Қазақ тілінен конференция сабақ үлгісі

Орыс топтарында қазақ тілінен студенттер білімді тек берілген сабақ шеңберінде игеруі мүмкін емес. Білім сабақтары сабақтан тыс уақытта пән мамандарының алдын-ала ұйымдастыруымен жүргізілетін білім беру сабақтарында жалғасын табуы керек. Ол: интеграциялық сабақ, интеллектуалды ойын сабақтар, білім конкурстары мен викториналары, конференция сабақтары.
Бұл сабақтарда ұйымдастыру барысында студенттер топ алдында қазақша еркін сөйлеуге, мәнерлеп оқуға, өз ойын айтуға, пікір-таласқа араласуға, қорытында жасап, рөлдік ойындарға түсуге және сол іс-шараны ұйымдастыуға байланысты қыруар дайындық жұмыстарына белсенді араласып практикадан өтеді.
Мұндай іс-шаралар әдетте факультет, не университет деңгейінде өтіп, оған басқа факультет не университет студенттері, теледидар, газет, қоғамдық ұйымдардың өкілдері, университет, факультет, кафедра басшыларының қатысуымен жүргізіледі. Студенттердің тілін дамытуда мұндай іс-шаралардың маңызы зор.
Бұл жұмыста студенттердің тіл дамыту жұмыстарының қорытынды сабағы ретінде жүргізілетін конференция сабақты ұйымдастыру жолымен таныстырсақ дейміз.
Мысалы, жаратылыстану факультеті студенттерімен «ХХІ ғасырда Сәтбаевпен бірге» тақырыбында конференция сабағын былай жүргізуге болады. (Конференция материалды күні бұрын бүкіл топ студенттеріне таратылып, үйірме жұмыстарында дайындықтан өтеді.)
        
        .4.  Қазақ тілінен конференция сабақ үлгісі
Орыс топтарында қазақ тілінен студенттер білімді тек берілген ... ... ... емес. Білім сабақтары сабақтан тыс ... ... ... ... ... ... беру сабақтарында
жалғасын табуы керек. Ол: интеграциялық ... ... ... ... ... мен викториналары, конференция сабақтары.
Бұл сабақтарда ұйымдастыру барысында студенттер топ алдында қазақша
еркін сөйлеуге, мәнерлеп оқуға, өз ойын ... ... ... ... ... ойындарға түсуге және сол іс-шараны ұйымдастыуға
байланысты қыруар ... ... ... ... ... ... іс-шаралар әдетте факультет, не университет деңгейінде өтіп,
оған ... ... не ... ... теледидар, газет, қоғамдық
ұйымдардың өкілдері, университет, факультет, кафедра ... ... ... ... дамытуда мұндай іс-шаралардың
маңызы зор.
Бұл жұмыста студенттердің тіл дамыту жұмыстарының қорытынды ... ... ... ... ұйымдастыру жолымен таныстырсақ
дейміз.
Мысалы, жаратылыстану факультеті ... «ХХІ ... ... тақырыбында конференция сабағын былай жүргізуге болады.
(Конференция материалды күні ... ... топ ... ... ... ... өтеді.)
Тіл маманы: Конференция сабақтың жоспары:
1. Өмірдеректері
а) Алыптың ататегі.
ә) ... ... ... ... Марғұлан естелігі.
4. Сәтбаев – жас маман.
5. Сәтбаев - геолог барлаушы.
6. Сәтбаев – ... ...... ... - өнер ... Ақындар жырлайды.
10. Суреттер сыр шертеді.
11. Ұлы тұлғаның сүйіп айтатын әндері.
12. ... ... ... ... ... ... Қазақстан ғылымын әлемдік деңгейге
көтерген қазақтың ... ... ... ... ... Имантайұлы Сәтбаев
ғұмырнамасын тереңірек зерттеп білу, әр түрлі ғылым саласында ашқан ғылыми
еңбектерін, оқушылар өз ... ... ... ... ... ... сабақ.
Сабақта пайдаланылған көрнекіліктер:
1. Қ.И.Сәтбаев портреті.
2. Қазақстанның физикалық картасы.
3. Альбом.
4. Егемен Қазақстан.
5. Минералдар жиынтығы.
Қазақстан ғылымы әлемдік деңгейге көтерген ... ... ... ... ... ... ғұмырнамасын тереңірек зерттеп білу
мақсатында география пәнінен конференция сабақ болды.
Сабақтың мақсаты: ...... ... ... аса жарқын
құбылыстардың бірі болған ғұлама, ғылыми жұмыстардың ... ірі ... ... ... ... бір ... ... иесі өзінен кейінгі ұрпаққа мұра етіп қалдырған тума талантына
қосылған қажырлы еңбекқорлығы, ... ... мен ... ... мұңдап, жоғын жоқтаған адал ұл болғандығын түсіндіру.
Студент: Өмірдеректері
Қаныштың ататегі білімдар ... ... ... Сол ... елде
сауатсыздық жайлаған кез, соған қарамастан әкесі мен ... ... ... ... өз ... ... ... араб, шағатай тілдерін
терең меңгерген. Алыптың ата тегінің білімдарлық қасиетті ұрпағына ... ... ... болуы керек, дарында тұлға болуы да заңды құбылыс.
Қаныштың әкесі Имантай, ... ... ... 1848 жылдың жазында Сәтбай
отауында шілдехана тойы өтті. ... ... ... ... ... ... неше алуан әнші, күйші, ақын-жыршылар келіп, Шідерті
бойына жайлауға шыққан бай ... неше күн, неше түн ... ... ат ... бата беру ... сан ... ... сол күнде «сегіз
сері» атанған, атақ-даңқы күллі қазақ ... ... ән мен жыр ... ... ... ... хан,
Ер болып өссін балақан.
Ат қой десе балаға,
Есімі болсын – Иманжан.
Жігіт болсын өнерлі
Ел жұртына беделді.
Қамқоры болсын халқының,
Ақылға ... ... жоқ дүр ... ... ... ... әлеумет,
Ердің біздей батасы, - деп Сәтбайдың ұрпағына жұғуына ишарат жасалған.
1899 жылы 31 ... ... ... ... нәресте келді.
Нәрестенің есімін Ғабдұл-Ғани деп қойды. Ғабдұл-Ғани есімі екінші аты ... ... ... ... ... апасы Күлжан болған, сол кісінің
тәрбиесін алған, ал өз анасы науқас ... ... Әке ... ... ... ... қайсысын болса да жақсы көретін. Имантай
ақсақал ... ...... көп ... бөлген. Имантай қарт өте
білімді болған, өз елінің тарихын, қазақтың ауыз ... ... ... ... ... тілдегі шығыс әдебиетін терең білген.
Баласы Қанышқа парсы, араб тілі ... ... ... Имантай қолы
ашық, сері көңілді, аузы дуалы, билігі баянды ... ... 1909 ... Ақкелін мектебіне сабаққа барады. Одан кейін 1911-1914 жылдары
Павлодар қаласындағы 2-сыныптық училищені бітіреді. ... ... ... ... ... сол кездің өзінде орыс тілі мен әдебиетінің 1-ші
маманы болып шықты. Қаныштың екінші ағасы Кәрім ... та ... ... ... ... ... «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің
Демекші табиғатынан зерек Қаныш ... ... ... ... ... ... оқып, 1918 жылы Семей қаласындағы
оқытушылар ... ... ... ... ... ... Баянауыл
ауылындағы 10-шы учаскенің халық соты болады.
Студенттік кезең
1921 жылы жазда Қаныш Сәтбаев Баянауылға ... ... Сол ... ... ірі мәдени орталығы Тоск қаласының технология ... ... ... ... танысады. Қанышқа Усов Қазақстанның
геологиясы мен тау кен ... ... ... ... ... ... өмірден озғанша ұстаз санаған профессор М.А.Усовтың ықпалымен 1921 ... ... ... ... ... ... кен факультетінің
геологиялық барлау бөліміне оқуға түседі. 1926 жылы 14 майда ... ... ... ... қорғап шықты. Ол енді кен ... ... ... бар ... азамат. Бұл сөздің астарында қаншама
сыр, мән-мағына жатыр. Семей губерниялық «Қызыл дала» газетінің осы ... ... ... ... ... ... ету ... кірісіп отырған
тұңғыш маманымыз», - деді газетте.
Жас маман
1926-1941 жылдары Атбасар, Қарсақбай трестерінде геологиялық бөлімнің
жетекшісі және бас геолог ... ... ... Жезқазғанның одақтағы ірі
мыс рудалары бай аудандар қатарына жататынын бұлжытпай дәлелдеп, минералды
шикізаттарға бай ... енді ... ... аймақтарға ерекше назар
аударады. Ол 20-30 жылдары кең көлемді барлау жұмыстарына басшылық ... ... ... бірге Жезқазған – Ұлытау, Қарсақбай, Атбасар,
Спасск кен алқаптары, Қарағанды көмір кені, Қаратау ... ... ... ғылыми еңбектер жазып, жариялайды.
Геолог барлаушы
1926 жылдан санағанда 15 жыл бойы ... ... ... ... ... Ол өлке туралы 2400 жыл бұрын грек тарихшысы Геродот
бір сөз айтып кетіпті. «Арал теңізінің алқабында сақ, ... ... ... қола мен жездің мол қоры соларда» деген. Сол үлкен ата ... ... ... жер атын ... қойыпты. Қарсақбай, Жазқазғанды жалдамаға
алып өз меншігі ... ... ... ... ... көп пайдаланды. 1926
жылы сол Жезқазғанда қызу жұмыс басталып жұрт аузына ілінді. 15 жылда ... ... ... Қияқтыдай жерден көмір кенін өзі тапты. Қорғасын,
күміс, темір, марганец, алтын, молибден кендерін ... 1940 жылы ... ... бағалап Қанышқа Одақтың ең жоғарғы сыйлығы Ленин орденін берді.
«Жезқазғанның мыс ... ... ... үшін ... ... ... атағы берілді.
1927-1928 жылдары ғалым Жезқазған, ... ... ... ... тас ... ... және ... полиметал кендері
жөнінде ғылыми маңызды еңбектер жариялайды. 1940 жылы ... ... ... аса маңызды геологиялық зерттеулердегі көрнекті
ғылыми жетістігі үшін ресми диссертация қорғамай-ақ, ... ... ... ... ... ... КСРО ... қазақ филиалы директорының орынбасары, 1942-1946 жылдары
директоры қызметін атқарды. ... өз ... ... ... ... ... ол 1956 жылы ... Ғылым Академиясын
ұйымдастырушы және оның тұңғыш Президенті болып сайланды. 1946 ... ... 1951 жылы ... ... ... ... ... болды. 1946-1964 жылдары Президент болып, өмірінің соңына дейін осы
қызметті атқарды.
Әлкей Марғұлан
Қоғам қайраткері, ғұлама ... ...... ... ... жүрген замандас. Естелігі – Студент Қаныш бір ғана іске
ой санасын байыту мәселесіне жұмсайды. Көп уақытын Томск ... ... ... ... ... ... ... әдебиеті
туралы жазылған деректерді үңіле оқыды. Олар жайында бірнеше мақала жазып,
кейбір ... ... ... ... ... өткізілетін сауық-
кештерде Қаныштың студенттің шағы ... ... ... қызу
қарқынмен өркендеген кезеңіне дөп келеді.
Математик
1919-1924 жылдары «Қазақ елінің ана тіліндегі мектептер үшін ... ... емес 1942 бет ... ... ... сол кезеңдерде сырқаттанып жүрсе де ілгеріде көлемді еңбек
жазудың ... ... ... ... ... мен ... толық қанағаттандырмайды деп «Алғашқы қазақша алгебраның»
шығуына түрткі болды. ... ... 20 ... Қаныштың ең алғашқы ғылыми
еңбегі. Өз тарапынан жаңа мазмұнды есептер құрастырып отырған, ... ... сол ... ... ... мен оқушының білім дәрежесін,
ой санасын ескеріп, мысал есептердің мазмұнын ықшамдап, ... мал, ... ... ... ұғымдарына үйлестіре ... ... ... да ... Мысалы, алым, бөлім, бөлшек,
түбір, еселі өсімдер, кесімді салымдар, кесімді ... 220 ... ... ... ... Тағы бір ... «халықаралық
есеп тілін» теңдеу өрнектерін латын әріптерімен белгілеулі ұсынады. Қазіргі
уақытқа дейін ешқандай өзгеріссіз күні бүгінге дейін қолданып ... жылы ... ... ... ... ... 3000 дана ... шығару» туралы қаулы шыққан, бірақ қаулы орындалмаған.
Көрдіңіз бе, ұрпақ қамы үшін ғасыр басындағы ... ... ... ... ... ... ерекше қасиеті. Қаныш Имантайұлы
физика, математика ғылымдарының ядролық физиканың ... ... мән ... ... топырақтану, ботаника, физиология, өсімдіктер
биохимиясы, т.б. салаларды дамытты. Тарих, археология, ... ... ... ... право, философия ғылымына да айрықша мән берді.
Археолог
Жас зерттеушінің ең алдымен таң ... ... кен ... ... еді. ... ... ... Темірші, Жазқазған, Ұлытау
қазақ ұлысының кіндік ортасында тұрған ортақ жұрт. ... ... ... қазақ елінің игі жақсылары, дана билері бас қосып, ел арасындағы
даулы мәселелерді шешкен, құрылтай ... ... ... деп сыр ... ... ... бір бас ... белгісін ол Сарысу бойынан
«Таңбалы мұра» деген жерге тап болғанда көрген. ... ... ... ... ... Жошыхан мазарлары да жас геологтың
көкейінде неше түрлі сұрақ, алуан ... ... ... ... ... ... ... «Жезқазған өңіріндегі көне ... атты ... ... ... Сол ... танысқан тағы бір
көне қазына –ХVІ ... ... ... «Үлкен чертеж» кітабы еді.
Ұлытау атының орыс жұртының ... ... де ... осы кітаптан
басталғанға ұқсайды. «Ұлытаудан үш өзен шығады – үшеуінің аты Кеңгір. Екеуі
Сырдарияға ... ол ... ... - деп куәлік етіпті. «Үлкен чертеж»
кітабының түсініктемесі. Жазқазған ... ... ... ... бір жайды таңдана ойланды. Саралап көрсе, ағылшын геологтары ... ... кен ... ... ... ... – Камило Черути,
француз Бауэр, орыс инженері Тиме, американдық геолог – ... ... ... ... Ұлытауға әр қилы мақсатпен сапар шеккен.
Өнер зерттеушісі
Халық жырындағы «Ер ... ... ... ... Орданың» батыры
болған. Елін, жерін сүйген, қарапайым халық арасынан шыққан батыр болған,
алтын тақтан бас тартқан, ... ... ... ... ... 1927 ... Мәскеуде халық жыры «Ер Едігенің» бір нұсқасын өзінің алғы
сөзімен қазақ ... 3000 дана етіп ... ... 1949 Жылы ... ие болған М.О.Әуезовтің «Абай» романына «Қазақ ... ... ... ... ... арнап, осы романы «ХІХ ғасырдың 2-ші
жартысындағы қазақ жан-жақты суреттелген шын ... ... аға әнді ... ... 500 ... «Қазақтың 100 әні» деген
атпен белгілі музыкант-этнограф А.В.Затаевичке 1926 жылы 25 ... ... ... ... ... ән ... ... Қ.И.Сәтбаев халқының
музыкалық өнерін өте жақсы ... Ол ... ... Жаяу ... ... көріп, әнін үйреніп айтушы еді.
Көрініс
Ұлыбританиядағы Альбино жеріне Қ.Сәтбаев Мәскеу делегацияларымен бірге
барғанда сол елдің ел басшысы ... ... сәті ... Көрмені
аралап жүргенде табиғи тұнба мыстың қасына ... де ... ... ... бар, бұл ... мыс – қазақ даласының қазынасы» дейді
Қ.Сәтбаев.
- ... ... ... геолог, тіпті бұл ілімнің докторы, академигі
деп естіген едім, бекер күдіктеніп ... бұл ... ... Бұл ... ... ... жаралған. Алынған мекенінде айтайын
ағылшын кәсіпкерлері Жезқазғанды өте жақсы білген. Лондонның ... ... ток ... ... ... ... қоғамы онда бірнеше жыл кен қазған
деп дәлелдеп берді.
- Қай ... ... ... ... келбеті сіздей ме?
- Ғафу етіңіз, сэр. Сіз мені ... ... ... Ал мен
көшпенділердің ұрпағымын, қазірде Қазақ Республикасы аталыд деп ... ... және ... ... ... мен оның ... отырған жері, тілі
мен тұрмыс-тіршілігі туралы қысқаша мағлұмат берді.
Черчиль мырза: - Сонда барлық ... ... ... ме?-деді.
- О, жоқ! Біздің халық менен әлде қайда биік, - деп жауап берді Қаныш
Имантайұлы.
Ақындар жырлайды:
Кен ... ... ... ... жөндеп танысқалы
Қазақтың Қаныш – аға данышпаны,
Көбейткен ел байлығын, кен байлығын,
Ол ғалым көптен де көп табыстары
Кең дала сүйеді оны, сайран белі
Алтын, жез, ... еді ... ... ол ... ... ... ... – тұңғыш қанат жайған жері.
Есімін айтып аққан бұлақта бар
Өзен-көл, теңіздерде сыр ақтарар
Қазақтың кен атасы, жер атасы,
Тау мен тас ... десе ... ... сыры ... ... ... алды сонша бағасында,
«Сәтбаев» деген біздің жұлдыз да бар
Ғарышта көп жұлдыздар арасында.
Суреттер сыр шертеді
Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың әр кезеңдерінде ... ... ... беру.
1. Қаныш – Павлодардың екі класты училищесінің шәкірті.
2. 1914-1918 жылдары Қ.Сәтбаев оқыған Семейдің мұғалімдер ... ... ... ... Әмір ... ... белгі тас. Алғаш тапқан.
5. Қарсақбайдағы Сәтбаевтар тұрған үй. ... ... ... 1926 жылы ... түйемен жүн тасу.
7. Мәскеудегі революция музейіндегі Қ.Сәтбаевқа арналған бөлім.
8. 1959 жылы Ертіс-Қарағанды каналының жобасын талқылау ... ... ... небәрі алпыс төрт жылмен шектелес, 2-ші ғұмыры
туған халқы мен бірге жасап келеді. Иә, ... ... ... ... ... жыл ... ... керуені тоқтаусыз ілгері аса берер. Қаныш
Имантайұлының ардақты есімі болса, талай-талай ұрпақтың жадында сақталады.
«Ғалымның хаты өшпейді, данышпанның аты өлмейді»деген халық сөзі ... ... ... ... ... ... мұралар, асыл нұсқалар елінің
тарихында, рухани өмірінде өзгеше орын алатын ... ... ... ... мен ... ... ... мен ізгі
гуманистігін бағалай білер барша әлем халқы ұлы тұлға рухы ... ... ... ... ... ... «Біз жиырма бірінші
ғасырға Сәтбаевпен бірге аттаймыз». Көрдіңіздер ме, ұрпқа қамы үшін ... ... ... ... ... ... Бұл ... бірінің
қолынан келе бермейтін тәңірдің берген ерекше қасиеті шығар. 2.3. Қазақ
тілін ... ... ... үлгісі
Сабақтың тақырыбы: Сан есім
Сабақтың мақсаты:
а) білімділік: студенттердің сан ... ... ... ... ... ... жаңа сабақты игерту.
ә) тәрбиелік: қазақ тілін, салт-дәстүрін құрметтеуге тәрбиелеу.
б) дамытушылық: студенттердің тапқырлық, ізденімпаздық қасиеттерін,
сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың түрі: шығармашылыққа баулу, ... ... ... ... сабағы.
Сабақтың әдісі: топпен жұмыс, стратегиялық, шығармашылық.
Пәнаралық байланыс: әдебиет, математика, тарих.
Көрнекілігі: сөзжұмбақ, ребустар, плакаттар, кеспе қағаз, семантикалық
карталар, ... ... ... ... ... ... мен алмалар,
белгі беретін таяқша, техникалық құрал.
Сабақтың барысы:
І 1) ... ... үй ... ... топпен жұмыс: І топ – «Жеті қазына»
ІІ топ – «Үш байлық»
ІІ Екі топтың ... сан ... ... ... ... сан ... байланысты мақал-мәтел, жұмбақ,
жаңылтпаштар
ІІІ тақтаға мысалды студенттердің өздеріне жаздырту ... ... ... ... жұмыс
V Дәптермен жұмыс
VІ Сатылай кешенді талдау жұмысынан жарыс.
VІІ Түрлі ойындар. (Сөзжұмбақ шешу, ребус ... ... ... ... ... ... сан ... ойыны)
VІІІ Семантикалық картаны тарату (тест орнына)
ІХ Екі топтың топ басшыларының жарысы.
І топ басшысына 12 айдың қазақша атауы
ІІ топ басшысына 12 ... ... ... ... айту)
І топ басшысына «Жорға»
1. Синонимге мысал келтір
2. –шаң, -шең ненің жұрнағы?
3. Қосымшаның неше түрі ... ... ... ... ... ... неше түрі ... Қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар?
7. –сыз, -сіз ненің жұрнағы?
8. Сан есім ... ... ... ... ... зат ... мысал келтір?
ІІ топ басшысына «Топтастыру стратегиясы»
1. Есептік 3. ... 5. ... ... 4. ... ... «Киелі сандар»
«Жеті» санына байланысты
1. Жеті – жинақтық сан есім
2. Жеті қазына
3. Жеті күн (аптаның)
4. Жеті септік
5. Жеті керемет (әлемнің)
6. Жеті нан ... Жеті ... ... ... Ер ... Сұлу әйел
3. Жүйрік ат
4. Қыран құс
5. Құмай тазы
6. Берен мылтық
7. Қақпан
«Үш» санына байланысты
Үш арсыз
тамақ
ұйқы
күлкі
Үш дауасыз
өлім
кәрілік
ауру
Үш байлық
денсаулық
ақжаулық
он саулық
Үш бәйтерек
Сәкен
Бейімбет
Ілияс
«Үш» санымен байланысты
Тәуелдіктің ІІІ ... ІІІ ... 3 ... ... үшке ... ... үшке ... «Поэзия минуты», «Жалғасын тап», «Біріншіден не жаман? ...»
Сөзжұмбақ
1. Дыбысталуы әртүрлі, бірақ мағынасы бірдей сөздер.
2. Әкеңнің әкесі
3. Жыл ... ... ... сөз ... ... ... зат ... «Қалың» сөзінің антонимі
6. Құлыптың қожасы
7. Жыл атауы
| |С |И |Н |О |Н |И |М |
| |А |Т |А | | ... |Ы |Ш |Қ |А |Н | | |
| |Д |Е |Р |Е |К |С |І |З |
| |С |И |Р |Е |К | ... |І |Л |Т |
| |М |Е |Ш |І |Н | ... ... неме ... қосымшалар», «Құпия сан есімдер»
Жығады, білімді, мыңды, бірді, білекті, жығады.
Мен ек ... курста оқимын /-інші/
Менің інім биыл он бір... сыныпты ... ... ... ... тату ... ... .... тату /бажа/
Жаздың ... күні /бір/
Қыстың ... күнін асырар /қырық/
ХІІ Сабақты мақалмен түйіндеу.
І топ ... ала ... ... кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
ІІ топ Білекті бірді жығады,
Білімді мыңды жығады.
2.4. Қазақ ... ... ... ... ... қазақ тілінен студенттер білімді тек берілген сабақ
шеңберінде игеруі мүмкін емес. ... ... ... тыс ... ... алдын-ала ұйымдастыруымен жүргізілетін білім беру сабақтарында
жалғасын табуы керек. Ол: интеграциялық сабақ, ... ... ... ... мен ... конференция сабақтары.
Бұл сабақтарда ұйымдастыру барысында студенттер топ алдында қазақша
еркін сөйлеуге, мәнерлеп ... өз ойын ... ... араласуға,
қорытында жасап, рөлдік ойындарға түсуге және сол іс-шараны ұйымдастыуға
байланысты ... ... ... ... ... ... өтеді.
Мұндай іс-шаралар әдетте факультет, не университет деңгейінде өтіп,
оған басқа факультет не университет студенттері, теледидар, газет, қоғамдық
ұйымдардың ... ... ... ... ... ... Студенттердің тілін дамытуда мұндай іс-шаралардың
маңызы зор.
Бұл жұмыста студенттердің тіл ... ... ... ... ... конференция сабақты ұйымдастыру жолымен таныстырсақ
дейміз.
Мысалы, жаратылыстану ... ... «ХХІ ... ... ... ... сабағын былай жүргізуге болады.
(Конференция материалды күні бұрын бүкіл топ ... ... ... ... ... ... ... сабақтың жоспары:
1. Өмірдеректері
а) Алыптың ататегі.
ә) Өмірбаяны
2. Студенттік кезеңі.
3. Әлкей Марғұлан естелігі.
4. Сәтбаев – жас маман.
5. Сәтбаев - геолог ... ...... ...... ... - өнер зерттеушісі.
9. Ақындар жырлайды.
10. Суреттер сыр шертеді.
11. Ұлы ... ... ... ... ... ... ... сөз.
Сабақтың дамытушылық мақсаты: Қазақстан ғылымын әлемдік деңгейге
көтерген қазақтың тұңғыш ғалымы, ... ... ... ... ... тереңірек зерттеп білу, әр түрлі ғылым саласында ашқан ғылыми
еңбектерін, оқушылар өз бетімен оқып, біліктілігін қалыптастыру.
Сабақтың түрі: ... ... ... ... ... ... ... физикалық картасы.
3. Альбом.
4. Егемен Қазақстан.
5. Минералдар жиынтығы.
Қазақстан ғылымы әлемдік ... ... ... ... ғалымы,
академигі болған Қаныш Сәтбаев ... ... ... ... ... ... конференция сабақ болды.
Сабақтың мақсаты: Қ.Сәтбаев – халқымыздың рухани өміріндегі аса жарқын
құбылыстардың бірі ... ... ... ... талантты
ұйымдастырушысы, ірі қоғам қайраткері, сегіз қырлы, бір ... ... иесі ... кейінгі ұрпаққа мұра етіп қалдырған тума талантына
қосылған ... ... ... ... мен ... мұңын мұңдап, жоғын жоқтаған адал ұл болғандығын түсіндіру.
Студент: Өмірдеректері
Қаныштың ... ... ... болған екен. Сол кезде ... ... кез, ... ... ... мен атасы білімді,
сауатты, бірнеше тілдерді өз ... ... ... араб, шағатай тілдерін
терең меңгерген. Алыптың ата тегінің білімдарлық қасиетті ... ... ... ... ... ... ... тұлға болуы да заңды құбылыс.
Қаныштың ... ... ... ... ... 1848 ... жазында Сәтбай
отауында шілдехана тойы өтті. Сәтбай шаңырағының ... ... ... ... неше ... ... ... ақын-жыршылар келіп, Шідерті
бойына жайлауға шыққан бай ... неше күн, неше түн ... ... ат ... бата беру ... сан қырлы өнерімен сол күнде «сегіз
сері» ... ... ... ... ... ... ән мен жыр ... Баћрамұлына тиіпті.
Дәрежесі бейне хан,
Ер болып өссін балақан.
Ат қой десе балаға,
Есімі болсын – ... ... ... ... ... болсын халқының,
Ақылға дарқан кемелді.
Сөзімнің жоқ дүр қатасы,
Ғұмырлы болсын ботасы,
Қабыл болар, әлеумет,
Ердің біздей батасы, - деп Сәтбайдың ұрпағына жұғуына ишарат ... жылы 31 ... ... ... ... нәресте келді.
Нәрестенің есімін Ғабдұл-Ғани деп қойды. Ғабдұл-Ғани есімі екінші аты Қаныш
болып ... ... ... ... ... ... ... сол кісінің
тәрбиесін алған, ал өз ... ... ... ... Әке балаға сыншыл
дейтініміз сияқты, балалардың қайсысын болса да ... ... ... ... Ғабдұл-Ғани – Қанышқа көп көңіл бөлген. Имантай қарт ... ... өз ... ... қазақтың ауыз әдебиетін, ... ... ... нәсілдес тілдегі шығыс әдебиетін терең білген.
Баласы ... ... араб тілі ... меңгертеді. Әкесі Имантай қолы
ашық, сері ... аузы ... ... ... ... ... 1909 жылы
ауылындағы Ақкелін мектебіне сабаққа барады. Одан кейін 1911-1914 жылдары
Павлодар қаласындағы 2-сыныптық училищені бітіреді. ... ... ... ... ... сол кездің өзінде орыс тілі мен әдебиетінің 1-ші
маманы ... ... ... ... ағасы Кәрім Сәтбаев та семинарияда
оқыған. Өнерді, музыканы ... ... ... не ... ұшқанда соны ілерсің
Демекші табиғатынан зерек ... ... ... ... ... ... мектебінде оқып, 1918 жылы Семей ... ... ... ... ... ... жылдары Баянауыл
ауылындағы 10-шы учаскенің халық соты болады.
Студенттік ... жылы ... ... ... Баянауылға емделуге келеді. Сол кездегі
сібір өңірінің ірі мәдени ... Тоск ... ... институтының
профессор Михаил Антоновия Усовпен танысады. Қанышқа Усов Қазақстанның
геологиясы мен тау кен ... ... ... қызық әңгімелер айтады.
Өзі өмірден озғанша ұстаз санаған профессор М.А.Усовтың ықпалымен 1921 ... ... ... ... ... институтының кен факультетінің
геологиялық барлау бөліміне оқуға түседі. 1926 жылы 14 ... ... ... ... ... ... ... Ол енді кен инженері,
жоғары дәределі білімі бар дипломды азамат. Бұл ... ... ... мән-мағына жатыр. Семей губерниялық «Қызыл дала» газетінің осы жайтты
өз тарихында «Қаныш жолдас өндіріске басшылық ету қызметіне кірісіп ... ... - деді ... ... ... ... Қарсақбай трестерінде геологиялық бөлімнің
жетекшісі және бас геолог болған. Қаныш Сәтбаев Жезқазғанның одақтағы ... ... бай ... ... ... бұлжытпай дәлелдеп, минералды
шикізаттарға бай Сарыарқа, енді Алтай сияқты аймақтарға ерекше ... Ол 20-30 ... кең ... ... ... ... жасап,
оларға тікелей қатынасуымен бірге Жезқазған – Ұлытау, Қарсақбай, ... кен ... ... ... ... ... ... кендері
жөнінде іргелі ғылыми еңбектер жазып, жариялайды.
Геолог барлаушы
1926 жылдан санағанда 15 жыл бойы ... ... ... ... ... Ол өлке ... 2400 жыл бұрын грек тарихшысы Геродот
бір сөз айтып кетіпті. «Арал теңізінің алқабында сақ, ... ... ... қола мен ... мол қоры ... ... Сол үлкен ата қонысты мекен
еткен Бағаналы жер атын Жезқазған қойыпты. Қарсақбай, Жазқазғанды ... өз ... ... ... ... ... жылдарда көп пайдаланды. 1926
жылы сол Жезқазғанда қызу жұмыс басталып жұрт аузына ілінді. 15 ... ... ... ... ... ... ... кенін өзі тапты. Қорғасын,
күміс, темір, марганец, алтын, молибден кендерін ашты. 1940 жылы Отаны ерен
еңбегін бағалап ... ... ең ... сыйлығы Ленин орденін берді.
«Жезқазғанның мыс кендері» деген кітабы үшін ... ... ... ... ... ... ғалым Жезқазған, Қарсақбай, Атбасар, ... ... тас ... ... және ... полиметал кендері
жөнінде ғылыми маңызды еңбектер жариялайды. 1940 жылы ... ... ... аса ... ... ... ... жетістігі үшін ресми диссертация қорғамай-ақ, геология-минерология
ғылымдарының докторы атағы берілді. ... ... КСРО ... қазақ филиалы директорының орынбасары, 1942-1946 жылдары
директоры қызметін атқарды. ... өз ... ... ... шынайы
берілгендігінің нәтижесінде ол 1956 жылы ... ... ... және оның ... Президенті болып сайланды. 1946 ... ... 1951 жылы ... Республикасы ғылым Академиясының құрметті
мүшесі болды. 1946-1964 жылдары Президент болып, өмірінің соңына дейін ... ... ... қайраткері, ғұлама ғалым, этнограф – ... ... ... ... замандас. Естелігі – Студент Қаныш бір ғана ... ... ... ... ... Көп ... ... университетінің
бай кітапханасында өткізіп, қазақ халқының тарихи, этнографиясы, әдебиеті
туралы жазылған деректерді үңіле оқыды. Олар жайында бірнеше ... ... ... ... ... ... Үйірмеде өткізілетін сауық-
кештерде Қаныштың студенттің шағы Сібірдің ... ... ... ... кезеңіне дөп келеді.
Математик
1919-1924 жылдары «Қазақ елінің ана тіліндегі мектептер үшін ... ... емес 1942 бет ... ... ... сол ... ... жүрсе де ілгеріде көлемді еңбек
жазудың негізгі мақсаты. Оқытылатын ... ... мен ... ... ... деп «Алғашқы қазақша алгебраның»
шығуына түрткі болды. Алгебра оқулығы 20 жасар Қаныштың ең ... ... Өз ... жаңа ... ... ... отырған, мәселен
қазақ мектептерінің сол кездегі талғам талабы мен оқушының білім дәрежесін,
ой санасын ескеріп, мысал есептердің мазмұнын ... ... мал, ... ... ... ұғымдарына үйлестіре құрайды. Есеп
терминдерінің қазақшалануы да ... ... ... ... ... еселі өсімдер, кесімді салымдар, кесімді өтеклер. 220 математикалық
терминдердің қазақша баламасын ... Тағы бір ... ... ... ... ... ... әріптерімен белгілеулі ұсынады. Қазіргі
уақытқа дейін ешқандай өзгеріссіз күні бүгінге дейін қолданып келеді.
1926 жылы 3-тамызда «Азамат Сәтбаевтың Алгебра оқулығын 3000 дана ... ... ... ... ... ... қаулы орындалмаған.
Көрдіңіз бе, ұрпақ қамы үшін ғасыр ... ... ... ... ұлыларға берген тәңірдің ерекше қасиеті. Қаныш ... ... ... ядролық физиканың дамуына үлкен мән берді.
Биология, микробиология, топырақтану, ботаника, физиология, ... т.б. ... ... Тарих, археология, этнография, тіл
әдебиет, өнер, ... ... ... ... да ... мән ... ... ең алдымен таң қалдырған жұмбақ кен орнының нақтылы
аты еді. Алтынқазан, ... ... ... ... ... ұлысының кіндік ортасында тұрған ортақ жұрт. Ілгері замандарда бұл
жерде қазақ елінің игі жақсылары, дана ... бас ... ел ... мәселелерді шешкен, құрылтай ашып, мәжіліс құрған деп сыр ... ... ... бір бас қосудың белгісін ол ... ... ... ... ... тап ... көрген. Кеңгір жағасындағы көне
ескерткіштер Алашхан, Домбауыл, Жошыхан ... да жас ... неше ... сұрақ, алуан жұмбақ туғызды. Бірталай деректер жинап,
пікірін тұжырымдаған Қ.Сәтбаев «Жезқазған ... көне ... атты ... ... ... Сол ... танысқан тағы бір
көне қазына –ХVІ ғасырда Москвада басылған «Үлкен чертеж» ... ... ... орыс ... ... түсуі де тегінде осы кітаптан
басталғанға ұқсайды. «Ұлытаудан үш өзен шығады – үшеуінің аты ... ... ... ол ... ... - деп ... етіпті. «Үлкен чертеж»
кітабының түсініктемесі. Жазқазған шежіресін шежіресін ... ... бір ... таңдана ойланды. Саралап көрсе, ағылшын геологтары Уэст,
Татвей, ... кен ... ... ... ...... ... Бауэр, орыс инженері Тиме, американдық геолог – экономист ... ... ... ... әр қилы мақсатпен сапар шеккен.
Өнер зерттеушісі
Халық жырындағы «Ер Едіге» бұрынға халық ... ... ... ... ... сүйген, қарапайым халық арасынан шыққан ... ... ... бас ... ... ... ... батыр тұлға. 1927 жылы
Қ.Сәтбаев Мәскеуде халық жыры «Ер Едігенің» бір ... ... ... ... тілінде 3000 дана етіп бастырып шығарды. 1949 Жылы Сталиндік
сыйлыққа ие ... ... ... ... ... әдебиетінің аса
үздік шығармасы» деген мақала арнап, осы романы «ХІХ ғасырдың ... ... ... ... шын ... энциклопедиясы»-деп
бағалады.
Қаныш аға әнді сүйген. «Қазақтың 500 ... ... 100 әні» ... белгілі музыкант-этнограф А.В.Затаевичке 1926 жылы 25 халық ... ... ... ... ән жинағына қосқан. Қ.И.Сәтбаев ... ... өте ... ... Ол ... Мара, Жаяу Мұса, Естайды
көзімен көріп, әнін үйреніп айтушы ... ... ... ... Мәскеу делегацияларымен бірге
барғанда сол елдің ел басшысы Черчильмен кездесу сәті көрсетіледі. Көрмені
аралап жүргенде ... ... ... ... келеді де «экспонаттық
паспортына менің шүбәм бар, бұл кесек мыс – қазақ даласының қазынасы» ... ... ... ... геолог, тіпті бұл ілімнің докторы, академигі
деп естіген ... ... ... ... бұл ... ... Бұл Саморода қазақ даласында жаралған. Алынған мекенінде ... ... ... өте ... ... Лондонның «Атбасар джони
– ток компани офкопи» есімді акционерлер қоғамы онда бірнеше жыл кен қазған
деп дәлелдеп берді.
- Қай ... ... ... ... ... сіздей ме?
- Ғафу етіңіз, сэр. Сіз мені қазақ-орыстарға балап тұрсыз. Ал мен
көшпенділердің ұрпағымын, ... ... ... ... деп ... ... және өзінің туған халқы мен оның мекендеп отырған жері, тілі
мен тұрмыс-тіршілігі туралы қысқаша мағлұмат берді.
Черчиль мырза: - Сонда барлық ... ... ... ... О, жоқ! ... ... ... әлде қайда биік, - деп жауап берді ... ... ... Сәтбаев
Кәкімбек Салықовтың
өлеңі
Балалар болсаң жөндеп танысқалы
Қазақтың ... – аға ... ел ... кен ... ғалым көптен де көп табыстары
Кең дала сүйеді оны, сайран белі
Алтын, жез, күміс еді ... ... ол ... ... ... да,
Ұлытау – тұңғыш қанат жайған жері.
Есімін айтып аққан бұлақта ... ... сыр ... кен ... жер ... мен тас ... десе құлақ салар
Жер сыры қанша болса санағанда,
Әлемнен алды сонша бағасында,
«Сәтбаев» деген біздің жұлдыз да бар
Ғарышта көп жұлдыздар арасында.
Суреттер сыр шертеді
Қаныш ... ... әр ... ... ... ... беру.
1. Қаныш – Павлодардың екі класты училищесінің шәкірті.
2. 1914-1918 жылдары Қ.Сәтбаев оқыған Семейдің мұғалімдер семинариясы.
3. Сәтбаев Әулеті.
4. Ұлытауда Әмір Темір ... ... тас. ... тапқан.
5. Қарсақбайдағы Сәтбаевтар тұрған үй. Қазір ғалымның музейі.
6. 1926 жылы ... ... жүн ... ... ... ... Қ.Сәтбаевқа арналған бөлім.
8. 1959 жылы Ертіс-Қарағанды каналының жобасын ... ... ... өмірі небәрі алпыс төрт жылмен шектелес, 2-ші ғұмыры
туған халқы мен бірге ... ... Иә, ... ... ... ... артынан жыл өтер, уақыт керуені тоқтаусыз ілгері аса берер. ... ... ... болса, талай-талай ұрпақтың жадында сақталады.
«Ғалымның хаты өшпейді, данышпанның аты өлмейді»деген халық сөзі тегінде
ұлағат өнегесі дара, артында ... ... ... асыл ... ... ... өмірінде өзгеше орын алатын санатында аталады.
Қ.Сәтбаевтың керемет ғалымдылығы мен ғұламалығын, рухани биіктігі мен ізгі
гуманистігін бағалай білер барша әлем ... ұлы ... рухы ... бас
имек. Қазақстан Президенті Н.Назарбаев айтқандай «Біз жиырма ... ... ... аттаймыз». Көрдіңіздер ме, ұрпқа қамы үшін ғасыр
басында, алыптарымыз қандай жан-жақты ... ... Бұл ... бірінің
қолынан келе бермейтін тәңірдің берген ерекше қасиеті шығар.
2.1. ... ... ... ... технология жүйесімен
меңгерту
«Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елдердің қатарына кіру
міндетті, егер оны ғылымды көп қажет ететін технологиялық білімі, ... бар, ... ... ... алатын жоғары білікті
мамандар іс жүзіне ... ... ғана ... - ... ... ... 27 ... 2006 ж. Еуразия Ұлттық университетінде осы оқу орнының
студенттеріне арнап оқыған лекциясында.
Егеменді еліміздің ... және ... ... білімді
азаматтарды, жоғары дәрежедегі маманды ... ... ... ... беру ... ... ... бүгінгі күннің талабына сай сапалы
кәсіптік білім беру ... алға ... ... оқу ... ... ... бәсекелестік қабілетін көтеру мақсатында университетіміздің ИСО-
9001:2000 талаптарына сай сапа менеджменті ... ... пән ... үлкен жауапкершілік пен міндеттерді жүктейді. Келешек мамандарға сапалы
білім, саналы тәрбие беруде оқытушының озат ... ... ... ... ... соңғы жетістіктері мен жаңалықтарын
пайдалану – осы мақсаттарға жетуге жол ... ... мен ... дамыту
пән мамандарына көп ізденісті, қарқынды шығармашылық ... ... ... тілді өзге ұлт өкілдеріне меңгерту ... ... ... ... ... Мұны ... ... онжылдық
бағдарламасына өзгерістер енгізуінен де ... ... Орыс ... ұлт ... қазақ тілін оқытудың негізгі мақсаты студенттерді
қазақша сөйлеп, қоршаған ортамен қазақ тілінде ... ... ... ... ... ... олардың мамандық бойынша тілін дамытып, өз
мамандарымен тілдік қарым-қатынасқа түсе ... ... ... ... іс ... ... жаза алатындай дәрежеге жеткізу.
Оқытудың жұмыс түрлері студенттерді түрлі салада және ... ... ... ... ... ... ... оның мазмұнын толық және
қысқаша айтып беруге машықтандырады.
Лексикалық материал келесі ... ... ... ... ... ... ... «Мамандық». Бұлардың әрқайсысы
көптеген кіші тақырыптарды қамтып, студенттердің тілін жан-жақты дамуына
септігін тигізеді. Ал ... және тіл ... ... ... ... ... өту барысында игеріледі.
Мемлекеттік тілді қатысымдық тұрғыдан оқыту жұмыс сөйлеу әрекетінің
барлық ... ... ... жүргізіледі. Пән бойынша берілетін
материалдар бір-бірімен ... ... үш ... ... Танымдық материалдар:
1. Мені қоршаған орта. Отбасы. Жоғары оқу орындары. Біздің қала. Адам
және табиғат. Денсаулық.
2. Қазақстан Республикасы. ...... ... ... ... мен ағартушылары. Қазақтың ақын-жазушылары, Қазақтың
хандары, билері, батырлары. Қазақстың салт-дәстүрлері.
3 Мамандық. Менің мамандығым. ... - 2030. ... ... ... ... ... жүйесі. Ғылыми
жұмыс. Мамандық бойынша әдебиеттер, т.б.
ІІ. Тілдік материалдар:
Қазақ ... тән ... ... ... ... ... Көптік, септік, жіктік, ... ... ... ... ... сөздердің орын тәртібі. Етістіктің болымды,
болымсыз түрлері. Тұйық, бұйрық етістіктер. Етістіктің ... Зат ... ... Сан ... ... Есімше. Көсемше. Үстеу. Сөйлем мүшелері.
Құрмалас сөйлем, түрлері.
ІІІ. Тіл дамыту материалдары.
Сөйлеу үлгілері: Сәлемдесу. ... ... ... ... ... Кеңес беру. Кешірім сұрау. Құттықтау. Уақыт.
Мақал-мәтелдер: Отан, білім, еңбек, достық, денсаулық туралы.
Жатқа айту: Абайдың, Жамбылдың, ... ... ҚР ... ... ... игерген студент қазақ тілінде өз ойын жеткізе алуға,
біреудің сұрағына жауап беріп, өзі де ... ... өз ... шығатын газет-журналдарды, әдебиеттерді оқи алатын болуы керек.
Студент білуі керек:
- қазақ тіліне тән дыбыстарды ... ... ... ... ... ... ... беруді;
- мәтіннен өтілген грамматикаға байланысты сөздерді тауып, ережені
түсіндіруді;
- газет-журнал материалдарын өз ... ... ... ... ... ... жеке термин сөзігін жүргізуді, т.б.
Сонымен бірге студент сабақтан тыс уақытта ... ... ... мен ... ... арқылы және өз бетінше қазақ халқының
тарихы мен мәдениетінен материалдарды оқу арқылы білімін тереңдетеді.
Тіл ... ... ... көрсеткіштерінің бірі - әдістеме
саласындағы ... ... мен озық ... жетік меңгеру. Оларды
өзінің күнделікті қызметінде пайдалана білу. Бүгінгі күні білім саласында
қолданыста жүрген ... ... бар. ... ... ... ... ... технологиясы, оқу мен жазу арқылы
сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы,1 т.б. Бұл ... ... Е., ... С. ... жаңа ... ... оны ... пайдаланып, іс-тәжірибесін көрсетіп жүрген белгілі
ұстаз-педагогтары бар, олардың ұстаздық еңбек ... үлгі ... жаңа ... ... қолданудың нақты жолдары көрсетілген,
оны әрбір маман өз ыңғайына қарай шешеді. Жаңа технологиялық әдістерді ... ... ... ... меңгертуде тіл мамандары оқу топтарының
деңгейіне, сабақтың тақырыбына байланысты қажетті жерінде қолданады. ... ... оқу ... ... ... ... ... беруші мамандар, біріншіден, қазақ тілін екінші тіл ... ... мен ... жете ... ... ... осы уақытқа дейін
қазақ тілін өзге ұлт ... ... ... ... ескеріп, баспадан мол шығып жатқан оқулықтардың көпшіліктерін
көре білуі және кез келген ... ... ... жол ... ... жылы ... Қазақстан Республикасы «Европа аймағындағы
жоғары ... ... ... ... ... қол ... ... Республикасының білімге қоятын талабы дүние жүзі елдерінің білім
талабына сай болуы керек деген сөз. Қазақстан Республикасының дүниежүзілік
білім ... ену ... ... ... ... ... ... ұштасып отыр. ... ... ... беру ... ... ... оқу ... кредиттік технология
жүйесіне көшті.1 Кредиттік технологияның ...... ... көп білім беру және оларды өз бетінше жұмыс істеп, ... ... ... технология жүйесі бойынша студенттер білім алуда өз
беттерінше оқу жоспарын құрып, пәндер мен ... ... ... ... өзі меңгеретіндей жағдай жасайды. Кредит жүйесінің ... оқу ... ... – мұнда студент мемлекеттік стандарт
талаптарына сай ... ... ... ... өз ... өз
белсенділігімен алады.
----------------------------------------------------------------------------
----------------------------------------------------------------------------
--
1. Байзақ Ү. Оқытудың кредиттік технология жүйесі. Таным және ... ... оқу ... ... егер бір ... 15 апта ... онда
аптасына бір рет аудиториялық сабақ және екі сағат ... тыс ... ... тыс ... ... 50% ... ... жүргізіледі, ал 50% студенттің өзіндік жұмысы (СӨЖ) ретінде
орындалады. ... ... ... сай ... пән маманы
жауапты.
Мемлекеттік тілді меңгертуде мынадай талаптар ... ... ... материалдарының мақсаттары айқын көрінуі; ол мақсаттардың сапалы
орындауға қажетті ... ... ... ... ... оқу
материалдары мен дидактикалық материалдардың тіл маманы үшін ... үшін де ... ... ... ... ... оқылатын пәннің қажетті оқу-
әдістемелік кешенімен қамтамасыз етілуіне байланысты. Студент пәнді игеруге
қажетті барлық мағлұматтарды осы ... ... ... ... ... ... ... керек.
Силлабус арқылы студент өзіндік тіл үйрену әрекетін өзі ұйымдастыра
алады. Өйткені мұнда әр ... ... ... көлемі, мақсаттары,
тіл білімінен түсініктер, құрақтар берілген. Студент нені ... ... не ... ... және ... грамматикалық материалдарды қолдануға
болатынын алдын ала біліп ... ... ... ... ... ... отырмай, үйрену әрекеттерін өзі ұйымдастыра
алады.
Мәтіндер мен ... ... ... ... өз
бетінше жұмыс істеуіне лайықталып топтастырылады. Орыс ... ... ... ... ... ... ... бөліктерден
(кредиттерден) тұрады:
І кредит. Мені қоршаған орта.
ІІ кредит. Қазақстан –егемен, тәуелсіз Республика.
ІІІ кредит. Мамандық.
І кредит - ... ... ... ... ... «Отбасы», «Жоғары
оқу орны», «Біздің қала», «Адам және табиғат», «Денсаулық» тақырыптарында
лексикалық материалдармен танысса, ІІ ...... - ... Республика» тақырыбында Қазақстанның ғалымдары мен ағартушылары,
ақын-жазушылары, хандары, билері, ... ... ... ІІІ ... - «Мамандық» тақырыбы бойынша студенттер ... ... ... ... ... алынған мәтіндермен танысып,
кәсіптік бағытта білімдерін жалғастырады.
Оқу-әдістемелік ... ... ... ... СӨЖ тақырыптары,
оқулықтар тізімі көрсетіледі. Негізгі тақырыптар сабақта өтіліп ... ... ... ... ары қарай дамытатын, студенттерді
қызықтыратын ... ... ... ... оқу ... ...... 15 жылдық тарихы»; «Біздің қала» тақырыбы
бойынша – «Шым ... ... ... ... ...... шипалы жерлері» т.б. тақырыптар жоспарланған.
Силлабуста сөйлеу әрекетінің барлық түрлерінің ... ... ... ... қамтылуы қарастырылған. Силлабус мазмұны
студенттерді әр ... ... ... үйрете алатын және кредиттен
кредитке өткен ... ... ... ... қатынас құралы ретінде
үйретуден мамандыққа сай үйрету әдісіне көшіп отыратыны ескеріліп, оқытудың
әдіс-тәсілдері кешенде ... ... ... ... ... орыс ... түрлі ұлт
өкілдері оқитыны ескеріледі. Солардың ішінде ... ... ... ... ... білетін, тіпті сөйлей де алмайтын ұлты қазақ студенттердің
кездесетіні ескеріліп, олармен жеке ... ... ... ... ... ... технологиясы жүзеге асырылады. Кей жағдайларда орыс
топтарында қазақ мектебін бітірген, қазақ ... ана тілі ... ... білетін студенттер кездеседі. Бұл жағдайда тіл мамандары мұндай
студенттермен ... ... ... ... ... ... игертеді.
Тіл - танымдық іс-әрекет құралы, ойлаудың формасы және оны ... ... ... ... мемлекеттік тілден тиянақты, сапалы
білім беру ... ... ... мен ... шебер меңгеруі арқылы
іске асады.
Сабақ – оқытудың негізгі формасы, ал оқытушы – жеке ... ... жаңа ... ... ... оны түрлендіріп, сапасын
арттыру оқытушының әдістемелік шеберлігіне байланысты. Сабақ ... ... ... тест ... ... үйлесімді
қолданып, инновациялық әдіс-тәсілдерді ретімен ... ... ... ... белсенділігін арттырады және ең ... ... ... ... ... кластерлік жүйе бойынша жеделдетіп оқыту әдістері
Тілдік қатынастың алдына қойған мақсаттарының бірі – қазақ тілін басқа
ұлт өкілдері арасында ... ... бұл ... ... тілін белгілі бір
уақыт мөлшері аралығында сапалы түрде үйретумен, ... ... ... ... ... байланысты.
Жедел оқыту (яғни интенсив) – оқушыны аз ... ... ... қамтамасыз ету; оқушы тарапынан да, оқытушы жағынан да, ... ... ... ... жүзеге асыру үшін ең ... ... ... ... ... деген ұғым – лингвистикада бұрыннан
қалыптасқан, өзінің зерттелу тарихы бар ... ... шет ... жедел
оқыту, орыс тілін жедел оқыту - әрқайсысы өзіндік сала ретінде ... жеке ... ... ... Орыс тілін жедел оқыту мәселесін
Китайгородская Г.А., Зайцев А., ... П., ... В. ... ... ... ... дамытты.
Қазақ тілін жеделдете оқытудың ең басты мақсаты – аз уақыт мөлшерінде
ұтымды әдістемелік тәсілдерді пайдалан ... тіл ... ... ... үйрету. Қазақ тілін оқыту дәрежесі тек сөйлесуді ғана
қамтамасыз етіп қоймай, сонымен ... адам мен ... ұлт пен ... ... етуі ... ... жеделдете оқытудың әдістемелік жақтары бірнеше бағыттарды
қамтиды.
1. Сөйлеуге үйрету; ауыз екі сөйлесудің, түсінісудің ... ... бір ... ... ... өз ... ... білу.
3. Айтар ойын ауызша жеткізіп қана қоймай, дұрыс жаза білу.
4. Газет-журнал, баспа беттерінен қажет материалдарды оқи алу.
----------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------
1. Оразбаева Ф. ... ... ... мен ... ... 2000
5. Көлемді не шағын мәтіндермен, сөздіктермен жұмыс істей білу.
Қазіргі уақытта қазақ тілін жедел оқыту сабақтарында ... ... ... ... ... ... жиі қолданылады: сөздерді белгілі
бір лексикалық тақырып төңірегінде топтастыра келіп, сабақты ... ... ... ... ... ... ... бірнеше түрлері
қатар пайдаланылады. Лексикалық тақырып қажетті ... ... ... ... ... әр түрлі ортаға
байланысты түрліше ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөлуді қажет ететін
әдістің қатарына педагогика-психологиялық әдіс жатады. Бұл әдістің ... ... мен ... ... психологиялық кедергі болмауға тиіс;
оқытушы тіл үйретушінің барлық қабілетін ескеріп, тілді үйренуде, көбінесе
оның ауызша ... ... ... ... жеделдете оқытудағы тиімді жолдардың қатарына жататын
педагогикалық-психологиялық әдіс пен дәстүрлі әдістің бірігіп қолданылуы.
Өйткені ... ... ... ... ... мен ... – екі
адамның қарым-қатынасын, сөйлесеуін қамтамасыз ететін ауыз екі ... ... бұл ... қызметке ие болатын қоғамдық-әлеуметтік орны
бар тілді үйрету. Тілді оқыту тек ауызша түсінісу кедергісін ... ... ... ... тіл ... өз ойын дұрыс, жан-жақты жеткізуімен
де, сауатты жазып, кез ... ... ... пікір алмасуымен де өлшенуі
тиіс.
Кейінгі жылдары жоғары оқу орындары ... ... ... технология жүйесіне көшкені белгілі. Кредиттік технологияның
мақсаты – студенттерге қысқа уақытта көп ... беру және ... өз ... ... ... ... ... болып отыр. Бұл мақсатқа жетуде кластерлік
жүйе ... ... көп ... ... айтсақ, Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... тілі кафедрасының доценті
педагогика ғылымдарының кандидаты Төлепбергенова Назгүл ... ... ... ... ... ... және жаңа
технологияларды пайдалануға байланысты өзінің әдістерін ұсынуда. Ол ... ... ... ... кластерлік жүйе әдісі ... ... алға ... Бұл әдістің басқа әдістерден негізгі ерекшелегі –
етістікті сөздердің бірден бірнеше бағытта ... ... ... ... ... етістікке байланысты сөз тіркестерін, олардың үш
жақта, үш шақта жіктелу формаларын, ... ... ... ... яғни ... байланысты барлық тілдік формаларды қамтып,
кең, ауқымды көлемде ... (1, 2, 3, 4, ... ... ... сөз ... ... ... оқыту
әдістемелері (кластерлік жүйе)
1-кесте
Етістіктің жіктелуі
|Жақ |Етістіктің шақтарына жалғанатын жұрнақтары мен ... ... ... ... ... |Осы шақ |Көмекші |Жіктік ... ... ... |шақ ... | ... |шақ |жалғау |
|мен |-а, -е, |-мын, |-ып, -іп, |тұр, ... |-ды, |-м, |
| |-й |-мін |-п |жүр, ... |-ді, |-м |
| | | |-а, -е | ... -мын|-ты, -ті| |
|сен |-а, -е, |-сың, |-ып, -іп, |тұр, ... |-ды, |-ң, |
| |-й |-сін |-п |жүр, ... |-ді, |-ң |
| | | |-а, -е | ... ... -ті| ... |-а, -е, |-сыз, |-ып, -іп, |тұр, отыр,|-сыз, |-ды, ... |
| |-й |-сіз |-п |жүр, ... |-ді, |-ңіз |
| | | |-а, -е | ... ... -ті| ... |-а, -е, |-ды, |-ып, -іп, |тұр, ... |-ды, | |
| |-й |-ді |-п |жүр, ... |-ді, | |
| | | |-а, -е | | |-ты, -ті| |
2- ... ... ... шақ |Осы шақ ... шақ ... ... ... тұр ... ... ... |тыңдап отыр |тыңдады ... ... ... жүр ... ... тілді оқытуда инновациялық технологияларды пайдалану.
Семинар бағдарламасы, Шымкент, 2007
3-кесте
Қалай?
Қайда?
Қайда?
Қашан?
4-кесте
Қашан? ... ... ... ... тілінен конференция сабақ үлгісі
Орыс топтарында қазақ тілінен студенттер білімді тек берілген сабақ
шеңберінде игеруі ... ... ... ... сабақтан тыс уақытта пән
мамандарының алдын-ала ұйымдастыруымен жүргізілетін білім беру сабақтарында
жалғасын ... ... Ол: ... сабақ, интеллектуалды ойын
сабақтар, білім ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру барысында студенттер топ алдында қазақша
еркін ... ... ... өз ойын ... ... араласуға,
қорытында жасап, рөлдік ойындарға түсуге және сол іс-шараны ұйымдастыуға
байланысты қыруар дайындық ... ... ... ... өтеді.
Мұндай іс-шаралар әдетте факультет, не университет деңгейінде ... ... ... не ... ... ... газет, қоғамдық
ұйымдардың өкілдері, университет, факультет, кафедра ... ... ... ... ... ... ... зор.
Бұл жұмыста студенттердің тіл дамыту жұмыстарының қорытынды сабағы
ретінде жүргізілетін конференция сабақты ұйымдастыру ... ... ... ... ... «ХХІ ғасырда
Сәтбаевпен бірге» тақырыбында ... ... ... жүргізуге болады.
(Конференция материалды күні бұрын ... топ ... ... ... ... өтеді.)
Тіл маманы: Конференция сабақтың жоспары:
1. Өмірдеректері
а) Алыптың ататегі.
ә) Өмірбаяны
2. Студенттік кезеңі.
3. Әлкей Марғұлан естелігі.
4. Сәтбаев – жас маман.
5. Сәтбаев - ... ... ... – археолог.
7. Сәтбаев – математик.
8. Сәтбаев - өнер зерттеушісі.
9. Ақындар жырлайды.
10. Суреттер сыр ... Ұлы ... ... айтатын әндері.
12. Шағын көрініс.
13. Қорытынды сөз.
Сабақтың дамытушылық мақсаты: Қазақстан ... ... ... ... ... ... академигі болған Қаныш Имантайұлы Сәтбаев
ғұмырнамасын тереңірек ... ... әр ... ... ... ... ғылыми
еңбектерін, оқушылар өз бетімен оқып, біліктілігін ... ... ... ... пайдаланылған көрнекіліктер:
1. Қ.И.Сәтбаев портреті.
2. Қазақстанның физикалық картасы.
3. Альбом.
4. Егемен Қазақстан.
5. Минералдар жиынтығы.
Қазақстан ғылымы әлемдік деңгейге ... ... ... ғалымы,
академигі болған Қаныш ... ... ... ... білу
мақсатында география пәнінен конференция сабақ болды.
Сабақтың мақсаты: Қ.Сәтбаев – ... ... ... аса ... бірі ... ғұлама, ғылыми жұмыстардың ... ірі ... ... ... ... бір ... ... иесі өзінен кейінгі ұрпаққа мұра етіп ... тума ... ... ... ізденгіштігі, қайсарлығы мен табандылығы,
халқының мұңын мұңдап, жоғын жоқтаған адал ұл ... ... ... ... ... ... ... екен. Сол кезде елде
сауатсыздық ... кез, ... ... әкесі мен атасы білімді,
сауатты, бірнеше тілдерді өз ... ... ... ... ... ... меңгерген. Алыптың ата тегінің білімдарлық қасиетті ұрпағына қандағы
ген арқылы берілген болуы керек, дарында тұлға ... да ... ... ... ... ... әкесі Сәтбай 1848 жылдың жазында Сәтбай
отауында шілдехана тойы өтті. Сәтбай шаңырағының қуанышында Арқаның ... ... неше ... ... ... ақын-жыршылар келіп, Шідерті
бойына жайлауға шыққан бай ауылды неше күн, неше түн ... ... ат ... бата беру ... сан ... ... сол күнде «сегіз
сері» атанған, атақ-даңқы күллі қазақ қауымына әйгілі ән мен жыр ... ... ... ... ... ... өссін балақан.
Ат қой десе балаға,
Есімі болсын – Иманжан.
Жігіт болсын өнерлі
Ел жұртына беделді.
Қамқоры ... ... ... ... жоқ дүр ... ... ботасы,
Қабыл болар, әлеумет,
Ердің біздей батасы, - деп Сәтбайдың ұрпағына жұғуына ишарат жасалған.
1899 жылы 31 ... ... ... ... ... ... ... Ғабдұл-Ғани деп қойды. Ғабдұл-Ғани есімі екінші аты Қаныш
болып аталып кеткен. Кіндік кескен апасы ... ... сол ... алған, ал өз анасы науқас болса керек, Әке ... ... ... ... ... ... да жақсы көретін. Имантай
ақсақал кенжесі Ғабдұл-Ғани – Қанышқа көп ... ... ... қарт ... болған, өз елінің тарихын, қазақтың ауыз әдебиетін, ... ... ... нәсілдес тілдегі шығыс әдебиетін терең білген.
Баласы Қанышқа парсы, араб тілі әдебиетін ... ... ... ... сері көңілді, аузы дуалы, билігі баянды азамат болған. 1909 жылы
ауылындағы ... ... ... ... Одан ... ... ... қаласындағы 2-сыныптық училищені бітіреді. Қаныштың ағасы Әбікей
Омбы семинариясын бітіріп, сол кездің өзінде орыс тілі мен әдебиетінің ... ... ... ... ... ... ... Сәтбаев та семинарияда
оқыған. Өнерді, музыканы сүйген кісі. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің
Демекші табиғатынан ... ... ... ... ... ... ... мектебінде оқып, 1918 жылы Семей ... ... ... мұғалім болды. 1920-1921 жылдары Баянауыл
ауылындағы 10-шы учаскенің ... соты ... ... жылы ... Қаныш Сәтбаев Баянауылға емделуге келеді. Сол кездегі
сібір өңірінің ірі мәдени орталығы Тоск қаласының технология институтының
профессор ... ... ... ... ... Усов ... мен тау кен байлықтары туралы көптеген қызық әңгімелер айтады.
Өзі өмірден озғанша ұстаз ... ... ... ... 1921 ... ... ... Томск технология институтының кен факультетінің
геологиялық барлау бөліміне оқуға ... 1926 жылы 14 ... ... ... ... диплом қорғап шықты. Ол енді кен инженері,
жоғары дәределі білімі бар ... ... Бұл ... ... ... ... жатыр. Семей губерниялық «Қызыл дала» газетінің осы жайтты
өз тарихында «Қаныш жолдас өндіріске басшылық ету қызметіне ... ... ... - деді ... ... жылдары Атбасар, Қарсақбай трестерінде геологиялық бөлімнің
жетекшісі және бас геолог болған. Қаныш Сәтбаев Жезқазғанның одақтағы ірі
мыс ... бай ... ... ... ... ... ... бай Сарыарқа, енді Алтай сияқты аймақтарға ерекше ... Ол 20-30 ... кең ... барлау жұмыстарына басшылық жасап,
оларға тікелей қатынасуымен бірге Жезқазған – Ұлытау, Қарсақбай, Атбасар,
Спасск кен алқаптары, ... ... ... Қаратау полиметалл кендері
жөнінде іргелі ғылыми еңбектер жазып, жариялайды.
Геолог барлаушы
1926 жылдан санағанда 15 жыл бойы ... ... ... кен
байлықтарын зерттейді. Ол өлке туралы 2400 жыл бұрын грек тарихшысы Геродот
бір сөз айтып кетіпті. «Арал ... ... сақ, ... ... ... қола мен ... мол қоры ... деген. Сол үлкен ата қонысты мекен
еткен Бағаналы жер атын ... ... ... Жазқазғанды жалдамаға
алып өз меншігі еткен шетел байлары 1916-1917 жылдарда көп пайдаланды. 1926
жылы сол Жезқазғанда қызу жұмыс басталып жұрт ... ... 15 ... ... ... ... ... жерден көмір кенін өзі тапты. Қорғасын,
күміс, темір, марганец, алтын, молибден кендерін ... 1940 жылы ... ... ... Қанышқа Одақтың ең жоғарғы сыйлығы Ленин орденін берді.
«Жезқазғанның мыс ... ... ... үшін ... ... ... ... берілді.
1927-1928 жылдары ғалым Жезқазған, ... ... ... ... тас көмір бассейіні және Қаратау полиметал кендері
жөнінде ғылыми маңызды ... ... 1940 жылы ... ... ... аса ... геологиялық зерттеулердегі көрнекті
ғылыми жетістігі үшін ресми диссертация қорғамай-ақ, геология-минерология
ғылымдарының докторы ... ... ... ... КСРО ... ... филиалы директорының орынбасары, 1942-1946 жылдары
директоры ... ... ... өз ... ... деген шынайы
берілгендігінің нәтижесінде ол 1956 жылы ... ... ... және оның ... Президенті болып сайланды. 1946 жылы
академик атанды. 1951 жылы ... ... ... ... ... болды. 1946-1964 жылдары Президент болып, өмірінің соңына дейін ... ... ... ... ғұлама ғалым, этнограф – ... ... ... ... ... ... – Студент Қаныш бір ғана іске
ой санасын байыту мәселесіне жұмсайды. Көп ... ... ... ... өткізіп, қазақ халқының тарихи, этнографиясы, әдебиеті
туралы жазылған деректерді үңіле ... Олар ... ... ... жазып,
кейбір әдебиет үлгілерін баспаға дайындайды. Үйірмеде ... ... ... ... шағы ... геологиялық зерттеудің қызу
қарқынмен өркендеген кезеңіне дөп ... ... ... елінің ана тіліндегі мектептер үшін алгебра
оқулығы» кітап емес 1942 бет ... ... ... сол ... ... ... де ілгеріде көлемді еңбек
жазудың негізгі мақсаты. ... ... ... мен көлемі
шәкірттерді толық қанағаттандырмайды деп «Алғашқы қазақша ... ... ... ... оқулығы 20 жасар Қаныштың ең алғашқы ... Өз ... жаңа ... ... құрастырып отырған, мәселен
қазақ мектептерінің сол кездегі талғам талабы мен оқушының білім ... ... ... ... ... ... ықшамдап, көбіне мал, шөп
түрлерін санауға, сауда-саттық ұғымдарына ... ... ... ... да ... ... ... бөлім, бөлшек,
түбір, еселі өсімдер, кесімді салымдар, кесімді өтеклер. 220 математикалық
терминдердің қазақша баламасын келтірді. Тағы бір ... ... ... ... ... латын әріптерімен белгілеулі ұсынады. Қазіргі
уақытқа дейін ешқандай өзгеріссіз күні бүгінге дейін қолданып келеді.
1926 жылы 3-тамызда ... ... ... ... 3000 дана ... ... туралы қаулы шыққан, бірақ қаулы орындалмаған.
Көрдіңіз бе, ұрпақ қамы үшін ғасыр басындағы ... ... ... ұлыларға берген тәңірдің ерекше қасиеті. Қаныш ... ... ... ядролық физиканың дамуына үлкен мән берді.
Биология, ... ... ... ... ... т.б. ... дамытты. Тарих, археология, этнография, тіл
әдебиет, ... ... ... ... ... да айрықша мән берді.
Археолог
Жас зерттеушінің ең алдымен таң қалдырған жұмбақ кен орнының нақтылы
аты еді. ... ... ... ... ... ... ... кіндік ортасында тұрған ортақ жұрт. Ілгері замандарда бұл
жерде қазақ елінің игі жақсылары, дана ... бас ... ел ... ... ... ... ашып, мәжіліс құрған деп сыр шертеді
көнекөз қариялар. Сондай бір бас ... ... ол ... ... ... деген жерге тап болғанда көрген. Кеңгір жағасындағы көне
ескерткіштер Алашхан, Домбауыл, Жошыхан ... да жас ... неше ... ... ... ... туғызды. Бірталай деректер жинап,
пікірін тұжырымдаған Қ.Сәтбаев «Жезқазған ... көне ... атты ... ... ... Сол ... танысқан тағы бір
көне қазына –ХVІ ғасырда Москвада басылған «Үлкен ... ... ... ... орыс ... ... түсуі де тегінде осы ... ... ... үш өзен шығады – үшеуінің аты Кеңгір. Екеуі
Сырдарияға құяды, ол үшіншісі Сарысуға» - деп ... ... ... ... түсініктемесі. Жазқазған шежіресін шежіресін ... ... бір ... ... ... ... көрсе, ағылшын геологтары Уэст,
Татвей, Саймон, кен ... ... ... ... – Камило Черути,
француз Бауэр, орыс ... ... ... геолог – экономист Сидней
Болл. Бұлардың ... ... әр қилы ... ... ... ... жырындағы «Ер Едіге» бұрынға халық «Алтын Орданың» батыры
болған. Елін, жерін сүйген, ... ... ... ... ... ... тақтан бас тартқан, ерлік дәстүрін сақтаған батыр тұлға. 1927 жылы
Қ.Сәтбаев Мәскеуде халық жыры «Ер ... бір ... ... ... ... ... 3000 дана етіп бастырып шығарды. 1949 Жылы ... ие ... ... ... романына «Қазақ әдебиетінің аса
үздік шығармасы» ... ... ... осы ... «ХІХ ғасырдың 2-ші
жартысындағы қазақ жан-жақты суреттелген шын мәніндегі энциклопедиясы»-деп
бағалады.
Қаныш аға әнді ... ... 500 ... «Қазақтың 100 әні» деген
атпен белгілі музыкант-этнограф А.В.Затаевичке 1926 жылы 25 ... ... ... ... өзінің ән жинағына қосқан. Қ.И.Сәтбаев халқының
музыкалық өнерін өте жақсы білді. Ол ... ... Жаяу ... Естайды
көзімен көріп, әнін үйреніп айтушы еді.
Көрініс
Ұлыбританиядағы Альбино жеріне Қ.Сәтбаев Мәскеу делегацияларымен бірге
барғанда сол елдің ел басшысы Черчильмен кездесу сәті ... ... ... табиғи тұнба мыстың ... ... де ... ... ... бар, бұл ... мыс – ... даласының қазынасы» дейді
Қ.Сәтбаев.
- Мистер Сәтпаеф білгір геолог, тіпті бұл ілімнің докторы, академигі
деп естіген едім, ... ... ... бұл ... ... Бұл ... қазақ даласында жаралған. Алынған мекенінде айтайын
ағылшын кәсіпкерлері Жезқазғанды өте ... ... ... «Атбасар джони
– ток компани офкопи» есімді ... ... онда ... жыл кен қазған
деп дәлелдеп берді.
- Қай ұлттансыз?
- Қазақпын.
- Қазақ? Қазақтардың келбеті сіздей ме?
- Ғафу ... сэр. Сіз мені ... ... ... Ал мен
көшпенділердің ұрпағымын, қазірде Қазақ ... ... деп ... ... және ... ... халқы мен оның мекендеп отырған жері, тілі
мен тұрмыс-тіршілігі туралы қысқаша мағлұмат берді.
Черчиль мырза: - Сонда барлық қазақтар сіздей ... ... О, жоқ! ... ... ... әлде ... ... - деп жауап берді Қаныш
Имантайұлы.
Ақындар жырлайды:
Кен атасы Сәтбаев
Кәкімбек Салықовтың
өлеңі
Балалар ... ... ... ... – аға ... ел байлығын, кен байлығын,
Ол ғалым көптен де көп табыстары
Кең дала сүйеді оны, сайран белі
Алтын, жез, ... еді ... ... ол ... ... ... да,
Ұлытау – тұңғыш қанат жайған жері.
Есімін айтып аққан бұлақта бар
Өзен-көл, теңіздерде сыр ... кен ... жер ... мен тас «Қаныш» десе құлақ салар
Жер сыры қанша болса санағанда,
Әлемнен алды сонша бағасында,
«Сәтбаев» деген біздің жұлдыз да бар
Ғарышта көп жұлдыздар ... сыр ... ... ... әр кезеңдерінде түскен суреттер жайлы
анықтама беру.
1. ...... екі ... ... ... 1914-1918 жылдары Қ.Сәтбаев оқыған Семейдің мұғалімдер семинариясы.
3. Сәтбаев Әулеті.
4. Ұлытауда Әмір Темір қалдырған белгі тас. ... ... ... Сәтбаевтар тұрған үй. Қазір ғалымның музейі.
6. 1926 жылы Қарсақбайға түйемен жүн тасу.
7. Мәскеудегі ... ... ... ... ... 1959 жылы Ертіс-Қарағанды каналының жобасын талқылау сәті.
Қорытынды
Ғалымның алғашқы өмірі небәрі алпыс төрт жылмен шектелес, 2-ші ғұмыры
туған ... мен ... ... ... Иә, ... ... үлгісі өшпейді.
Жыл артынан жыл өтер, уақыт керуені ... ... аса ... ... ... ... ... талай-талай ұрпақтың жадында сақталады.
«Ғалымның хаты өшпейді, данышпанның аты өлмейді»деген ... сөзі ... ... дара, артында мәңгі өлмес мұралар, асыл нұсқалар елінің
тарихында, рухани өмірінде өзгеше орын алатын санатында аталады.
Қ.Сәтбаевтың керемет ғалымдылығы мен ғұламалығын, ... ... мен ... ... білер барша әлем халқы ұлы тұлға рухы алдында ... ... ... ... ... «Біз ... ... Сәтбаевпен бірге аттаймыз». Көрдіңіздер ме, ұрпқа қамы үшін ғасыр
басында, алыптарымыз қандай ... ... ... Бұл ... ... келе ... тәңірдің берген ерекше қасиеті шығар.
2.1. Мемлекеттік тілді оқытудың кредиттік ... ... ... ... ... қабілетті елдердің қатарына кіру
міндетті, егер оны ғылымды көп қажет ететін технологиялық білімі, басқару
дағдылары бар, ... ... ... ... ... білікті
мамандар іс жүзіне асыратын болса ғана шешіледі», - дейді ... ... 27 ... 2006 ж. ... Ұлттық университетінде осы оқу орнының
студенттеріне арнап оқыған лекциясында.
Егеменді ... ... және ... өрлеуі білімді
азаматтарды, жоғары дәрежедегі маманды даярлауды қажет етеді. Сондықтан
білім беру жүйесі ... ... ... ... ... сай сапалы
кәсіптік білім беру мақсатын алға қояды. Жоғары оқу орнының ... ... ... қабілетін көтеру мақсатында университетіміздің ИСО-
9001:2000 талаптарына сай сапа менеджменті ... ... пән ... ... ... пен ... жүктейді. Келешек мамандарға сапалы
білім, саналы тәрбие беруде ... озат ... ... ... педагогикалық ғылымның соңғы жетістіктері мен ... – осы ... ... жол ... ... мен біліктілікті дамыту
пән мамандарына көп ізденісті, қарқынды ... ... ... ... ... өзге ұлт ... меңгерту мәселесіне қойылатын
талаптар күннен күнге ... Мұны ... ... ... өзгерістер енгізуінен де көруге болады. Орыс ... ұлт ... ... ... ... негізгі мақсаты студенттерді
қазақша сөйлеп, қоршаған ортамен қазақ тілінде қарым-қатынас жасауға үйрету
ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... дамытып, өз
мамандарымен тілдік қарым-қатынасқа түсе ... ... ... ... іс ... ... жаза ... дәрежеге жеткізу.
Оқытудың жұмыс түрлері студенттерді ... ... және ... ... ... ... мәтіндерді еркін оқып, оның мазмұнын толық және
қысқаша айтып беруге машықтандырады.
Лексикалық материал келесі негізгі ... ... ... ... «Қазақстан Республикасы», «Мамандық». Бұлардың ... кіші ... ... ... ... ... дамуына
септігін тигізеді. Ал грамматикалық және тіл дамытуға байланысты ... ... ... өту барысында игеріледі.
Мемлекеттік тілді қатысымдық тұрғыдан оқыту жұмыс ... ... ... меңгертумен байланыста жүргізіледі. Пән бойынша берілетін
материалдар бір-бірімен байланыста жүргізілетін үш бөлімнен тұрады:
І. Танымдық ... Мені ... ... ... Жоғары оқу орындары. Біздің қала. Адам
және табиғат. Денсаулық.
2. Қазақстан Республикасы. Қазақстан – егемен, тәуелсіз Республика.
Қазақстанның ғалымдары мен ... ... ... ... ... ... Қазақстың салт-дәстүрлері.
3 Мамандық. Менің мамандығым. Қазақстан - 2030. ... ... ... ... ... жүйесі. Ғылыми
жұмыс. Мамандық бойынша әдебиеттер, т.б.
ІІ. Тілдік материалдар:
Қазақ тіліне тән дыбыстар. Алфавит. ... ... ... ... ... ... тәуелдік жалғаулар. ... ... ... ... орын ... ... болымды,
болымсыз түрлері. Тұйық, бұйрық етістіктер. Етістіктің шақтары. Зат ... ... Сан ... ... ... Көсемше. Үстеу. Сөйлем мүшелері.
Құрмалас сөйлем, түрлері.
ІІІ. Тіл дамыту материалдары.
Сөйлеу үлгілері: ... ... ... Қарату. Алғыс. Келісу.
Келіспеу. Кеңес беру. Кешірім сұрау. Құттықтау. Уақыт.
Мақал-мәтелдер: Отан, білім, еңбек, достық, денсаулық ... ... ... Жамбылдың, Мағжан Жұмабаевтың, ҚР әнұраны, т.б.
Бұл пәнді игерген студент қазақ тілінде өз ойын ... ... ... ... беріп, өзі де әңгімеге араласуға, өз ... ... ... ... оқи алатын болуы керек.
Студент білуі керек:
- қазақ тіліне тән ... ... ... мәтінді оқып, аударып, түсінгенін айтып беруді;
- мәтіннен өтілген грамматикаға байланысты сөздерді ... ... ... ... өз ... ... айтып беруді:
- мамандыққа байланысты жеке термин сөзігін жүргізуді, т.б.
Сонымен бірге студент сабақтан тыс ... ... ... конкурстар мен кештерге араласу арқылы және өз бетінше қазақ халқының
тарихы мен ... ... оқу ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштерінің бірі - әдістеме
саласындағы ... ... мен озық ... ... ... ... ... қызметінде пайдалана білу. Бүгінгі күні білім саласында
қолданыста жүрген түрлі ... бар. ... ... оқыту
технологиясы, модульдік оқыту технологиясы, оқу мен жазу арқылы
сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы,1 т.б. Бұл ... ... Е., ... С. Оқытудың жаңа технологиялары,
Шымкент, ... оны ... ... іс-тәжірибесін көрсетіп жүрген белгілі
ұстаз-педагогтары бар, олардың ұстаздық еңбек нәтижелері үлгі ... жаңа ... ... қолданудың нақты жолдары көрсетілген,
оны әрбір маман өз ... ... ... Жаңа ... ... ... ... мемлекеттік тілді меңгертуде тіл мамандары оқу топтарының
деңгейіне, сабақтың тақырыбына байланысты қажетті жерінде ... ... ... оқу үдерісіне ендіруден бұрын мемлекеттік тілден
сабақ беруші ... ... ... ... ... тіл ретінде оқыту
принциптері мен ... жете ... ... ... осы ... дейін
қазақ тілін өзге ұлт өкілдеріне ... ... ... ескеріп, баспадан мол шығып жатқан оқулықтардың көпшіліктерін
көре білуі және кез келген оқулықпен сабақ жүргізуге жол бермеуі керек.
1997 жылы ... ... ... «Европа аймағындағы
жоғары білім квалификасын қолдау ... ... қол ... ... ... ... ... талабы дүние жүзі елдерінің білім
талабына сай болуы керек деген сөз. Қазақстан ... ... ... ену ... ... ... ... мамандар дайындау
қажеттігімен ұштасып отыр. Осыған ... ... беру ... барлық жоғары оқу орындарында ... ... ... Кредиттік технологияның мақсаты – студенттерге қысқа
уақытта көп ... беру және ... өз ... ... ... білім алуға
үйрету. Кредиттік технология жүйесі бойынша студенттер білім алуда ... оқу ... ... ... мен ... ... білімнің
негізгі бөлігін өзі меңгеретіндей жағдай жасайды. Кредит ... ... оқу ... ...... ... мемлекеттік стандарт
талаптарына сай жоғары деңгейдегі кәсіптік білімді өз ... ... ... ... Ү. ... ... технология жүйесі. Таным және тәрбие.
№4, 2005ж.
Кредиттік оқу жүйесі бойынша егер бір пәнге 15 апта ... ... бір рет ... ... және екі ... ... тыс сабақ
өтіледі. Аудиториядан тыс жүргізілетін сабақтың 50% оқытушының басшылығымен
(СӨОЖ) жүргізіледі, ал 50% ... ... ... (СӨЖ) ... Кредит жүйесінің талапқа сай ... пән ... ... ... мынадай талаптар шешімін табуы керек:
оқу материалдарының ... ... ... ол мақсаттардың сапалы
орындауға қажетті нақты ... ... ... ... ... мен ... материалдардың тіл маманы үшін ... үшін де ... ... ... ... игеруі оқылатын пәннің қажетті оқу-
әдістемелік кешенімен қамтамасыз етілуіне байланысты. Студент пәнді игеруге
қажетті ... ... осы ... ... ... ... түрде
студенттің қолында болуы керек.
Силлабус арқылы студент өзіндік тіл үйрену әрекетін өзі ұйымдастыра
алады. Өйткені мұнда әр сабақтың ... ... ... мақсаттары,
тіл білімінен түсініктер, құрақтар берілген. Студент нені үйренетінін, ол
үшін не істеу керектігін және қандай ... ... ... алдын ала біліп ... ... ... нұсқауларын,
көмектерін, жетекшілігін күтіп отырмай, үйрену әрекеттерін өзі ... мен ... ... студенттердің қабылдауына, өз
бетінше жұмыс істеуіне лайықталып топтастырылады. Орыс ... ... ... ... ... ... ... бөліктерден
(кредиттерден) ... ... Мені ... орта.
ІІ кредит. Қазақстан –егемен, тәуелсіз Республика.
ІІІ кредит. Мамандық.
І кредит - «Мені қоршаған орта» ... ... ... ... ... ... ... «Адам және табиғат», «Денсаулық» тақырыптарында
лексикалық материалдармен танысса, ІІ кредит – ... - ... ... ... ... ғалымдары мен ағартушылары,
ақын-жазушылары, хандары, билері, батырлары, салт-дәстүрлерінен ... ІІІ ... - ... ... ... студенттер мамандық
бойынша термин сөздермен, ... ... ... ... ... ... ... жалғастырады.
Оқу-әдістемелік кешенде сонымен бірге СӨОЖ, СӨЖ тақырыптары,
оқулықтар тізімі ... ... ... сабақта өтіліп СӨОЖ, СӨЖ
тақырыптарына негізгі тақырыптарды ары қарай дамытатын, ... ... ... Мысалы, «Жоғары оқу орны» тақырыбы
бойынша – «Университетіміздің 15 жылдық ... ... ... ... – «Шым ... ... «Денсаулық» тақырыбы бойынша – «Оңтүстік
Қазақстанның шипалы жерлері» т.б. тақырыптар ... ... ... ... ... (оқылым, жазылым,
айтылым, тыңдалым, сөйлесім) қамтылуы қарастырылған. Силлабус ... әр ... ... ... ... ... және кредиттен
кредитке өткен сайын күрделен ... ... ... ... ... ... сай ... әдісіне көшіп отыратыны ескеріліп, оқытудың
әдіс-тәсілдері кешенде қарастырылған.
Сонымен ... ... ... ... орыс ... ... ұлт
өкілдері оқитыны ескеріледі. Солардың ішінде қазақ тілін ... ... ... ... тіпті сөйлей де алмайтын ұлты қазақ ... ... ... жеке ... ... жоспарланып, білім
беруде деңгейлеп оқыту технологиясы жүзеге асырылады. Кей ... ... ... мектебін бітірген, қазақ тілін ана тілі ретінде ... ... ... ... Бұл ... тіл ... мұндай
студенттермен білімді дамыта оқыту технологиясын пайдалану арқылы игертеді.
Тіл - танымдық ... ... ... ... және оны дамытудың
негізі болып ... ... ... ... ... ... беру ... оқыту әдістері мен тәсілдерін шебер ... ... ... – оқытудың негізгі формасы, ал оқытушы – жеке әдіскер тұлға.
Сабақта жаңа ... ... ... оны ... ... оқытушының әдістемелік шеберлігіне ... ... ... ... интернетті, тест жүйесін пайдалануды үйлесімді
қолданып, ... ... ... ендіру арқылы оқытушы
студенттердің қызығушылығын, белсенділігін арттырады және ең ... ... ... ... ... ... жүйе бойынша жеделдетіп оқыту әдістері
Тілдік қатынастың алдына қойған ... бірі – ... ... ... өкілдері арасында оқыту болса, бұл мәселе, қазақ ... ... ... ... аралығында сапалы түрде үйретумен, қазақ тілін ... ... ... ... ... (яғни интенсив) – оқушыны аз ... ... ... ... ету; ... тарапынан да, оқытушы жағынан да, мөлшерлі
сағат көлемінде тілдік қарым-қатынасты жүзеге ... үшін ең ... ... білу.1
Тілді жеделдете оқыту деген ұғым – ... ... ... ... ... бар ... Мәселен, шет тілдерін жедел
оқыту, орыс тілін жедел ... - ... ... сала ... ... жеке ... болып таралған. Орыс тілін жедел оқыту мәселесін
Китайгородская Г.А., ... А., ... П., ... В. Сияқтығалымдар өз
еңбектері арқылы ілгері дамытты.
Қазақ тілін жеделдете оқытудың ең басты мақсаты – аз ... ... ... ... ... ... тіл ... сөйлеуге,
пікір алысуға үйрету. Қазақ тілін оқыту дәрежесі тек сөйлесуді ... етіп ... ... қатар адам мен адамның, ұлт пен ұлттың
ұғынысуын қамтамасыз етуі керек.
Қазақ тілін жеделдете оқытудың ... ... ... бағыттарды
қамтиды.
1. Сөйлеуге үйрету; ауыз екі сөйлесудің, түсінісудің мүмкіншіліктерін
арттыру.
2. Белгілі бір ортаға байланысты адамдар өз ... ... ... ... ойын ... ... қана қоймай, дұрыс жаза білу.
4. Газет-журнал, баспа беттерінен қажет материалдарды оқи алу.
----------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------
1. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас: ... мен ... ... ... ... не ... мәтіндермен, сөздіктермен жұмыс істей білу.
Қазіргі уақытта қазақ тілін ... ... ... ... (ана
тілінен басқа) тілдерді оқыту әдістемесі жиі қолданылады: сөздерді белгілі
бір ... ... ... ... ... ... бірнеше
кезеңдерге бөліп жүргізу. Мұнда жеделдете оқыту әдістерінің бірнеше түрлері
қатар ... ... ... ... ... толықтырылады. Әрбір лексикалық тұлға әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... ішіндегі ерекше көңіл бөлуді қажет ететін
әдістің қатарына педагогика-психологиялық әдіс жатады. Бұл ... ... ... мен ... арасында психологиялық кедергі болмауға тиіс;
оқытушы тіл үйретушінің барлық қабілетін ескеріп, тілді үйренуде, ... ... ... ... ... тілін жеделдете оқытудағы тиімді ... ... ... әдіс пен дәстүрлі әдістің бірігіп қолданылуы.
Өйткені мемлекеттік дәрежесіндегі ... ... ... мен ...... қарым-қатынасын, сөйлесеуін қамтамасыз ететін ауыз екі сөйлеу
үлгісі емес, бұл қатысымдық қызметке ие ... ... ... тілді үйрету. Тілді оқыту тек ауызша түсінісу кедергісін жоюмен ғана
емес; оқушының үйренген тіл арқылы өз ойын ... ... ... ... ... кез ... ортада еркін пікір алмасуымен де өлшенуі
тиіс.
Кейінгі жылдары жоғары оқу ... ... ... оқытудың
кредиттік технология жүйесіне көшкені белгілі. ... ...... ... ... көп білім беру және оларды өз бетінше
жұмыс істеп, білім алуға үйрету болып отыр. Бұл мақсатқа ... ... ... ... көп ... бермек.
Атап айтсақ, Қазақстан Республикасы ... ... ... Академиясының қазақ тілі ... ... ... кандидаты Төлепбергенова Назгүл Тұрсынбекқызы
мемлекеттік тілді жеделдетіп оқытуда ... ... және ... ... байланысты өзінің әдістерін ұсынуда. Ол әрекет
сөздерді (яғни етістік сөздерді) кластерлік жүйе әдісі арқылы ... алға ... Бұл ... басқа әдістерден негізгі ерекшелегі –
етістікті сөздердің бірден ... ... ... ... ... ... ... етістікке байланысты сөз тіркестерін, олардың үш
жақта, үш ... ... ... түрлі іс-әрекетті көрсететін сөз
тіркестерін, яғни етістікке ... ... ... ... ... ауқымды көлемде түсіндіреді.1 (1, 2, 3, 4, 5-кесте)
Мемлекеттік тілді әрекетті сөз тіркестері арқылы жеделдетіп оқыту
әдістемелері ... ... ... ... ... ... ... мен жіктік жалғаулары |
|Жекеше |Келер ... |Осы шақ ... ... ... ... ... |шақ |жалғау | ... |шақ ... ... |-а, -е, |-мын, |-ып, -іп, |тұр, отыр,|-мын, |-ды, |-м, |
| |-й |-мін |-п |жүр, ... |-ді, |-м |
| | | |-а, -е | ... ... -ті| ... |-а, -е, ... |-ып, -іп, |тұр, отыр,|-сың, |-ды, |-ң, |
| |-й |-сін |-п |жүр, ... |-ді, |-ң |
| | | |-а, -е | ... ... -ті| ... |-а, -е, ... |-ып, -іп, |тұр, ... |-ды, ... |
| |-й |-сіз |-п |жүр, ... |-ді, |-ңіз |
| | | |-а, -е | ... ... -ті| ... |-а, -е, |-ды, |-ып, -іп, |тұр, отыр,| |-ды, | |
| |-й |-ді |-п |жүр, ... |-ді, | |
| | | |-а, -е | | |-ты, -ті| |
2- ... ... |Келер шақ |Осы шақ ... шақ ... ... ... тұр |түсінді ... ... ... отыр ... ... ... |сөйлеп жүр ... ... ... ... инновациялық технологияларды пайдалану.
Семинар бағдарламасы, Шымкент, 2007
3-кесте
Қалай?
Қайда?
Қайда?
Қашан?
4-кесте
Қашан? ... ... ... ... ... ... ... қарай: дара, күрделі
қанша? неше? нешінші? нешеу? қаншау?
Сан есім
Мағынасына қарай
шошып
сергек
тез
ұйқылы
ояну
үйде
қонақта
қонақ үйде
досымның үйінде
таңертең
түнде
қазір
сағат жетіде
таңертең
күндіз
түсте
кешке
үйде
қонақ үйде
жуынатын бөлмеде
жұмыста
жуу
бетті
қолды
кірді
ыдысты
асықпай
тез-тез
ұқыпты
тазалап
киім
бас киім
сырт ... ... ... ... ... ... үйде
жуынатын бөлмеде
жұмыста
жуу
бетті
қолды
кірді
ыдысты
асықпай
тез-тез
ұқыпты
тазалап
киім
бас киім
сырт киім
аяқ киім
жылдам
асықпай
тазалап
жуып
кию
үйде
жұмыста
дүкенде
сән ательесінде
таңертең
жазда
күзде
күндіз

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ерекше балаға – ерекше мектеп15 бет
Атом қуатын бейбіт мақсатта пайдалану21 бет
В. Вильсонның «14 пункті»7 бет
Екінші дүниежүзілік соғыс және Тегеран конференциясы17 бет
Ислам конференциясы ұйымы22 бет
Ислам конференциясы ұйымының халықаралық құқықтық статусы71 бет
Оқушының шығармашылық қабілетін дамытудағы ғылыми-практикалық конференцияның маңызы.3 бет
Салт-дәстүрлер негізінде экологиялық тәрбие беру мәселесі27 бет
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысын және тәрбие сағатын ұйымдастыруы.7 бет
Тегеран, Қырым және Потсдам конференциялары12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь