Басқару есебіндегі шығындардың жіктелуі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2


І.бөлім:
Басқару есебіндегі қолданылатын шығындардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... 3

Өнімнің және түскен пайданың өзіндік құнын анықтау үшін шығындардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

Жоспарлау және шешім қабылдау үшін шығындардың жіктелуі ... ... ... 15


ІІ.бөлім:
Үстеме шығындардың есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

Көмекші өндірістің шығындар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Негізгі өндіріс шығындар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Бұл курстық жұмыста өндірістің шығысы туралы өзекті мәселені ашып көрсеткенмін. Кіріспе бөлімінде шығындардың мазмұнына тоқтала кететін болсақ, шығындар туралы, шығындарды есептеу, шығындарды жіктеу туралы мәселелер қарастырылған, яғни кәсіпорындағы ақша қаражаттарын тиімді әрі дұрыс жұмсалуы бұл біздің еліміздегі экономикалық жағдайларға айтарлықтай әсерін тигізеді. Сондықтан да, бұл мәселелерді өзімнің курстық жұмысымда толық қамтып, ашып көрсеткім келеді. Қазіргі таңда бухгалтерлік есеп пен басқару есебі барлық кәсіпорындар мен өнеркәсіптерде ең басты орын алып отыр. Себебі ол өндірістің барлық қаржылық жағдайын және осы кәсіпорында болып жатқан өндіріс процестерін шынайы түрде көрсетеді. Өндірістің шығындарын есептеуде бухгалтерлік есеп басты роль атқарады. Себебі барлық есептеулер бухгалтерлік корреспонденция шоттары арқылы жүргізіледі.
Курстық жұмысымның негізгі бөлімінің бірінші бөлімшесінде басқару есебінде қолданылатын шығындарды жіктеу, түскен пайданың және өнімнің өзіндік құнын анықтау үшін шығындарды жіктеу мәселелерін, шығындарды шешім қабылдау мен жоспарлау үшін жіктеу, жауапкершілік орталықтары бойынша өндірістік қызметін бақылау мен реттеу үшін шығындарды жіктеу мәселелерін және бұл бөлімшеде шығындарды жіктеу мен жауапкершілік орталықтарының сметасын қолдану туралы есептерді кесте түрінде көрсеттім.
Ал екінші бөлімшесінде негізгі өндірістің шығындарының және осы шығындарға байланысты көптеген мысалдар келтірілген, үстеме шығындар туралы есепті, олардың шоттарын және бұл бөлімшеде үстеме шығындардың жалпы сипаты кесте түрінде көрсетілген, тағы бір шығындардың есебі – көмекші өндіріс шығындарының есебі жайлы, олардың шоттарын, жалпы өндіріс туралы мәселелер қамтылған. “Шығындар” жағдайға байланысты әр түрлі мәнге ие болады. Басқару есебінде шығындар әр түрлі мақсаттар үшін әр түрлі тәсілдермен жіктеледі.
Ұйымның өткізуге арналған өнімі (тауар, көрсетілген қызмет) шығынды көтерушілер болып табылады.
Есепті кезеңде өнім өткізу және ұйымның жұмыс істеу процесін қамтамасыз ету үшін сондай-ақ коммерциялық және жалпы әкімшіліктерден тұратын мерзімді шығыстар көрсетіледі. Бұл шығындар пайданы азайту үшін есептен шығарылады.
Шығындар шынымен басқару есебінің негізгі объектілерінің бірі болып табылады. Шаруашылық іс-әрекеттің процесінде тұтінілған материалдық, еңбек ақшалай және басқа ресурстар шығындар болып саналады.
1. Радостовец В.К. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп»
2. Кеулімжаев Қ.К «Қаржылық есеп»
3. Назарова В.Л «Бухгалтерлік есеп принципі»
4. Тасмағанбетов Т «Бақарушы есеп, старатегиялық жоспарлау және талдау»
5. Әбдіманапов Ә.Ә «Бухгалтерлік есеп теориясы және принципі»
6. Андросов А.М «Бухгалтерлік учет»
7. Укашев Б.Е, Әжібаева З.Н «Бухгалтерлік есеп теориясы»
8. Баймұханова С.Б. «Бухгалтерлік есеп» .- Алматы: издат маркет 2005.
        
        М ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Бух.есеп және аудит ... ... ... ... ... ... Қазбекова Ж.Ш
Студент: Жилкишев Д.
Мамандығы:Бух.есеп және
аудит.
Тобы: 303а.
АЛМАТЫ 2008 ж.
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................2
І-бөлім:
Басқару ... ... ... және ... ... ... құнын анықтау үшін шығындардың
жіктелуі....................................................................
.................11
Жоспарлау және шешім қабылдау үшін шығындардың жіктелуі............15
ІІ-бөлім:
Үстеме ... ... ... ... ... ... жұмыста өндірістің шығысы туралы өзекті мәселені ашып
көрсеткенмін. ... ... ... мазмұнына тоқтала кететін
болсақ, шығындар туралы, ... ... ... ... ... қарастырылған, яғни кәсіпорындағы ақша қаражаттарын тиімді әрі
дұрыс жұмсалуы бұл біздің еліміздегі экономикалық ... ... ... ... да, бұл ... ... ... жұмысымда
толық қамтып, ашып көрсеткім келеді. Қазіргі таңда бухгалтерлік есеп пен
басқару есебі барлық кәсіпорындар мен ... ең ... орын ... ... ол ... барлық қаржылық жағдайын және осы ... ... ... ... шынайы түрде көрсетеді. Өндірістің
шығындарын есептеуде бухгалтерлік есеп басты роль ... ... ... ... ... ... арқылы жүргізіледі.
Курстық жұмысымның негізгі бөлімінің бірінші бөлімшесінде ... ... ... ... ... ... және өнімнің
өзіндік құнын анықтау үшін шығындарды жіктеу ... ... ... мен ... үшін жіктеу, жауапкершілік орталықтары ... ... ... мен реттеу үшін шығындарды жіктеу мәселелерін
және бұл бөлімшеде шығындарды жіктеу мен ... ... ... туралы есептерді кесте түрінде көрсеттім.
Ал екінші бөлімшесінде ... ... ... және ... ... ... мысалдар келтірілген, үстеме шығындар туралы
есепті, олардың шоттарын және бұл бөлімшеде үстеме шығындардың жалпы ... ... ... тағы бір ... ...... өндіріс
шығындарының есебі жайлы, олардың шоттарын, жалпы өндіріс ... ... ... ... ... әр түрлі мәнге ие болады. Басқару
есебінде шығындар әр ... ... үшін әр ... ... жіктеледі.
Ұйымның өткізуге арналған өнімі (тауар, көрсетілген қызмет) шығынды
көтерушілер ... ... ... өнім ... және ұйымның жұмыс істеу процесін қамтамасыз
ету үшін сондай-ақ коммерциялық және жалпы әкімшіліктерден ... ... ... Бұл ... ... азайту үшін есептен шығарылады.
Шығындар шынымен басқару есебінің ... ... бірі ... ... іс-әрекеттің процесінде тұтінілған материалдық, еңбек
ақшалай және басқа ресурстар шығындар болып ... ... ... ... жіктелуі.
Негізінен басқару есебі ұйымның менеджерлері мен басшыларына шешім
қабылдау, жоспарлау, іс-әрекетті ... мен ... үшін ... ... ... ... есебінің міндетіне қаржылық есептер жасау үшін тікелей
өндірістік ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік
есептің мәліметтерді көптеген сұрақтарды шешу үшін талап етіледі және бұл
ақпаратты ... мен ... ... ... құру қажет. Бухгалтерлік
ақпаратты жіктеудің көптеген сызбалары бар, олардың ... ... деп ... ... ... ... ... ақпарат тағайындауына байланысты.
Шығындарды жіктеу әр түрлі белгілер бойынша жүргізіледі:
- ... ... ... роль ... және ... ... ... құнына кіргізу әдісі (тікелей және жанама);
- өндіріс көлеміне қатысты (өзгермелі және тұрақты).
Шешілетін міндеттемелеріне қарай ... ... ... құны мен ... ... ... – келген және шыққан,
өндірістік және кезеңдік; ... ... ... және ... ... жоспарлау мен шешім қабылдау, қайтарымсыз (өткен кезең
шығыстары), жүктелген, өсіммен артатын және ... ... мен ... және ... ... ... жүргізетін бағыт - ... ... ... ... ... ... ... талап ететін қызмет аумағы.
Тауардың өзідік құнын калькуляциялау, яғни шын ... ... ... ... ... ... қажет деп ойлайтынның бәрі де
өндіріске жұмсалған шығысты есептеу ... ... ... табылады.
Шығындар есебінің жүйесі екі негізгі іс-қимыл үшін өндірістік ... ... ... ... ... ... ... материалдар
немесе қосымша шығындар(немесе шығындар қарқыны бойынша, мысалы, ... ... ... ... белгілі бір категориялар бойынша жіктейді
және оларды есеп бағыттары бойынша ... ... ... ... үшін ... өндірістік қызметінің барлық кезеңдердегі шығыстарды
білу қажет. Шығыстарды талдау олардың тиімділігін анықтауға, ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін тексеруге,
бағаны дұрыс есептеуге, шығындарды реттеу мен бақылауға, өндірістің пайда
мен тиімділігін жоспарлауға көмектеседі.
Сондықтан шығын ... ... ... ... бірі ... ... бойы шығындарды «қазандық» деп аталатын тәсілмен анықтап
келді, ол кәсіпорынға ... ... ... ... болу орындары
шығарылатын өнім түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... бермейтін. 1887 ж. ... ... ... ... ... арттыратын және оларды бақылауды
күшейтуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... Оның негізінде шығынды шартты-тұрақты және шартты-өзгермелі деп
бөлу жатты.
Ғалымдар мынаны анықтады, шартты-тұрақты шығынды ... ... ... ... ... ... ол шартты-өзгермелі шығын
өндірісінің көлемін пропорционалды өсуіне немесе ... ... ... азаяды.
Осы негізгі шығарылған және сатылған өнім көлеміне және кәсіпорын
пайдасын ... ... ... және шартты-өзгермелі шығын
жолдауға жол алатын «директ-костинг» тұжырымдамасын ұсынды. ... ... ... ... ... және дәл ... ... өзін-өзі ақтамайтын шығынды болдыртпау күннен-күнге ... ... ... ... ... ... ... бұл міндеттің шешуі болып ... ... ... әкімшілік шығыстарды ғана есептеп қана ... ... ... ... үшін ... ... ... пайдалануды бақылап,
дами бастады. Кейіннен бұл жауапкершілік ... ... ... ... сәйкес шығындар кәсіпорын шегінде ғана
қарастырылып қоймай, ... ... ... жауапкершілік
орталықтары бойынша әртараптандырылды. Осылайша, шығындар есебі өндірістің
түпкілікті өніміне назар аударып қана қоймай, ... ... ... ... ... ... толық түсіну үшін мынадай ұғымдардың экономикалық
мәнін білу маңызды болып табылады.
Шығындар – шаруашылық ... ... ... ... мен керек-жарақтарын алуға, жұмыс орындау, ... ... ... ... ... қаржылық және басқа
ресурстардың және баланста көрсетілетін болашақта кіріс әкелу мүмкіндігі
бар кәсіпорын ... ... ... құн. ... шығатыны «шығындар»
«өндіріске шыққан шығындар» дегеннен кең ... ... ... ... - ... (жұмысты, көрсетілген қызметті) өндіру ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде «шығыстар» мен «шығындар»
түсінігі ұқсастырылып, ... жүр, ... ... ... бар. ... есеп берудің халықаралық стандартына сәйкес
шығысқа шеккен зиян да шыққан ... да ... ... 2002 ... 29 ... №542 ... ... мен ұсынуға арналған тұжырымдамалық негіздерге» ... ... және т.б. ... ... ... ... ... Активтердің азаюына немесе сенімді өлшенетін міндеттемелердің
ұлғаюына байланысты болашақ экономиканың ... ... ... шығыстары
деп танылады.
Есепті кезең қатысына қарай шығыстар екі категорияға бөлінеді:
- ағымдағы есепті кезең;
- кейінге қалдырылған.
Ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... фактілеріне байланысты және осы кезеңнің кірістері мен шығыстары
туралы есепте танылады. Есепті кезеңнің ... ... ... ... олар ... бөлінеді:
- осы есепті кезеңдң алынған ... ... және ... емес ... ... ағымдағы кірісті алумен байланысты емес есепті кезеңнің осы
(ағымдағы) ... Осы ... ... ... алу фактісіне
қарамастан, кірістер мен шығыстар туралы ... және ... ... ... ... Олардың көбіен кірістің бары немесе жоғынан
(мысалы, активтің амортизациясы, ... ... ... алу ... гөрі, кезеңнің бар болуымен негізделеді.
Кейінге қалдырылған шығыстар болашақта ықтимал кірістер алу мақсатымен
есепті кезеңде жүзеге асатын ... ... ... ... ... байланысты. Олар ұйым балансында капиталдандыруға
жатады.
Ұйымның болашақта ресурстарында пайда болу мүмкіндігі белгілеріне қарай
кейінге қалдырылған шығыстар былай бөлінеді:
- ... ... ... болашақ кезең шығыстары.
Кәсіпорынның өндірістік қызметінің мақсаты - өнім шығару, оны ... ... алу. ... ... да, оның ... өндіріс
тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштердің жалпы жүйесінде ... орын ... ... ... ... ... ... беріледі.
Өндіріс шығындары - өнімді ... ... ... өндіру мен
өткізуге жұсалған қоғамдық еңбек шығындары.
Өндіріс шығындарының басқару есебі кәсіпорынның негізгі ... ... ... ... бір үлгісіне сәйкес өткен, осы және
болашақ шығынды қолдануды талдаудан ... ... ... ... үшін оларды ғылыми негізделген жіктеудің мәні зор.
Шығындар – басқару есебінің негізгі объектілерінің ... ... ... ... құбылыс. Оларды тиімді басқару үшін белгілі бір белгілер бойынша
шығындарды топтастыруды көздейтін жіктеуді ... жөн. ... ... ... атты ... есеп ... ... (2003 ж.
28 қаңтардағы №27 өзгерістермен бірге) шығындар былайша жіктеледі:
- пайда болу орны бойынша - ... ... ... ... ... ... жіктеу жауапкершілік орталықтары бойынша есепті
ұйымдастыру мен өнімнің өндірістік ... ... ... үшін ... ... ... яғни өнім түрлері бойынша - өнімнің өзіндік
құнын анықтау үшін қажет.
- ... ... ... ... ... немесе шығын түрлері бойынша
экономикалық элементтер мен калькуляция баптары бойынша:
а) экономикалық элементтер бойынша - өнім ... ... ... ... 7 БЕС- ке ... ... ... элементтер
жатады:
- материалдық шығындар;
- еңбекті өтеуге жұмсалған шығындар;
- ақша аударулар;
- құралдардың тозуы;
- басқадай шығындар.
ә) калькуляция баптары бойынша - ... ... ... өзіндік
құнын есептеу үшін қолданылады. 7 БЕС бойынша бұларға:
- ... ... ... ақша аударулар (аударымдар);
- қосымша шығыстар.
Көрсетілген топтарды салыстыру 1 – кестеде ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... |Калькуляция ... ... ... |77000 ... |25000 ... ... шығатын |18000 |2.Сатылатын жартылай |41200 ... | ... | ... аударулар |3040 ... ... |2400 ... | ... ... | ... ... |7240 ... |9000 |
| | ... ... | |
| | ... мен ... | ... шығындар |11720 ... өтеу |10100 ... |117000 ... ... |1800 |
|6.Өндірістік емес шоттарға |(3600) |7.Өндірісті ... ... ... ... | ... ... | ... ... ... | | | ... ... ... ... | | ... | | | ... ... |600 ... ... |17400 ... (+) өзгерту | | | |
| | ... ... |1400 |
| | ... | |
| | ... ... |1000 |
| | ... | ... |114000 ... |114000 ... элементтер (117000) және калькуляция баптары (114000)
бойынша шығындар өндірістік емес ... есеп ... ... ... ... ... ... тұрып сандық жағынан бірдей болмайды.
Шығындардағы айырмашылықтар сондай-ақ ... ... ... мен
калькуляция баптары бойынша да болады. Мысалы, экономикалық элемент бойынша
«Еңбекті өтеу ... 18000 ... ... ал ... ... бабы бойынша 10100 теңге болып көрсетілген. Айырма жабдықты
күтумен шұғылданатын еңбекшілердіңеңбегін өтеу ... яғни ... ... экономикалық элементтер мен шығын баптары ... ... ... ... ... екендігін байқаған жөн, өйткені олар
субъектінің бірдей шығындарын ... ... және ... ... ... бойынша сипаттайды.
Өндіріс шығынтары көптеген басқа белгілер бойынша жіктелуі мүмкін,оны 2-
ші кестеде қарастырайық.
2.Өндіріс шығындарының ... ... топ ... |
|1 ... процесіндегі экономикалық роль |- ... |
| ... |- ... |
|2 ... ... құнына жатқызу тәсілі |- ... |
| ... |- ... |
|3 ... ... |- ... |
| | |- ... |
|4 ... ... ... |- ... |
| | |- ... |
|5 ... болу ... бойынша |- ... |
| | |- ... |
|6 ... ... ... бойынша |- ... |
| | |- ... |
| | |- ... |
|7 |Тиімділігі бойынша |- ... |
| | |- ... емес |
|8 ... ... ... |- ... |
| | |- ... |
|9 ... ... ... |- ... |
| | |- орта ... ... ... кезеңінде шығындарды |- өнімге |
| ... ... ... |- ... ... - ... ... процесімен тікелей
байланыстылар: шикізат пен материалдар, қосалқы материалдар мен ... - ... ... мен оған ... етуге, оны
басқаруға байланысты пайда болады.
Тікелейлер - өнімнің белгілі бір түрін ... ... ... тура және ... ... ... негізгі материалдар,
аударымдар). Жеке бөлімшеге жатқызылуы мүмкін ... ... ... аталады (автомеханиктің еңбекақысы – автосервис бөлімшесінің тікелей
шығындары).
Жанамалар - өнімнің жеке ... - ... ... ... және ... ... бөлінеді. Жеке бөлімшелерге жатқызылмайтын
шығындар жанамалар (жарнамаға шығындар – субъектінің әрбір ... ... деп ... Шығындар бір бөлімше үшін ... ... үшін ... ... мүмкін.
Тура және жанама етіп бөлу салалық ерекшеліктерге, өндірісті ұйымдастыруға,
өнімнің өзіндік құнын ... ... ... ... ...... шығындар тікелей байланысты).
Бірэлементтілер – бір элементтен тұратындар (еңбекақы, материалдар,
ақша аударулар).
Өзгермелілер – мөлшері өндіріс көлемінің өзгеруіне тура ... және осы ... өнім ... ... ... ... өндіріс көлемі 10% көбейсе, жалпы өзгермелі шығындар да 10% - ... ... өнім ... ... ... ... |Бірлікке шаққандағы |Бірлікке шаққандағы |
| ... ... ... |
| ... |шығындар,теңгемен ... |10 |500 ... |10 |1000 ... |10 |1500 ... |10 |2000 ... - өнім өндірісіне көлемінің өзгеруіне байланысты емес делік
(жылыту, өндірістік бөлмеге жарық беру, амортизация, ... алу, ... т.б.). Егер ... 10% - ке ... ... ... онда ... шығындар өзгермей қалады, бірақ бір бірлікке тұрақты түседі.
Тұрақты шығындардың өнім бірлігіне шаққандағы реттілігі (тәртібі).
4-ксте
|Көлем бірлік ... ... ... ... ... |
| ... теңгемен ... ... ... |
| | ... |
|1 |300 |300 |
|2 |150 |300 |
|5 |60 |300 ... |20 |300 ... |15 |300 ... |12 |300 ... |10 |300 ... ... шаққандағы тұрақты шығындар өндіріс көлемінің ұлғаюына
қарай ... – жиі ... ... ... ... ...... демалысын, жөндеу жүргізу және т.б. төлеуге
арналғандар. Олар сметаны бекіткен ретпен ... және ... ... ... ... ...... өнімді дайындауға байланысты және оның өндірістік
өзіндік құнына (тауарлық өнім - өз ... да, ... да ... ... ... ... ... және
қоймаға тапсырылған дайын бұйымның құны; басқа ... ... ... ... ... ... ... негізгі құрал-жабдықтары
толықтыруға жіберілген өнімнің өзіндік құны) құрайтын барлық шығындар.
Әкімшілік – жалпы ... ... ... және әкімшілік
мақсаттағы шығыстарға байланысты.
Коммерциялық сатып алушыларға өнімді өткізуге байланысты.
Өнімді – ... ... мен ... ұйымдастыруға белгіленген
сападағы өнім өндірісіне шыққан қығындар.
Өндірістік емес - өндіріс технологиясы мен ұйымдастырудағы кемшіліктер
салдары іркіліс шығындары ... ... – егер ... ... ... әсер етіп немесе реттей
алса (өнім өндірісіне пайдаланатын шикізатқа шығындарды – цех ...... ... ... ... ... бөлім қызметкерінің еңбегін өтеу бойынша шығынға әсер ете
алмайды) елеулі ... ете ... ... - ... ... ... ... - өнімнің бір бөлігіне шаққандағы.
Өнімге - өнімнің өзіндік құнынакететін.
Мезгілге – кезең шығыстары: жалпы және әкімшілік ... ... ... ... ... ... шығыстар .
Жалпы басқару есебінде шығындарды жіктеу сан түрлі және қандай басқару
міндетін шешу қажеттілігіне байланысты болады.
Басқару есебінің ... ... ... ... өндірілген өнімнің өзңндік құнын есептеу, қорлар мен алынған пайданың
құнын бағалау;
- басқару шешімін қабылдау мен ... ... ... ... қызметін бақылау мен реттеу.
Осы міндеттемелерді шешуге тараудың келесі бөлімдерінде ... ... ... ... келеді.
Өнімнің және түскен пайданың өзіндік құнын анықтау үшін шығындарды
жіктеу.
Кез келген ... ... ... ... ... ... көмектесу : кез келген деңгейдегі басшы ... ... мен ... ... ... міндетті. Сондықтан шығындар жіктеу
процесінің мәні де ... ... ете ... ... бөлігін бөліп көрсетуде.
Өзіндік құныды және алынған пайданы ... үшін ... ... ... және өтіп ... ... және жанама;
- негізгілер және қосымшалар;
- өнімнің өзіндік құнына кіретін және ... ... ... жіне ... шығындар – алынған және бар ресурстар, күткендегідей болашақта
табыс әкелуі тиіс.Олар баланста өндірістік ... ... ... ... ... ... ... ретінде көрсетіледі.
Өтіп кеткен шығындар – осы шақта ... алу үшін ... ... ... ... мүмкіндігін жоғалтқан ресуртарды айтады. ... өнім ... ... шығын құрамында көрсетілді, яғни кірген
шығындар өткен шығындарға айналды. Шығындарды кіретін және өтіп кеткен ... бөлу ... ... ... ... анықтау үшін, пайдамен шығынды
есептегенде, кәсіпорын ... ... ... ... ие ... ... үшін тауар өндірісіне жұмсалған шығындар, егер бұл
тауар өткізілмесе және қоймаларда сақталса, баланста ... ... ... Егер тауар сатылса, онда бұл кіретін шығындар өткен шығындарға
жатқызылуы ... ол ... ... ... ... ... ... кіретін шығындар «шығындар» терминінің синонимі, болып
табылады, ал өтіп ... ... ... ... ұқсайды. Шығындар-
тауарды өткізу нәтижесінде шыққан ... ал ... ... ... ... шығындардың бөлігі.
Өнімнің жеке түрлерінің өзіндік құнына жатқызу әдістеріне байланысты
шығындар тікелей және жанама болып бөлінеді.
Өнімнің нақты түрін өндірумен ... ... ... ... ... және тікелей олардың құнына кіре алатын (материалдық шығындар мен
еңбекті өтеуге тікелей шығындар) шығындар тікелей деп аталады.
Өнімнің ... ... ... үшін ... ... атқаратын және жасаған
кезде нақты ( ... ... ... ... ... ... жанамаға жатады. Мұндай шығындар өнімнің жекелеген түрлері
арасында ... ... ... бөлу ... ... ... Жанама шығындарға жалпы өндірістік шығыстарды, жабдықты ұстау мен
пайдалануға жұмсалған ... ... ... және т.б. ... Жанама шығындардың ерекшелігі – ауқымды негіз шегінде өзгермеуі ... ... ... ... ... ... белгілі бір аралығы).
Өнім бірлігіне шаққандағы тікелей шығындар мөлшері іс ... ... ... емес және оны ... ... ... ... жаңа ресурс және энергия сақтайтын технологияларды енгізу жолымен
төмендетуге болады.
Шығындар белгіленуіне байланысты негізгі және ... ... ... ... ... шығындар негізгі болып табылады(шикізат,
негізгі материалдар, ... ... ... ... ... еңбек керек-
жарақтары; өндірістік мақсаттағы негізгі құрал-жабдықтардың амортизациясы
қосып ... ... кез ... ... олар ... бөлігін құрайды.
Қосымша шығыстар өндірісті ұйымдастыру, қызмет ету және ... ... ... ... екі топқа бөлінеді:
- Қосымша өндірістік шығыстар, бухгалтерлік ... олар ... ... ... ... шотында жинақталадыжәне одан әрі таңдалған қайсібір
бөлу базасына сайма-сай ... үшін 8040 ... ... ... ... өндірістік емес шығыстар – кезең шығыстары. Бұл шығыстар 7110
«дайын өнімді өткізу бойынша шығыстар», 7310 «сыйақы түріндегі ... 7210 ... және ... ... ... ... өндірістік шығыстарға (жабдықты ұстау мен пайдалануға)
майлайтын, ысқылайтын және жабдықты ... күту мен ... ... ... ... ... пен ... құралдардың (
заводішілік транспорт); амортизациясына жабдыққа ... ... ... ... ... бар ... ... шығыстар(элекр энегиясына , суға және т.б.) ; ... ... ... ... ... мен ... ... келтіру
бойынша шығыстар мен тозу; жабдық жұмысына байланысты тағы ... ... және олар 8040 ... ... ... шоттарында
жинақталады.
Өндірісті басқаруға шыққан шығыстар еңбекақыны және ... ... және ... ... әкімшілік – басқару
аппаратының еңбегін өтеу қорынан ... ... ... ... мен ... ... ... қажеттілік пен өзі
өндіретін жартылай өнімдерді сақтау үшін қолданылатын мүлікті, ғимаратты,
үйді ұстау мен жөндеу шығындарын; ... ... ... ... ... бағдарға және кадр дайындауға жұмсалған шығындар ; мүліктің тозуы
мен ... ... ... ... ... да шығыстар
біріктіріледі. Бұл шығыстар кәсіпорын аумағында пайда болады.
Қолданыстағы баптар ... ... ... міндетін
атқаруға, ұйымдастырушылық және басқарманың тікелей міндетті іс-қызметтерін
жүзеге асыруды топтастырады.Экономикалық мәні ... әр түлі ... ... ... мөлшерлеуді, жоспарлауды бақылауды және
талдауды қиындатады. Пайданы бақылау мен есептеу ... ... ... ... әсер ... ... ашу үшін оларды міндетті іс-қызмет
аясын белгілеу бойынша, ал іште шығын ... ... ... сәйкес болар еді.
Шығындарды жіктеудің таңдалған бағыты шығыстарды пайда ... ... бір ... ... (лаколизовать), кәсіпорын
қызметі бойынша шығындардың мазмұнын ашуға мүмкіндік береді және оларды
өнім түрлеріне де , ... ... ... ... ... да және ... мен ... бөлу мүмкіндіктерін жасайды. Мысалы, техникалық басқару
шығыстарын техникалық қызмет еңбеккерлерін ұстау, олардың ... ... ... ... ... ... ... орналасқан үй
мен ғимаратты ұстау және жөндеу шығындары; жалпы заводтық ... ... ... мен ... ... келтіру шығыстары; техникалық
жетілдіруге , ... ... ... ... жеке өндірістік бөлімшелерге
қатысы бар және өндірістік қосымша ... ... ... ... ... сияқты қосымша шығыстар басқару есебінде
басқару мақсаттарына байланысты қарастырылады.
Біртекті өнім шығаратын кейбір кәсіпорындарда , ... ... ... ... ... салаларындағы, барлық шығыстар тікелей
болады. Өңдеуші ... ... ... жеңіл, тамақ өнеркәсібінде және
т.б.) жанама шығыстар өте елеулі. Осылайша шығындарды тікелей және деп ... ... ... ... Өндірістік және
өндірістен тыс (мерзімді және кезең шығыстары).
Мұндай жіктеу бухгалтерлік ... ... ... ... , ... ... ... өнім қорларын бағалау үшін тек қана
өндірістік шығындар қосылуы тиіс.
Сондықтан ... ... ... ... өндірістік ;
- өндірістік емес.
Өнімнің өзіндік құнына кіретін шығындарға тек қана өндірістік шығындар
жатқызылады, яғни ... ... ... дайын өнім өндңрңсңне және
бітпеген өндіріске байланысты: тікелей материалдық ... ... ... ... есептелетін еңбекті өтеуге шығатын тікелей
шығындар; қосымша шығындар.
Өндірістік қорлар материал қорларында , ... ... ... ... ... өнім (тауар) қалдытарында заттандырылғын.
Кезең шығыстары қорларды бағалағанда есептелмейді, жасалған есепті
кезеңдерінде есептен ... ... өнім мен ... ... ... ... ... шығындар ұйымның баға саясатында
негізгі шешімдер қабылдауда өте маңызды. Бұларға өндірістік емес сипаттағы
шығындар : ... ... ... ... ... мен ... және әкімшілік шығыстары жатқызылады.
Сонымен қатар шығындар бірэлементті және кешенді болып бөлінеді.
Өндіріске жұмсалған шығындар бірэлементті деп ... Бұл ... ... өзіндік құнын құрайтын шығындармынадай элементтер бойынша
топтастырылады: материалдық шығындар, еңбекті өтеу шығындары, аударымдар,
қосымша шығындар.
Соған орай , бұл ... ... ... ... шығындар бірэлементті деп аталады.
Шешім қабылдау мен жоспарлау үшін шығындардың жіктелуі.
Бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға қажетті ішкі пайдаланушылар үшін
ақпаратты дайындау болып табылады. Күтілетін шығыстар мен кірістер ... ... ... тиіс. Бұл үшін мынадай шығындар ... ... ... ... - өндіріс кқлемін өзгерту әсеріне
байланысты;
- бағалауды есепке қабылданған және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның пайдалана алмаған пайдасы);
- жоспарланатын және жоспарланбайтын шығында.
Өзгермелі шығындар өндіріс көлемі өзгергенде пайда ... ... тура ... ... Олар ... іскерлік белсенділігіне
байланысты өндірістік емес сипатта болады.
Өзгермелі өндірістік шығындарөнімнің өзіндік құнын сипттайды, өйткені
нарықты ... құны емес ... құны мен оны ... ... ... ... емес шығындарға мыналар жатады:
- дайын өнімді тұтынушыға тиеу үшін ... орау ... ... ... орнын толтырмайтын көлік шығыстары;
- делдалға тауарды сатқаны үшін комиссиялық сыйақы.
Бұл шығындар тікелей сатылым көлеміне байланысты.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... оны тұрақты деп атайды. Бұл шығстар – жарнама, жал төлемдеріне
негізгі құрал-жабдықтардың ... ... ... ... белгілі бір кезеңі ішіндегі ... ... ... үшін ... ... ... шығындар. Бұған тұратылар да , өзгермелі ... де ... ... тек ... немесе өзгермелі шығындарды кезіктіру сирек.
Экономикалық құбылыстар және олармен байланысты ... мәні ... ... ... көптеген жағдайларда шығындар шартты-өзгермелі
құрамдас бөліктері болады. Бұл жағдайда ... ... ... де ... ... қоса ... ... өзгермелі
шығындарға қарағанда тәуелділіктікелей емес.
Өзгермелі шығындарды бейнелеу үшін Крз – ... ... ... Трз – ... өсу ...... белсенділіктің өсу қарқыны, %
Бұл коэффициентті тұрақты шығындарүшін де ... ... ... ... алу құны сату ... 20 % ... өзгерейді.
Крз мұнда:
Крз =0/20 =0
Соған орай, егер Крз=0, болса, онда тұрақты шығындармен жұмыс жасаймыз.
Кәсіпорынның іскерлік ... ... ... ... ... шығындардың сан түрлілігі болып саналады. Мысалы,
өндіріс көлемі 20 % ... ... ... да сол ... өседі.
Крз =20/20 = 1
Осыған орай , егер Крз =1 , шығындар сайма сай деп саналады.
Өсу кәсіпорынның ... ... өсу ... ... ... ... шығындарды біртіндеп қамтитын деп айырады.
Крз =10/20 = 0,5
Мысалы , өндіріс көлемі 20 % ұлғайса , ... 10% ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бюджет шығыстарын жіктеу3 бет
Бюджет шығысының жіктемесі14 бет
Жұмыс орны және оны жабдықтау. Жұмыс орнына қызмет көрсету,түрлері,ұйымдастыру әдістері. Жұмыс уақыты шығындарын жіктеу9 бет
Калькуляция баптары бойынша өндіріс шығындарының жіктелуі26 бет
Шешімдерді қабылдау және жоспарлау үшін шығындардың жіктелуі32 бет
Шығындар есебінің мәні мен жіктеудуің табиғаты29 бет
Шығындар түсінігі және олардың басқарушылық есептегі жіктемесі28 бет
Ұйымдағы табыстар мен шығыстардың мәні мен жіктелуі24 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Тікелей шығындар есебі38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь