымен қатар дұрыс басқарушы шешім қабылдауға қажетті ақпараттармен қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есеп, бухгалтерлік есеп стандарты, кәсіпорын қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп Бас шот жоспары мен Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің бұйрығы бойынша бекітілген. Бухгалтерлік есеп Типтік шот жоспарында белгіленген жалпы принциптер мен ережелер және Қазақстан Республикасының 2007 жылы №234-111 28 ақпанда қабылданған №234-111 ҚРЗ “Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы” Заңына, сонымен қатар Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп жөніндегі өкілетті ұйымдары қабылдаған қаулылар мен ұсыныс, талаптарға сай жүргізіледі.
Кәсіпорынның шаруашылық қызметі процесінде әрдайым жабдықтаушылардан сатып алынған негізгі құралдар, шикізат, материал және өзге тауарлы-материалдық құндылықтар мен көрсетілген қызмет, сатып алушылармен сатып алынған тауарлар, ссудалар бойынша несие беруші кәсіпорындар мен басқа қаржылық операциялар бойынша, бюджет және салық органдарымен түрлі төлемдер бойынша, басқадай кәсіпорындар және жеке тұлғалармен түрлі шаруашылық операциялар бойынша есеп айырысу жүргізіледі.
Сондықтан кәсіпорынға жағымды жағдай жасауда ақша қаражаттарының өз мерзімділігі, дұрыс қойылған несие есебі мен есеп айырысу операциялары ерекше назар аудартады.
1. Абленов Д.О. «Аудит негіздері», Алматы:2005
2. Артеменко В.Г., Остапова В.В. «Анализ финансовой отчетности», Москва: 2006
3. Әбдіманапов Ә. “Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері”, А: 2001
4. Бухгалтерлік есепке алу шоттарының Үлгі жоспары. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2002 жылғы 18 қыркүйектегі №438 бұйрығы.
5. Бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру туралы Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 26 желтоқсандағы №2732 заңы. (Бухгалтер бюллетені №11 шығарылым, 2004ж.)
6. Баймұханова С.Б. “Бухгалтерлік есеп”, Алматы: 2005
7. Баймұханова С.Б. , Балапанова Ә.Ж. “Бухгалтерлік есеп” , А: 2001
8. “Бухгалтер бюллетені”, Алматы: 1998ж., №32
9. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Е.Т, Жұмағалиева Ж.Г. «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау», Алматы:2001
10. “Егемен Қазақстан”, 28 ақпан, 2007 («ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы»)
11. Закон РК “О бухгалтерском учете и финансовой отчетности” №234-111 от 28.04.2007 г.
12. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. «Қаржылық есеп», Алматы:2001
13. Кондратьев Н.П. «Бухгалтерский учет». М., 1996г.
14. Кирьянова Э.К. «Теория бухгалтерского учета». М., 1996г.
15. Міржақыпова С.Т. “Банктегі бухгалтерлік есеп”, Алматы:2005ж.
16. Методические рекомендации по составлению финансовой отчетности. Утверждены директором Департамента методологии и бухгалтерского учета Министерство финансов РК 21.05.97 №7 (Бюллетень бухгалтера, 1997, №29)
17. МСФО: рекомендации по применению рабочего плана счетов, Алматы: 2006
18. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан – 2030» , А: 1997
19. Низтаева А.Н. “Қасиетті билер елі – тәуелсіздік жолында”, А: 2002
20. Приказ Министра финансов Республики Казахстан от 22 декабря 2005 года №426 «Об утверждении Инструкции по разработке рабочего плана счетов бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую отчетность в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности»
21. Радостовец В.К. “Финансовый и управленческий учет на предприятии”. Алматы, 1997г.
22. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», А: 2003
23. Радостовец В.К., Тасмаганбетов Т., Атинов және т.б. «Қаржылық есеп», Алматы, 1998ж.
24. Радостовец В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т. «Финансовый учет на предприятии». Алматы: 1999г.
25. Рохман Э., Шеремет А. «Бухгалтерский учет в рыночной экономике». М., 1996г.
26. Сейткасимов Г.С. “Бухгалтерский учет в банках РК”, Алматы: 2002г.
27. Стандарты бухгалтерского учета методические рекомендации Генеральный план счетов: Сборник документов.- Алматы: Раритет, 2000
28. Финансовый учет. Учебное пособие, разработанное на основе стандартов бухгалтерского учета. Алматы: 3 издание. Корпорация Карана. Часть 1,2.
        
        Мазмұны
Кіріспе
I. Кәсіпорынның технико-экономикалық сипаттамасы.
1.1. ЖШС «Алфарма» ұйымының қысқаша қаржы-экономикалық сипаттамасы.
1.2. ЖШС «Алфарма» ұйымының есеп саясаты
ІІ. Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебі мен ... ... ... қолма қол ақша қаражаттарының есебі
2.2. Есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... шоттардағы ақша қаражаттары қозғалысының есебі
2.4. Банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалай қаржылар ... ЖШС ... ... ақша қаражаттарының қозғалысын талдау және
оны аудиторлық тексеру.
3.1. Ақша қаражаттарының қозғалысын және қолданылуын талдау
3.2. Касса операцияларының аудиті
3.3. Банктен ашылған шоттардағы ақша ... ... ... ... жағдайында, бухгалтерлік есептің басқару
жүйесінде алатын орны ерекше. Ол өндіріс процесін, айналым, бөлу мен ... ... ... жағдайын айқын ... ... ... ... ... ... есеп басқару процесінің бөлігі ... ... ... ... оның ... мен тактикасын,
жоспарлау, ресурстарын тиімді ... ... ... ... ... басқарушы шешім қабылдауға қажетті ақпараттармен қамтамасыз
етеді.
Қазақстан ... ... ... бухгалтерлік есеп
стандарты, кәсіпорын қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп Бас шот
жоспары мен Қазақстан ... ... ... ... ... ... есеп ... шот жоспарында белгіленген жалпы
принциптер мен ережелер және Қазақстан Республикасының 2007 жылы №234-111
28 ... ... ... ҚРЗ ... есеп пен ... ... ... сонымен қатар Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік есеп жөніндегі өкілетті ... ... ... ... ... сай ... шаруашылық қызметі процесінде әрдайым
жабдықтаушылардан сатып алынған негізгі ... ... ... ... ... ... мен ... қызмет, сатып
алушылармен сатып алынған тауарлар, ссудалар ... ... ... мен басқа қаржылық операциялар бойынша, бюджет және салық
органдарымен ... ... ... ... ... және жеке
тұлғалармен түрлі шаруашылық операциялар бойынша есеп айырысу жүргізіледі.
Сондықтан кәсіпорынға жағымды жағдай жасауда ақша ... ... ... ... ... есебі мен есеп айырысу операциялары
ерекше ... ... ақша ... ... ... айналысады, оның
мақсаты есеп айырысу мен касса ережелерін, ақша қаражаттары мен несиені
тиімді және ... ... ... ... ... мен қолма қол
ақшалардың сақтығын ... ету. ... ... ... ақша қаражаттарын дұрыс қолдану қағидасы кәсіпорынға қосымша
табыс әкелетіндігін ескеруі керек. Сондықтан уақытша бос ақша ... табу ... ... жұмсау туралы әрдайым ойлау қажет.(банктегі
депозитке салу, инвестициялық қорлар ж.т.б.).
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... қозғалысының есебін және ақша қаражаттарының аудитін игеру
болып табылады. Бұл мақсатқа жету үшін алдыға ... ... ... ... ақша ... ... есебін зерттеу
- есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттарының ерекшеліктерін игеру
- валюталық шоттағы ақша ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының есебінің
ерекшеліктерін игеру
- ақша қаражаттарының қозғалысы мен қолданылуын талдау
- ақша қаражаттарының аудиті
Тауқыметті іздестіру ... Ақша ... ... есебі, аудиті мен анализі ... ... ... қарастырылған: В.К.Радостовец, О.Доброта, К.Ш.Дүйсембаев,
Н.А.Назаров ж.б. О.Доброта ... ... ... ... ... – бұл,
ақша қаражаттарын қабылдау, беру және уақытша сақтауға ... ... және ... ... Ал Н.А.Назаровтың пікірі бойынша, қолма
қолсыз және қолма қол ақша ... ... ... ... ... ... ... қолма қол ақшалардың айналымы қымбат болып
табылады, бұл оларды оларды ... ... ... және ... шығындармен тікелей байланысты. Сонымен қатар, ұйымның жинақталған
қолма қол ақша бірліктері табыс әкелмейді. Ал ... ... ... ... қол ақша ... айналымы, заңды және
жеке тұлғалардың нақты табыстарын салық қызметінен жасыру, яғни ... бас ... ... ... айналымдағы ақша қаражаттарын
бақылауды тежейді.
Зерттеу объектісі болып ЖШС ... ... ... ... жазуда оқу әдістемелік ... ... ... ... ... статистикалық мәліметтер,
ЖШС “Алфарма” ұйымының 2004-2006 жылдар аралығындағы ... ... ... ... технико-экономикалық сипаттамасы.
1.1. ЖШС «Алфарма» ұйымының қысқаша қаржы-экономикалық сипаттамасы.
ЖШС ... ... 1997 жылы ... ... ... ішкі және ... ... сауда-саттық қызметін жүзеге
асыру үшін құрылды.
ЖШС «Алфарма» ұйымы жарғыға сәйкес арнайы жабдықталған қоймалар,
дәріханалар, дүкендер, сауда ... ... ... ... және ... ... ... қолданылатын құрал-жабдықтар мен
медициналық техниканы сату және ... ... және ... толық сатуды, вакциналар мен ... ... ... облыстары мен аудандарына жеткізуді жүзеге асырады.
Басты бағыты дәріханалық қоймалары арқылы дәрі дәрмектерді толық өткізу.
Қоймалар мен ... ... ... ... ... ... ұйымы Ресей және ... ... ... тығыз
байланыста.
Қазіргі таңда ЖШС «Алфарма» ұйымы көппрофильді ... ... ... ... ... ... Ақтөбе, Орал,
Жезқазған, Өскемен, Қызыл ... ... ... ... және ... ... ... өткізуші құрылымдық
бөлімшелер қызмет етеді.
Кәсіпорын өзінің өндірістік базасы мен ұйымның ... ... ... ... барлығы меншігінде бар.
ЖШС «Алфарма» ұйымының өндірістік құрылымының құрамында:
- ... және ... ... ... ... ... ... қоймалар
- қосымша қоймалар
- офистік орындар (бухгалтерия, клирингтік бөлім, сауда ... ... ... ... АТ бөлімі, коммерциялық
департамент, сертификация бөлімі, ... ... ... бөлімі) бар.
Бүгінде кәсіпорынның ассортиментінде 1000-ға жуық дәрі дәрмектер
мен медициналық құрал-жабдықтар, парфюмерлік және косметикалық өнімдер бар.
Негізгі ... ... ... ... дәрі ... ... техника
- медициналық құрал-жабдықтар
- косметикалық және парфюмерлік өнімдер
- вакциналар мен ... ... ... ... ... мен құрал жабдықтар
ЖШС «Алфарма» ұйымындағы қаржылық жағдайды экспресс ... ... 2007 жыл ... ... өнім ... көлемін талдай отырып, оның
көрсеткіштерінің жоғарлауын байқадық, яғни айтылып отырған кәсіпорынның
өнімдері нарықта жоғары ... ие ... ... келуге болады.
Кәсіпорынның шаруашылық қызметін талдау процесінде ... ... ... ... өткізуден пайда, ағымдағы активтер мен ұзақ
мерзімді активтер, міндеттемелер сияқты көрсеткіштер қолданылды.
ЖШС «Алфарма» ұйымының есепті 2006 жыл ... ... ... 928385264 теңгені құрайды, ал жыл соңында – 1164673413 теңге болды, яғни
1,25 есеге өскен (Қосымша 12). Баланс валютасының өсуі ... ... ... ... ... яғни ЖШС ... оң баға ... болады.
ЖШС «Алфарма» ұйымының баланс ... ... ... ... ...... барлық мүліктерінің және оның
жекелеген түрлерінің абсолютті және салыстырмалы арту немесе кему ... ... ... есептің маңызды элементі болып саналатын активтерді
талдау барысында, осы активтердің нақты қолда бары, ... ... ... болған өзгерістер зерттеледі.
Активтердің өсуі кәсіпорынның болашақтағы дамуын көрсететін
болғандықтан, ол осы кәсіпорынның оң ... ... ... ұйымының баланс мәліметтері бойынша активтердің
құрамы ... 12) мен ... ... ... ... үшін ... №1
аналитикалық кесте құрылады.
№1 кесте 2006 ... басы мен ... ЖШС ... ... ... ... мен ... теңге
|№ |Көрсеткіштер |жыл басында |жыл соңында |жыл ... |
| | | | ... ...... ... ... ... ... ... |
|1 ... құны, |928385264 |100 |1164673413 |100 ... |25,45 |
| ... | | | | | | ... ... ... |  |  |  |  |  |  ... |1.1. Ұзақ ... |4,2 ... |5,75 ... |73,71 |
| |активтер: | | | | | | ... |а) ... ... |3,50 ... |4,39 |18995039 |59,15 |
| ... | | | | | | ... |б) ... |6326000 |0,69 ... |1,35 |9390000 |148,44|
| |салымдар | | | | | | ... |1.2. ... ... |95,84 ... |94,25 ... |23,36 |
| ... | | | | | | ... |а) ... |0 |  |0 |  |0 |  |
| ... | | | | | | ... |б) ... өнім |512377832 |55,19 |613975302 |52,72 ... |19,83 |
|2 ... |  |  |  |  |  |  ... ... ... |3,50 |51106261 |4,39 |18995039 |59,15 |
| ... ... | | | | | ... ... ... ... ... көрсететін баланс
валютасының есепті жылы 236288149 теңгеге немесе 25,45% ... ... Бұл ... әрі қарай дамуының оң нәтижесін сипаттайды.
Сонымен қатар, ағымдағы ... ... ... ... ... Сондықтан, әрі қарай, келесі №2 ... ... ... ... активтердің құрамы мен құрылымын талдау қажет.
№2 кесте ЖШС «Алфарма» кәсіпорынның 2006 жылдың басы мен
соңындағы ағымдағы ... ... мен ... ... ... |жыл ... |жыл ... ... ...... ... |сомасы |үлесі |кемуі |
| | | | | | |(-) |
|1 ... ... ... |100 ... ... ... ... |  |  |  |  |  ... |1.1. ... ... ... ... | | | | | ... |1.2. ... борыш |203895999 |22,914677|448609911 |40,86976|120,019 |
|  |1.3. Ақша қаражаттары |  |  |  |  |  |
| ... ... | | | | | ... ... ... ... ... |2,557506|14,51725|
| |инвестициялар | | | | | ... |1.4. ... да ... ... ... ... ... | | | | | ... |1.5. ... өнім ... |57,583143|613975302 |55,93507|19,82862|
|  |1.6. Болашақ кезең |355185 ... ... ... | | | | | ... ... ЖШС ... ... активтерінің жалпы
алғанда жағымды динамикасын көрсетеді. Оларды жеке ... ... ... ... ... ... береді. Ең мобильді
активтер – яғни ақша қаражаттары мен қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар
бір жылда 3558746 теңгеге ... 14,51% ... ... жылы дебиторлық
борыш та әжептеуір өскен. Егер оның ... жыл ...... ... жыл ... ол – ... ... құрайды немесе 120,019% өскен,
сонымен қатар, ағымдағы активтер құрамындағы оның үлесі 17,95 ... ... ... материалдық айналым қаражаттары есепті жылы
8207% өсті және ол жыл ... 588819 ... ... 0,05 ... оның ... әлі де ... өте ... (0,053%) болып отыр.
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі оның қаржылық тұрақтылығының
маңызды белгілерінің бірі және ... ... ... ... болады.
Сол себепті нарық экономикасы жағдайында оған көп көңіл бөлінеді.
Сондықтан төменде ЖШС ... ... ... ... көрсеткіштері №3 кестеде көрсетілген.
№3 кесте ЖШС «Алфарма» ұйымының ағымдағы ... ... ... ... |жыл ... соңында|өзгеріс |
|1 |Ағымдағы активтер, оның ... ... ... ... | | | ... ... және қысқа |  |  |  ... ... ... ... |24513907 |28072653 |3558746 |
|1.2.|Дебиторлық борыш және басқа |  |  |  |
| |да | | | ... ... ... ... ... кезең шығындарынсыз |  |  |  ... ... ... |  |  |  ... ... ... |  |  |  |
| ... | | | ... ... ... салған |  |  |  ... ... ... |  |  |  |
| ... | | | ... ... есеп және |  |  |  |
| ... | | | ... |мерзімді қаржылық салымдар |7088 |588819 |581731 ... ... ... ... |1130877914 |243497068|
| |міндеттемелер, | | | ... ... ... |  |  |  ... мерзімді несиелер мен |172919780 |324104365 |151184585|
| ... | | | ... ... ... ... ... ... да ағымдағы ... |8712185 ... |
| ... | | | ... ... ... |  |  |  ... ... коэф. |0,027625013|0,02482377 |-0,002801|
|3.2.|Аралық өтімділік ... ... | | | ... ... ... ... ... | | | ... ... жыл ... өтімділік жыл басына
қарағанда біршама артқандығын көрсетеді және ... ... 0,0028 ... ... ал ... – 0,00015 пунктке және
ағымдағы – 0,00066 ... ... ... ... ... өтеу, яғни
ағымдағы өтімділік коэффициенті жыл басында да, жыл ... да ... ... ... ... ЖШС ... ... есеп саясаты
ЖШС «Алфарма» ұйымының есеп саясатының құрылымы келесідей:
І Жалпы ережелер
ІІ Басқару және ұйымдық құрылым:
- 2.1. ... ... ... ... ... ... ... қызметтік міндеттері
• құқықтары
• жауапкершілік
- 2.2. Бас бухгалтердің қызметтік инструкциясы:
• жалпы ережелер
• функциялары
• қызметтік міндеттері
• құқықтары
• жауапкершілік
- 2.3. ... және ... ... ... қол қою ... ... құзырында. Директор жоқ болғанда, бұйрық ... қол қою ... ... ... бекітіледі.
- 2.4. Бухгалтерлік және қаржылық құжаттарда екінші қол қою ... ... ... ... Бас ... жоқ ... ... екінші қол қою құқығы бас бухгалтердің қызметін уақытша
орындаушы қызметкерге бекітіледі.
- 2.5. Құрылымдық бөлімше ... ... қол қою ... ... ... ... ... бухгалтерлік құжаттарда
• құрылымдық бөлімшенің орналасу орны бойынша салық комитетіне
берілетін салық есептілігінде
Директор жоқ ... ... сол ... ... оның
міндеттерін атқарушы тұлғаға бұйрық негізінде бірінші қол ... ... 2.6. ... ... бас ... ... қол қою құқығы
бар:
• құрылымдық бөлімшеде жүргізілетін бухгалтерлік құжаттарда
• құрылымдық бөлімшенің ... орны ... ... ... ... есептілігінде
Бас бухгалтер жоқ болғанда, бұйрық бойынша екінші қол
қою
құқығы уақытша бас ... ... ... ... есеп ... мен ... есеп беру.
ІV Бухгалтерлік құжаттар және ... ... ... Негізгі құралдар есебі
5.1. ЖШС «Алфарма» ұйымында ... ... ... №6 ... ... БЕС-на сәйкес жүргізіледі.
5.2. Негізгі құралдар - бұл ұзақ ... (1 ... ... ... ... ... ... ұйымға жалға беру мақсатында дайын өнімді
(тауар, жұмыс, қызмет) ... мен ... ... ... ... Негізгі құралдар 1 «Айналымнан тыс активтер» ... 12 ... ... шоттарында есептеледі. Синтетикалық шоттарға әрбір
негізгі құралдың түріне немесе белгілі бір тобына сәйкес ... ... ... Негізгі құралдарды №6 «Негізгі құралдардың есебі» БЕС-ның 5,15,16
тармақтарында анықталған ... ... құны ... кіріске алады.
5.5. Негізгі құралдардың істен шығуы бастапқы құжаттардың Типтік ... ... ... ... ... ... «НҚ-ды қабылдау-беру актісі (накладной)»
2) №НҚ-4 нысан «НҚ-ды есептен шығару актісі»
3) №НҚ-13 нысан «НҚ-дың ... ... ... ... қозғалысының есебі рәсімделеді:
1) №НҚ-1 «НҚ-ды қабылдау-беру акті» нысанымен
2) №НҚ-3 «НҚ-ды есептен шығару акті» нысанымен
5.7. Мақсатты бағытталуы мен ... ... ... ЖШС ... ... құралдар келесі топтардан құралады:
1) жер
2) ғимараттар
3) құрылғылар
4) көлік және құрал-жабдықтар (мобильдіден өзге)
5) мобильді көлік
6) күш қуаты жоғары көлік құралдары
7) ... ... ... аяқталмаған құрылыс
5.8. Құрылымдық бөлімшелер басшының рұқсатынсыз кәсіпорынға тиесілі негізгі
құралдарды жалға беруге құқығы ... ... ... ... ... ... тек мына ... жүзеге
асады:
- №6 «Негізгі құралдар есебі» БЕС-ның 17-20 ... ... ... ... ... қосымша салымдар жұмсағанда немесе демонтаждаудың нәтижесінде
негізгі ... ... ... ... көрсеткіштері,
өндірістік қуаты, пайдалы қызмет ету мерзімі не өседі, не ... ... ... ... ... ... құралдар істен шыққанда (моральді тозу, толық тозу)
- негізгі құралдарды өткізуде
- негізгі ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың жетіспеушілігі туындағанда
5.11. ЖШС «Алфарма» ұйымында негізгі ... ... ... бұйрығымен ағымдағы жылдың 1 қарашасынан
кейін, жылдық есептілікті тапсырар алдында 1 рет №24 ... ... ... ... нұсқаулықтарға сәйкес жүргізіледі.
5.12. Бухгалтерлік есепте негізгі құралдардың ... тура ... , яғни ... ... пайдалы қызмет ету мерзімі ішінде оның
қалдық құнын шығындарға жатқызу арқылы есептейді.
5.13. Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... объектілердің толық техникалық жөндеу шығындары
жатады. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін 126 ... ... ... ... 122 ... мен ... 123 ... мен құрал-
жабдықтар», 124 «Көлік құралдары» шотымен жабылады.
VІ Материалды емес активтердің есебі
6.1. ЖШС ... ... ... емес ... есебі №28
«Материалды емес активтердің есебі» БЕС-на сәйкес жүргізіледі.
6.2. Материалды активтер – бұл физикалық мәні жоқ, ұзақ ... ... ... ... емес ... ... емес ... (есепте тіркеледі) актив ретінде ... ... осы ... ... байланысты болашақта жоғары экономикалық
пайда алуы күтілсе
2) және активтің нақты құнын анықтауда
6.4. Материалды емес ... 10 ... емес ... ... есепке алынады.
6.5. Материалды емес активтерді кіріске алғанда олар бастапқы ... ... емес ... ... ... 18-25 ... ... сәйкес бағаланады.
Материалды емес активтердің есебі келесі бастапқы құжат ... ... ... ... ... ... «МЕА ... актісі (накладной)»
2) №НҚ-4 нысан «МЕА есептен шығару актісі»
6.6. Материалды емес активтердің амортизациясы тура жолмен ... ... ... ... ету ... – 3 жыл. ... ... ету мерзімі ЖШС
«Алфарма» ұйымының ... ... ... ... алады. МЕА-дің
жойылу құны амортизацияны есептеуге байланысты қарастырылмайды.
6.7. ЖШС «Алфарма» ұйымында МЕА-ді түгендеу ... ... ... ... 1 ... ... жылдық есептілікті тапсырар
алдында 1 рет №24 «Бухгалтерлік қызметті ұйымдастыру» БЕС-дағы әдістемелік
нұсқаулықтарға сәйкес жүргізіледі.
VІІ Инвестиция есебі
7.1. Бухгалтерлік есепте ... ... ... ... ағымдағы
құнымен есептеледі. Қысқа мерзімді инвестициялардың ағымдағы құнының
өзгеруінен болған ... не ... сол ... ... ... Ұзақ ... ... инвестициялар – бұл 1 жылдан астам пайдалану
құқығы бар инвестициялар. Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар бухгалтерлік
есепте ... алу құны ... ... Ұзақ ... қаржылық
инвестициялардың қайта бағалануы қарастырылмайды.
7.3. Қаржылық инвестициялардан дивиденд түрінде алынған ... ... ... ... табыстарға жатқызылады.
7.4. Қаржылық инвестицияларды есептен шығару немес басқа категорияға аудару
№8 «Қаржылық ... ... ... 17,18,19 ... ... ... ... есебі.
IX Ақша қаражаттарының есебі
9.1. Кәсіпорында ақша қаражаттарының есебі нормативтік құқықтық актілер мен
«кассалық ... ... ... мен жүргізудің тәртібі» атты
Әдістемелік хатқа сәйкес жүргізіледі.
9.2. Кассадағы ақша ... ... мен ... ... тұлға –
кассир. Еңбек ақы және ... ... ... ... жеке ... ... төлемдерді беру кезінде аталған соңғылармен толық материалдық
жауапкершілік ... ... шарт ... ... қол ақша қаражаттарынан басқа, кассада акциялар, облигациялар,
вексельдер, чек кітапшалары және өзге де ... ... ... ... ... баланстан тыс 006 «Қатаң есептілік
бланкілері» шотында ... ... құны мен саны ... есептеледі.
9.4. Кассадағы ақша қаражаттарын, құнды ... мен ... ... ... тыс ... ... 1 рет құрамында келесі тұлғалар бар
комиссиямен тексеріледі:
- бас ... ... ... Шаруашылық қызметке байланысты ақша қаражаттарын есептілік бойынша
(подотчет) директорға, қаржылық директорға, коммерциялық ... ... және ... бұйрығымен бекітілген тұлғаларға беріледі.
Құрылымдық бөлімшелердің директорлары мен бас бухгалтерлері
есептілік бойынша ... ... ... болып табылады.
9.6. Шаруашылық қызметке байланысты есептілік бойынша директордың
бұйрығымен ... ... ... ақша қаражаттарының
есептілігі ағымдағы айдан кейінгі 3 күн ... ... ... ... ... ... ... мен бас бухгалтерлері
шаруашылық қызметке ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерияға ағымдағы айдан кейінгі 5
күн ішінде жеткізуге міндетті.
9.7. Шаруашылық қызметке ... ... ... директорға, қаржы
және коммерциялық директорға, бас ... ақша ... ... 12 айға ... Ақша қаражаттарын инкассациялау ЖШС «Алфарма» ... ... ... ... кезде және банкпен инкассациялау жөнінде
келісім шарт негізінде жүргізіледі.
9.9. Қолма қол шетел валютасында ... ... ... ... ... ... қол ... валютасындағы ақша қаражаттары» шотында
жүргізіледі. Кассадағы шетел валютасындағы есеп кассадағы ұлттық ... ... ... ... ... ... ... кіріс ордері
(ККО), кассалық шығыс ордері (КШО) мен ... ... ақша ... ... ... ... және сәйкесінше теңгеге шаққандағы сомасы
көрсетіледі. Валюталық касса үшін бөлек кассалық ... ... ... валютасындағы операциялар есебі
10.1. Шетел валютасындағы операциялардың есебі №9 ... ... ... БЕС-на сәйкес жүргізіледі:
1) шетел валютасында мүлікті ... ... ... және ... да ... сату-сатып алу
2) шетел валютасында займдарды алу және беру
3) ... ... ... ... ... валютасындағы басқа да операциялар
Шетел валютасындағы оқиғалар мен операциялар ... ... ... және ... есептілік туралы ҚР-ның заңдылығымен
бекітілген ... ... ... ... ... ... ... ұлттық валютасы негізінде есептеледі. Операция немесе оқиға болған
күн №9 «Шетел валютасындағы операциялар ... ... ... ... ... Теңгелік жазулармен қатар, бухгалтерлік
есепте оған шаққандағы шетел ... ... ... есеп күніне:
1) операция жасалған күннің айырбас ... ... ... ... тәуелсіз кассадағы кез келген заңды немесе жеке тұлғалармен
мақсатты қаржыландырудағы ақша ... ... ... ... және төлем құжаттарындағы, бағалы қағаздардағы шетел валютасының
теңгеге шаққандағы қайта есептелуі жүргізіледі.
2) шетел валютасы түрінде ... ... ... ... ... ... ... емес активтердің, тауарлы-материалдық
қорлардың, меншікті капиталдың құны операция жасалған күннің ... ... ... есептеледі.
10.3. Кезекті кезеңдерде шетел валютасында сатып алынған негізгі ... ... ... емес ... ... ... меншікті капитал құны бағам ... ... ... ... ... ... және ... қарыздар, сонымен
қатар банктегі валюталық шоттағы және кассадағы ақша ... ... және есеп ... ... ... ... ... қайта есептелуі керек.
10.5. Туындаған бағамдық айырма: оң жағы – 725 ... ... ... ... жағы – 844 ... ... бойынша шығыстар» шотында көрініс
табады.
10.6. ЖШС «Алфарма» ұйымында бағам айырмасының нәтижесінде туындауы ... ... ...... қолданылмайды.
ХІ Есеп айырысу есебі
ХІІ Еңбек және еңбек ақы
ХІІІ ... мен ... ... ... және ... Есеп ... ... болатын түзетулерді енгізу әдістері.
ІІ бөлім. Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебі мен теориялық негіздері.
2.1. Кассадағы қолма қол ақша ... ... ... мен ... ... бар нақты ақшалай
қаражаттарын сақтайтын өздерінің кассасы болуы керек. ... ... яғни ... мен ... ешқандай адам кіре алмайтындай етіп
жабылған, терезесі мен есігіне темірден тор қойылған және ... ... ... ... ... ... түрлі материалдармен
қапталып жасалған бөлмеде орналастыруды қажет етеді. Кассадағы нақты ... ... мөрі ... арқылы басылып жабылатын сейфте немесе
темір шкафта сақталынуы тиіс. Бұл сейфтің кілті мен ... ... ... ал кілттің екінші данасы белгіленген ыдысқа салынып, ... ... мөрі ... ... басшысында сақталады. Кассир
жұмыс кунінің соңында кассаның тиісті жерлеріне (есігіне) мөр ... ... ... ... ... ақшаның түгелділігіне жұмысқа
деген немқұраңдылық пен салақтық салдарынан кәсіпорынньң ... ... ... немесе арам ниетпен істелген әрекет негізінде
кәсіпорынға, ... ... ... ... қызметкері, яғни кассир
толық жауап береді.
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... бұйрық шыққаннан кейін касса қызметкерін
касса ... ... ... мен ... арасында жеке
материалдық жауапкершілікке келісім-шарт жасалуы керек.
Кәсіпорын, ... ... ұйым ... есеп ... ... ... сол есеп айырысу шоты ашылған банк ... ... ... ... ғана ала ... Банк ... нақты ақша алу
үшін кәсіпорының, ұйымның ... ... чек ... ... Бұл чек парағын толтыру барысында чекке алынғалы отырған, ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының сомасы және
бұл соманың қандай ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның, ұйымның бас бухгалтері және басшысы қол
қойып, осы ұйымның мөрі ... ... ... ... ... чекке қол қоюға ... ... ... ... ... яғни қол ... тиісті адамдардың қолы қойылмаса
(біреуінің қолы қойылмаған жағдайда), мөр басуға рұқсат етілмейді.
Кәсіпорынның, ұйымның касса ... банк ... ... ... банк ... қатысуымен ақшаны санап алуы тиіс. Сонымен
қатар банк ... ... ... ақша сол ... күні кәсіпорынның
кассасына кіріске алынуы керек. Ол үшін кәсіпорынның касса қызметкері, ... ... ... ету ... ... содан соң оны кассалық кітапқа
жазуы керек. Жалпы касса операцияларының есебі 451 (1010) - ... ... ... ... ... және 452 (1020) ... ... түріндегі нақты ақша" - деп ... ... ... мен ... ... ұлттық валюта түріндегі (теңге
түріндегі) нақты ақша қаражаттарының кірісі мен ... ... ... ... Ұлттық банк мекемесі бекіткен кассалық
операциялар ... ... ... ... ... тиіс.
Кәсіпорынның кассасына қолма-қол нақты ақшаны кіріске алу, ... ... ... ... ол ... ... адамның кассалық кіріс ету
ордеріне қол қоюы ... және де ақша ... ... осы ... кіріс ету ордерінің ... ... ... ... ... қабылдау барысында толтырылатын
кассалық кіріс ету ордеріне кәсіпорыннын, ұйымның аты, ақша төлеуші адамның
қандай ... және не үшін ақша ... ... сол ақша ... ... айы, ... жазылып, кассир мен бас бухгалтердің қолдары
қойылуы қажет.
Кәсіпорынның, ұйымның кассасынан нақты ақша кассалық ... ... ... ... ... ... ... басқа да ақша төлеу
ведомостары, сондай-ақ кәсіпорынның, ұйымның бас бухгалтері мен ... ... ақша алу үшін ... ... шоттар және тағы басқа
құжаттар бойынша беріледі. Бұл ... ... ... ... ... басылуы керек. Егер кассалық шығыс ету ... ... ... ... ... ... ... етемін"
деген жазуы және қолы қойылған болса, онда кассалық шығыс ету ордеріне ... қоюы аса ... ... ... Ұйымның кассасынан адамдарға кассалық
шығыс ету ордері бойынша ақша ... ... ... қызметкері нақты ақша
алушы адамның төл құжатын немесе өзін куәландыратын басқа да құжаттарын
көрсетуді ... ... ... ... ... ... осы ... берілген, яғни жазылған деректерді нақты ақша алушы адамның аты-
жөнін, құжатының номерін және ол ... кім ... қай ... ... ... ету ... жазуы керек. Кассадан нақты ақша
алушы адамдар кассалық шығыс ету ордеріне алып ... ... ... ... ал ... сандармен көрсетеді.
Кассалық кіріс ету ордері және оның квитанциясы, сондай-ақ
кассалық шығыс ету ордері және оның ... ... ... оған қосымша
тіркелетін құжаттарды, кәсіпорынның бухгалтерия қызметкерлері сиямен немесе
шарикті қаламсаппен анық етіп толтырулары керек. Бұл ... ... ... ... ... өшіруге ешқандай рұқсат етілмейді.
Кассалық кіріс ету және кассалық шығыс ету ... ... ... ... ... кассаға берместен бұрын бухгалтерия қызметкерлері тіркеу
журналына тіркеп жазады.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда жұмысшы-қызметкерлерге жәрдемақы,
сыйақы, ... ... үшін ... ... ... Бұл ... журналына еңбекақы, жәрдемақы және сыйақыларды төлеп, үлестіріп
болғаннан кейін ғана ... ... ... ету немесе кассалық
шығыс ету ордерлері, сондай-ақ олардың орнына жүретін ... ... ... ... нақты ақшаны қабылдауға немесе төлеуге тек қана осы
құжаттар толтырылған күні ғана ... ... ... ... нақты
ақшаны қабылдау немесе кассадан ақша төлеу ... ... ... ... ... ету және ... ... ету
ордерлерінің дұрыс толтырылғандығын бұл құжаттарда кәсіпорын ... ... бас ... қолдарының болуын және ордерлерде көрсетілген
қосымша құжаттардың түгелдігіне тексеру ... яғни ... Бұл ... ... ... ... ... жеріне
касса қызметкері өз қолын қоюы керек.
Касса ... ... ... ... ... ... Бұл ... касса қызметкері жүргізеді. Кассалық кітаптың ... ... және оған жіп ... кәсіпорын басшысы мен бас
бухгалтері қолдарын қойып, куәландыруы керек. Кәсіпорынның, ... ... ... ... етілген немесе кәсіпорынның, ұйымның
кассасынан төленген, яғни шығыс етілген ақша қаражаттарының ... ... ... ... не үшін ... білу үшін ол ... ... номері және бухгалтерлік жазулар, сонымен қатар
кіріске алынған ... ... ... ... кассалық кітапқа жазылуы тиіс.
Күн сайын кәсіпорынның, ұйымның касса қызметкері кассадағы ... ... ... ... ... соңында санап және оның сомасын
кассалық кітапқа жазады. Бұл кассалық ... ... ... ... ... жол ... және де ... операциялары мен
ондағы жүргізілетін, толтырылатын құжаттардың дұрыстығына ұйымның
бас ... ... ... ... керек.
Кәсіпорынның, ұйымның немесе мекемелердің ... ... ... нақты ақшаларының есебі үшін өз алдына ... ... ... ... ... бұл ... кассалық операциялар
бойынша толтырылатын барлық құжаттарда кіріске алынған яғни ... және де ... ... ... ... ақша қаражаттарының
сомасы шетел валютасымен де және сол ... ... ... ... ... ... айналдырылып та жазылады.
Жалпы кәсіпорынның кассасындағы шетел валютасы түріндегі ақша
қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ақша
қаражаттарының есебіне ұқсас жүргізіледі.
451 (1010) -"Кассадағы ұлттық валютасы түріндегі нақты ақша"
және 452 (1020) ... ... ... түріндегі нақты ақша" -деп
аталатын шоттар бойынша жүргізілетін операциялардың есебі: кредиті бойынша
номері бірінші ... ал ... ... осы ... ... Яғни ... ... бойынша операциялар №1 санды
журнал-ордердің ведомосында, ал шығысы бойынша операциялар №1 санды журнал-
ордерде есептелініп жүргізіледі.
Қолма қол ақша қаражаттарын ... ... ... үшін ЖШС
«Алфарма» ұйымында заңға сәйкес арнайы жабдықталған кассасы бар.
Ақша ... ... ... ... ... ... ... Банкке ақша өткізу «Қолма қол ақшаны жарнаға ... ... онда ... аты, ақша ... не үшін
өткізіліп жатқандығы, ақша қаражаттарын жарналаушы ... қолы ... ... ... қолма қол ақша қаражаттарын өткізу тәртібі
|№ |Жасалатын ... ... ... ... ... |
|1 ... ... ... | |
| ... | | |
|2 ... ... өткізу |Х |Х |
|3 ... ... пен | |Х |
| ... ... | | |
|4 ... алу |Х | |
|5 ... банк ... |Х |Х |
| |алу үшін ... ... | | ... ... алынған сомаға сәйкес түбіртек береді, онда
ақша ... ... ... ... № шотына есептелгендігі,
не үшін, сомасы, банк бухгалтерінің қолы және ... ... ... ... деп ... ... ... түрде банк мөрімен
бекітіледі. Түбіртек негізінде кассир кассадан ақша қаражаттарын есептен
шығарады.
№5 кесте ... ... қол ақша ... алу ... ... істер |Кәсіпорын ... |
| ... | | |
| | ... |к/он ... | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
|1 |Чек пен ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... |Х | | | |
| ... | | | | |
|2 ... қол қою | | | | |
| | | |Х | | |
|3 |Чек ... | | | Х | |
| ... қолы | | | | |
|4 ... дұрыс | | | | |
| ... және | | | | |
| ... ... | | | |Х |
|5 ... ... | | | Х | |
| |алу | | | | ... ақша қаражаттарын қабылдау кассалық кіріс ордері (ККО)
негізінде жүзеге асырылады (Қосымша 1), онда бас ... ... ... жауапты тұлға қол қояды. Сонымен қатар, бас ... ... ... қойылған түбіртек беріледі.
Кассалық кіріс ордерін құрауда кассаға ақша ... үшін ... ... болуы керек.
ККО-рін толтыруда бірқалыпты оған сәйкес түбіртек рәсімделеді,
ол кассир ақша қаражатттарын қабылдағаннан ... ғана ақша ... ... ... ақша ... кімнен қабылданғандығы, сомасы, бас
бухгалтер мен кассирдің ... ... Банк ... кіріске
алынған қолма қол ақша қаражаттары аталған ... ... ... ... қол ақша ... шығыстауды кассир кассалық шығыс
ордерімен (КШО) (Қосымша 2), ... және ... ... ... ... ведомісімен рәсімдейді. КШО-рі негіз бар ... ... ... ақша ... берілуі тиіс және қай ... ... ... ... ... және бас ... қол ... және оған тиесілі түбіртек, сонымен қатар КШО ешбір қатесіз,
тура, нақты толтырылуы тиіс. ККО мен КШО-рі ақша қаражаттарын беруші, ... ... ... ... Ақша ... ... және ... ордерлер құрылған күні ғана жүзеге асырылуы мүмкін.
ККО мен КШО, сонымен ... ... ... ... ... ... ... ККО мен КШО-рін тіркеу журналында тіркеліп,
әрбір құжатқа өзіндік нөмір беріледі. ККО мен КШО-рін нөмірлеу жыл ... ... ... ... ... тіркеледі.
Кәсіпорынның қолма қол ақша қаражаттарының берілуі мен қабылдау
мақсаты ККО мен КШО-рін тіркеу журналдарының мәліметтерімен бақыланады.
Барлық қолма қол ақша ... ... мен ... ... ... кітапта есептелуі тиіс.
Кәсіпорынның кассасындағы ақша қаражаттарының қозғалысын және
бар болуын есептеу үшін 45 ... (1000) ... ... ... қолданылады.
«Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ақша қаражаттары» 451 ... ЖШС ... ... ақша ... ... мен ... ... ақпаратты жалпылау үшін қолданылады (Қосымша 10 – ... ... ... жоспары).
«Ақша қаражаттары» 45 бөлімше (1000) ... ... ... (1010) – ... ... ... ақша қаражаттары»
452 (1020) – «Кассадағы валюта ... ақша ...... ... ... ... ақша қаражаттары»:
453.0 – Алматыдағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.1 – Қарағанды қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.2 – Шымкент қаласындағы құрылымдық ... ...... қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.4 - Өскемен қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.5 – ... ... ... ... ...... ... құрылымдық бөлімше кассасы
453.7 – Қостанай қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.8 – Астана қаласындағы құрылымдық бөлімше ...... ... ... ... ...... қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.11 – Петропавловск қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.12 – ... ... ... бөлімше кассасы
453.13 – Қызылорда қаласындағы құрылымдық бөлімше кассасы
453.14 – Орал қаласындағы құрылымдық бөлімше ... ... ... 451,452 ... «Кассадағы ақша
қаражаттары» шоттарының дебеті ... ... ... ... қолма қол ақша қаражаттары мен ақшалай құжаттар есептеледі. 451,452
(1010,1020) ... ... ... ұйым ... ... ... мен ақшалай құжаттар есептеледі. Шот сальдосы ЖШС «Алфарма»
ұйымындағы кассада ай басындағы немесе ай ... ақша ... ... көрсетеді. Дебеттік айналымы – кассаға қолма қол түскен, кіріске
алынған ақша қаражаттарының сомалары, ... ... - ... ... ... ақша қаражаттарының сомалары.
Төменде ЖШС «Алфарма» ұйымындағы касса есебі бойынша типтік
операциялардың екі ... жазу ... ... ... ЖШС ... ... кассасы бойынша ақша
қаражаттар қозғалысы есебінің екі жақты жазулары
(кассаға ақша қаражаттарының келіп түсуі)
|1 |Өндірілген өнімдерді сатудан қолма-қол |451 |701 |
| ... ... ақша ... |(1010) |(6010) |
|2 ... ... ... ... ақша |451 |411 |
| ... ... келіп түсті |(1010) |(1030) |
|3 ... ... ... ... ... |451 |701 |
| ... ... |(1010) |(6010) |
|4 ... ... басы ... ... |451 |727 |
| ... ... қолма-қол келіп | | |
| ... ақша ... |(1010) |(6280) |
|5 ... қызметкерлерге артық төленген |451 |333 |
| ... ... ... ... |(1010) |(1250) |
|6 |Есеп ... ... ... ... ... |451 |333 |
| ... ... ... сомасы кассаға | | |
| ... |(1010) |(1250) |
|7 ... ... ... үшін үлес |451 |511 |
| ... ... ... түскен ақша | | |
| ... |(1010) |(5020) |
|8 ... банк және ... тыс ... |451 |601-603 |
| ... ... ... (үй-жай салу үшін |(1010) |(3010-3030|
| |берілген) | |) ... ... ЖШС ... ... ... бойынша ақша
қаражаттар қозғалысы есебінің екі жақты жазулары
(кассадан ақша қаражаттарының шығысталуы)
|1 |Алынған материалдық емес активтердің құны |101-106 |451 |
| ... ... ... |(2730) |(1010) |
|2 ... ... ... құны кассадан |401-403 |451 |
| |төленді ... |
| | |0) | |
|3 ... ... ... ... |201-208 |451 |
| ... ... төленді ... |
| | |7) | |
|4 ... сату және ... ... |811, 821 |451 |
| ... ... |(7110, |(1010) |
| | |7210) | |
|5 ... ... тауарлардың құны (бағасы) |222 |451 |
| ... ... |(1330) |(1010) |
|6 ... есеп ... немесе валюталық шотқа|441, 431 |451 |
| |ақшалай түскен ... ... |(1040, |(1010) |
| | |1050) | |
|7 ... мен ... ... |681 |451 |
| ... ... кассадан төленді |(3350) |(1010) |
|8 ... ... ... байланысты шығындар |843 |451 |
| ... ... |(7410) |(1010) |
|9 ... ... ... ... ... |333 |451 |
| ... ... ... ... алу ... | | |
| ... төленген сома |(1250) |(1010) ... ... ... ... ... |333 |451 |
| ... несие сомасы |(1250) |(1010) ... ... ... ... |687 |451 |
| ... ... ... ... |(3390) |(1010) ... ... немесе банктен тыс мекемелерінен |601-603 |451 |
| ... ... ... ... ... |(3010-303|(1010) |
| | |0) | ... ... ақша ... және құнды қағаздардың
сақтығын жедел және күнделікті бақылау үшін ... және ... ... ... ... ... ... нәтижесінде нақты
қолдағы ақша қаражаттары мен бухгалтерлік есеп мәліметтері ... ... ... ... ... келесі тәртіп бойынша
рәсімделеді: артық шыққан ақша қаражаттары кәсіпорын ... ... ұйым ... ... танылады, ал кем сома материалды ... ... Есеп ... шоты бойынша жүргізілетін операциялардың есебі
Кәсіпорындар мен ұйымдар және мекемелер өздерінің ақша ... ... яғни ... ... ... банк ... міндетті. Ол үшін кәсіпорындар мен ұйымдар өздері қалаған банк
мекемелерінде есеп ... ... ... ... Бір ... ... банк ... бір ғана есеп айырысу шотын ... ... ... ... ашу үшін ... банк мекемесіне мынадай құжаттарды табыс
етуі қажет:
- банк мекемесінің атына шот ашу ... ... ... ... ... құжат, жоғарғы органдардың кәсіпорынды,
ұйымды ... ... ... ... ... ... бас ... және олардың орынбасары
қол таңбасын ... ... мөр ... басылған арнаулы үлгідегі
карточка және де басқа құжаттар.
Кәсіпорынның, ұйымның басқа ұйымға төлейтін төлемі әдетте қолма-қол
ақшасыз есеп ... ... ... ... ... ... заңда көрсетілген белгілі
тәртіп бойынша шот иесінің жазбаша бұйрықтары ... ғана ... ... ұйымның басқа кәсіпорындар мен ... ... ... алған тауарлардың, материалдық құңдылықтардың және тағы да
басқалардың құны мен олардың көрсеткен ... ... ... ... келісімімен ғана төленеді. Есеп айырысу шотынан ... ... шот ... келісімінсіз де арбитраждың бұйрығы, соттың үкім
қағазы, салық инспекциясы немесе полициясының бұйрығы, тағы да ... ... ... ... ... Есеп ... ... ақша
қаражаттарынан, нақты ақшамен қаржы ... ... үшін шот ... қызмет
көрсететін банк мекемесі чек кітапшасын ... ... яғни ... ұйымының өкілі, әдетте кассир есеп айырысу шотынан кәсіпорын
кассасына ... ... осы чек ... ... түрде толтырылған чегі
бойынша ала алады.
Есеп айырысу шотына ... ... ... мен ... ... мен басқа да ... және ... ... ... сомасы, банктер мен басқа да банктен ... ... ... ... ... да ... мен
ұйымдардан алған қарыздарының сомалары ... Ал бұл ... ... ... мен ... ... ... мүліктері мен
заттарының құны, бюджет және бюджеттен тыс мекемелерге төленетін ... ... қоса бұл ... ... ... жұмысшы
қызметкерлердің еңбекақысын төлеу үшін және басқадай мақсаттар үшін ... ... Банк ... есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттардың
шегінде шот иесінің ақша ... ... және ... жайлы
тапсырмаларын орындайды. Есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... ... жүргізіледі. Негізгі есеп
айырысу құжаттары болып: төлем ... есеп ... ... төлем
талабы-тапсырмасы, инкассалық өкім, ... және ... ... ... және тағы ... ... саналады.
Шаруашылық сатып алушылардан, қызметті тұтынушылардан сатылған
өнімнің, көрсетілген қызметтің, орындалған жұмыстың ... ... ету ... есеп ... шоты ... банк ... ... үлгідегі төлем
талап тапсырмасы (Қосымша 4) деген құжат тапсырады.
Шаруашылық сатып алған өнімдері үшін, қабылдаған ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетушінің
шоттарына аудару үшін төлем тапсырмасы (Қосымша 3) деп ... ... ... ... ... қол ... құқығы бар
екі
лауазымды адамның қолы болуы керек. Онсыз құжат ... ... ... ... ... түрін олардың толтырылу тәртібін Қазақстан
Республикасы Ұлттық банк мекемесі белгілейді. Банк ... өзі ... ... яғни есеп айырысу шотының ... ... ... белгіленген мерзімде кәсіпорынға шоттың ... ... Осы ... ... есеп ... шоты ... жүргізілетін
операциялардың негізі болып саналатын есеп айырысу құжаты да ... ... ... ... ... ... басындағы
және айдың соңындағы қалдығы және ... ... есеп ... ... түскен, яғни кіріс етілген және одан шығыс етілген, яғни жұмсалған
қаржылар сомасы ... ... яғни ЖШС ... банк ... ... шоттың ... ... ... және ... ... ... берілген
құжаттарға сәйкестігі тексеріледі. ЖШС «Алфарма» ұйымында есеп айырысу шоты
бойынша операциялардың ... 441 (1040) ... ... шотындағы ақшалар" -
деп аталатын шотта негізгі орталықтың есебі жүргізіледі. Ал құрылымдық
бөлімшелердегі есеп ... шоты ... ... ... 442 –«Құрылымдық
бөлімшелердегі есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттары» атты ... ... 10 – ЖШС ... ... ... жоспары):
442.0 – Алматыдағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.1 – Қарағанды қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу ...... ... құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.3 – Павлодар қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп ... шоты ... ... ... ... ... есеп ... шоты
442.5 – Ақтөбе қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.6 – Жезқазған қаласындағы құрылымдық ... есеп ... ... – Қостанай қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.8 – Астана қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.9 – ... ... ... ... есеп ... ...... қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.11 – Петропавловск қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.12 – Атырау қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп ... ...... қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
442.14 – Орал қаласындағы құрылымдық бөлімшенің есеп айырысу шоты
Бұл ... ... ... 301 (1210), 331 (1250), 334 (2160), ... 601-603 ... және тағы да ... ... кредитімен, ал
кредиті бойынша 141-143 (2310), 351-352 (2910), 401-403 ... ... 601-603 ... 631-634 ... 671 (3310), тағы ... ... корреспонденцияланады. 441 (1040) -"Есеп айырысу
шотындағы ақшалар" -деп аталатын ... ... ... ... ... ал ... жазылған операциялар осы журналдың
ведомосында есептелінеді.
ЖШС «Алфарма» ... есеп ... шоты ... операциялар
«1С:Бухгалтерия» бағдарламасында және банктік көшірмелер мен оларға тиесілі
бастапқы құжаттар ведомісі бойынша есептеледі.
Кәсіпорынның есеп айырысуының көп бөлігі ... ... есеп ... төлеуші шотынан алушы шотына ақша қаражаттарын аудару операциялары
болып табылады. Бұл операцияларды банк ... ... ... қолма қолсыз жолмен ақша қаражаттарын аудару
бойынша ... банк ... ... ... мен ... ... ... ұйымының бухгалтері банк мекемесіне арнайы рәсімделген, кәсіпорын
басшысы мен бас бухгалтері қол қойған, яғни банктегі қол ... ... қолы бар ... ... ... ұйымының есеп айырысу шоты бойынша операциялар келесі
бастапқы ... ... ... ... қол есеп ...... чектер және қолма қол ақша
қаражаттары жарнасын хабарландыру
- қолма қолсыз есеп ...... ... ... есеп ... ... аккредитивтер ж.т.б.
ЖШС «Алфарма» ұйымының банктік есеп айырысу шотына ақша қаражаттарын
аударуда қолма қол ақша қаражаттары ... ... ... ... ... ... болып банкте тіркелген, қолма қол ... ... ... ... ... ... ... «Алфарма» ұйымындағы ақшалай чектер банктегі есеп ... ... ... ... ... ... ... төлеу үшін банк мекемесіне беріледі. Бұл ... ... ... ... чек кітапшасында қалатын корешок
табылады.
ЖШС ... ... ... тапсырмасы кәсіпорынның басқа ұйымға
немесе кәсіпорынға ақша ... ... ... ... ... ... шот-фактуралар, келісім шарттар, жұмыстарды орындау актісі,
накладнойлар,бухгалтерияның ... және ... ... бұйрығы
негізінде есептеледі.
ЖШС «Алфарма» ұйымы әрбір кезең аралығында банктегі есеп ... ... яғни ... бір ... есеп ... шотында болған
операциялар бойынша аударымдарды куәландырушы құжаттарды алып отырады.
ЖШС «Алфарма» ұйымындағы есеп айырысу шотындағы ақша ... ... екі ... ... ... ... ЖШС «Алфарма» ұйымының есеп айырысу шоты
бойынша ақша ... ... ... екі ... ... айырысу шотына ақша қаражаттарының келіп түсуі)
|1 ... ... ... ... ... |441 |511 |
| ... толтыру мақсатымен үлес қосушылардан |(1040) | |
| ... ... сома | |(5020) |
|2 ... ... ... өнім, |441 |301 |
| ... ... ... жұмыстар үшін |(1040) |(1210) |
| ... ... сома | | |
|3 ... ... ... ... алушылардан |441 |724 ... |
| ... үшін ... ... | ... |
| | | ... | |(1040) |ген ... | | | |
| | | |(6130) |
|4 ... ... ... алып ... |441 |724 ... |
| |үшін есептелінген пайыз ... ... | ... |
| ... айырысу шотына келіп түсті | ... | |(1040) |ген ... | | |(6110) |
|5 ... ... ... ... ... кіріске |441 |451 |
| ... сома |(1040) |(1010) |
|6 ... да ... ... өтеу үшін |441 |334 |
| ... ... сома |(1040) |(2180) |
|7 ... айырысу шотына келіп кірістелген банк |441 |601 |
| ... |(1040) |(4010) |
|8 ... ... ... банктегі арнайы шоттан |441 |423 |
| ... ... сома |(1040) |(1070) |
|9 ... ... шотына келіп кірістелген |441 |602 |
| ... тыс ... ... |(1040) |(4010) ... |Есеп айырысу шотына келіп түскен |441 |724 |
| ... ... |(1040) |(6120) ... ... ... ... ... пайыз |441 |724 |
| ... ... ... ... ... | |(6110) |
| | |(1040) | ... ... ... ... ... ... ұзақ |441 |724 |
| ... инвестициялар дивидендтер сомасы |(1040) |(6140) |
|13 ... ... ... құнды қағаздарды |441 |723 |
| ... ... ... сома |(1040) |(6210) ... ... деп есептелінген ақша |441 |411 |
| ... есеп ... ... ... | | |
| ... |(1040) |(1030) ... ... ... ... ... ... |441 |631, ... |есеп айырысу шотына ... |(1040) |634 |
| | | |(3110, |
| | | ... ... ЖШС ... ... есеп ... ... ақша қаражаттар қозғалысы есебінің екі жақты жазулары
(есеп айырысу шотынан ақша қаражаттарының шығысталуы)
|1 |Бағасы есеп ... ... ... ... |441 |
| ... ... емес ... |(2730) |(1040) |
|2 ... ... есеп ... ... ... |121-125 |441 |
| ... алынған негізгі құралдар. ... |
| | |) | |
|3 ... ... есеп айырысу шотынан төленген|126 |441 |
| ... ... ... ... |(2930) |(1040) |
| ... алу | | |
|4 ... ... толтыру үшін жас малдарды |126 |441 |
| ... ... ... ... есеп ... |(2930) |(1040) |
| ... төленді | | |
|5 ... ... ... ... жалдық |811,821, |441 |
| ... есеп ... ... ... ... | |
| | |687 ... |
| | |7210, | |
| | |8047, | |
| | |4430) | |
|6 ... қосалқы белшектерді сатып алу|351 |441 |
| ... ... ала ... ... есеп ... | | |
| ... ... сома |(2910) |(1040) |
|7 ... көрсетушілерге, орындаушыларға |352 |441 |
| ... ... үшін ... ала ... |(2910) |(1040) |
| ... есеп ... шотынан төленген ақша | | |
| ... | | |
|8 ... ... қағаздардың құны |401-403 |441 |
| ... есеп ... ... ... ... |
| | |) | |
|9 ... және ... тыс мекемелерден алынган |601-603 |441 |
| ... есеп ... ... ... |(3010-3040|(1040) |
| | |) | ... ... ... мен жеке ... |631,634 |441 |
| ... ... ... есеп айырысу |(3110, |(1040) |
| ... ... ... |3140) | ... ... ... ... ... сомасы |633 |441 |
| ... ... ... ... ... |(3130) |(1040) |
|12 |Сақтандыру компаниясына сақтандыру ... |651 |441 |
| ... ... ... ... |(3410) |(1040) ... ... салық сомасы есеп айырысу |634 |441 |
| ... ... ... |(3150) |(1040) ... ... ... тауарлар үшін |671 |441 |
| ... сома есеп ... ... ... |(1040) ... |Ұзақ мерзімді жал төлемі есеп айырысу |683 |441 |
| ... ... |(3360) |(1040) ... ... ... ... ... кеткен |843 |441 |
| ... ... есеп ... ... |(7410) |(1040) |
| ... | | ... ... зейнетақы және тағы да басқа |451 |441 |
| ... ... үшін есеп ... ... |(1040) |
| ... ақша алынды | | ... ... есеп ... шоты ... ... жинақтамалы
(синтетикалық) есебі 441 (1040) «Есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттары»
шотында жүргізіледі. Бұл активті шот, ... ... ... бос ... ... кассасынан, алынған ссудалар, дебиторлардан, сатып
алушылардан келіп түскен ақша қаражаттары дебетте есептеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... жабдықтаушылар
алдында материалдық құндылықтар үшін ... ... ... ... бойынша қарыздары, кәсіпорын кассасына аударылған сомалар
көрініс табады.
2.3. Валюталық шоттардағы ақша қаражаттары қозғалысының есебі
Кәсіпорындар мен ұйымдарда, мекемелерде ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есепке алудың
№4 "Ақша каражаттарыиың қозгалысы туралы есеп" және №9 "Шетелдік ... ... алу" - деп ... ... ... жүргізіледі.
Орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге шетелдік валюта, яғни
шетелдің ақшасы арқылы есеп ... сол ... ... күні Қазақстан
Республикасы Ұлттық банк мекемесі ... ақша ... ... (бағамы)
бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық валютасымен (теңгемен) көрсетілуі
тиіс.
Шетелдік валюта - бұл кәсіпорындар мен ... ... ... қаражаттары мен есеп айырысу уақытында пайдаланатын
және қолданылатын Қазақстан Республикасының ... ... ... ақша ... ... — бұл ... ... Ұлттық банк мекемесі
белгілеп отыратын екі ел ақша бірліктерінің (валюталарының) өзара қатынасы.
Курстық ... ... — бұл екі ... ақша ... ... (бағамның) өзгеруі салдарынан болатын айырма сомасы.
Кәсіпорындар мен ұйымдар және мекемелер ... ... ... ... ... және басқа да ... ... ... немесе олардан сатып алғанда, банктерден, сондай-
ақ ... тыс ... ... валютасымен несие алғанда немесе оны
қайтарғанда, тағы да басқа жағдайларда шетелдік ... ... ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдар, және мекемелер шетел
ақша ... ... ... ... үшін банк ... ... ... шоттар бойынша операциялар ЖШС «Алфарма» ұйымында 431
(1050) -"Ел ішіндегі валюталық шоттардағы ақша ... және 432 ... ... ... ақша ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдар және мекемелер банктен валюталық шот
ашу үшін банк мекемесіне осы ... ... ... ... ... валюталық шот ашу туралы өтініш, тиісті адамдардың
қолдары қойылып және кәсіпорын мөрі басылған арнайы карточка, тағы да ... ... етуі ... ... ұйымында валюталық шоттағы операциялар бойынша
келесідей құжаттар рәсімделеді:
- қолма қол валютаның келіп ...... ... кассирдің,
орындаушының және контролердің қолдары қойылған ... ... ... ... ... ... ... ордерінің жазуға
негіз болып табылады.
- қолма қол валютаның берілуі (шығысталуы) – Тапсырмамен (валюталық
шығыс ордері). ... ... ... ... ... ... жазуға негіз болады.
Шетелдегі бенефициарға (алушыға) валюталық қаражаттарды аудару
«Аударуға өтініш» ... ... ... шетел валютасын реттеу туралы заңына
сәйкес кәсіпорындар мен ұйымдар өкілетті банктер мен ақша ... ... ... Республикасы Ұлттық банк мекемесі ... ... ... ... сатуға және сатып алуға құқысы бар. ... сату және ... алу ... ... қалыптасқан курс (бағам)
бойынша есептеледі. Нәтижесінде бір күн ... ... мен ... ... ... ... шетел валютасының Қазақстан Республикасы Ұлттық банк
мекемесі белгілеген сол күнгі курсы (бағамы) мен сатылған ... ... ... ... ... ... айырмашылық пайда болады. ЖШС
«Алфарма» ұйымында осы ... ... сату ... ... алуда курстын
(бағамның) өзгеруінен болған табысты 725 (6250) ... ... ... ... ... ал ... 844 (7430) -"Бағамдар
айырмашылығы бойынша шығындар" шотына апарып жазады.
431 (1050) -"Ел ... ... ... ақшалай
қаражаттар" және 432 (1050) -"Шетелдердегі валюталық ... ... ... ... ... мына ... кредитімен
корреспонденцияланады:
452 (1020) -"Кассадағы шетелдік валюта",
301 (1210) -"Алынуға ... ... (6250) ... ... алынатын табыстар".
Ал бұл 431 (1050) және 432 (1050) - ... ... ... ... ... корреспонденцияланады:
452 (1052) -"Кассадағы шетелдік валюта",
671 (3310) -"Жабдықтаушы мердігерлермен есеп ... (7430) ... ... ... ... ... ... валюталық шот бойынша есеп
операцияларының екі жақты жазуы төменде көрсетілген:
№10 кесте ЖШС ... ... ... ... ақша ... қозғалысы есебінің
екі жақты жазулары
|1 |Жарғылық қорға шетелдік үлес |431-432 |511 |
| ... ... сома . |(1050) |(5020) |
|2 ... өнім мен ... ... |301 |
| ... ... сатып алушылардан | | |
| ... ... ... ... сома |(1050) |(1210) |
|3 ... ақша өз еліміздін ақшасына |441 |431 |
| ... ... есеп ... |(1040) |(1050) |
| ... ... етілді | | |
|4 ... ... ... ... ала |431,432 |661,662 |
| ... ... ... сома |(1050) |(3510) |
|5 ... ... үшін ... |431 |
| ... ... ... сома |(1020) |(1050) |
|6 ... ... банк |431,432 |687 |
| ... қате есептелінген: - | |(3440) |
| ... ... қате |(1050) | |
| ... түскен ақша қаражаттары; - | | |
| ... ... ... сома. | | |
|7 ... ... ... |671 |431,432 |
| ... ... |(3310) |(1050) ... ... ... ... ... қаржылар есебі
Кәсіпорындар мен ұйымдар, фирмалар өздерінің ақшалай ... банк ... ... шот ... ... Бұл ... ... ақшалай қаржылар, чек кітапшаларындағы ақшалай қаржылар,
банктердегі арнаулы ... ... және ... ... ... ... ... есептелінеді.
Кәсіпорындар 421 (1071) -"Аккредитивтердегі ақшалай ... ... ... ... және ... да ... мен ... аттарына ашылған аккредитивтегі ақша қаражаттарын есептейді.
Негізінен есеп айырысудың бұл түрі басқа ... ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшасыз есеп айырысу үшін
қолданылады. Есеп айырысудың бұл түрі басқа ... ... ... ... болып келеді. Бұл есеп айырысу құжаты бойынша сатып алушы
өзіне қызмет көрсететін банк мекемесі арқылы ... шоты ... оған ... ... банктен аккредитив ашады. Аккредитивтегі
ақшалай қаржылар бойынша есеп айырысу ... ... ... ... ... ... - сатып алушыға қызмет ететін банк ... ... ... ұйымды жабдықтайтын ұйымға қызмет көрсететін банк
мекемесіне тауарларының ... ... ... ... құжаттар бойынша төлем төлеу жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бір ғана жабдықтаушымен есеп айырысуға арналады.
Ал аккредитивтің мерзімі ... мен ... ... ... ... ... ... Бұл шартта мыналар көрсетілуі қажет:
1. Төлеушінің тапсырмасы ... ... ... ... ... ... Аккредитивтің түрі және оның орындалуы мен пайдаланылуының әдісі ... ... ... ... ... алу үшін ... ... қызмет
ететін банкке тапсыруға тиісті ... ... ... және ... ... материалдарды тиеп-жөнелткеннен немесе жұмыстарды,
қызметтерді ... ... ... банк мекемесіне тапсырылу
мерзімі және олардың орындалуына қойылатын талаптар. ... ... яғни оның ... ... ... Басқа да керекті құжаттар мен шарттар. Аккредитивтердің "өтелінген"
(депоненттелгеи) және ... ... ... ... ашылуы мүмкін. Аккредитив ... ... ... және "кер ... ... екі ... ... берушінің өзінің шотындағы ақша қаражаты есебінен
немесе оған қызмет ... ... ... ... ... ... қызмет көрсететін банкке келісім-шарт бойынша алдын
ала аударылған қаржысы - ... ... ... ... сатып алушы кәсіпорын мен жабдықтаушы ... ... банк ... ... ... көрсетілген қаржы сомаларын
аударуға тек қана келісім-шарт жасалынып келісілген, яғни ақша ... ... онда бұл - ... ... түрі қатарына
жатқызылады.
Аккредитив ашу жайлы келісім-шартта қарастырылған ... ... тек ... ... яғни ... төлеуші ұйымның ғана құқы
болса, ондай аккредитив - "Кері ... ... ... ... ашу туралы екі ұйымның арасындағы келісім-шартта қарастырылған
келісімдерді жабдықтаушы кәсіпорынның келісімінсіз жоюға немесе өзгертуге
болмайтын ... - ... ... ... ... саналады.
Аккредитивті ашу үшін төлем ... ... ... ... банк ... арыз ... және ... қатар мына құжаттарды
көрсетулері қажет:
1. Жабдықтаушы ұйымның аты.
2. Аккредитив ашылатын келісім-шарттың көшірмесі.
3. ... ... ... ... Аккредитивтің орындалатын уақыты және жері.
5. Аккредитивтен төлем төлеуге қажет болатын құжаттардың толық және ... ... ... Аккредитивтің қандай тауарға, затқа немесе орындалатын ... ... ... және оны ... үшін банк ... ... құжаттардың тізімі.
8. Аккредитивтің сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшін ЖШС ... ... ... тауарды тиеп жібергеннен кейін аккредитивтің шартында қаралған
құжаттарды банк мекемесіне табыс ... Бұл ... ... шарттарды толық қанағаттандыратындай болуы керек. Егер
аккредитивте қарастырылған бұл ... ... ... ... ... ... Егер аккредитивте қарастырылған шарт
бойынша сатып алушы кәсіпорынның өкілі шотты акцептеуі керек болатын ... ол адам ... яғни ... ... ... мына ... ... Төлқұжат немесе оның орнына жүретін басқадай құжаттар.
2. Акредитив ашқан кәсіпорын берген іс-сапарлық ... пен ... ... ... ... ... аккредитив мынадай жағдайларда жабылады:
1. Аккредитивтің мерзімі біткенде.
2. Аккредитивті жабу ... ... ... ... ... ... уақытта пайдаланылмаған сома сатып алушының
(төлеуші ... ... ... ... ... Ашылған аккредитив
сомасы 421 (1071) -"Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар" шотының ... ... ... ... егер есеп ... шотынан аударылса, 441
(1040) -шотының, валюталық шоттардан аударылса: 431 ... 432 ... ... ... ... есебінен аударылса: 601 (3010)
-шоттың, банктен тыс басқа да ... ... ... аударылған
болса: 602 немесе 603 (3020 немесе 3030) -шоттың кредитіне жазылады. Ал ... ... ... аккредитивтен төленген сома бухгалтерияда
671 (3310) -"Мердігерлер және жабдықтаушылармен есеп айырысу" ... 421 (1071) ... ... ... -деп ... ... ... Ал аккредитив жабылған уақыттағы пайдаланылмаған немесе
жұмсалынбаған сома 441 (1040), 431 (1050), 601 (3010), 602 (3020) және ... - ... ... ... 421 (1071) ... ... (1072 )- "Чек ... ақшалай қаржылар" -, деп
аталатын шотта чек кітапшаларындағы ақшалай ... мен есеп ... ... ... Чек ... ақша ... мен ... кәсіпорындардан және байланыс ұйымдары мен
басқа да ұйымдардан ... ... ... ... немесе олардың көрсеткен қызметтері үшін есеп ... ... чек ... алу үшін банк ... ... береді, сонымен
қатар осы өтінішпен бірге кәсіпорын ... чек ... ... үшін банк ... төлем талабы тапсырмасын ұсынуы керек.
Кәсіпорын чек кітапшаларын ... ... ... ... ... ... жазылады:
Дебет 422 (1072) -"Чек кітапшаларындағы ақшалай қаржылар" шоты, ... ... 441 (1040), 431 (1050), 601 (3010), 602 (3020) және ... ... чек ... ... жеріне ол чек кітапшасы
берілген мекеменің толық аталуын, ал егер жеке адамға берілсе, оның ... ... Чек ... ... ... ... ... мөлшері көрсетіледі. Чек кітапшасы арқылы бір немесе бірнеше
жабдықтаушымен есеп айырысуға ... Егер банк ... ... ... соманы кәсіпорынға қайтарғанда 441 (1040),
431 (1050), 601 (3010), 602 (3020) және 603 (3030) ... ... 422 (1072) -"Чек ... ... ... деп
аталатын шот кредиттеледі.
Кәсіпорында нақты ақшамен қатар почта маркалары, демалыс ... ... ... ... жол билеттері, сонымен қатар
үкіметтің жәрдемі ретінде берілген ... яғни ... ... ... ... ететін басқа да қаржылар сақталады. Бұл
жоғарыда аталған ақшалай ... 423 (1073) ... ... ... шотында есептелінеді. Осылармен қатар бұл ... ... ... ... бір ... ... ... кәсіпорынның, кәсіподақ ұйымның қаржылары, мәдени-ағарту
саласына, демалыс ... ... ... қаржылар есептеледі.
Сонымен бірге 423 (1073) шотта Виза Карт, Мастер Карт, Американ
Экспресс Карт, «Алем Кард» ... ... ... ... есеп ... да ... алынады. Халықаралық кредит карточкалары
банктегі шоттарына ... ... ... ... ... тұратын заңды
тұлғаларға беріледі. Картаның көмегімен шет елде ... ... және ... ... шығынды төлеуге болады; банк мекемелерінен немесе
тәулік бойы ... ... ақша ... ... екі түрі шығарылады: қарапайым және алтын. Алтын
карталар оның ... ... ... ... болмаған жағдайда шығын жасау
құқығын береді (айрықша сенімге ие болған клиенттерге беріледі).
Елдің ішінде карточканың көмегімен ... ... ... билет
алуға болады, ал шет елде ... ... ... ... машинаны жалға алуға тиісті сомаларды төлеуге болады.
Банк әдетте кредит карточкасын пайдаланғаны үшін 100 ... және ... ... ... үшін 200 ... көлемінде жыл
сайын делдалдық сыйақы ... ... ... ... ... валютамен
ақшалай аванс алғаны үшін 3% көлемінде ... ақша ... ... ... ... ақша аударылған жағдайда 423
(1073) шот дебеттеледі және 431 (1051), 432 (1052) ... ... 423 (1073) - ... ... ... ... шоты
бойынша жүргізілетін әртүрлі операцияларға сәйкес:
423 (1073) - "Банктердегі ... ... ... -деп ... ... 431 (1050), 441 (1040), 727 (6260) және тағы да ... ... ... Бұл шоттан төленген сомаға 451 (1010),
441 (1040), 671 (3310), 631 (3110), 681 (3350) және тағы да ... ... ... 423 (1073) - шот ... ... ұйымындағы банктердегі арнаулы шоттардағы есеп
бойынша операциялардың екі ... ... ... берілген:
№11 кесте ЖШС «Алфарма» ұйымының банктегі арнайы шоты
бойынша ақша ... ... ... ... ... |Ақша қаражаттарынан ашылған |421 | 431,441 |
| ... |(1071) ... ... ... есебінен ашылған |421 |601 |
| ... |(1071) |(4010) |
|3 ... ... арқылы |671 |421 |
| ... ... ... | | |
| ... ... құны төленді |(3310) |(1071) |
|4 ... ... ... |441 |421 |
| ... ... есеп айырысу шотына |(1040) | |
| ... | |(1071) |
|5 ... чек ... ... |422 |431, 441, |
| ... сома |(1072) |601 |
| | | ... | | |4010) |
|6 ... және ... ... |422 |
| ... чек ... ... ... |(1071) |
| ... ... ... | | ... ... ЖШС ... ұйымындағы ақша қаражаттарының қозғалысын талдау
және оны аудиторлық тексеру.
3.1. Ақша ... ... және ... ... қаражаттарының қозғалысы туралы есеп беру – ... ... ... ... жасалынған, кәсіпорынның қаржы
жағдайының өзгерісі жайлы есеп беру. Бұл есеп беру 4 БЕС ... ... ... ... ... ... инвестициялық және қаржы
жөніндегі қызметін жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қаржы қызметінде пайдаланылатын таза
ақшалай қаражаты, ақшалай қаражаттың және ... ... ... ... ... және ... ақшалай қаражат пен ... ... ... (Қосымша 5) – заңды тұлғаның табыс алатын
негізгі қызметі және ... пен ... ... ... ... қызметі. Инвестициялық қызметі (Қосымша 6) – ұзақ ... алу және ... ... ... ... 7) – ... ... капиталының және несие қаражатының мөлшері мен ... БЕС ... ... жасаған «Ақша қаражаттарының қозғалысы
туралы есеп» заңды тұлғаның қаржылық жағдайындағы ... ... ... бұл ... есепті кезең ... ... және ... ... тұрғыдан алғанда қаражаттарының түсуі
мен жұмсалуы ... ... ... ... Ақша ... туралы есеп ұйымның есепті жылдың ішіндегі қаржылық есебінің
құрамында беріледі.
Ақша қаражаттарының қозғалысы ... ... ... ... ... ... мағлұматтардың мазмұнын ашу үшін керек,
мұның өзі заңды тұлғаның ... ... және ... ... ... ... ... (Қосымша 8).
Инвестициялық қызметтен түсетін ақша қаражаттарының қозғалысын
ашып көрсеткен кезде тура әдіс пайдаланылуы ... бұл әдіс ... ... қаражаттары мен төлемдердің негізгі түрлері ашып көрсетіледі,
не жанама әдіс ... ... бұл әдіс ... ... ... мен ... ... түрлері ашып көрсетіледі, не жанама
әдіс пайдаланылуы мүмкін, бұл әдіс ... таза ... пен ... ... мен ... ақша ... өзгерістеріне,
сондай-ақ инвестициялық немесе қаржылық қызметтің нәтижесі ... ... ... ... ... түзетулер енгізіледі.
Операциялық қызметтегі ақша қозғалысын анықтау үшін тікелей және
жанама әдістер пайдаланылады. Тікелей әдісте ақша ... ... ... ... ... ... ... түсімнен сатып алынған
материалдардың барлық төлем түрлерін, несие үшін ... ... ... ... шегереді. Операциялық қызметте тікелей әдісті
пайдаланған кезде ақша қаражаттарының түсуі мен шығуының нәтижесі: өнімді,
жұмысты, қызметті ... ... ... ... ... ... роялтиден ж.т.б. табыстардан; жабдықтаушылармен ... ... ... берілген аванстан, төлеген жалақыдан,
бюджет пен бюджеттен тыс төлемдерінен ... ... ... ... таза ... ... зиян өзгерген ағымдағы активтер ... ... ... ... ... жылдармен
салыстыра отырып, қаржылық және инвестициялық қызметтердің нәтижесі ... ... мен ... ... (корректировка) жасалады. Бұл
әдісте баланс мәліметтері мен ... ... ... есеп берудің әрбір баптарына түзету енгізуді көздемейді. Тек ... ... ... ... жылдармен салыстыру арқылы есептік кезеңнің
көрсеткіштеріне түзетулер енгізіледі
№12 кесте Таза ... ... ... ... ... ... |Түзетуді жүргізудің тәртібі |
|Материалдық емес ... мен ... ... ... таза |
|негізгі құралдар бойынша есептелген |табыс ... ... ... ол ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... | Егер ... активтер өсетін |
|сомасының өзгерістері: дебиторлық |болса, онда ағымдағы ақша ... ... ... ... |қаражаттары азаяды, ал егерде ... ... да ... |керісінше болса, онда ақша ... т.б. ... ... онда ... |
| ... ... да ... |
| Ағымдағы міндеттемелердің | ... ... ... өзгерістері (қысқа |өссе, ақша ... ... да ... банк несиелерін ... ... ... онда ... кредиторлық қарыздар, |қаражаттары да азаяды, онда олардан |
|салық ... ... да ... ... шығысы да көрсетеді. |
|міндеттемелер | ... ... – ұзақ ... ... ... алу, ... берілген несиені өтеу және алу. Инвестициялық қызметке мыналар жатады:
- ... ... ... емес ... және ... да ... ... сатудан, қаржылық инвестицияны сатудан, басқа
кәсіпорындардан ... ... ... және ... да ... ... ... материалдық емес активтерді және басқа да ұзақ
мерзімді активтерді сатып алуға жұмсалған ақша қаражаттарының шығысы;
- ... ... алу, ... ... ... ақша ... да ... қызмет бухгалтерлік баланстың ұзақ мерзімді
активтерінің құрамына кіреді. Оған ... ... әсер ... да ... ... ... ... –шаруашылық қызметінің
нәтижесі туралы есеп беруінде көрініс табады, онда ол ... ... ... немесе шығыс ретінде көрінеді, сондай-ақ негізгі құралдарды
және басқа да сатудың нәтижесі көрініс табады.
Қаржылық қызмет ... ... мен ... ... құрамы мен
мөлшерінің өзгерісінің нәтижесі болып табылады. Оған мыналар жатады:
- шығарылған акциядан түскен ақша ... және ... да ... ... ... ... және ... емес несиелер, басқа
да түсімдер;
- алынған банктік және ... емес ... ... ... ... өз ... ... сатып алу үшін жұмсалған
қаражаттар, дивиденттер және басқа да жұмсалған қаражаттар.
Кәсіпорын қаржылық, ... және ... ... ... ... Оларға: материалдық емес активтерді және негізгі
құралдарды ұзақ мерзімді несиенің ... алу; ... ... ... және ... да ... қағаздарды беру жолымен өтеу; басқа
кәсіпорынның акцияларын сатып алынған тауарларға және ... ... ... алу ... ... ... ... қаражатының қозғалысы туралы есеп беру үшін ... ... ... онда ... ... келтіріледі (ақша
қаражаттарының қозғалысын жанама әдіспен есептеу):
- өткен және есептік жылдағы баланс, оның барлық баптары ... ... ... ... ауытқу анықталады (+,-)
- өткен және есептік жылдағы қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесі
туралы есеп беру, оның ... ... мен ... ... ... ... таратылмаған табысы (зияны) салыстырылады.
Мәліметтерді салыстырудың нәтижесінде қандайда қызмет түріне
(операциялық, инвестициялық, қаржылық) ... үлес ... ... Осы ... ... ... шолу ... есеп беруге
түзетулер енгізу мүмкіндігі туады.
Операциялық қызметтен түскен ақша қаражаттарының қозғалысын
тікелей әдіс ... ... ... ... ... әсер ететін
факторлардың мазмұны ашылады, яғни ақшалай және ... ... ара жігі ... де ... ... ... ... бойынша
біртектес болып келсе, онда олар есеп беруде бір бапқа біріктірілуі мүмкін.
Тікелей әдістің негізінде ... ЖШС ... ... ... ... ... есеп ... талдау нысаны төменде келтірілген
(13-кесте).
№13-кесте ЖШС ... ... ақша ... ... ... ... |инвестиция |қаржылық |
|  |  ... |лық ... |
| | | ... | ... ... ... |  |  |  |  ... ақша | | | | ... ... ... |  |  |  ... Түсімдер, оның |3316246212|2221574212|10000 ... | | | | ... ... ...... ... түсім | | | | ... ... ... ... |  |  ... мен бағалы |  |  |  |  ... | | | | ... ... |0 |  |  |0 ... ... ...... түсімдер |87056000 |87056000 |  |  ... ... оның ... ... |
|ішінде: | | | | ... мен |  |  |  |  ... ...... ... ... | | | ... аванстар |116662000 |116662000 |  |  ... ақы ... ... ... |  |  ... | | | | ... ... |18296000 ... |  |  ... | | | | ... ... ... ... |  |  ... құралдарды, МЕА |26393000 |  |26393000 |  ... алу | | | | ... ... |  |9390000 |  ... алу | | | | ... өтеу ... |  |  ... |
|басқадай шығыстар |288451466 |288451466 |  |  ... таза ... |8058746 |  |  |  ... ... |  |  |  |  ... ақша ... |  |  |  ... ... | | | | ... жылы ЖШС ... ... ақша ... ... есеп беруін талдай отырып, кәсіпорындағы ақша ... ... ... ... жыл соңында – 28072653 теңгені құрағандығын
байқауға болады.
№14 кесте ЖШС ... ... ... ... ... ... |барлық |
... ... |
| ... ... (%) ... Ақша ... көзі |  |  ... түсімі | | ... ... ... ... |62,37 ... түсім | | ... ... ... |2,00 ... мен ... ...... түсім |0 |0,00 ... ... ... |33,01 ... ... ... |2,63 ... ... |100 ... Ақша ... ... |  |  ... мен медігерлер |  |  ... ... ... |1859859000 |56,22 ... ... ... |3,53 ... ақы ... ... |37888000 |1,15 ... ... ... ... |0,55 ... ... ... |1,08 ... ... МЕА ... ... |0,80 ... | | ... ... ... |0,28 |
|алу | | ... өтеу ... |27,67 ... шығыстар |288451466 |8,72 ... ... |100 ... ... ... ...... Ақша қаражаттарының |2068204212 |62,37 ... | | ... ... ... есепті жылы ақша ... ... ... 100% ... ал ... ... ... көрсеткіш ақша
қаражаттары көзінің сомасына пайыздық ара қатынас түрінде ... ... ... жылы кәсіпорындағы ақша қаражаттарының түсімінің негізгі
көзі ... ... ... ... ... ... түсімдер табылады.
Оның жалпы түсімдердегі үлесі 62,37% құрады. Ал шығыстарға кеткен ... ақша ... көп ... жабдықтаушылар мен медігерлер
шоттары бойынша ... ... Оның ... ...... ... ұйымының ақша қаражаттарын талдаудың негізгі
көрсеткіштерінің бірі – ақша ... ... ... Ақша
қаражаттарының айналымдылық коэффициенті олардың айналым жылдамдығын, яғни
зерттелген кезеңдегі барлық ақша қаражаттарының айналым мөлшерін ... ... ... ... олардың қажеттілігін кемітеді де
кәсіпорынға халық шаруашылығының мұқтажы үшін немесе қосымша өнім өндіруге
ақша қаражаттарының бір ... ... ... ... ... ... ақша ... заттық
элементтері босайды, шикізат, материалдар, отын ... мен ... ... аз ... болады, демек, бұрын осы қорлармен іске ... ... ... ... ... ақша ... ұйымның ең өтімді
активтерін арттырады, нәтижесінде оның төлем қабілеті ... ... ... ... Ақша ... ... талдау, мың теңге
(2004-2006 жылдар аралығында)
|№ |Көрсеткіштер ... жыл ... жыл ... |
| | | | |( + , - ) |
|1 ... ... ... мың |2594967 |2828800 |233833 |
| ... | | | |
|2 ... ... орташа |14384 |24043 |9659 |
| ... мың ... | | | |
|3 ... ... ... күн |2 |3,06 |+1,06 ... ... ... ... бойынша ЖШС «Алфарма»
ұйымының ақша қаражаттарының айналымдылығының өзгерісі +1,06 құрайды, яғни
ақша қаражаттарының айналымының бәсеңдеуі ... Ақша ... ... себебін анықтау үшін сатудан түскен кіріс (Қосымша
11, 12) пен ақша қаражаттарының орташа мөлшерінің (Қосымша 11, 12) ... ... ... ... ... яғни ... талдау
жүргіземіз. Оны тізбекті ауыстыру әдісі арқылы талдаймыз:
1)
2)
3) ... – 2 = ... ... кіріс өткен жылғымен салыстырғанда 233833 мың
теңгеге артқан, бұл ақша айналымдылығы ұзақтылығына оң ... ... ... ұзақтылығы 0,17 пунктке үдеген.
3,06 – 1,83 = 1,23
Ақша қаражаттары орташа мөлшері 9659 мың ... ... ... ақша ... ... кері ... тигізген. Яғни айналым
ұзақтылығы 1,23 пунктке бәсеңдеген.
-0,17 + 1,23 = 1,06
Сонымен екі ... ... ақша ... 1,06 пунктке
бәсеңдеген.
3.2. Касса операцияларының аудиті
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісінің бекіткен ... және ... да заң ... ... ... ... ... субъектілер өз ақша қаражаттарын ... ... ... ... мекемелеріндегі шоттарда сақтауға міндетті.
Шаруашылық күнделікті қажетін өтеу үшін ... ... ... ... ... шаруашылықтың кассасында сақталуға
тиісті. Яғни, ақша ... деп ... ... ... ... нақты ақшасын айтамыз.
Аудитор ақша қаражаттарының есебіне тексеру жүргізген кезде,
құжаттары бойынша жүргізілетін жаппай ... ... ... тиісті.
Аудитор ақша қаражаттарының сақтау және заңды тұлғалармен есеп айырысу үшін
Қазақстан Республикасының және шетелдердің банк ... ... ... ... ... ... ... міндетті. Сондай-ақ,
шаруашылықтың ішіндегі кассалардың санын да қоса анықтайды.
Аудитор шаруашылықтың есеп айырысу шоттарының және ... ... ... ақша қаражаттарының есебін тексерудің
аудиторлық бағдарламасын жасайды.
Бағдарламада тексеруді талап ететін ... ... ... ... ... алынып, кездескен фактілерге байланысты
толықтырулар мен түзетулер енгізіліп отырылады. Ақша ... ... ... іс-әрекеттерді қамтуы мүмкін:
- баланстың көрсеткішінің, Бас кітаптің және есеп регистрларының, машина
жазбалардың мәліметтерімен салыстырып тексеруді;
- ақша қаражаттары ... ... және ... есеп
мәліметтерінің сәйкестігін және дұрыс жүргізілгендігін;
- кассаға түгендеу жүргізуді және ... ... ... есеп ... ... ... ... тәртібін және жүргізілген
операцияларының заңдылығын тексеруді;
- есеп айырысу тәртібін бұзуға жол бергені үшін ... ... ... ... ... ... қаражаттың аударылу
және есептен шығарылу фактілерін тексеруді;
- шаруашылықтағы ақша қаражаттарының есебіне ішкі ... ... ... ... операциялар жүргізу жеткілікті түрде заңдық,
ведомствалық және басқа нормативтік ... ... ... ... ... ... ... алып келуі мүмкін басқа да циклдар әсерін
тигізеді. Себебі, шаруашылық операциялары циклдарында барлық уақытта дерлік
шоттарды ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының
шоттары бойынша сальдо үлкен болмайды, бірақ олардың келіп ... мен ... ... айналымдар орын алады. Ақша қаражаттары өтімді активтерге
жататын болғандықтан, олардың ұрлану ... ... ... ... есептің 451 (1010) – «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ақша
қаражаттары», 441 (1040) - «Есеп айырысу шотындағы ақша ... ...... ... ақша ... ... объектіге қатысты
тексеру жүргізілетін категорияға жатады.
Объектіге қатысты тексеру жүргізуді ... ... ... үшін ... ... процедураларының қолайлы көлемін анықтауға
мүмкіндік беретін клиент туралы ақпараттарды жинау немесе жаңалау керек.
Бірінші кезекте орындалатын операциялардың нормативтік актілерге ... ... ... ... ішкі ... ұйымдастыру бойынша
процедуралар мен ереже-нұсқаулар) сәйкестігін зерттеу керек.
Бухгалтерлік есептің 4 «Ақша қаражаттарының ... ... ... деп ... ... стандартында ақша кассадағы және
банктерде ашылған шоттардағы нақты ақша ретінде ... ...... ... ... және қаржылық қызметтің
нәтижесінде келіп түсуі және шығуы.
Жоғарыда ... ... ... ақша қаражаттарының ұрлану
ықтималдығы жоғары. Сондықтан, аудит өткізу кезінде ... ... ... ... ... қажет.
Ақша қаражаттарының қозғалысына ішкі бақылау ... ... ... қорғау, ұйымның қаржылық саясатына сәйкестікті ... ... ... ... ... дұрыстығын қамтамасыз ету
үшін жасалынған процедуралар мен саясат.
Бақылау процедураларына ... ... ... аудиторға өзінің
қандай ақпараттардың негізінде тексеруді жүзеге асыратындығын білу қажет.
Негізгі ақпарат ретінде 16-кестеде келтірілген құжаттар қызмет ... ... ЖШС ... ... ақша ... ... ... |Нысан ... аты ... |
|1 |  ... есеп беру |
|2 |  ... ... |
|3 |  |Бас ... бухгалтерлік есеп регистрлері |
|4 |  ... ... ... ... ...... ... келісім-шарттар |
|5 | ... ... ... ... чек, вексель, |
|  | ... ... ... инкассалық |
|  | ... |
|6 |  ... ... ... Ережелері |
|7 |  ... ... ... ... ... ...... |
|8 | ... және ақша ... ... ... | ... ... ... ... ... ... | ... алу туралы Акт |
|9 |  ... ... ... ... сатып |
|  |  ... ақша ... ... туралы Акт |
|10 |Инв.-9 ... ... ... ... |КО-1 ... ... ... ... |КО-2 ... шығыс ордері" ... |КО-3 ... ... және шығыс құжаттарын тіркеу |
| | ... ... |КО-4 ... ... ... |КО-5 ... қабылдаған және берген ақшаларын |
|  | ... алу ... ...... ... ... ... ... |
|  |  ... алу ... ... көздері қаржылық қорытынды есеп ... ... ... ... ... дәлелдеулер алу мақсатында
зерттелуге тиісті.
ЖШС «Алфарма» ұйымындағы ақша ... ... ... ... ... осы ... ақшаның пайдаланылуын сипаттаушы негізгі
шоттарға ... ... ... ... ақша
- ағымдағы корреспонденттік шоттардағы ақшалар
Касса операцияларының аудиті. ... ... ... ЖШС «Алфарма» ұйымына қатысты төмендегі реттілікпен ... ... ... ... және ақша ... ... жағдайын
тексеру;
- операциялардың құжаттық рәсімделуінің дұрыстығын тексеру;
- ақшаның толық және өз уақытында кіріске алынуын тексеру;
- ақшаның шығысқа ... ... ... аудиторлық тексеру
жүргізу;
- операциялардың бухгалтерлік есеп шоттарында көрсетілуінің дұрыстығын
тексеру.
ЖШС «Алфарма» ұйымында аудиторлық ... ... 1 ... ... ... ... ... Комиссия кәсіпорын кассасындағы
ақша қаражаттарын тексергенде келесідей сұрақтарға жауап береді:
- кассадағы ... ақша ... және ... да ... ... және ... сақталуын тексеру;
- кассалық операциялардың дұрыс құжатталып толтырылғандығын тексеру;
- кассаға ақшаның уақтылы және толық дұрыс кіріске алынғандығын тексеру;
- жұмсалған ақшалардың ... ... ... ... бухгалтерлік есеп шоттарында операциялардың дұрыс көрсетілгендігін
тексеру;
- кассалық операциялардың есебінің аудитінің нәтижесі бойынша қорытынды
және ұсыныстар ... ... ... құру кезінде ақша қаражаттарының және ... ... ... ... ... қозғалысы мен
сақталуына ішкі бақылаудың тиімділігін бағалау керек. Тестілеудің көмегімен
аудитор ЖШС «Алфарма» ұйымының касса ... ... ... баға
береді, осалырақ участоктарды анықтайды, негізгі бақылау процедураларының
құрамын ... есеп ... ... ... Аудиторға
мүмкіндігіне қарай касса операцияларына ішкі ... ... ... ақпарат алуы қажет. Ол үшін ең бірінші оған алдын-ала дайындалған
сұраунама бойынша тест ... ... ... мен ... ... ... ... №17 кестеде келтірілген.
№17 кесте ЖШС ... ... ... ... бойынша ішкі бақылау құралдарының
тиімділігін сипаттаушы тест сұрақтары
|№ ... ... ... |Иә |Жоқ ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |ЖШС ... ... ... | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... бар | | | |
| |ма? | | | ... ... ... ... | | | |
| ... жауапкершілік туралы | | | |
| ... бар ма? | | | ... ... ... ... | | | |
| ... кассир таныстырылған | | | |
| |ба? | | | ... ... ... ... | | | |
| ... ... ме? | | | ... |Тұрақты жұмыс істейтін түгелдеу | | | |
| ... ... ... ЖШС | | | |
| ... ... басшысының бұйрығы| | | |
| ... ба? | | | ... ... ... жерден ревизия | | | |
| |жиі ... ме? | | | ... ... ақшаның кем шығуы | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... ма? | | | |
|8 ... ... күзеттік сигнал беру| | | |
| ... ... ба? | | | |
|9 |ЖШС ... ... ... | | | |
| ... ... ... бар? | | | ... ... ... салық | | | |
| ... ... бе? | | | ... ... кіріс және шығыс | | | |
| ... ... осы ... | | |
| ... ... ... | | | |
| ... отыра ма? | | | ... ... ... ... ... чек | | | |
| ... ... орында сақтала | | | |
| |ма? | | | ... ... ... толтыру оған | | | |
| ... ... ... келе | | | |
| |ме? | | | ... |ЖШС ... ... ақшаны | | | |
| ... және ... қою ... | | | |
| ... ма? | | | ... ... ... ... іздері | | | |
| ... ... жоқ па? | | | ... ... депоненттелген | | | |
| ... ... ... ма? | | | ... ... сома банкке өз | | | |
| ... ... ме? | | | ... ... ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... есеп регистрлерімен | | | |
| ... ма? | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... өз ... | | | |
| ... ме? | | | ... ... ... ... | | | |
| ... ... ма? | | | ... |Кассаға түгелдеу жүргізу | | | |
| ... ... ... өз | | | |
| ... ... ме? | | | ... ... бойынша бухгалтерлік есепте болуы мүмкін
бұрмалаушылықтар:
- кассирдің міндетін атқарушы ... ... ... жауапкершілік
туралы келісім-шарттың жоқ болуы;
- бастапқы касса ... жоқ ... ... құжаттарының белгіленген талаптарды бұза отырып рәсімделуі;
- кассаға түгендеудің формалды түрде жүргізілуі;
- айналымдар мен қалдықтарды есептеу кезінде ... ... ... ... ... ақша ... ... ашылған шоттар бойынша операциялар аудитінің мақсаты – ағымдағы
шот және ... ... ... да ... ... ... есебін
ұйымдастырудың дұрыстығын тексеру. Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... ағымдағы және валюталық шоттар бойынша операциялардың
орындалуына заңдылығын;
- ЖШС «Алфарма» ... ... ... ақша қаражаттарының келіп
түсуі және есептен шығарылуы бойынша операциялардың негізділігін;
- банк операцияларының бухгалтерлік ... ... ... шоттар бойынша операцияларға тексеру жүргізу кезінде олардың
қолданыстағы заңдарға, есеп саясатының ережелеріне, ... ... ... саясаты мен процедураларының сәйкестігіне ерекше назар аудару
керек.
Егер аудитор міндеттердің бөлінуі мен активтердің ... ... ... ... болып табылатындығын анықтайтын болса, онда
шоттардың салыстырылуына бақылау жасау масштабы шектелуі ... Ол ... ішкі ... ... ... №14 ... ... бойынша
тестілеу қажет.
№17 кесте ЖШС ... ... ... ... ... ішкі ... ... сипаттаушы тест сұрақтары
|№ |Тестілік сұрақтардың мазмұны |Иә |Жоқ ... |
|1 |ЖШС ... ... ... да бір | | | |
| ... ашу туралы тиісті банк | | | |
| ... ... | | | |
| ... бар ма? | | | |
|2 ... аудит қызметі орындалған | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... сәйкестігін | | | |
| ... ме? | | | |
|3 ... ... қызметі кезең сайын банк | | | |
| ... түп ... ... | | | |
| ... ме? | | | |
|4 ... үзінділері бойынша сомалар | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... келе ме?| | | |
|5 ... ... ... банк шоттарына | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... дәл ... | | | |
| ... ме? | | | |
|6 ... ... күн сайын өңделіп, | | | |
| ... ... ... ме? | | | |
|7 ... ... ЖШС ... | | | |
| ... ... мен бас бухгалтердің| | | |
| ... ... ма? | | | |
|8 |Бас ... ақша ... | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... ме? | | | |
|9 |Ай ... банк ... | | | |
| ... және ... ақша | | | |
| ... сальдоларын растау | | | |
| ... ... ма? | | | ... |Бас бухгалтер тиісті шоттардан ақша | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... құжаттарды тексере ме? | | | ... ... ... ... банк ... | | | |
| ... есептен шығуы бойынша | | | |
| ... дәл ... | | | |
| ... ме? | | | ... ... ... ... ... | | | |
| ... ме? | | | ... ... ... кіруге де, | | | |
| ... ... ... және | | | |
| ... ... көрсетуге де шектеу | | | |
| ... ішкі ... ... бар | | | |
| |ма? | | | ... ақша ... байланысты шаруашылық операцияларына әсер
етуші бақылау сәттері дәл сақталған болса, онда банк ... ... ... ... аудиторлық тестілеу көлемін азайтуға
болады. Ұйымның ақша ... ... ... ... және ... ... жүргізумен байланысты емес маманының банктегі ағымдағы
шоттарға ай сайын және ... ... ... ... – бұл, ... ... қамтамасыз етуге өте қажетті бақылау сәті.
Банктегі ақша ... ... ... ... сенімді болу керек
болғандықтан, мұндай қайта тексерулердің маңызы зор.
Ақша қаражаттарына ... ... ... типтік аудиторлық
процедураларын зерттеуді аяқтағаннан кейін, жылдың соңында тек ... ... ... ... ... айырысу шотының есебінің аудиті ЖШС «Алфарма» ұйымында аудиторлық
бағдарламада ... ... ... ... түсу ... есеп айырысу
шотына тән кейбір ерекшеліктерді ескере отырып, мына мәселелерге ... ... ... ... есеп ... шоты қандай банк мекемелерінде ашылғандығын;
- банк көшірмесінде көрсетілген сомасының оған ... ... ... ... ... ... ... құжаттарында банк белгілерінің
соғылғандығын;
- ... ... ... ақша ... ... толық
есептелгендігін;
- төлемді табыстауға берген келісімге байланысты, байланыс ... ... ақша ... ... ... ... ... көрсетілген тізбектің дұрыстығын;
- теңгенің өтімділігіне ... ... ... ... ... ... бойынша бухгалтерлік корреспонденциялардың
дұрыстығын, бұл операциялардың бухгалтерлік есептің тиісті шоттарында
көрсетілгендігін;
- бухгалтерлік есеп ... ... ... ... айналым
шығындарына шығыс жасаған операцияларды;
- банк ... және оған ... ... толықтығын және
дұрыстығын, Банк көшірмелерінің толықтығын, олардың ... және ... ... ... беру ... ... «Алфарма» ұйымында басшылықтың келісімімен жүргізілетін валюталық
шоттардағы ақша қаражаттарының есебінің аудиті барысында мынандай мәселелер
анықталуға тиісті:
- валюталық шоттың қандай банк ... ... банк ... ... ... оған ... бастапқы
құжаттарындағы сомаға сәйкестігін;
- сыртқы экономикалық қызмет ... есеп ... ... ... ... шот ашқаны үшін комиссиондық сыйақының дұрыс төленгендігін;
- бағам айырмашылығының дұрыс анықталып көрсетілгендігін;
- ... есеп ... ... ... шоттарға
таратылғандығын;
- Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... шот ... ... шетелдерде өнімдер сатудан түскен шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... және шетел валютасына сатып алынған материалды құндылықтардың
сақталуын.
Қорытынды
Тәуелсіздігіміздің 10 жылдығында ... ... ... Президенті толғана тұрып тәубелі сөз ... ... қол ... Біз оның ... ... сезіндік” – дей келе он
жылдағы орасан зор жетістіктерге тоқталды.
Елбасы осы күнгі жеңістеріміздің басталуы 1995 ... ... ... ... ... дербес макроэкономикалық саясат
жүргізуге қосылған үлес, ұлттық валютаға тиеселі екенін, саяси құрылымдағы
өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... бұл жүз жылға татыр он жылдың үлесі.
Ал, Елбасы 2007 жылдың 28 ақпанында Қазақстан ... ... ... жаңа ... атты ... ... ... Қазақстанда
нақтылы жұмыс істеп тұрған нарықтық экономиканың экономика және ... ... ... тиеселі екендігін атап өтті.
Сондықтан да, экономиканы басқарудың жетіле түсуі, нарықтық
қатынастардың қалыптасуы, меншіктің әр ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды құру, халықаралық
стандарттарға қарай бағыт алу бухгалтерлік есептің атқаратын рөлі ... ... ... да арта ... ... жұмыста ақша қаражаттары есебі мен аудитін ... ... ... ... ... ... ақшалай қаржылармен есеп айырысу
операцияларының бухгалтерлік есебін жүргізу мен оны ... ... ... есеп ... ... толық және уақытылы дер кезінде
есептеу;
- субъектідегі ақшалай қаржылардың түгелдігін және ... ... ... бақылау;
-есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, ... ... ... ақшалай кірістері мен шығындарын дұрыс есептеу табылады.
ҚР Бухгалтерлік есеп стандарттарына сай ЖШС ... ... ... есеп ... ... банктегі
арнайы шоттардағы, валюталық шоттардағы ақшалай қаржылардың есебінде
қолданылатын құжаттар түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік балансты құруға
дейінгі басты ақпарат алу үшін ақша қаражаттарының екіжақты ... ... ... ... ақша ... талдау барысында есепті
жыл мәліметтерін өткен жылмен ... ... ... ... ... ақша ... айналым ұзақтығының үдегендігіне әсер
етуші негізгі фактор екендігін анықтадық. ... ... ... қозғалысын тігінен және көлденең талдау барысында жалпылама
ақша қаражаттарының ... ... ... қол ақша ... ... ... ұйымындағы ақша қаражаттарының есебі мен аудиті
бойынша кездескен кейбір кемшіліктерді ... ... ... ... ЖШС «Алфарма» ұйымындағы кассадағы ақша қаражаттары ... ... ... ... ... 1 рет ... тыс жүргізілуге тиіс. Бірақ
кәсіпорында кассадағы ақша қаражаттарының есебі бойынша сауалнама
жүргізу ... ... ... 6 айда 1 рет ... ... ... ... ақша қаражаттары есебінің аудиті
дер кезінде өткізілуі тиіс;
- ЖШС «Алфарма» ұйымындағы есеп ... шоты ... ақша ... ... уақытында жүргізілуге тиісті;
- есепті жылы шет елдерінің ұйымдарымен қарым қатынасын нығайтуды көздеп
отырғандықтан, ақша қаражаттары есебі мен аудитін, ... ... ... есеп пен ... ... ... ... шоттарын
ХҚЕС-на сәйкес жүргізуге тиіс.
Қорытындылай келе, біз өзімізді тарихты жасаушы, ... ... ... ... ... ... Бұл үшін біз өткенімізді
есте тұтып, бүгінгімізді ... ... көз тіге ... керек.
“Тарих деген өлгендер мен тірілердің және әлі өмірге келмегендердің
бірлігі” деп ... Берк ... ... жұмыстың қазақ елінің
экономикалық саласын, соның ... ... есеп ... әрі ... өз ... ... деп сенеміз.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Абленов Д.О. «Аудит негіздері», Алматы:2005
2. Артеменко В.Г., ... В.В. ... ... ... Москва:
2006
3. Әбдіманапов Ә. “Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері”, А: 2001
4. Бухгалтерлік есепке алу шоттарының Үлгі ... ... ... ... 2002 ... 18 ... №438
бұйрығы.
5. Бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру ... ... 1995 ... 26 ... №2732 заңы. (Бухгалтер
бюллетені №11 шығарылым, 2004ж.)
6. Баймұханова С.Б. “Бухгалтерлік есеп”, ... ... ... С.Б. , ... Ә.Ж. ... есеп” , А: 2001
8. “Бухгалтер бюллетені”, Алматы: 1998ж., №32
9. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Е.Т, Жұмағалиева Ж.Г. «Кәсіпорынның
қаржылық жағдайын ... ... ... ... 28 ... 2007 («ҚР ... Қазақстан
халқына жолдауы»)
11. Закон РК “О бухгалтерском учете и финансовой отчетности” №234-111 от
28.04.2007 г.
12. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., ... Н.А., ... ... ... ... Кондратьев Н.П. «Бухгалтерский учет». М., 1996г.
14. Кирьянова Э.К. «Теория бухгалтерского учета». М., 1996г.
15. Міржақыпова С.Т. “Банктегі бухгалтерлік есеп”, Алматы:2005ж.
16. ... ... по ... ... отчетности.
Утверждены директором Департамента методологии и бухгалтерского учета
Министерство финансов РК 21.05.97 №7 (Бюллетень бухгалтера, 1997,
№29)
17. МСФО: рекомендации по ... ... ... ... ... ... Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан – 2030» , А: 1997
19. Низтаева А.Н. “Қасиетті билер елі – ... ... А: ... ... ... ... Республики Казахстан от 22 декабря 2005 года
№426 «Об утверждении Инструкции по ... ... ... счетов
бухгалтерского учета для организаций, составляющих финансовую
отчетность в соответствии с ... ... ... Радостовец В.К. “Финансовый и управленческий учет на ... ... ... В.К., ... Т.Ғ., ... В.В., ... О.И.
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», А: 2003
23. Радостовец В.К., ... Т., ... және т.б. ... есеп»,
Алматы, 1998ж.
24. Радостовец В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т. «Финансовый учет
на предприятии». Алматы: 1999г.
25. Рохман Э., ... А. ... учет в ... ... ... ... Г.С. “Бухгалтерский учет в банках РК”, Алматы: 2002г.
27. Стандарты бухгалтерского учета методические рекомендации ... ... ... ... Алматы: Раритет, 2000
28. Финансовый учет. Учебное пособие, разработанное на основе стандартов
бухгалтерского учета. Алматы: 3 издание. ... ... ... 1 ... тапсырмасымен есеп айырысу
5 5
1 4
3
1 –сатып алушы сатушыдан тауар (жұмыс, қызмет) ... және ... ... ... –сатып алушы шот-фактурасы негізінде төлем тапсырмасын толтырады.
3- сатып алушы төлем тапсырманы өз банкісіне жібереді.
Төлем тапсырмасы – клиенттің шотынан ақша ... ... ... ... ... аудару тапсырмасы.
4- сатып алушының банкісі клиенттің шотынан ақшаны шегеріп, құжаттарды
жеткізушінің банкісіне жібереді.
5-жеткізушінің банкісі өз ... ... ... аударып, есеп айырысу
шотына көшірме мен басқа да құжаттарды жібереді.
Төлем тапсырмасының нысаны
Төлеуші ЖШС ... ... ... ... ... ... 28 қаңтар
Төлеуші банк Алматы қаласындағы ВВВ банк
Алушы ҚЖБ-2 ... банк ... ... СССбанк
поштамен-телеграфпен(керегінің ... ... үшін ... ... жүз отыз төрт мың бес жүз елу ... ОО тиын
өсіммен сомасы
Тауар алынған, қызмет көрсетілген күн 2005 ... 28 ... ... ... ... ... ... қызметтің
атауы,
тауар құжаттарының КК және сомасы 2005 жылғы 28 қаңтардағы N18 ... ... ... үшін 117000, ҚҚС ... ... ... ... Низтаева
Оспанова Банктің қолдары
Қосымша 2
Төлем талап тапсырмасымен есеп айырысу
4
1 ... - ... мен ... ... ... алу үшін екіжақты келісім шарт
толтырады.
3 – жеткізуші ... шарт ... ... талап тапсырмасын толтырады.
Төлем талап тапсырмасы – жеткізушінің банкісі өз ... ... ... ... ... оның ... ... ақшаны шегеріп, өз
клиентінің щотына ... ...... төлем талап тапсырмасын өз банкісіне жібереді.
5 – жеткізуші банкісі өз ... ... ... ... ... ... банкісіне жібереді.
6 – сатып алушы банкісі өз клиентінің шотынан ақша қаражаттарын ...... ... банкісі клиенттің шотынан ақшаны шегеріп, өз клиентіне
есеп айырысу шотынан көшірме жібереді.
-----------------------
6 Сатып алушы
банкі
Төлеуші (сатып ... ... ... тобы ... ... мерзімі
Төлем мақсаты
Опер.түрі
сч.№
Коды705
Код 600700112089
сч.№2637891
Коды204
Коды 600400017126
сч.№2467496
№4
Банкке төлем түсуі
Төлеуші
банкі
Төлеуші ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық және өндірістік шығындары96 бет
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштері68 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық құрылысы58 бет
Көмірсутегілік шикізатты өндірудің технико- технологиялық ерекшеліктері111 бет
Нарық қатынастарындағы саудадағы сегмент орны, ұйымның есеп саясаты және технико-экономикалық көрсеткіштері82 бет
Семей станциясының тиеу-түсіру цехінің технико-экономикалық көрсеткіштерін және Отар-Алматы 23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь