Бидай өндіру

Кіріспе.
Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2. негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1. Зерттеу нысаны және әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2. Зерттеу нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2.1. Алшақ будандастырудағы бидайдың тұқым байлау көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2.2. Физиологиялық белсенді заттармен өңдеу тәсілімен алшақ будандастыру барысында тұқым байлау мүмкіндігін арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2.3. Толық піспеген бидайдың алшақ будандардың ұрықтарын in vitro қоректік ортаға отырғызу мерзімін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2.4. Жетілмеген ұрықтардан эмбриоид алу үшін қоректік ортаның әсерін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2.5. Эмбриоид құрылуына рН әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2.6. Жетілмеген бидай ұрықтарынан эмбриоид алу үшін 2,4.Д әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2.7. In vitro жағдайында өсірілетін бидайдың жетілмеген ұрықтарынан эмбриоидтар мен регенерант өсімдік алу үшін төменгі температураның әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Еңбек қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Эканомикалық тиімділік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Маңызды ауыл шаруашылық дақылы болып саналатын бидай өнімділігін арттыру жолында сыртқы ортаның әртүрлі қолайсыз факторларына төзімді, сапсы жоғары, өнімі мол құнды сорттарын шығарудың маңызы өте зор. Аталған мақсатқа жету үшін селекция жолымен будандастыру және сұрыптау сияқты дәстүрлі тәсілдерді қолдану жеткіліксіз. Оның үстіне масақты дәнді дақылдардың ішінде бидай өсімдігін бір – бірімен будандастыру бірталай қиындықтармен жүзеге асады. Осы орайда биотехнологиялық тәсілді қолдану арқылы клетканың генетикалық аппараттарына өзгерістер енгізу селекциялық жұмыстың көлемі мен мерзімін азайтуға мүмкіндік береді және in vitro технологиясы бағалы белгілері бар селекцияның бастапқы түр үлгілерінен ұрпақ алу, зерттеу жұмысының тиімділігін арттырады. өсімдіктерді генетикалық жақсарту әдістерінің ішінде дәстүрлі селекция мен биотехнологияны бір – бірімен байланыстыру жағынан клеткалық және генетикалық инженерия жұмыстарымен қатар гаплоидтық технологияның ерекшелігін атап өтуге болады. Бүкіл әлемдік генетика – селекциялық тәжірибеге жүгінсек, дәнді дақылдардан белгілері ажырамайтын гомозиготалық формаларда тездетіп алу үшін гаплойдтық технология кеңінен қолданылуда. Қазіргі таңда гаплоидтық биотехнология әр түрлі селекциялық бағдарламаның негізгі бөлігіне айналып отыр және гаплоидтардың ең негізгі ерекшелігі – селекция тәжірибесінде алдағы уақытта сапалы, құнды, тұрақты гомозиготалық сорттармақтардың бірнешеуін алуға болады. Сонымен гаплоидтар көмегімен ауру қоздырғыштарға, төменгі температураға, тұзға, стрестік факторларға төзімді және аталықты немесе аналықты белгісіз себептерден болатын мутацияларды анықтауға, жеке клетка деңгейінде сұрыптау жүргізу арқылы бағалы сорттар алуға болады.
Селекцияның дәстүрлі тәсілі – алшақ будандастыру. Ол селекцияда және генетикада ерекше орын алады.
1. Абугалиев И.А. Основные итоги и задачи селекционно-семеноводческой работы восточном селекционном центре. // С. нау.тр.: Селекция зерновых культур. -Алма-Ата. – 1983. – С.5-13.
2. Банникова В.П., Майстров П.Д., Кранец Е.А., Чередниченко В.Н. Получение отдаленных гибридов при использовании культуры тканей in vitro. //Достижение биотех. Агроп комплексу. Тез.докл.уонф. Черновцы, 14-16 окт., - 1991 т. 1, С.41.
3. Бомбе Н.А. Изучение мутационной изменчивости индурцированной гамма-излучением на межсортовых гибридах яровой пшеницы. //Конф.ВОГИС. – Алма-Ата. – 1986.
4. Банникова В.П., Майстров П.Д., Барабанова Е.А., Кранец Е.А., Колючая Г.С. Повышение эффективности отдаленной гибридизации злаков методом эмбриокультуры. //Цитол. И генет, - 1990, 24, №5, С.25-28.
5. Васильев С.В. практические аспекты применения достижений биотехнологии в растениеводстве.// Рекомбинац. селекция раст.в Сибири. Новосибирск, - 1989, С.92-100.
6. Валиханова Г.Ж. принципы и методы культирования клеток растений. //Биотехнология растений. – Алматы, К., 1996, С.13-21.
7. Гирко В.С., Тимоха С.И., Хамула П.В., Шубенко Н.П. Применение техника in vito при получении гибридов пшеницы от отдаленных скрещиваний. //Вестн.с/х науки. М., - 1992, №1, С.106-111.
8. Гапоненко А.К., Мутян М.А., Маликова Н.И., Созинов А.А. Регенерация растений растений различных генотипов пшеницы Ljrk/FYCCCH? – 1984. т.278 №5. C.1231-1235.
9. Муромцев Г.С., Бутенко Р.Г., Тихонеко Т.И., Прокофьев М.И. Клеточные технологии в создании генетического разнообразития и ценных для селекции исходных форм. // Основы с.-х. биотехнологии. – М., - 1990, С. 192-202.
10. Кожахметов К.К. Отдаленная гибридизация и создание ценных форм пшеницы. // Селекция зерновых культур. Методы и результаты. Алма-Ата, - 1983, С.91-99.
11. Кожахметов К.К. «использование метода эмбриокультуры пшеницы для овышения эффективности отдаленной гибридизации для повышения эффективности отдаленной гибридизации пшеницы». В.кн.Генетические основы селекции зерновых культур. Алматы, 1998, с.88-97.
12. Рахимбаев И.Р., Азимова Е.Д. Использование методов культуры ткани при отдаленной гибридизации зерновых злаков. //Генетика и селекция растений, и микроорганизмов А-та, - 1986, С.92-95.
13. Рахимбаев И.Р., и др. Эмбриокультура отдаленных гибридов пшеницы для повышения эффективности отдаленной гибридизации пшеницы.//Биотехнология и практика. Алматы, - 1997, №3, С.61.
14. Суханов В.Н., Клочков В.П., Хохлов С.С., Трынов В.С. использование культуры пыльников для получения Гаплоидов. // Тр. 2-й Всес.конф. по культуре клеток растений. - Киев, Наукова Думка, - 1978, С.315.
15. Суханов В.Н., Папазян Н.Д. Условия получения каллуса и регенератов в культуре зародышей пшеницы.//Апомиксис и цитоэмбриология растений. – Саратов, - 1983, С.124-130.
16. Козловская В.Ф. Преодоление межвидовой несовместимости пшениц. //Вестник РАН с.-х- наук, 1992, № 6, С.18-20.
17. Товстик М.Г. Создание короткостебельных высокопродуктивных устойчивых к болезням сортов пшеницы для условий орошаемого земледелия. // Сб. «Селекция и сортовая агротехника озимой пшеницы». – М., - 1971, С.39-51.
18. Федин М.А., Силис Д.Я. Генетический анализ признаков, определяющих продуктивность пшеницы. //Докл. ВАСХНИЛ, - 1974, №10, С.12-14.
19. Филипченко Ю.А. Генетика мягких пшениц.// М., РФ, - 1979, С.311.



20. Karsai I., Bedo Z., Hayes P.M., Влияние рН индукционной среды и концентрации мальтозы на андрогенез гексаплоидных озимой тритикале и пшеницы in vitro,1994.
21. Chu C.C., Hill R.D. and Brule-Babel A.L. High frequency of pollen embryoid formation and plant regeneration in Triticum aestivum L. on monosaccharide containing media. 1990, Plant Science 66: 255-262.
22. Blaydes D.F. Interaction of kinetin and various inhibitory in the growth of soybean tissue//Physiol. Plant. – 1966, - 19, - P. 748-753.
23. Puolimatka M., Laine S., Pauk J., Effect of ovary co-cultivation and culture medium on embriogenesis of directly isolated microspores of wheat//Cereal Res.Commun.- 1996.-24,4.-p.393-400.
24. Gustafson V.D., Baenziger P.S., Wright M.S., Stroup W.W. & Yen Y. Isolated wheat microspore culture. 1995, Plant Cell Tiss. Org. Cult. 42: 207 – 213.
25. Indrianto A., Barinova L., Touraev A., Heberle-Bors E. Tracking individual wheat microspores in vitro: identification of embryogenic microspores and body axis formation in the embryo. 2001, Planta 212: 163-174.
26. Zheng M.Y., Weng Y., Liu W. & Konzak C.F. The effect of ovary-conditioned medium on microspore embryogenesis in common wheat (Triticum aestivum L.). 2002a, Plant Cell Rep. 20: 802 – 807.

27. Zheng M.Y., Liu W., Weng Y., Polle E. & Konzak C.F. (2002b) Production of doubled haploids in wheat (Triticum aestivum L.) through microspore embryogenesis trigerred by inducer chemicals. In: Maluszynski M., Kasha KJ, Forster BP & Szarejko I (eds) Doubled Haploid Production in Crop Plants. A Manual. Kluwer Academic Publisher, Dordrecht, (in press).
28. Zheng M.Y., Liu W., Weng Y., Polle E. & Konzak C.F. Culture of freshly isolated wheat (Triticum aestivum L.) microspores treated with inducer chemicals. 2001, Plant Cell Rep. 20: 685 – 690.
29. Zheng M.Y. Microspore culture in wheat (Triticum aestivum L.) – doubled haploid production via induced embryogenesis. 2003, Plant Cell, Tissue and Organ Culture 73: 213 – 230.
30. Байжанов и Кохметова, Засухоустойчивость и стабильность урожая генотипов пшеницы, выращенных в контрастных условиях среды// Материалы 1-й Центрально-Азиатской конференции по пшенице, Алматы, Казахстан, 2003, с. 209.
31. Ислам Монирул, Иванов Г.И., Ефремова В.В. Закономерности образования эмбриоидов и регенерантных растений в культуре пыльников пшеницы, 1995.
32. Клечковская Е., Игнатова С., Слепченко А., Махновская М., Литвиненко Н. Селекция in vitro генотипов пшеницы с комплексной устойчивостью к фузариозу злаков. Тезисы докладов 7-й Международной конференции «Биология клеток растений in vitro, биотехнология и сохранение генофонда», 25-28 ноября, 1997г., Москва, Россия, c.372-373.
33. Круглова Н.Н. (2001) Морфогенез в культуре пыльников пшеницы: эмбриологический подход. Уфа: Гилем, 203 с.
34. Приходько Н.И., Массовая регенерация растений путем прямого эмбриоидогенеза из МС мягкой пшеницы (Triticum aestivum L.), 1994.
35. Anapiaev B.B., Polimbetova F.A., Bogdanova E.D., Satybaldiev D. Prospects on haloid technology in breeding for Triticum aestivum resistance, международный симпозиум «Молекулярные механизмы стрессовых ответов у растений», Москва, 1998 г.
36. Anapiaev B.B., Polimbetova F.A., Bogdanova E.D., Satybaldiev D. Prospekts on haploid technology in breeding for Triticum aestivum L. resistance // Proc. Inter. Symp. Molecular mechanisms of stress responses in plants. Sept 2. Moscow. - М., - 1998. - P. 105.
37. Анапияев Б.Б., Сатыбалдиев Д.Д., Богданова Е.Д., Полимбетова Ф.А. Использование гаплоидной технологии в селекции пшеницы на засухо-устойчивость // Известия МН-АН РК. Серия биол. и мед. - 1999, - № 5-6 , - С. 116-120.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.
Әдебиетке
шолу........................................................................
........................
2. ... ... ... ... ... ... ... ... ... байлау
көрсеткіштері...............................................................
.......................................
2.2.2. Физиологиялық белсенді заттармен өңдеу ... ... ... ... ... ... Толық піспеген бидайдың алшақ будандардың ұрықтарын in vitro
қоректік ... ... ... ... ұрықтардан эмбриоид алу үшін қоректік ортаның әсерін
анықтау.....................................................................
......................................
2.2.5. ... ... ... ... ... ... ... алу үшін 2,4-Д
әсері.......................................................................
......................................................
2.2.7. In vitro жағдайында өсірілетін бидайдың жетілмеген ұрықтарынан
эмбриоидтар мен ... ... алу үшін ... температураның
әсері.......................................................................
......................................................
Қорытынды...............................................................
..........................................
Еңбек
қорғау......................................................................
.................................
Эканомикалық
тиімділік...................................................................
................
Қолданылған ... ауыл ... ... ... саналатын бидай
өнімділігін арттыру жолында сыртқы ... ... ... ... ... ... өнімі мол құнды сорттарын шығарудың маңызы өте зор.
Аталған мақсатқа жету үшін селекция жолымен ... және ... ... ... ... жеткіліксіз. Оның үстіне масақты дәнді
дақылдардың ішінде бидай өсімдігін бір – ... ... ... ... ... Осы орайда биотехнологиялық тәсілді қолдану
арқылы ... ... ... ... ... селекциялық
жұмыстың көлемі мен мерзімін азайтуға мүмкіндік береді және in ... ... ... бар ... ... түр ... алу, ... жұмысының тиімділігін ... ... ... ... ... ... селекция мен
биотехнологияны бір – ... ... ... ... ... ... жұмыстарымен қатар гаплоидтық ... атап ... ... ... ... ... – селекциялық
тәжірибеге жүгінсек, дәнді дақылдардан белгілері ажырамайтын гомозиготалық
формаларда тездетіп алу үшін гаплойдтық ... ... ... ... ... ... әр түрлі селекциялық бағдарламаның
негізгі бөлігіне айналып отыр және гаплоидтардың ең негізгі ерекшелігі ... ... ... уақытта сапалы, құнды, тұрақты гомозиготалық
сорттармақтардың бірнешеуін алуға болады. Сонымен гаплоидтар көмегімен ауру
қоздырғыштарға, төменгі ... ... ... ... ... аталықты немесе аналықты белгісіз себептерден болатын мутацияларды
анықтауға, жеке клетка деңгейінде сұрыптау ... ... ... ... болады.
Селекцияның дәстүрлі тәсілі – ... ... ... және ... ... орын алады. Бар сорттарды ... жаңа ... ... және ... ... ... ... қолдану кезіндегі мәдени өсімдіктердің генофондының
баюына әсер етеді. Алшақ ... ... ... -
тұқымқуалаушылықты қуалауға мүмкіндік береді.
Табиғатта табиғи сұрыптау арқылы әртүрлі ... ... ... ... бойы дамиды. Алшақ будандастыру тәсілі өте қысқа
мезгіл ішінде әртүрлі ... ... ... ... жаңа
формаларын алуға мүмкіндік.
Бидайдың жабайы түрлеріндегі аса құнды белгілерді және ... ... ... ... ауыстыру басты селекциялық ... ... ... ... ... будандасуы, әрине оңай іске
асатын проблема емес. Будандасу мүмкіндігін шектейтін жағдайлар аз емес.
Олардың ... ең бір ... ... ... ... пайда
болған ұрықтар белгілі бір сатыда өз өмірін ... ... ... Оның
себебі физиологиялық және генетикалық сәикессіздік негізінде ... ... ... ... ... бөліп алып, оларды арнайы
жасанды ортада өсіру арқылы ... ... ... ... басты бағыт болып саналады.
Әдебиетке шолу.
Алшақ будандастыру
Селекция нәтижелері және оның ... ... ... бірақта генқорының және оның ішінде бастапқы материалдың маңызы
өте зор. Селекционердің ... ген ... және ... қасиеттері бар
формалар неғұрлым көп болған сайын, оның ... ... ... көп ... яғни ... үшін ... формаларды дұрыс таңдай
алады.
Қазіргі селекцияда әртүрлі көзқарас және ... ... ... әр ... ... ... Жаңа сорттар шығару
техналогиясы әрдайым жетілдіріліп, оның тәсілдеріде дамып ... ... ... ... ... ... ... және селекцияда алатын орны ерекше. Алшақ будандастыру ... ... ... соттарды жақсартуда, тіпті өсімдіктің жаңа, құнды
формалардыжәне түрлерін алуда, яғни мәдени өсімдіктерді алуда ... ... ... ... ол ... ең бір ... ... қуалаушылық негізінде жаңа түрлердің формалардың пайда
болуына және ... ... ... ... ... ... ... арқылы әртүрлі түрдің пайда ... ... бойы ... Ал алшақ будандастыру ... өте ... ... ... ... ... арқылы өсімдіктің жаңа
формаларын алуға ... ... ... ... ... ... програмдық және
постгамдық бірікпеушіліктерге байланысты. Програмдық бірікпеушілік –
тозаңдалған жұптарды ... ... өзін ... ... ... ... Оның ... тозаңның қысқа мерзім өмір
сүрді. Аталық және аналық гаметалардың әр ... ... ... жұптардың
аналық таяқшасының тозаңдық түтікшесінің ұзындықтарының әр ... ... ... ... ... ... ... шамасы
келмейтіндігі, жұптардың генетикалық келіспеушілігі, аталық ... ... ... ... ... ... өсу, тозаңдалуы кезінде келіспеушілік гендері
қарқынды қызмет ... ... ... ... ... клеткаларында храмасомалардың генетикалық жойылуы байқалады.
Постгамдық келіспеушілік будандастырудан кейін байқалады.
Бірақта, өмірге ... ... ... алу тым қиын екенін байқап
кету керек. Оразалиевтың, Қожахметовтың зерттеуі бойынша будандардың өмірге
бейімсіздігінің ... ... ... ... ... ... қабаттың және ұрықтың дұрыс дамымағаны.
Постгамдық келіспеушілікті жеңу үшін эффективті түрде ұрықты жасанды
ортада өсіру тәсілі қолданады.
Бидайдың ... ... аса ... ... және ... ... ... сорттарға ауыстыру басты селекциялық міндеттерге
жатады.
Бірақ бидайдың басқа жабайы түрлермен будандасуы, әрине оңай ... ... ... ... ... ... ... аз емес.
Олардың ішіндегі ең бір бостысы түраралық будандастыру барысында пайда
болған ұрықтар ... бір ... өз ... ... ... ... ... физиологиялық және генетикалық сәикессіздік негізінде ... ... ... ... ... ... ... оларды арнайы
жасанды ортада өсіру ... ... ... будандар алу
биотехналогияда басты бағыт болып саналады.
Бидай дақылының көптген түрлерінің ... ... жоқ ... және ... ... тұзға, суыққа, құрғақшылыққа
төзімділігі жағынан олар донорлық қасиетттің негізгі көзі болып саналады.
Жабайы ... ... ... ... ... ... көп мөлшері
жинақталған.
Алшақ будандарды алу 20 комбинация бойынша жұмыс жүргізілді. ... ... ... ... ... ... ал 3-5 тәуліктен
соң жабайы бидай түрлерімен будандастыру Р.А. ... О.Ш. ... ... ... ... жүргізілді. Будандастырудан кейін 10-30 тәулік
жетіліп-піспеген ұрықтар өсімдіктен бөлініп алынады.
Triticum aestivum L мен арасынан алынған будан негізінен ... ... және ... ... ... жаңа материалдар шығару
бағытын көздейді. Жалпы алғанда бидайды түр ... және туыс ...... ... орта әсеріне төзімділігін,
ауруғатөзімділігін және бидай ... ... ... ... будандандастыру барысында дән байлау көрсеткіші жаздық бидай
будандарында 1,1 – 24,4 % ... ... Бұл ... түрлердің және
туыстардың генетикалық алшақтығына тікелей байланысты ... ... мен ... ... ... ... ұрықтарын қараңғылықта өсірді. Бірақ
кейбір жұмыстарда мәдени бидай ұрықтарынан эмбриоид пайда болуына жарықтың
жоғарғы әсер ... ( Duysen, Medich 1987, ... 1991) ... Medich (1987) ... ... жарық сапасының әсері
зерттелді. ... ... ... ... өсуі ... 11,6 ... ... -34,7 % ; 450 нм ұзын толқынды сәулелендіруде сәикесінше
29,2 % және 38,9 %; 650 нм - 26,9 % және 39,1 %, ... ... ... ... - 15,7 % және 10,4 % - ды құрады. ... ... тұр, ... ... ... ... қабылдайды, ал
тритикале – қызыл түсті жақсы қабылдайды. ... ... ... табысты
жұмыс жүргізу үшін жарықтың түсуі ғана емес, оның ... ... ... ... эмбриоидттар дамуы үшін тиімді температура 26-28° С
болып табылады ( Zheng , 2003).
Қоректік орта құрамы.
1. Тұздар.
Әдебиеттерде тұздардың мәдени ... ... ... ... ... ... ... Эмбриодегенез үшін қоректік ортада
азоттың құрамы маңызды роль атқаратыны көрсетілген болатын (Jahn and ... ... ... үшін ... ... аммонилі азот лайықты
екені анықталған. ( Mordhorst and Lorz, 1993). Эмбриоидтар инициациясының
пропорциясы NO3 – тің NH4 3 – 4 тің 1 – ге ... өссе (Feng , Ouyang ... ... Simonson et al., 1997). ... ... et ... 5 ... орта салыстырылды 85D 12 ( Liang ), N 6, Mурасиге -
Скуга , Рotato 1 және Рotato 1/ ... - ... ... МС және Р 1/ ... ... ... инициациясының жиілігін ... ... ... МС ... төменгі көрсеткіш көрсетуі
иондардың пропорциясынаң болуы мүмкін NO3 – тің NH4. МС ... NO3 – тің NH4 1,9 ... сол ... 85 D 12 мен ... пропорциясы 4,7 және 4,0 сәйкес. Бидай ұрығының
қоректік ортасының құрамына соңғы уақытта глютаминді ... ... ) жиі ... ... деңгейі бидай эмбриогенезі үшін маңызды болып келеді.
(Triticum aestivum L) (Cho, Kasha. 1989) ... et al., ... ... ... ... тканьдарында этиленнің өндірісін
ынталандыратыны белгілі. ... АgNO3 - тің ... ... үшін
бірнеше жұмыстар жүргізілген. АgNO3 кейбір ұрықтар үшін жағымды әсер ... et al., 1995; ... et al., 1988) ал ... үшін ... етті (Ghaemi et al., 1994). Васильева С.В. (1996) ... ... ... ... АgNO3 – тің әсері болмаған. Simonson et al.
(1997) зерттеулері бойынша күміс нитраты зиянды ... ... ... ... ... АgNO3 эмбриоидтардың соңғы ортасына этилендерді
үлкен көлемде шығару үшін кері әсер ... ол ... ... ... ... et al., 1987).
2. Гармондар.
Қоректік ортаның құрамына фитогармондардың ... ... ... ... ... in vitro ... өсіріп, олардан
эмбриодтар алу маңызы зор. ... ... ... ... бірі ... ... бидай ұрықтарының жауап беру
фокторы ретінде (Ball et al., 1993; Kasha et al., 1989; Liang et al ... Ouyang, 1986). ... ... үшін әр ... ... ішінде,
синтетикалық алынған 2,4 Д – көп қолданылатын фитогормон (Zheng and ... ... ... ... 1,0-8,0 мг / л 2,4- Д ... ең аз
мөлшерде 45 күн эмбриоидтарды регенерант өсімдіктер өсіретін ортаға
көшіргенге дейін ... ... ... 2,4- Д – ден ... ... ... (α – НСҚ) ... ( БАП ), индолил сірне ... ИСҚ ), ... және ... ... ... ... үшін ... Nagmani 1989; Ye et al. 1985). Өсімдіктің өсуіне реттегіштерді
белгілі бір құрамда ... ... ... жоқ, эмбриоидтар алуда
реттеуіштерді аз ... ... ... ... бар (Hu and ... Zheng et al., 2001; Liu et al., 2002) . ... ... ... ... ... ортақ комбинациясы болмайды. Іn vitro ... ... ... ... ала ... ... сапасы және генатип варияциясы бойынша өсу реттегіштерінің
үйлесімі қолданылады. ... ... ... бастапқы даму
кезеңінде қолданған қолайлы болады, нәтижесінде эмбриодтар санының бір
уақытта көбеюін және ... ... ... ... ( Zheng ... ., ... Көміртек қайнарлары
Бидай ұрықтарына әр түрлі көміртек көздері ... ... ... ... ... ксилоза және басқалары. Осылардың
арасында қажеттісі сахароза, оның 6% 12% ... ... ... (Хохлов және басқалары 1976; Chu & Hill 1988; Суханов және ... Dunwell, 1985). ... ... ... эмбриоид өсуіне
сахароза мен глюкозаның комбинациясы қолайлы екендігі зерттелді ... Chu et al. (1990), ... ... және ... ... сахарозамен салыстырып, глюкозаны қолданып жақсы ... ... ... ... ... ... және фруктоза
жақсырақ болды (Chu et al., 1990). Эмбриоидтардан регенерант өсімдіктер
өсетін 0,21 м глюкозасы бар ... ... ... 40-90 % ... ... ... ал сахарозаны қолданғанда 0-30 % – ғана өсті. Барлық
генотиптер үшін ... ... орта ең аз ... ... Navarro ... et al (1994) ... ұрықтарының өсуіне көміртегі ретінде галактоза,
манноза, мальтоза + ... ... ... ... ... ... орта ... және жасыл регенерант өсімдіктердің,
саны жағынан ең ... ... ... ... ... ... күрт храмасома санының екі еселенуін байқалады ( Navarro - Alvarez
et al., 1994). ... ... ... глюкоза немесе фруктозасы бар
қоректік ортада жүргізген клеткалардың өлуіне ... ... ал ... ... ... ... (Scott and Lyne,
1994 a Jahn and Lorz, 1995 цитатасы ... ... ... ... мен ... ... соның қатысуымен клеткалар өсуі басқа
зерттеулерде көрсетілген болатын (Jahn and Lorz, 1995 пен ... ... ... ... ... ... ... және
осмотика ретінде малльтоза қолданылады (Hunter, 1988; Orshinsky et al ... Mejza et al., 1993; Karsai еt al., 1994; Scott & Lyne Robert ... Marjatta - ... et al., 1995; Moieni & Sarrafi, 1996; ... т.б. 1997). Оқшауланған ұрықтар мәдениетіне мальтозаның кері әсері,
тек микроспоралардың ерте өсу кезеңінде аштыққа ... ... ... ... ... аз ... ... (Zheng et al., 2003).
4. Органикалық қоспалар
Эмбриоидтар мен жасыл регенеранты өсімдіктердің шығу санын арттыру үшін
әр ... ... ... ... кокос сүті, картоп экстракттары
жиі қолданылады (Chuang et al., 1978; Rao, Mehta 1968; Wang, Hu ... 1988; Chaemi M. Et al., 1994, 1995; ... С.В. 1996; ... 1989, Chu et al., 1990). ... ... ... ұрықтарын өсіру
үшін картоп экстракты көбіне ұсынылады, бірақ оның құрамы және оның қалай
жұмыс істейтіні әлі анықталмаған. ... ... ... 10 % ... ... ... (Schae afer et al., 1979; De Dyser Henry ... 1984; Дьячук және т.б. 1986). Табиғи таза ... тек ... ... ғана ... ... гель түзуші ретінде де қолданылады (Sorvari,
Schieder, 1987). Басқа тәжрибелерде (као, 1981) какос сүтімен бірге ...... ... глицин сияқты қоспаларда қосылады. Бидай
ұрықтарының ... ... ... ... бар ... ... ... (Henry, De Buyser, 1981).
5. Амин қышқылдары
Әртүрлі тканьдар мен оқшауланған ұрықтарды in vitro ... ... ... азотпен қамтамасыз етуші ретінде қолданды. Мәдени
өсімдіктердің соматикалық тканьдері өсетін қоректік орталарға әр ... ... ... олар in vitro ... ... өсуі мен дамуын
ыталандырады (Chibbar et al., 1987; Duncan 1987; Mizonob et al., ... ... ... ... органдарының өсіруінде аналитикалық
нәтижелер алынған (Hu, Sanderland 1981; Wang et al., 1988). Бидай ... ... ... 2 мг/л (Liang et al., 1987;), ... ... (Zhong et al., 1987), Zhou konzak 1989; xu and Sunder land, ... 100-500 мг/л (Sovinov et al., 1981; Huang, 1982;) және ... қоспалары (Chu 1978) қолданылған.
6. Ортаның рН – көрсеткіші
Қоректік ортаның рН көрсеткіші басты факторлардың бірі ... ... ... үшін ... ... рН көрсеткіші 5,6-6,0. Кейбір кезде рН
көрсеткіштің жоғары ... ... ... ... ... ... Бидай ұрықтарының мәдениетінде элебриондтардың өсуін тездету де
рН 4,6 төменгі көрсеткіші қолайлы болатынын Васильев көрсеткен. Эмбриоидтар
индукциясының жоғарылауына төменгі рН ... 4,8 ... ... 5,8 ... қарағанда (Karsai I. Et al., 1994. Chu et al., 1990) ... ... ... ... ... рН 5,4 жақсы көрсеткіш
көрсеткен.
Сонымен қатар рН-тың 7,0 жоғарғы көрсеткішін нәтижелерінде ... ... ... бар (In drian to et al., 1999; ... et ... Zheng et al., 2001; 2002; Liu et al., 2002; ... et al., 2001)
6,5 pH-ты қоректік ортаны, ал Zheng et al., 2001; 2002; Liu et al., 2002; ... ... Гель ... ... ... ... ... гельрит)
Гельді агент – қоректік орта құрамындағы ең маңызды ... ... ... 1992). ... дәнділердің ұрықтарын зерттеуде көбінесе гель
түзуші ... агар / ... ... ... Агар ... ... көрсетілген болатын, олардың әсерінен ұрықтар өсіру
кезеңінде жетілмеген ... ... ала ... ... ... and Konlenbach, 1976). Қоректік ортаға активтенген көмірді қосқан
эмбриогенді, әсіресе ұрықтардың регенерант өсімдік ... ... ... 1978; ... et al., 1982). ... ингибитрлі
қасиетіне байланысты, басқада гельді агенттер зерттелді, крахмал ... ... ... жүгері крахмалмен алмастырғанда бидай ұрықтары
тезірек өсті. Rubezonski et al., (1991) (Simonson and Baenziger 1992 ... ... ... ... ұрықтарының өсуі үшін пайдалы екенін
айтты. Жүгері крахмалы мен бидай ... ... ... эмброидтардан
регенерант өсу жиілігі (0,20-0,22 сәйкесінше) жоғары болатынын (Simonson
and Baenziger 1992) ... ... ... ... үшін агар және ... ... күшті болып шықты (Atanassov et al., 1995; Novotny,
et al., 2000; Flehinghaus et al., 1991).
8. Сұйық қоректік ... ... үшін ... ... ортаны да қолдануға болады, оларға
гель түзуші заттар қосылмайды. Сұйық ... ... ... (Wei 1982;
Зайкина, 1987) мен эмбриоидтардың (Sunderland, 1979; Dun Well 1986) ... ... ... жетілмеген ұрықтардың бір деңгейде өсуін
қамтамасыз етеді (Sunderland, 1979). ... ... ... ... полимерлер болады, мысалға фиколл және полиэтиленгликоль. Расында ... (200 мг/л) ... ... ... қолдансақ, ұрықтар батпай
ортаның бетінде өсе ... және ... мен ... шығуын
жақсартады (Као 1981; Као, Horn 1982) және альбеностар санын ... Konzak 1989). Cistue et al., (1985) ... ... – 400 400 ... ... шығуы едәуір көбейтті. Эмбриоидтардың және
регенерант өсімдіктердің ... ... (2 %) ... ... Thorn (1988) (1997 Simonson et al., ... ... мен фиколлонды қосып қолдануға болады. (Kao, Horn 1999).
Эмбриоидтардың пісіп жетілуі
Эмбриоидтар белгілі бір мөлшерге жеткенде (диаметрі 2 мм ... ... ... (Jahne and Lorz, 1995) немесе қатты (Zheng ... ... ... ... ... ... үшін ... қолданылатыны 190-2 қоректік орта (Zhuand and Xu, 1983). Эмбриоидтарды
гармонсыз ортаға көшіргеннен кейін олар ... ... ... 5-7 ... жасыл өсімдіктер пайда болуы және олардың ... 10-14 ... ... даму ... ... ... топыраққа
көшіріледі және жылы жайда бақыланады. Эмбриоидтарды даму ортасына ... ... ... өйткені эмбриоидтардың индукциялық процессі болып
саналады, ол эмбриоидтардың бірінші партиясын көшіру ... ... ... ... белгілеп қою маңызды.
Индукциялық мәдениетте дамуынан кейін эмбриоидтардың даму уақытын
азайту үшін, эмбриоидтарды даму ... ... ... ... орта жиі ... (Zheng et al., 2001; Liu et al., ... ... бөлім.
2.1. Зерттеу нысаны және әдістері.
Алшақ будандастыру тәсілі қазіргі егіліп ... ... ... ... ... ... ... және түрлерін алуда,
яғни мәдени өсімдіктерді алуда қолданылды. Бұл мақсатқа жету үшін ... және ... ... ... үшін ең ... өнімді күздік бидайдың ... ... 24, ... ... және жаздық бидайдың
Казахстанская 30, Казахстанская 10, Лютесценс 70, Казахстанская раннеспелая
сорттары аналық материал ретінде пайдаланылды.
Аталық ... ... ... ... ... ... timopheevi Zhuk хромосома саны 2n =28, тетраплоидты түр.
Көне бидай ... ... ... сынғыш және масақ үгітілуі өте қиын. Тат
және күйе ауруларына иммунететті өте ... ... ... ... ... ... түр, 2n =28, жаңа бидай түрі
Triticum timopheevi ... ... ... ... ... қара ... өте
тығыз, оңай үгітіледі. Ең иммунды түр.
Пырей (Agropyrum gloucum) көп жылдық астық тұқымдас, қысқы жағдайға,
тұзға және вирустарға төзімді;
Aegylops ... ... (2n =28 ...... ... ... материалдарды пайдалану арқылы түраралық және туысаралық будандар
алынды.
Алшақ будандарды алу 20 ... ... ... ... Аналық
формалардағы тозаңдарды жалпы қабылданған тәсіл бойынша, ал 3 – 5 ... ... ... ... ... Р.А. О.Ш. ... (1981) ұсынған
тәсіл бойынша жүргізілді. Будандастырудан кейін 10 – 30 тәулік жетіліп –
піспеген ұрықтар ... ... ... ... ... ... аз емес. Олардың ішіндегі
ең бір бастысы түраралық ... ... ... ... ... бір сатыда өз өмірін тоқтатып, ... ... Оның ... және ... сәикессіздік негізінде қалыптасады.
Сондықтан өсімдіктен ұрықтарды жетілмеген күиінде бөліп алып, оларды арнайы
жасанды ортада ... ... ... ... ... ... басты бағыт болып саналады.
Піспеген ұрықтар 70 % этамол ... 7 ... ... сумен 3 рет шайылды. Алғашқыда 12 – 14 ... ... ... ... t( 26( С термостат жағдайында өсірілді,
ал одан кейін жарық бөлмеде (жарықтылықты 1500 – 2000 мл) сол ... % ... ... ... ... Осы ...... тікелей эмбриоид түзе бастады.
Тәжірбиеде бидай өсімдігінің жетілмеген ұрықтары қолданылады. Оларға
арнайы жасанды қоректік орталар таңдап алынды.
Алынған ... in vitro ... ... ... толық
жетілген регенерант өсімдік алынғанша әр түрлі ... ... ... ... ... алу үшін әр ... Зерттеу нәтижелері
2.2.1. Алшақ будандастырудағы бидайдың тұқым байлау көрсеткіштері.
T.timopheevi және T.militinae 28 және 42 ... ... ... қасиеттері бойынша оқшауланған турлерге жатады.
T.aestivum бидайын T.timopheevi Zhuk ... ... ... ... болуы 50%-тен кем болмайтыны көптеген зерттеулермен анықталды.Осы екі
түр аралық будан ... ... ген ... ... ... ұрпағының
ұрықсыз болуы. Әртүрлі авторлардың мәліметі бойынша будандастыру ... ... ... онай бір бөліктен ондаған пайыз арасында ... aestivum L мен ... ... ... будан негізінен
жергілікті әсерге ... және ... ... ... ... шығару бағытын көздейді. Жалпы алғанда бидайды түр аралық және
туыс аралық будандастыру – ... ... орта ... ... және ... сапасын арттыру мақсатында жүргізіледі.
Алшақ будандандастыру барысында дән байлау көрсеткіші жаздық бидай
будандарында 1,1 – 24,4 % ... ... (1 ... Ең ... ... Казахстанская 30 х T.militinae комбинация бойынша болды (24,4%), ал
ең аз ... 70 х ... 1,1%. Бұл ... ... ... ... ... тікелей байланысты екені белгілі.
Күздік бидайды алшақ будандастыру жағдайында дән байлау көрсеткіші 0,7-17,2
% арасын ... ... дән ... ... ... х ... %), ал аз ... Комсомольская 1 х T.militinae комбинациясына тән
болды ( 0,7 %). ... ... ... 2 ... ... ... будандастыру арқылы алынған тұқым мөлшері ... ... ... келе ... ... ... ... өңдеу тәсілімен алшақ будандастыру
барысында тұқым байлау мүмкіндігін арттыру
Алшақ будандастыру нәтижесін ұлғайту мақсатында гүлдерді тозаңданған
масақты ... үш ... ... ... қышқылының ерітіндісімен
бүркіп өңделеді. Масақтарды өңдеу мына нұсқаулар бойынша жүргізіледі:
1. бақылау ... ... ... (15 ... ... қышқылы + бор қышқылы (75 мг/л + 15 мг/л)
4. бор қышқылы (15 ... ... ... өсімдіктерден микро элементтермен,
бор қышқылымен өңдеу, қолайлы жағдай жасап, ұрықтың өсуіне және дамуына ... ... ... және бор ... ... масақтарды
өңдеу нәтижесі 3 комбинация бойынша Казахстанская 10 х T.militinae, ... ... ... 30 х ... 3 ... ... көрсетілген мәліметтер бойынша ... ... ... ... ... 8,2-ден 39,1 % арасында дән
байлауды қамтамасыз ... ... ... ... ... ( гибберелл қышқылы, бор қышқылы) қолдануға байланысты оң әсер
берді.
Казахстанская 10 х ... ... ... ... + бор ... 15 мг/л нұсқасы бойынша ерекше көзге түсті (39,1%).
Тұқым байлау көрсеткіші бақылау нұсқасына қарағанда 22,5%-ға ... ал ... 16,6% ... х T.militinae комбинациясы бойынша -28,4% болды, олар ... ... 17,9% және 21,0% ... артық болды.
Бор қышқылы жеке өзін қолдану сондайлық әсер етпеді.
Сонымен, будандастыру кезінде ұрықтардың тез өсіп-жетілуін реттеу ... 75 мг/л ... ... + ... бор ... ... тұқым байлау көрсеткішін арттыратыннын тәжірибе жүзінде
толықтай дәлелдеді.
Тұқым ... ... ... ... ... ... ... өңдеу тәсілі осы проблеманы шешудегі маңызы зор.
2.2.3. Толық піспеген бидайдың алшақ будандардың ұрықтарын in vitro
қоректік ортаға отырғызу мерзімін ... ... ... ... бірі in vitro
жағдайында өсіру кезеңдерін оқтайландыру болып саналады. ... ... ... vitro ... екі ... ... біріншісі – ұрықтарды өсіру, ал
екіншісі – ... ... ... эмбриоидтарды өсіру ... ... алу ... ... ... және ... саналады. Регенерациялау in vitro жағдайында көптеген өсімдіктер ... ... ... ... тұқымдас өсімдіктерді регенерациялау ... ... ... яғни ... ... жағдайдан шығып,
эмбриоидарға айналуы, одан әрі морфогенез процесіне өсу ... ... ... қарағанда күрделі болып келеді.
Біздің тәжірбиеде буданның ұрықтарын in vitro жағдайында өсіру үшін
қай ... ... ... алу ... ... ... үш
комбинация байынша: Жетісу х T. ... ... x T. ... - T. ... ... Ұрықтар будандастырудан 10, 14, ... 30 ... соң ... ... ... in vitro жағдайында
өсірілді. In vitro жағдайындағы олардың дамуы 3 кестеде көрсетіліп отыр. 10
тәуліктен кейін бөлінген ... ... 0,5-1,0 мм ... олар ... эмбриоид түзбеді. Ал 14 тәуліктен кеиін бөлініп алынған ... 3 ... ... (4 ... ... ... (1,3-1,5 мм), ... дамыды. 18 тәуліктен кейін ұрықтар көлемі 1,5-1,8 мм құрады,
олар өсімдіктер түзді. Ал 22 ... ... ... ... 1,8-2,2 мм
көлемге жетіп, эмбриоид түзді, бірақ тікелей өсімдіктерге айналмады.
3 ... ... ... ... ... түзу және ... ұрықтардың пісіп жетілу мерзіміне байланысты өзгеруі.
|Комбина – | ... ... ... ... ... | |
| |10 |14 |18 |22 |30 ... көлемі ( мм ) ... х |0,5 |1,3 |1,5 |1,8 |2,0 ... ... | | | | |
| ... ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... х |0,7 |1,5 |1,8 |2,0 |2,2 ... Timopheev| | | | | |
| ... ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... х |1,0 |1,4 |1,8 |2,2 |2,5 ... ... | | | | |
| ... ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
30 ... ... (2,0 – 2,5 мм ) ... түзді, бірақ кейіннен
қоңырланып, некрозға ұшырады.
Жүргізілген тәжірбиенің қорытындысынан туындаған ең ... ... ... піспеген 14 – 16 тәуліктік, 1,8 мм ұрықтарды қоректік
орталарға ... ... ... Осы ... in vitro ... пайда болуы жоғары болады.
Сонымен қатар in vitro жағдайында өсірілген будан ... ... ... ... ... ... өміршеңдігі жоғары болатындығы
анықталды ( 5 сурет ).
2.2.4. Жетілмеген ұрықтардан эмбриоид алу үшін қоректік ортаның ... ... ... ... ... орта ... белгілі. Клетканы, ұлпаны және органдарды өсіру практикасында
қолданылатын ортақ (Murashide and Skood, 1986), ... ... ... Б5 (Gamborg et al., 1986) ... ... да, ... ... қазіргі уақытта : N6 (Chuang, Oyang, 1978), С17 орта (Wang and ... 85D12 (Liang et al., 1987), W14 ... ... al., 1989), СНВ – ... (Chu et al., 1990), NPB – 99 ... (Konzak et al., 1999) және
олардың модификациясы қолдануда. Регенерант өсімдік алу үшін ... ... ... 190-2 (Zhuang and Xu, 1962) және Мурасиге - Скуга
(Murashide and Scood, 1962) және ... ... ... ... бір – ... ... ... ерекшелінеді. Қоректік орта
құрамына макро және ... ... ... амин ... ... ... компонентер кіреді.
Дәнді дақылдарды өсіру үшін қоректік орта ... ... ... ... екені көрсетілген болатын (Jahn and Lorz, 1995).
Кейінгі кезде бидай ұрықтарының өсуіне қоректік орта ... ... ... ... (Navarro - Alvarez et al., 1994; ... et al., 1995;
Puolimatka et al., 1996; Hu and Kasha, 1997; Hansen and ... ... et al., 1999; Holme et al., 1999; ... 1999; Zheng et al.,
2001; Indrianto et al., 2001; Folling and Olesen, 2001; Liu et al., ... et al ... ... ... жетілмеген ұрықтардан эмбриоид алу үшін
жақсы ... ... ... ... ... ... Бұл тәжірибиеде бес мәдени ортаның әсерін зерттеу үшін ... GB, MS, СНВ 2 және ... ... пен зерттеу амалдарына байланысты эмбриойдтардың
немесе каллустардың шығуы айрықша қажет ... ... мен ... жиілігі тәуелсіз берілетін белгілер болып есептелінеді, сондықтан
эмбриойдтар мен каллустар үшін әр ... ... орта мен ... ... ... ... қатар қоректік орта мен ... ... және ... ... ... ... ... немесе каллустардан кесірлі өсімдіктер өсірлуі мүмкін.
Эмбриойдтардың құрылуы.
Барлық ... ... ... құрылды (кесте 1). N6 қоректік
ортасында эмбриодтардың шығуы ... (7,14%). Осы ... СНВ ... ... ... ... (6,17%). Ал MS, GB 5 және Blaydes
орталары ... ... ... (3,70; 3,17 және 1,39%, ... ).
Бидайдың жетілмеген ұрықтарынан эмбриоид және каллустың құрылуы.
|Орта ... ... ... % | |
|варианты.|ұрық саны.|р саны. |саны. |% | | ... |126 |9 |0 |7,14 |0 | ... |126 |4 |2 |3,17 |1,59 | ... |108 |4 |0 |3,70 |0 | ... |162 |10 |0 |6,17 |0 | ... |144 |2 |3 |1,39 |2,08 | ... құруы.
Каллус GB 5(1,59%) және Blaydes (2,08%) орталарында құрылды. Ал N6,
MS және СНВ 2 орталарында каллус ... ... ... бес ... ... нитрат және аммонилі
азот пропорциялары 2 ... ...... ... ... және аммонилі азоттың қатынасы.
|Орта ... ... Б 5|N 6 |МС |CHB-2 ... |42,36 |41,95 |14,6 |6,58 |14,6 ... |- |- |- |+ ... ... ... жетілмеген ұрықтар үшін N6 және СНВ2
орталары жақсы нәтиже ... Екі ... да ... және ... ... ... (14,6) МС ... қарағанда екі еседей көп. N6 ортасынан
СНВ2 ортасы аммонилі азоттың төмен концентрациясынан басқа да, микро тұздар
мен ... саны және ... ... болуымен N6 – дан ерекшеленеді.
Жетілмеген ұрықтар эмбриогенезіне глютаминнің ... ... ... ... et al., 1996). Blaydes, МС және GB 5 ... осы ... төмен көрсеткіш көрсетті, сондай – ақ N 6 ... ... ... саны және сапасы жағынан да ... ... N 6 ... ... ... ... болғанымен, N 6 ортасы витаминдер
құрамымен ерекшелінеді. МС және GB 5 ... ... ... бай, N ... ... ... ... құрылуына рН әсері.
Қоректік ортаның рН көрсеткіші басты факторлардың бірі болып
табылады. Жетілмеген ... ... үшін ... ортаның рН көрсеткіші
5,6-6,0. Кейбір кезде рН көрсеткіштің төмен болуы эмбриоидтардың шығуына
қолайырақ. Бидайдың ... ... ... ... ... 4,6 төменгі көрсеткіші қолайлы болатынын Васильев көрсеткен. Эмбриоидтар
индукциясының жоғарылауына төменгі рН көрсеткіш 4,8 мықты ... 5,8 ... ... (Karsai I. Et al., 1994). Chu et al., (1990) ... ... ... қоректік ортаның рН 5,4 жақсы көрсеткіш
көрсеткен.
Біздің тәжірбиеде біз ... (5,1) және ... (6,3) рН ... ... ... ... әсерін тексердік (кесте – 2). 5,7
рн көрсеткіші бақылау ...... ... ... ... ... тозаңдарының андроклинді
құрылымның шығуына рн әсері.
|Жетіл| |Жетілм|Эмбриои| |Барлық | ... | ... ... |д | ... | |өсімд| | ... | ... ... | ... | |. | | |
| | ... | | | ... | |
| | | | | | | |і | | ... |312 |5 |1 |1.60 |0,32 |2 |0,64 |1 |0,32 ... |216 |12 |8 |5,56 |3,70 |7 |3,24 |3 |1,39 ... |216 |6 |5 |2,78 |2,31 |3 |1,39 |0 |0,00 ... |216 |2 |4 |0,93 |1,85 |1 |0,46 |0 |0,00 ... |216 |2 |0 |0,93 |0,00 |1 |0,46 |0 |0,00 ... |180 |0 |0 |0,00 |0,00 |0 |0,00 |0 |0,00 ... ... – Д-ның 0,5 мг/л концентрациясының эмбриоидтық шығу жиілігі 1,68
% эмбриоидтардың ... 1,0 мг/л 2,4 – Д ... ... болды (5,56 %
) 2,0 мг/л 2,4 – Д ... ... шығу ... 2,78 %. ... 7,0 мг/л 2,4 – Д ... ... шығу жиілігі 0,93 %.
10,0 мг/л 2,4 – Д концентрацияда эмбриоидтардтар шыққан жоқ.
Каллус түзілу.
2,4 – Д-ның 0,5 мг/л ... шығу ... 1,92 %. ... 1,0 мг/л 2,4 – Д ... максимальды болды (3,70 %). 2,0 және 4,0
мг/л 2,4 – Д концентрацияда каллустың шығу жиілігі 2,31 және 1,85 % ... - 10,0 мг/л 2,4 – Д ... ... ... ... ... In vitro ... өсірілетін бидайдың жетілмеген ұрықтарынан
эмбриоидтар мен регенерант өсімдік алу үшін төменгі ... ... ... ... ... ұрықтарды қоректік ортаға
отырғызу алдында ... ... ... ... ... ... өңдеу 6-8 күндей уақыт үнемдеуге, үлкен көлемді ... ... ... Эмбриоидтарды оптимальді төменгі температурада
өңдегенше. Біз іn vitro ... ... ... ... жатқан
жетілмеген ұрықтар үшін (+3;-5 С) төменгі температурамен ... 5 ... ... әсер ... зерттедік. Зерттеуге 11 сортын алып олардан
эмбриоидтар мен жасыл өсімдіктердің құрылу ... ... ... ... ... және регенерант өсімдік
шығару процесіне қабілетті болды. Эмбриоидтың ... ... 30 ... (9,24%) ... ... ... Бір белгі бойынша
жоғарғы көрсеткішті: Казахстанская 10 х ... ... ... ... х ... (8,99; 8,65; 6,32%) ... ... ... х ... (3,70%) ... шығу жиілігінің жоғарғы көрсеткіші Казахстанская 10 ... (3,70%) ... ... х ... ... ... ... х T.timopheevi (3,26, 3,24, 2,11%) ... ... ... ... Прогресс х T.militinae (0,88%)
көрсетті. Жасыл ... ... ... ... 30 х ... (1,99 %) ... Сәл төменгі көрсеткішті
Қарлығаш х T.militinae және Казахстанская 10 х ... (1,08 ... ... ... ... ... Лютесценс 70 х T.timopheevi
және Стекловидная х T.timopheevi байқалған жоқ. ... ... ... ортақ есептеу бойынша эмбриоидтар, барлық ... ... ... шығу ... 5,09%; 1,92 %; 0,58%; және 1,34% ... кесте In vitro жағдайында өсірілетін бидайдың жетілмеген ұрықтарынан
эмбриоидтар мен ... ... алу үшін ... ... әсері
(+3 -5 С, 5 күн).
| ... |БӨ ... |ЖӨ |
| |ген |д саны |д ... ... |
| ... |% |т саны БӨ| ... | |
| ... | | | | ... ЖӨ | ... |184 |17 |9,24 |6 |3,26 |2 |1,09 ... х | | | | | | | ... | | | | | | | ... |189 |17 |8,99 |7 |3,70 |2 |1,06 ... х | | | | | | | ... | | | | | | | ... х |185 |16 |8,65 |6 |3,24 |2 |1,08 ... | | | | | | | ... |190 |12 |6,32 |4 |2,11 |1 |0,53 ... | | | | | | | ... 70 х|188 |8 |4,26 |3 |1,60 |1 |0,53 ... | | | | | | | ... |182 |7 |3,85 |3 |1,65 |1 |0,55 ... х | | | | | | | ... | | | | | | | ... |183 |7 |3,83 |3 |1,64 |1 |0,55 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... 70 х|208 |6 |2,88 |2 |0,96 |0 |0,00 ... | | | | | | | ... х|187 |5 |2,67 |2 |1,07 |0 |0,00 ... | | | | | | | ... |188 |5 |2,66 |2 |1,06 |1 |0,53 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |226 |6 |2,65 |2 |0,88 |1 |0,44 ... | | | | | | | |
In vitro ... ... ... ... ... ... барлық өсімдіктер, жасыл өсімдіктер регенерациясына жағымсыз
әсер көрсеткен жоқ. Бұл бізге уақыт, ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді.
Қорытынды
Туыс аралық будандастырудан байланған тұқым ... ... ... ... ... 1,1 – 24,4 %, ... бидайда 0,7 –
17,2 % аралығында ... ... ... ... көрсеткіш гибрелл қышқылы ( 75
мг/л ) + бор ... ( 15 мг/л ) ... ... ... ... арқылы 22,5 % - ке дейін арттыруға болатыны анықталды.
Алшақ ... ... in vitro ... ... ... өсімдіктен 14 – 16 тәуліктен соң 18 мм болған кезде бөлу ең қолайлы
даму сатысы болып ... ... ... ... эмбриоидогенез және өсімдік
регенерациясына қоректік ортаның әсерін анықтағанда, ... ... ... N6 және СНВ 2 ... ... ... ... болды.
Эмбриоид құрылуына pH анықтағанда, pH қоректік ортаның 5,1 – ден 5,7
– ге және 6,3 ... ... ... ... және ... регенерациясының өсу жиілігі де өседі. ... ... ... ... және барлық өсімдік ... ... ... ... 6,3 pH ... ал 5,7 pH орташа ... pH ... ... ... ... бойынша.
Бидайдың жетілмеген ұрықтарынан эмбиоид өсуіне 2,4 – Д әсерін
анықтағанда, 1,0 мг/л 2,4 – Д ... ... ... шығуы максимальды жиілік көрсетті. Концентрацияны жоғарлатқан
сайын эмбриоидтар мен каллустар түзілуі төмендей түсті.
Осы тәжірбиелерді жүргізу арқылы жетілмеген ... ... ... алу үшін қай қоректік ортаны пайдалану тиімді ... ... Д ... ... мөлшері керек екенін, және қандай pH ортаны қолдану
тиімді екенін анықтадық.
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... И.А. ... ... и задачи селекционно-семеноводческой
работы восточном селекционном центре. // С. нау.тр.: Селекция зерновых
культур. -Алма-Ата. – 1983. – С.5-13.
2. ... В.П., ... П.Д., ... Е.А., ... ... ... ... при использовании культуры тканей in
vitro. //Достижение ... ... ... ... Черновцы,
14-16 окт., - 1991 т. 1, С.41.
3. Бомбе Н.А. Изучение мутационной изменчивости индурцированной ... на ... ... ... ... ... ... – 1986.
4. Банникова В.П., Майстров П.Д., Барабанова Е.А., Кранец Е.А., ... ... ... отдаленной гибридизации злаков методом
эмбриокультуры. //Цитол. И генет, - 1990, 24, №5, ... ... С.В. ... ... ... достижений биотехнологии
в растениеводстве.// Рекомбинац. селекция раст.в Сибири. Новосибирск,
- 1989, С.92-100.
6. Валиханова Г.Ж. ... и ... ... ... растений.
//Биотехнология растений. – Алматы, К., 1996, С.13-21.
7. Гирко В.С., Тимоха С.И., Хамула П.В., Шубенко Н.П. Применение техника
in vito при ... ... ... от ... ... науки. М., - 1992, №1, С.106-111.
8. Гапоненко А.К., Мутян М.А., Маликова Н.И., Созинов А.А. Регенерация
растений растений ... ... ... ...... №5. ... ... Г.С., Бутенко Р.Г., Тихонеко Т.И., Прокофьев М.И. Клеточные
технологии в создании генетического ... и ... ... ... ... // ... с.-х. ... – М., - 1990,
С. 192-202.
10. Кожахметов К.К. Отдаленная гибридизация и ... ... ... // ... ... ... ... и результаты. Алма-Ата,
- 1983, С.91-99.
11. Кожахметов К.К. ... ... ... ... ... ... отдаленной гибридизации для повышения
эффективности отдаленной гибридизации ... ... ... ... ... ... 1998, ... Рахимбаев И.Р., Азимова Е.Д. Использование методов культуры ткани при
отдаленной гибридизации зерновых злаков. ... и ... и ... А-та, - 1986, ... ... И.Р., и др. Эмбриокультура отдаленных гибридов пшеницы для
повышения ... ... ... и ... ... - 1997, №3, ... Суханов В.Н., Клочков В.П., Хохлов С.С., Трынов В.С. использование
культуры пыльников для получения Гаплоидов. // Тр. 2-й ... ... ... ... - ... ... Думка, - 1978, С.315.
15. Суханов В.Н., Папазян Н.Д. Условия ... ... и ... ... ... ... и ... растений. –
Саратов, - 1983, С.124-130.
16. Козловская В.Ф. ... ... ... ... РАН с.-х- ... 1992, № 6, ... ... М.Г. Создание короткостебельных высокопродуктивных устойчивых
к болезням сортов пшеницы для условий орошаемого земледелия. // ... и ... ... ... ... – М., - 1971, С.39-
51.
18. Федин М.А., Силис Д.Я. Генетический анализ признаков, определяющих
продуктивность пшеницы. //Докл. ... - 1974, №10, ... ... Ю.А. ... ... ... М., РФ, - 1979, С.311.
20. Karsai I., Bedo Z., Hayes P.M., ... рН ... ... ... ... на ... ... озимой тритикале и
пшеницы in vitro,1994.
21. Chu C.C., Hill R.D. and Brule-Babel A.L. High ... of ... ... and plant ... in Triticum aestivum L. ... ... media. 1990, Plant Science 66: ... Blaydes D.F. Interaction of kinetin and various ... in ... of soybean ... Plant. – 1966, - 19, - P. 748-753.
23. ... M., Laine S., Pauk J., Effect of ovary ... ... medium on embriogenesis of directly isolated microspores of
wheat//Cereal Res.Commun.- 1996.-24,4.-p.393-400.
24. Gustafson V.D., Baenziger P.S., Wright M.S., Stroup W.W. & Yen ... wheat ... culture. 1995, Plant Cell Tiss. Org. ... 207 – 213.
25. Indrianto A., Barinova L., Touraev A., Heberle-Bors E. Tracking
individual wheat ... in vitro: ... of ... and body axis ... in the embryo. 2001, Planta ... Zheng M.Y., Weng Y., Liu W. & Konzak C.F. The effect of ... medium on microspore embryogenesis in common wheat
(Triticum aestivum L.). 2002a, Plant Cell Rep. 20: 802 – ... Zheng M.Y., Liu W., Weng Y., Polle E. & Konzak C.F. (2002b) ... doubled haploids in wheat ... aestivum L.) through ... ... by inducer ... In: ... M.,
Kasha KJ, Forster BP & Szarejko I (eds) Doubled Haploid ... ... Plants. A Manual. Kluwer Academic ... ... ... Zheng M.Y., Liu W., Weng Y., Polle E. & Konzak C.F. Culture of ... wheat ... aestivum L.) ... treated with inducer
chemicals. 2001, Plant Cell Rep. 20: 685 – 690.
29. Zheng M.Y. Microspore culture in wheat ... aestivum L.) ... haploid ... via induced ... 2003, ... Tissue and Organ Culture 73: 213 – 230.
30. Байжанов и ... ... и ... урожая
генотипов пшеницы, выращенных в контрастных условиях среды// Материалы
1-й Центрально-Азиатской конференции по пшенице, Алматы, ... с. ... ... ... ... Г.И., ... В.В. Закономерности образования
эмбриоидов и регенерантных растений в культуре пыльников пшеницы,
1995.
32. Клечковская Е., ... С., ... А., ... М., ... ... in vitro генотипов пшеницы с комплексной ... ... ... ... докладов 7-й Международной конференции
«Биология клеток растений in vitro, биотехнология и ... 25-28 ... 1997г., ... Россия, c.372-373.
33. Круглова Н.Н. (2001) Морфогенез в культуре ... ... ... Уфа: ... 203 ... ... Н.И., Массовая регенерация растений путем прямого
эмбриоидогенеза из МС ... ... ... aestivum L.), ... Anapiaev B.B., ... F.A., Bogdanova E.D., Satybaldiev D.
Prospects on haloid technology in breeding for Triticum ... ... ... ... ... стрессовых
ответов у растений», Москва, 1998 г.
36. Anapiaev B.B., Polimbetova F.A., Bogdanova E.D., ... ... on haploid ... in breeding for Triticum aestivum L.
resistance // Proc. Inter. Symp. ... ... of ... in plants. Sept 2. Moscow. - М., - 1998. - P. ... ... Б.Б., ... Д.Д., Богданова Е.Д., Полимбетова
Ф.А. Использование гаплоидной технологии в селекции пшеницы на засухо-
устойчивость // Известия МН-АН РК. ... ... и мед. - 1999, - № ... - С. 116-120.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бидай өндіру технологиясы6 бет
Бидай өндіру технологиясы: морфологиясымен танысу және өсу фазасын зерттеу6 бет
Бидай өндіру технологиясы: морфологиясымен танысу, өсу фазасын зерттеу9 бет
Бидай өндіру технологиясы: морфологиясымен танысу, өсу фазасын зерттеу жайлы6 бет
Бидай өндіру технологиясы:(морфологиясымен танысу, өсу фазасын зерттеу)7 бет
"Ұн сорттарын пішіндеу және бақылау"9 бет
Ақсай ЖШС7 бет
Бидай дақылы24 бет
Биогазды алу мәселелері38 бет
Макарон зауытының өндірістік желілерін автоматтандыру62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь