Статистикалық эліметтерді топтаудың маңызы мен мақсаты

1. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2. Негізгі бөлігі
2.1. Статистикалық мэліметтерді топтаудың маңызы мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2.2. Статистикалық мэліметтерді топтаудың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
2.3. Топтау белгілері жэне топқа бөлу принциптері (негіздері) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
3. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
Қолданылған эдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
Статистика — бүл сандық көрсеткіштердің жиынтығы. Ол уақыт өткен сайьн өзара байланыста эрқашан дамып, жетіліп, толығьп отырады. Олай болса, оқыған, білімді адамдар сол көрсетілген сандық көрсеткіштерді оқи және түсіне білулері керек. Себебі, ондағы қөрсетілген сандық көрсеткіштер арқылы мемлекетіміздің саяси жэне элеуметтік-экономикалық даму немесе кему процестерін толығымен көруге болады. Сонымен бірге статистикалық сандық көрсеткіштерді колданьп, оған талдау жасау арқылы болашаққа, яғни белгілі бір кезеңге болжам жасауға. толық мүмкіндік туады. Демек, статистикада жай эншейін берілген қу_рғақ сандық көрсеткіштер емес, онда тек қана айқын, дэлелді, нақты сандық мэліметтер кэрсетіледі. Мысалы, республикамызда қанша халықтың тұратьндығы; оның ішінде еңбекке жарамдылары; дүниеге қанша сәби келіп, қанша адамньң қайтыс болғаны; өнеркэсіп орындарының өндірген өнімдері, олардың түрлері; халықтың күнделікті керекті түтыну заттарымен қамтамасыз ету; азық-түлік мөлшерінің қанша жэне қандай жағдайда екендігі; олардың облыстар, аудаңдарға қалай бөлінетінін біз эрдайьм біліп отырғымыз келеді. Ендеше, ондай сүрақтарға толық жауапты тек статистика арқылы ғана алуға болады.2. Негізгі бөлім: 2.1. Статистикалық мәліметтерді топтаудың маңызы мен мақсаты
Статистикалық бақылаудың нэтижесінде жиналған бастапқы мэліметтерді қорытьндылаудьң негізгі тэсілі топтау эдісі больп табылады.
Статистикалық топтау эдісі деп, қоғамдық қүбылыстар мен процестерді өздеріне тэн белгілеріне, өзара үқсастығына немесе аса маңызды өзгешеліктеріне, түрлеріне, үлгілеріне (типтеріне) сэйкес бір-бірінен ажыратуға болатын топтар мен , ішкі топтарға бөлуді айтады. Мүнда зерттеліп отырған қоғамдық құбылыстар мен процестер жиынтығы жекелеген белгілері бойынша біртекті топтарға бөлінеді. Олардың эрқайсысы статистикалық сандық көрсеткіштермен сипатталады. Сондықтан, топтау эдісі статистикалық зерттеудің аса маңызды кезеңі болып саналады жэне ол сатылы жүргізіледі.
1. Әміреұлы Ы «Статистиканың жалпы теориясы» Алматы: Экономика 1998 жыл
2. Бендина Н.Б. «Общая теория статистики» Москва 2000 жыл
3. Ефимова М.Р. «Общая теория статистики» Москва: ИНФРА-М 1998 жыл
4. Елисеева И.И. «Общая теория статистики» Москва 2000 жыл
5. Харченко А.П. «Статистика» Новосибирск: НГАЭ и Москва: ИНФРА-М 2000 жыл
        
        Мазмұны:
1. Кіріспе........................................................3
2. Негізгі бөлігі
2.1. Статистикалық мэліметтерді топтаудың маңызы ... ... ... ... ... ... жэне топқа бөлу принциптері
(негіздері).................................................8
3. Қорытынды...................................................10
Қолданылған эдебиеттер....................................11Кіріспе
Статистика — бүл сандық көрсеткіштердің жиынтығы. Ол уақыт өткен ... ... ... ... ... ... ... Олай болса,
оқыған, білімді адамдар сол көрсетілген сандық көрсеткіштерді оқи және
түсіне ... ... ... ондағы қөрсетілген сандық көрсеткіштер
арқылы мемлекетіміздің саяси жэне элеуметтік-экономикалық даму немесе кему
процестерін толығымен көруге болады. Сонымен бірге ... ... ... оған ... ... ... ... яғни белгілі
бір кезеңге болжам жасауға. толық мүмкіндік туады. Демек, статистикада жай
эншейін берілген қу_рғақ сандық көрсеткіштер емес, онда тек қана ... ... ... ... ... ... ... қанша
халықтың тұратьндығы; оның ішінде еңбекке жарамдылары; дүниеге қанша сәби
келіп, қанша адамньң қайтыс болғаны; өнеркэсіп орындарының өндірген
өнімдері, ... ... ... күнделікті керекті түтыну заттарымен
қамтамасыз ету; азық-түлік мөлшерінің қанша жэне қандай жағдайда екендігі;
олардың облыстар, аудаңдарға қалай бөлінетінін біз эрдайьм біліп отырғымыз
келеді. ... ... ... ... ... тек ... арқылы ғана
алуға болады.2. Негізгі бөлім: 2.1. Статистикалық мәліметтерді топтаудың
маңызы мен мақсаты
Статистикалық бақылаудың нэтижесінде жиналған бастапқы мэліметтерді
қорытьндылаудьң ... ... ... ... ... ... ... эдісі деп, қоғамдық қүбылыстар мен процестерді
өздеріне тэн белгілеріне, өзара үқсастығына немесе аса ... ... ... ... ... ... ... топтар мен , ішкі топтарға бөлуді айтады. Мүнда зерттеліп
отырған қоғамдық құбылыстар мен процестер жиынтығы жекелеген белгілері
бойынша біртекті топтарға бөлінеді. ... ... ... ... ... Сондықтан, топтау эдісі статистикалық
зерттеудің аса маңызды кезеңі болып саналады жэне ол сатылы жүргізіледі.
Топтау эдісінің ... ... оз ... мен мәні бар. Оның басты мақсаты -
жиналған мэліметтерге талдау жасау үшін ретке келтіріп, ықшамдау, езгермелі
белгілеріне қарай іріктеу, жиынтық бірліктерін ... ... бөлу ... ... жэне ... жүйесін белгілеу. Топтау эдісі
статистикалық талдаудың алғашкы сатысы ретінде ... ... әр ... жүргізуге комектеседі. Осы әдіс арқылы мьна мэселелер шешіледі:
1)жалпы жиынтықты біртектес сапалық боліктерге, яғни элеуметтік-
экономикалық түрлеріне (типтеріне) қарай бөлу;
2)қоғамдық қүбы.ліыстар мен ... ... жэне оның ішкі ... ... зерттеу;
3) қоғамдық қүбылыстар мен процестер арасындағы озара байланыс пен
қатынасты белгілеріне қарай анықтау.2.2. Статистикалық мэліметтерді
топтаудың гүрлері
Осыған орай, статистикалық ... бір ... ... ... ... ... үш түрге бөлінеді. Олардың эрқайсысының алдарына қойғаы
жеке мақсаттары мен қолдану тэртіптері бар.
Бір үлгідегі (типтік) топтаудың мақсаты біртектес топтарды, ... ... ... ... ... больш табылады.
Бір үлгідегі топтау төмендегі тэртіп бойышпа жүргізіледі: 1) алдын-ала,
пайда болатын типтерді, сьшыптарды ... тән ... ... ... ... қою; 2) ... ... сай топтарды анықтау; 3)
жиналған сандық көрсеткіштерді белгіленген топтарға бөлу.
Бір үлгідегі топтау ... ... ... ... жиі ... Мысалы, оған халық шаруашылығы салаларын
материалдық жэне материалдық емес өріске, халықты білім дэрежесіне, ауыл
шаруашылығын өндірістік ... ... болу жэне тағы да ... сапалық
көрсеткіштер жатады. Сонымен бір үлгідегі типтік топтау дегеніміз
статистикалық бақылау ... ... эр ... бағыттағы жиынтық
көрсеткіштерді сапалық жағынан бір жуйеге келтіріп, тотпарға бөлуі жэне
оның қорытынды көрсеткіш-теріне талдау жасауды айтады.
Қү_рылымдық топтау. ... ... ... бір негізгі мақсаты -
қоғамдық қүбылыстардың ішкі күрамын анықтау. Атап айтқанда, біртектес
жиынтықтың қүрылымы мен оның қүрамдас бөліктерін сипаттайтын көрсеткіштер
туралы мэліметтер беру. ... ... ... ... ... тэн ... қарай бөлуді статистикалық қүрылымдық топтау деп
айтады. Бүл топтау элеуметтік-экономикалық құбылыстар мен процестердің
қүрамьн зерттеу ... ... ... ... ... ... ... халықтың жас мөлшерін жэне жьныстық қүрамын, білімін, үлтын
немесежүмысшылардьң мамаңдық ... ... ... т.б. көрсеткіштерін анықтауға болады.
Көпшілік жағдайларда экономикалық жэне ... ... ... бөлу ... ... топтау эдісі қолданылады. Мүндай топқа
бөлінуді аумақтық-қүрылымды топтау деп атайды.
Қүрылымдық топтауды жүргізудің ... ... 1) ... ... 2) ... ... сай деңгей аралықтарын анықтау;
3) жиналған көрсеткіштерді топтарға жэне оның қүрамдас боліктеріне бөлу.
Құрылъмдық статистикалық бақълау нэтижесінде жиналған біртектес жиынтық
бірліктерін ... аса ... түрі ... саналады.
Талдаулық топтау. Әлеуметтік-экономикалық қүбылыстар мен процестер
әрқашанда бір-бірімен озара байланысты жэне озара тэуелді. Сондықтан
жиьнтық ... ... ... ... жэне олардың бір-біріне
тигізетін эсерлерін, себептері мен нетижелілігін зерттеу статистикалық
корсеткіштерді топтаудың осы ... ... ... ... ... ... ... талдаульқ топтаудың себептік белгілері қоғамдық
қүбылыстың озгергендігін, ал нэтижелік белгілері сол ... ... ... ... ... ... мамандық дэрежесін жоғарылату
себептік белгіге жататьн болса, осының салдарынан ... ... ... ... ... ... ... жүргізудің озіне тэн томендегідей белгілері бар:
1) себептік (факторлық) белғі ... ... ... 2) ... ... себептік (факторлық) жэне нэтижелілік белгілердің орташа
шамалары есептеледі; 3) себептік (факторлык) жэне ... ... ... ... ... ... жиынтық
бірліктері бір ғана белгі бойынша топталған болса, жай ... деп, ал ... одан да көп ... ... ... ... болса онда оны
курделі топтау деп атайды. Күрделі топтау кезінде зерттелетін жиынтық
бірліктері бір ғана белгіге сай негізгі топқа ... ... соң ... топ
басқа белгілері бойынша келесі шағын топтарға жіктеледі.
Жай топтаумен салыстырғанда ... ... ... тэн ... бар. Мұнда қоғамдык, қүбылыстар мен процестер туралы көптеген
мэліметтердің өзара байланыстылығы, қүрылым жүйесі терең зерттеледі жэне
күрделі қорытьнды жасауға көмектеседі. Сол себепті ... ... ... жай ... ... күрделі топтау жиі
қолданылады жэне статистикалық қорытьнды талдау ... ... ... ... ... және ... бөлу ... (негіздері)
Статистикалық т оптау эдісі қарастыратын күрделі де, негізгі мэселелердің
бірі алдьн-ала жасалынған ... ... ... белгілерін анықтау,
яғни қанша топқа бөлу белу керек екендігін шешу жэне олардың көрсеткіштерін
эрбір топ бойынша жеке қарастыру болып ... ... ... эдісін
жүргізбес бүрын жалпы жиынтық бірліктерін сандық жэне сапалық белгілері
бойынша ретке келтіріп, зерттелетін керсеткіштердің мэні мен ... ... ... басым көңіл белінуі қажет. Себебі, топтау боліктері ... ... ... онда ... ... де ... ... бөлінеді.
Бірақ, әрбір топтағы жиынтық корсеткіштері үсақталып кетеді де, оларды
статистикалық кесте арқылы көрсету, талдау, қорытьнды жасау кездерінде
біршама қиыншылықтар кездесу мүмкін. Олай ... ... ... ... келетініне қарамастан, кайткенде де үлкен топтар қүруымызға тура
келеді.
Статистикалық мэліметтерді топқа белу кезінде әрбір топ ... ... ... керек. Жэне оның мағынасы анық корсетілуі тиіс.
Мүның барлығы топтау корсеткіштерінің сандық жэне ... ... ... ... ... белгілеріне қарай берілген болса, онда топтар
саны сол белгілердің санына сэйкес келеді. Мысалы, халықтьң жыныстык,
қүрамы екі ... - ... мен ... ... ал ... ... - сол
жерде қанша үлт түратын болса, сонша топқа бөлінеді, т.сс. Кейбір
жағдайларда сапалық белгілер өздерінің ... ... ... ... ... қарай ерекшелінетін болса, онда оларды типтеріне,
түрлеріне немесе сыньптарына қарай топтық жіктерге болу арқылы жүргізіледі.
Мысалы, халық ... ... ... ондіріс жэне материалдық
ондіріс емес оріске (сфераға) бөлінуін алуға болады.Егер топтау негізінде
сандық белгілер алынатьн болса, онда топтар саны сол белгілердің мөлшеріне
(көлеміне) жэне ... ... ... ... ... топтау өздерінің өзгермелі мәндеріне сэйкес бүтін жэне деңгей
аралықты топтауға бөлінеді. Топтау кезінде топтық ... ... ... ... онда ол бүтін санды өзгермелі топтауға жатқызылады. Ал
ондағы ... ... ... саны сол ... ... ... ... Мысалы, жүмысшылардың мамандық дэрежесі немесе отбасындағы баланың
саны жене т.б. Мүндай топтауды жүргізу жеңіл болады жэне сандық
кэрсеткіштері анық ... ... ... бүтін санмен емес, деңгей аралықты санмен берілетін
болса, онда деңгей аралықты топтау деп ... ... ... ... ... ең ... ... саны мен деңгей аралығының шамасын
анықтап алуымыз қажет. Мүны шешу алға қойылған топтаудъң мәні ... ... ... ... ... сандық
көрсеткіштердің мөлшеріне қарауымыз керек. Статистикалық топтау кезінде
эрбір топтың деңгей аралығының шамасы түрақты, ... ... ... ... ... ... берілуі мүмкін. Егер топтау белгісінің сандық
шамасында онша көп ауытқу болмаса, онда түрақты денгей аралықты топтау
эдісін ... ... ... ... ... шама ... немесе кему
бағытында болуы мүмкін, ал тұрақты деңгей аралықты шамада, шектік сандық
көрсеткіштер барлық топтар үшін бірдей болады. ... ... ... ... ... оньң ең үлкен жэне ең кіші сандық мэнінің шамасын
анықтап алу ... Онда оның ... ... мына ... ... й - деңгей аралығыньң түрақты шамасы, Хкөп жэне Хаз топтау белгісінің
ең ... жэне ең кіші ... ... ... п — ... ... топтау бір үлгідегі (типтік), қүрылымдық жэне талдаулық болып
үш түрге бөлінеді. Олардың эрқайсысының алдарына қойған жеке мақсаттары мен
қолдану ... ... ... ... ... ... ... топтарды, типтерді,
сыныптарды әлеуметтік-экономикалық түрлеріне қарай саралау больш табылады.
Бір үлгідегі топтау төмендегі тәртіп бойышпа жүргізіледі: 1) алдын-ала,
пайда болатын типтерді, сьшыптарды өздеріне тэн ... ... ... ... қою; 2) ... белгілеріне сай топтарды анықтау; 3)
жиналған сандық көрсеткіштерді белгіленген топтарға бөлу.
Статистикалық ... ... ... күрделі де, негізгі мэселелердің
бірі алдьн-ала жасалынған бағдарлама бойынша топтау белгілерін анықтау,
яғни ... ... болу белу ... ... шешу жэне ... көрсеткіштерін
эрбір топ бойынша жеке қарастыру больш табылады. Сондықтан, топтау эдісін
жүргізбес бүрын жалпы жиынтық бірліктерін сандық жэне сапалық белгілері
бойынша ... ... ... ... мэні мен ... ... ... басым көңіл болінуі қажет. Себебі, топтау боліктері неғүрлым
коп болатын болса, онда жиналған мэліметтер де ... ... ... ... ... ... корсеткіштері үсақталып кетеді де, оларды
статистикалық кесте арқылы корсету, талдау, қорытьнды жасау кездерінде
біршама қиыншылықтар кездесу мүмкін. Олай болса, топтау ... ... ... ... ... де ... ... қүруымызға тура
келеді.
10Қолданылған әдебиеттер
1. Әміреұлы Ы «Статистиканың жалпы теориясы» Алматы: Экономика 1998 жыл
2. ... Н.Б. ... ... ... Москва 2000 жыл
3. Ефимова М.Р. ... ... ... ... ... 1998 ... Елисеева И.И. «Общая теория статистики» Москва 2000 жыл
5. Харченко А.П. «Статистика» Новосибирск: НГАЭ и Москва: ... 2000 ...

Пән: Статистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Статистика пәні, даму процестері және оны зерттеу әдістері25 бет
Статистикалық мәліметтерді топтау6 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Статистикалық жіктеу, топтау және кестелер7 бет
«Алматы қаласындағы жер беті озонының статистикалық сипаттамалары»40 бет
Вариация көрсеткіштері және олардың қасиеттері. Статистикалық талдауда вариация көрсеткіштерін қолдану23 бет
Инвестициялық жобаларды бағалаудың статистикалық әдістері23 бет
Май ауданы бойынша көші-қон халықтарының статистикалық мәліметтерінің бағдарламасын құрастыру46 бет
Сапаны бақылаудың статистикалық әдістері11 бет
Статистикалық басқару8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь